Tìm hiểu nội dung và phương pháp công tác của người giáo viên chủ nhiệm lớp trong giáo dục hành vi giao tiếp đối với người thân cho trẻ mầm non

LỜI CẢM ƠN Để hoàn thành được đề tài “Tìm hiểu nội dung và phương pháp công tác của người giáo viên chủ nhiệm lớp trong giáo dục hành vi giao tiếp đối với người thân cho trẻ mầm non” ngoài sự nổ lực hết mình bản thân, em xin được gửi lời cảm ơn sâu sắc đến thầy giáo Chu Trọng Tuấn khoa Giáo dục học người đã trực tiếp hướng dẫn, giúp đỡ em trong suốt thời gian em viết đề tài. Ngoài ra em cũng xin chân thành gửi lời cảm ơn đến bạn bè gia đình đã giúp đỡ và động viên em trong suốt thời gian qua để em có thể hoàn thành tốt đề tài của mình. Mặc dù trong suốt thời gian làm đề tài em đã cố gắng rất nhiều, nhưng không thể tránh khỏi những thiếu sót trong bài. Vì thế em rất mong nhận được những ý kiến đóng góp từ phía thầy cô giáo cùng toàn thể các bạn để bài làm của em trở nên hoàn thiện hơn. Em xin chân thành cảm ơn Ngày 30 tháng 5 năm 2012 Sinh viên Trần thị Hoà A. MỞ ĐẦU I. LÝ DO CHỌN ĐỀ TÀI Bác hồ kính yêu đã từng nói: “Vì lợi ích mười năm trồng cây Vì lợi ích trăm năm trồng người” Giáo dục mầm non là ngành mở đầu trong hệ thống giáo duc quốc dân, chiếm vị trí quan trọng có nhiệm vụ xây dựng những cơ sở ban đầu, đặt nền móng cho việc hình thành nhân cách con người. Trẻ em là niềm hạnh phúc của mỗi gia đình, là tương lai của mỗi dân tộc, đất nước, trẻ em hôm nay là công dân của thế giới mai sau, bảo vệ trẻ em là trách nhiệm của toàn đảng, toàn dân, toàn xã hội và của mỗi gia đình. Trong ngành giáo dục thì giáo dục hành vi giao tiếp cho trẻ là một bộ phận không thể thiếu được của nền giáo dục toàn diện, trình độ phát triển hành vi giao tiếp của trẻ có ảnh hưởng trực tiếp đến thái độ, mối quan hệ của trẻ đối với môi trường xung quanh (bản thân, gia đình và xã hội). Đối với trẻ thơ, việc hình thành những dấu ấn ban đầu có ý nghĩa to lớn đối với hành vi giao tiếp sau này của trẻ em. Bộ mặt nhân cách của con người được hình thành từ nhỏ. Từ thực tế củng có nhiều công trình nghiên cứu của các nhà tâm lý học, giáo dục học đã cho chúng ta thấy rằng, trong những năm đầu của cuộc đời đứa trẻ hệ thần kinh mềm mại hơn, non yếu hơn. Trong thời gian đó rất dễ hình thành những nét cơ bản của cá tính và những thói quen nhất định hình thành cho trẻ những phẩm chất tâm lý nhân cách con người. Nói về tình hình thế giới nói chung và việt nam nói riêng, với một xu hướng toàn cầu hoá, kinh tế phát triển, sự phát triển của đất nước gắn liền cơ chế thị trường, đời sống của mọi người dân được cải thiện hơn, nhu cầu cuộc sống ngày một tăng cường hơn. Bên cạnh những mặt tích cực không tránh khỏi những mặt tiêu cực. Trong lúc đó tình trạng phát triển giáo dục của trẻ càng được chú trọng, nhưng với thái độ “tôn sùng đồng tiền” hướng tới trình độ phát triển tài năng và trớ tuệ của trẻ là chính mà vô tình quên đi nguồn gốc tình cảm gia đình. Giáo dục hành vi giao tiếp với người thân là một bộ phận giáo dục đạo đức cho trẻ,đó là một vấn đề cần phải quan tâm. Giáo dục hành vi giao tiếp đối với người thân cho trẻ mầm non, ngoài gia đình, xã hội thì nhà trường có vai trò quan trọng và giáo viên chủ nhiệm lớp là người quan trọng nhất. Hằng ngày những người mà trẻ tiếp xúc và dành nhiều thời gian nhất là người thân trong gia đỡnh và giỏo viờn chủ nhiệm lớp. Khi trẻ ở nhà thỡ được người thân thương yêu và dạy dỗ, nhưng theo hướng phát trển của xó hội bấy giờ, và đặc biệt là các vùng sâu vùng xa cũn nhiều khó khăn, thỡ những gia đỡnh chỳ ý quan tõm tới việc dạy dỗ trẻ cỏc hành vi giao tiếp với người thân vẫn cũn hạn chế, vỡ họ vụ tỡnh không nghĩ đến tầm quan trọng của việc giáo dục hành vi giao tiếp với người thân cho trẻ, và do trỡnh độ nhận thức, hiểu biết của một số phụ huynh vẫn chưa cao. Vỡ vậy giỏo viờn chủ nhiệm lớp chớnh là người tiếp xúc và trực tiếp dạy dỗ trẻ, chính là người quản lý giỏo dục, khụng chỉ là nắm được những chỉ số của quản lý hành chớnh như tên, tuổi, số lượng, gia đỡnh, trỡnh độ về học lực và đạo đức của trẻ mà cũn phải dự bỏo xu hướng phát triển nhân cách của trẻ trong lớp để có phương hướng tổ chức giáo dục, dạy học phù hợp với điều kiện và khả năng của mỗi trẻ. Từ những ý nghĩa to lớn của việc giáo dục hành vi giao tiếp đối với người thân cho trẻ ở lứa tuổi mầm non, vì những mục tiêu đã đề ra cho ngành học nên em đã chọn đề tài: “Tìm hiểu nội dung và phương pháp công tác của người giáo viên chủ nhiệm lớp trong giáo dục hành vi giao tiếp đối với người thân cho trẻ mầm non” để làm đề tài nghiên cứu mong muốn đóng góp một phần nào đó và đưa ra một số phương pháp công tác của người giáo viên chu nhiệm lớp trong giáo dục hành vi giao tiếp đối với người thân cho trẻ mầm non được tốt hơn. II. MỤC ĐÍCH NGHIÊN CỨU Trong công tác giáo dục trẻ mầm non thì đòi hỏi phải có trách nhiệm của mọi người, toàn xã hội và của cả nhân loại nhưng người giáo viên chủ nhiệm lớp chính là người dẫn dắt uốn nắn trực tiếp đặc biệt trong công tác giáo dục hành vi giao tiếp với người thân của trẻ, vì vậy người giáo viên chủ nhiệm phải đưa ra một số nội dung và phương pháp giáo dục hành vi giao tiếp đối với người thân cho trẻ mẫu giáo. III. NHIỆM VỤ NGHIÊN CỨU 1. Nghiên cứu cơ sở lý luận 2. Thực nghiệm sư phạm: Tác động sư phạm để giáo dục hành vi giao tiếp với người thân của trẻ mầm non. 3. Đề xuất và kiến nghị sư phạm IV. PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU Để hoàn thành đề tài “Tìm hiểu nội dung và phương pháp công tác của người giáo viên chủ nhiệm lớp trong giáo dục hành vi giao tiếp với người thân cho trẻ mầm non” em đã sử dụng các phương pháp sau: 1. Đọc, phân tích tổng hợp tài liệu tham khảo 2. thực nghiệm sư phạm 3. xử lý kết quả V. PHẠM VI NGHIÊN CỨU Tập thể lớp 20 cháu mẫu giáo 56 tuổi ở trường mầm non Tiến Thành Yên Thành Nghệ An.

LỜI CẢM ƠN

Để hoàn thành được đề tài “Tìm hiểu nội dung và phương pháp công táccủa người giáo viên chủ nhiệm lớp trong giáo dục hành vi giao tiếp đối vớingười thân cho trẻ mầm non” ngoài sự nổ lực hết mình bản thân, em xin đượcgửi lời cảm ơn sâu sắc đến thầy giáo Chu Trọng Tuấn khoa Giáo dục học -người đã trực tiếp hướng dẫn, giúp đỡ em trong suốt thời gian em viết đề tài.Ngoài ra em cũng xin chân thành gửi lời cảm ơn đến bạn bè gia đình đã giúp đỡ

và động viên em trong suốt thời gian qua để em có thể hoàn thành tốt đề tài củamình

Mặc dù trong suốt thời gian làm đề tài em đã cố gắng rất nhiều, nhưngkhông thể tránh khỏi những thiếu sót trong bài Vì thế em rất mong nhận đượcnhững ý kiến đóng góp từ phía thầy cô giáo cùng toàn thể các bạn để bài làmcủa em trở nên hoàn thiện hơn

Em xin chân thành cảm ơn!

Ngày 30 tháng 5 năm 2012

Sinh viên

Trần thị Hoà

A MỞ ĐẦU

I LÝ DO CHỌN ĐỀ TÀI

Bác hồ kính yêu đã từng nói:

“Vì lợi ích mười năm trồng cây

Vì lợi ích trăm năm trồng người”

Giáo dục mầm non là ngành mở đầu trong hệ thống giáo duc quốc dân,chiếm vị trí quan trọng có nhiệm vụ xây dựng những cơ sở ban đầu, đặt nềnmóng cho việc hình thành nhân cách con người Trẻ em là niềm hạnh phúc củamỗi gia đình, là tương lai của mỗi dân tộc, đất nước, trẻ em hôm nay là công dâncủa thế giới mai sau, bảo vệ trẻ em là trách nhiệm của toàn đảng, toàn dân, toàn

xã hội và của mỗi gia đình Trong ngành giáo dục thì giáo dục hành vi giao tiếpcho trẻ là một bộ phận không thể thiếu được của nền giáo dục toàn diện, trình độphát triển hành vi giao tiếp của trẻ có ảnh hưởng trực tiếp đến thái độ, mối quan

hệ của trẻ đối với môi trường xung quanh (bản thân, gia đình và xã hội) Đối vớitrẻ thơ, việc hình thành những dấu ấn ban đầu có ý nghĩa to lớn đối với hành vigiao tiếp sau này của trẻ em Bộ mặt nhân cách của con người được hình thành

từ nhỏ

Từ thực tế củng có nhiều công trình nghiên cứu của các nhà tâm lý học,giáo dục học đã cho chúng ta thấy rằng, trong những năm đầu của cuộc đời đứatrẻ hệ thần kinh mềm mại hơn, non yếu hơn Trong thời gian đó rất dễ hìnhthành những nét cơ bản của cá tính và những thói quen nhất định hình thành chotrẻ những phẩm chất tâm lý nhân cách con người

Nói về tình hình thế giới nói chung và việt nam nói riêng, với một xuhướng toàn cầu hoá, kinh tế phát triển, sự phát triển của đất nước gắn liền cơ chếthị trường, đời sống của mọi người dân được cải thiện hơn, nhu cầu cuộc sốngngày một tăng cường hơn Bên cạnh những mặt tích cực không tránh khỏi nhữngmặt tiêu cực Trong lúc đó tình trạng phát triển giáo dục của trẻ càng được chú

trọng, nhưng với thái độ “tôn sùng đồng tiền” hướng tới trình độ phát triển tài

năng và trớ tuệ của trẻ là chính mà vô tình quên đi nguồn gốc tình cảm gia đình.Giáo dục hành vi giao tiếp với người thân là một bộ phận giáo dục đạo đức chotrẻ,đó là một vấn đề cần phải quan tâm Giáo dục hành vi giao tiếp đối với ngườithân cho trẻ mầm non, ngoài gia đình, xã hội thì nhà trường có vai trò quantrọng và giáo viên chủ nhiệm lớp là người quan trọng nhất Hằng ngày nhữngngười mà trẻ tiếp xúc và dành nhiều thời gian nhất là người thân trong gia đỡnh

và giỏo viờn chủ nhiệm lớp Khi trẻ ở nhà thỡ được người thân thương yêu vàdạy dỗ, nhưng theo hướng phát trển của xó hội bấy giờ, và đặc biệt là các vùngsâu vùng xa cũn nhiều khó khăn, thỡ những gia đỡnh chỳ ý quan tõm tới việcdạy dỗ trẻ cỏc hành vi giao tiếp với người thân vẫn cũn hạn chế, vỡ họ vụ tỡnhkhông nghĩ đến tầm quan trọng của việc giáo dục hành vi giao tiếp với ngườithân cho trẻ, và do trỡnh độ nhận thức, hiểu biết của một số phụ huynh vẫn chưacao Vỡ vậy giỏo viờn chủ nhiệm lớp chớnh là người tiếp xúc và trực tiếp dạy dỗtrẻ, chính là người quản lý giỏo dục, khụng chỉ là nắm được những chỉ số củaquản lý hành chớnh như tên, tuổi, số lượng, gia đỡnh, trỡnh độ về học lực và đạođức của trẻ mà cũn phải dự bỏo xu hướng phát triển nhân cách của trẻ trong lớp

để có phương hướng tổ chức giáo dục, dạy học phù hợp với điều kiện và khảnăng của mỗi trẻ

Từ những ý nghĩa to lớn của việc giáo dục hành vi giao tiếp đối với ngườithân cho trẻ ở lứa tuổi mầm non, vì những mục tiêu đã đề ra cho ngành học nên

em đã chọn đề tài: “Tìm hiểu nội dung và phương pháp công tác của người giáo viên chủ nhiệm lớp trong giáo dục hành vi giao tiếp đối với người thân cho trẻ mầm non” để làm đề tài nghiên cứu mong muốn đóng góp một phần

nào đó và đưa ra một số phương pháp công tác của người giáo viên chu nhiệmlớp trong giáo dục hành vi giao tiếp đối với người thân cho trẻ mầm non đượctốt hơn

II MỤC ĐÍCH NGHIÊN CỨU

Trong công tác giáo dục trẻ mầm non thì đòi hỏi phải có trách nhiệm củamọi người, toàn xã hội và của cả nhân loại nhưng người giáo viên chủ nhiệm lớp

chính là người dẫn dắt uốn nắn trực tiếp đặc biệt trong công tác giáo dục hành vigiao tiếp với người thân của trẻ, vì vậy người giáo viên chủ nhiệm phải đưa ramột số nội dung và phương pháp giáo dục hành vi giao tiếp đối với người thâncho trẻ mẫu giáo.

III NHIỆM VỤ NGHIÊN CỨU

1 Nghiên cứu cơ sở lý luận

2 Thực nghiệm sư phạm: Tác động sư phạm để giáo dục hành vi giaotiếp với người thân của trẻ mầm non

3 Đề xuất và kiến nghị sư phạm

IV PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU

Để hoàn thành đề tài “Tìm hiểu nội dung và phương pháp công tác củangười giáo viên chủ nhiệm lớp trong giáo dục hành vi giao tiếp với người thâncho trẻ mầm non” em đã sử dụng các phương pháp sau:

1 Đọc, phân tích tổng hợp tài liệu tham khảo

Thành-B NỘI DUNG CHƯƠNG I CƠ SỞ LÝ LUẬN VÀ THỰC TIỄN CỦA NGƯỜI GIÁO VIÊN CHỦ NHIỆM LỚP TRONG GIÁO DỤC HÀNH VI GIAO

TIẾP NGƯỜI THÂN CHO TRẺ MẪU GIÁO

I CƠ SỞ LÝ LUẬN

1 Giao tiếp

Parưgim- Nhà tâm lý học người nga định nghĩa giao tiếp là một quá trỡnhquan hệ tỏc động giữa các cá thể, là quá trỡnh thụng tin quan hệ giữa con ngườivới con người, là quá trỡnh hiểu biết lẫn nhau, ảnh hưởng lẫn nhau và trao đổicảm xúc lẫn nhau

Từ góc độ tâm lý đại cương: T.s Phạm Minh Hạc định nghĩa “giao lưu làhoạt động các quan hệ xác lập người- người để thực hiện hoá các mối quan hệ

xó hội giữa người với nhau” Giao lưu ở đây tác giả dùng đồng nghĩa với giaotiếp và quan tâm đến việc thực hiện mối quan hệ con người thông qua quan hệ

xó hội Đó là điều kiện, là nguồn gốc nảy sinh phát triển tâm lý người

Giao tiếp nhất thiết được thực hiện trong một quan hệ xã hội nhất địnhnhư mẹ con, bạn bè, đồng chí, đồng nghiệp…do vậy hành vi của giao tiếp cánhân thực sự chi phối bởi các mối quan hệ này như quan hệ mẹ con là quan hệmậu tử theo hướng dẫn của dư luận xã hội, phong tục tập quán của địa phương,nếp sống truyền thống của gia đình

Giao tiếp giữa con người với con người bao giờ củng có mục đích và nộidung, do vậy giao tiếp như thế nào cả hai bên cùng nhận thức hiểu biết lẫn nhau,tác động qua lại về nhận thức tư tưởng tình cảm nhu cầu Nhờ có dấu hiệu này

mà mỗi người tự hoàn thiện chính mình theo yêu cầu đòi hỏi của xã hội vànhiệm vụ hoạt động của chính mình để hoàn thiện phẩm chất nhân cách, hìnhthành và phát triển mẫu người lý tưởng, giao tiếp của con người đều xảy ra trongnhững điều kiện lịch sử phát triển nhất định như phong tục, tập quán, khônggian, thời gian…Hành vi giao tiếp của họ phù hợp với chuẩn mực xã hội quyđịnh hoặc phong tục tập quán quy định mà cá nhân nhận thức được rõ ràng Như

vậy từ những phân tích trên chúng ta nhận thấy khái niệm trong tâm lý học đượchiểu là quá tình tiếp xúc giữa con người với con người trong một quan hệ xã hộinhất định, nhằm nhận thức trao đổi tư tưởng tâm tư tình cảm vốn sống kinhnghiệm, kỹ năng, kỷ xảo nghề nghiệp.

2 Ứng xử

Phản ứng của con người chịu sự chi phối của các quan hệ xã hội, dư luận

xã hội, phong tục tập quán truyền thống…của các tổ chức xã hội, như vậy phảnứng tự nhiên mà ngay cả chính bản thân mình củng mang tính chất xã hội Nhưvậy khái niệm ứng xử bao hàm cả nội dung bản chất tự nhiên và bản chất xã hộicủa con người, cái nền cơ sở vẫn là bản chất tự nhiên.Với ý nghĩa này trong tâm

lý học trẻ em tuổi mầm non, khi giao tiếp với trẻ em cần đặc biệt chú ý đến nềntảng phát triển cơ thể trẻ mà dạy trẻ cách ứng xử theo chuẩn mực quy định hành

vi đối với con người trong quan hệ xã hội khác nhau Lứa tuổi mầm non từ 0-6tuổi muốn dạy trẻ trở thành con người xã hội là học cách phản ứng, hành độngtrả lời những kích thích từ phía con người như cha mẹ, cô giáo bạn bè, ngườithân trong gia đình…

Trong ứng xử được đặc trưng bởi các dấu hiệu sau: ứng xử được biểu hiệnbởi các cá nhân cụ thể, mỗi cá nhân có đặc điểm phát triển thể chất khác nhau,thao tác hành vi phản ứng của mỗi cá nhân củng khác nhau ở tốc độ, nhịp điệu,cường độ và tính chất…

- Ứng xử bao giờ củng được thực hiện trông mối quan hệ nhất định,chịu sự chế định và chuẩn mực của một khuôn mẫu

- Ứng xử là sự giao thoa có tính nghệ thuật giữa cái tự nhiên và cái xãhội trong bản chất con người

- Trong ứng xử người ta chú ý đến nội dung tâm lý hơn là nộ dung công việc.Với ứng xử là những phản ứng hành vi của con người nảy sinh trong quátrình giao tiếp

Hành vi con người được các nhà tâm lý học phân loại là hành vi có nguồngốc bên ngoài và hành vi có nguồn gốc bên trong Theo bản chất các nhà tâm lýhọc phân tích ra có ba loại đó là hành vi bản năng, hành vi lý trí Trong giáo dụchọc, người ta đặc biệt quan tâm đến hành vi đạo đức.Hành vi đạo đức là mộthạnh động tự giác được thúc đẩy bởi một động cơ có ý nghĩa về mặt đạo đức,theo chuẩn mực của một nền đạo đức nhất định- mà động cơ đạo đức thì đượcphát triển lên từ một nhu cầu đạo đức Nhu cầu đạo đức củng như những nhucầu khác, nằm trong hệ thống nhu cầu cá nhân, trong mỗi tình huống nhất định,

do những điều kiện nhất định một số nhu cầu nào đó nổi lên hàng đầu và dầndần xác định được đối tượng để thoả mãn nhu cầu đó Khi đối tượng đã đượcxác định, ta có động cơ đạo đức Như vậy khi đánh giá hành vi đạo đức người tathường đánh giá với chuẩn mực xã hội, xem động cơ đúng hay sai tích cực haytiêu cực

4 Giáo dục hành vi

Hành vi là biểu hiện bên ngoài, được điều chỉnh bởi cái trung gian đó làtâm lý, vậy cái chúng ta quan tâm đó là cái trung gian, khi ý thức chưa hìnhthành thì giáo dục rất quan trọng vì khi phản ứng con người chưa được điềuchỉnh, chưa có ý thức cần làm cho môi trường có phản ứng tích cực đối với trẻ,

vì vai trò của môi trường tích cực rất quan trọng Để có hành vi phải có động cơbên trong ( tính tích cực của chủ thể) và môi trường tác động bên ngoài.

Giáo dục hành vi chính là sự ngăn ngừa sự sai lệch chuẩn mực và sửachửa các hành vi sai lệch chuẩn mực Muốn trẻ lĩnh hội được hành vi phải tổchức cho trẻ hoạt động tích cực, đặc biệt là hoạt động mà trẻ thích Trẻ có thểthực hiện để chuyển hành vi cần giáo dục thành hành vi của chính trẻ, để nhữnhhành vi của trẻ thể hiện đúng đắn và có văn hoá

Có nhiều loại hình giáo dục hành vi:

Đối với trẻ mẫu giáo có rất nhiều đối tượng mà trẻ thực hiện hành vi giaotiếp đó là: Thầy cô, người thân, người quen, người lạ…Là người giáo viên chủnhiệm lớp thì cần phải giáo dục hành vi giao tiếp cho trẻ đối với tất cả mọingười xung quanh Trong đó giáo dục hành vi giao tiếp với người thân là mộtvấn đề thực sự cần thiết mà xã hội cần phải quan tâm

Nhân cách của con người nói chung và của trẻ nói riêng được thể hiệnđầy đủ nhất trong hành vi ứng xử, cách nói năng và thể hiện rõ nhất quan điểmsống, thái độ của chủ thể hành vi ứng xử Người thân chính là người luôn ở bêncạnh chăm sóc trẻ gần gũi với trẻ nhất và chính là đối tượng đầu tiên mà trẻ thựchiện hành vi giao tiếp ứng xử, vậy khi trẻ thực hiện hành vi giao tiếp ứng xử với

người thân củng sẽ có sư tác động tới hành vi giao tiếp ứng xử với các đốitượng khác, trẻ có tốt với người thân của mình thì mới tốt vơi ngưới khác.

Như vậy, giáo dục hành vi giao tiếp với người thân cho trẻ chính là giáodục những phép tắc lễ nghĩa,những chuẩn mực và mẫu hành vi đơn giản phổbiến cần thiết vơi lứa tuổi mầm non như cách ăn nói, tư thế, trang phục, phongcách phép tắc, ứng xử có văn hoá trong quan hệ của trẻ với những người thân

Từ đó hình thành ở trẻ một số nề nếp thói quen và hành vi đẹp, đó chính là bướcđầu hình thành ở trẻ những cơ sở đầu tiên của nhân cách con người mới xã hộichủ nghĩa như mục tiêu của ngành giáo dục đã đề ra

5 Người giáo viên chủ nhiệm lớp.

5.1 Vị trí vai trò của người giáo viên chủ nhiệm lớp ở trường mầm non trong giai đoạn mới

Xu thế đổi mới giáo dục để đào tạo con người cho thế kỉ XXI đang đặt ranhững yêu cầu mới cho người giáo viên Đội ngũ giáo viên là lực lượng cốt cánbiến các mục tiêu giáo dục thành hiện thực, giữ vai trò quyết định chất lượng vàhiệu quả giáo dục Đảng ta củng xác định “để đảm bảo chất lượng giáo dục phảigiải quyết tốt vấn đề thầy giáo”- Rõ ràng là giáo viên nói chung, người giáo viênchủ nhiệm lớp nói riêng ngày càng có vị trí, vai trò của mình trong sự nghiệpgiáo dục thế hệ trẻ và trong xã hội

Người giáo viên chủ nhiệm có vị trí, vai trò đặc biệt quan trọng trong quátrình giáo dục và đào tạo thế hệ trẻ Không thể phủ nhận được vị trí, vai trò của

họ vì lứa tuổi học sinh mấm non là tuổi mà các em được ví như “tờ giấy trắng”,

nên rất cần sự giúp đỡ và định hướng một cách đúng đắn để vẻ lên trang giấytrắng đó những điều tốt đẹp.Do đó có thể khẳng định rằng, công tác chủ nhiệmlớp ở trường mầm non là rất cần thiết

5.2 Vai trò xã hội của người giáo viên chủ nhiệm.

Với tư cách là nhà giáo dục, người giáo viên chủ nhiệm cần có ý thứctrách nhiệm xã hội, tích cực tham gia vào sự phát triển cộng đồng, đó là nhâncách của học sinh- Thế hệ công dân tương lai, người chủ nhân của một xã hội

mới của thập kỉ tới Vai trò xã hội của giáo viên chủ nhiệm còn thể hiện ở chổ,

họ là cầu nối giữa tập thể học sinh với các tổ chức trong xã hội trong và ngoàinhà trường, là người tổ chức phối hợp các lực lượng giáo dục Người giáo viênchủ nhiệm là người đại diện cho quyền lợi chính đáng của học sinh, bảo vệ họcsinh về mọi mặt một cách hợp lý Hiệu quả công tác của người giáo viên chủnhiệm lớp ở trường mầm non phụ thuộc rất nhiều vào các giải pháp thực hiệnliên kết giáo dục với các lực lượng xã hội Huy động có hiệu quả tiềm năng củacác lực lương xã hội vào công tác giáo duc học sinh là công việc không giản đơnchút nào, nó đòi hỏi người giáo viên chủ nhiệm chẳng những có ý thức tráchnhiệm cao, yêu mến học sinh, là một nhà hoạt động xã hội mà còn là người cónăng khiếu, có sự hiểu biết sâu rộng về tâm lý trẻ em mầm non

5.3 Giáo viên chủ nhiệm là người quản lý giáo dục học sinh.

Với vai trò của người quản lý giáo dục, người giáo viên chủ nhiệm khôngchỉ là một cô giáo dạy kiến thức mà còn phải quan tâm đến sự phát triển ở họcsinh về các giá trị đạo đức thẩm mỹ thể chất Đó là những yếu tố quan trọng tạonên bản sắc tồn tại của loài người, vừa kế thừa, phát triển những giá trị truyềnthống, vừa sáng tạo những giá trị mới, thích nghi với thời đại mới Và giáo dụchành vi giao tiếp với người thân cho trẻ mầm non chính là một vấn đề mà giáoviên chủ nhiệm lớp cần quan tâm và chú ý

II CƠ SỞ THỰC TIỄN

Xuất phát từ nhận thức muốn nâng cao chất lượng giáo dục hành vi vănhoá cho trẻ trong độ tuổi mầm non, nên năm học 1996- 1997 Bộ giáo dục đã chỉđạo triển khai nội dung chuyên đề “ Giáo dục lễ giáo” tới toàn thể các trườngmầm non trên toàn quốc

Sở giáo dục đào tạo Nghệ An, phòng giáo dục huyên Yên Thành củngtriển khai trực tiếp nội dung chuyên đề này xuống các trường mầm non.Trongtrường mầm non Tiến Thành củng thực hiện chuyên đề đó, với sự tổng kết đánhgiá, rút kinh nghiệm, những năm gần đây vẫn thực hiện các nội dung sau chuyênđề.Yêu cầu chung của nội dung sau chuyên đề là:

- Thông qua các hoạt động của chuyên đề làm cho toàn ngành và các bậccha mẹ nhận thức đúng sự cần thiết phải dạy lễ giáo, trong đó có giáo dục hành

vi giao tiếp với người thân cho trẻ mầm non để cùng phối hợp gia đình trẻ mọilúc mọi nơi

- Giáo dục trẻ thực hiện những hành vi có văn hoá trong cuộc sống hằng ngày

- Trong giáo dục cô giáo luôn phai mẫu mực trong lời nói, việc làm vàsinh hoạt của mình, trở thành tấm gương cho trẻ noi theo

- Đội ngũ giáo viên phải được bồi dưỡng về nội dung, phương pháp vàhình thức tổ chức, biết sử dụng thành thạo các phương tiện giáo dục hành vi giaotiếp với người thân cho trẻ mầm non

1 Vai trò của giao tiếp, ứng xử trong quá trình hình thành hành vi giao tiếp với người thân cho trẻ.

- Dáng đi

Đặc trưng nhân cách đầu tiên của đứa trẻ phải kể đến dáng đi thẳng đứng

cử con người, ngoài dáng đi thẳng đứng đứa trẻ còn biết phối hợp vận động đôimắt, đôi tay, các thao tác khéo léo xuất hiện mà các thao tác này trẻ nhập tâmbắt chước theo mẫu giao tiếp ứng xử của người lớn xung quanh Đứa trẻ khôngđược sống chung, không giao tiếp ứng xử với mọi người thì trẻ không có nhữnghành vi thao tác dáng đi, đứng, nằm, ngồi của con người được

- Ngôn ngữ nói

Ngôn ngữ nói đặc trưng chỉ có ở con người,chỉ trong giao tiếp , ứng xử trẻmới nhập tâm, bắt chước được,ngôn ngữ nói chứa đựng rất nhiều nội dung Baotrùm lên toàn bộ ngôn ngữ là nền tảng của văn hoá gia đình, địa phương, dântộc Cần dạy trẻ biết đều chỉnh giọng nói, ngữ điệu âm thanh, sao cho phù hợpvới nội dung lời nói và đối tượng giao tiếp

- ý thức

Ý thức được hình thành trong giao tiếp và ứng xử của mọi người xungquanh, như năng lực làm chủ của bản thân trong mối quan hệ với cha mẹ và

người thân toàn bộ chức năng ý thức được hình thành giống như chức năng ýthức của những người xung quanh, giao tiếp ứng xử với trẻ.

- Trí tuệ

Trong giao tiếp ứng xử có sự phát triển trí tuệ của trẻ em, trước hết lànăng lực phát hiện nhanh các dấu hiệu của đối tượng như nhớ nhanh, nhớ chínhxác các tính chất đặc điểm, dấu hiệu của đối tượng và cách thiết lập các mốiquan hệ giữa các chi tiết Vì vậy trẻ phải vận dụng các đặc điểm phẩm chất củatrí tuệ như ghi nhớ, tư duy, phân tích, so sánh, tổng hợp

- Tình cảm

Trong quá trình giao tiếp ứng xử làm nảy sinh tình thương, lòng nhân ái,

sự thông cảm sẻ chia…Nếu chúng ta biết xây dựng tình cảm cho trẻ mầm non làmột việc làm thật công phu, tận tuỵ, tỉ mỉ phải thật kiên trì lâu dài mới mang lạihiệu quả Trong đó xây dựng các mẫu hành vi ứng xử chuẩn mực cho trẻ noitheo Qúa trình giao tiếp ứng xử của cha mẹ, cô giáo mầm non là quá trình xâydựng nhân cách nguồn gốc cho trẻ

2 Các yêu cầu cụ thể đối với trẻ mẫu giáo trong hành

vi giao tiếp với người.

- Biết chào hỏi, vâng dạ, cảm ơn, xin lỗi

- Lễ phép khi giao tiếp

- Biết xưng hô thưa gửi đúng lúc

- Thích chơi, hoà thuận với anh chị em, không dành và lấn át các emyếu hơn

- có thói quen tự phục vụ, mặc quần áo, đi dày dép, rửa mặt, chải răng,chải đầu, xúc cơm

- Có thói quen ăn uống vệ sinh sạch sẽ, văn minh, lịch sự

- Hình thành ở trẻ những tình cảm yêu thương những người gần gũi, bảoquản đồ dùng

- Ham thích, tự giác làm những công việc vừa sức để giúp đỡ ngườithân khi cần

- Bước đầu biết phân biệt đúng sai, thiện ác, chăm chỉ, lười biếng, biếtthể hiện thái độ tình cảm phù hợp.

- Thật thà, yêu lẽ phải, gét cái ác không đồng tình với thói hư tật xấu

3 Các nội dung cụ thể đối với trẻ mẫu giáo trong hành vi giao tiếp với người thân.

* Nói năng

- Bản thân: Trẻ phải nói rõ ràng mạch lạc, hồn nhiên, không nói nhanh,hấp tấp, nói quá to la hét nơi đông người hoặc lúc người khác đang làm việc,nghỉ ngơi, không nói ngọng nói lắp không văng tục chửi bậy

- Với em nhỏ: Biết cách xưng hô thân thiện

- Với người lớn, ông bà cha mẹ, anh chị: Biết thưa gửi, vâng dạ,không lắcgật ừ và không nói trống không, không nói ngang, nói leo khi người lớn chưacho phép, hay khi đang bận việc không được quấy nhiễu vòi vĩnh

* Chào hỏi, tạm biệt

- Trước khi đi học cũng như lúc ra về phải biết tự động chào hỏi tất cảnhững người thân trong gia đình một cách hợp lý Khi chào hỏi phải biết thứ tự,chào ông bà cha mẹ rồi mới đến anh chị

- Biết chủ động chào hỏi và tạm biệt khi có khách đến thăm gia đình

- Khi muốn làm việc gì hoặc mứôn đi chơi nhất thiết phải xin phép bốmẹ

- Biết hỏi han quan tâm đến những người thân trong gia đình khi ốm đau,mệt mỏi, vui buồn một cách hợp lý

Ví dụ: Bà ốm sao thế ạ? Bà đau ở đâu?

* Cảm ơn xin lỗi

- Khi người lớn đưa cho cái gì cháu phải biết dón nhận bằng hai tay vànói “ cháu xin”

- Khi được mọi người giúp đỡ việc gì phải biết cảm ơn

- Khi làm phiền người khác hoặc làm hỏng vật gì phải biết nhận lỗi vàsửa lỗi