Đề án xây dựng mô hình du lịch cộng đồng ở bản Pác Ngòi – Ba Bể Bắc Cạn

Bản Pác Ngòi – với vị trí địa lý thuận lợi và sở hữu nguồn tài nguyên du lịch tự nhiên và nguồn tài nguyên du lịch nhân văn hấp dẫn.. Từ đó là cơ sở để hình thành các sản phẩm du lịch mang tính ấn tượng thu hút du khách. Do đó đây đã được coi là một điểm sáng trong phát triển du lịch cộng đồng được nhiều người biết đến với các sản phẩm du lịch

BÀI THUYẾT TRÌNH

Đề án xây dựng mô hình du lịch cộng đồng ở bản Pác Ngòi –

Ba Bể - Bắc Cạn

1 Xây dựng mô hình phát triển du lịch cộng đồng:

a) Các bên tham gia vào xây dựng mô hình du lịch cộng đồng:

 Chính quyền địa phương:

 Cư dân địa phương:

 Các doanh nghiệp du lịch vừa và nhỏ:

 Các tổ chức phi chính phủ:

 Khách du lịch:

 Các cơ sở đào tạo:

 Các công ty vận tải:

 Các công ty lữ hành:

b) Xây dựng quy chế Du lịch cộng đồng tại địa phương

• Tổ chức hoạt động Du lịch cộng đồng tại địa phương

Ban quản lý Du lịch cộng đồng và các nhóm chức năng:

Các thành viên tham gia ban quản lý du lịch bản khoảng 5 người có thể bao gồm:

Ban quản lí

du lịch cộng đồng

Nhóm tiếp

nhận,dẫn

khách đi tham

quan

Nhóm chuẩn

bị ẩm thực

Nhóm văn nghệ

Nhóm sản xuất hang thủ công và nông sản

- Đại diện lãnh đạo UBND xã

- Trưởng thôn

- Người có uy tín trong bản

- Đại diện hội phụ nữ bản

- Đại diện 1 người trong các nhóm tổ dịch vụ

c Tổ thuyết minh, hướng dẫn: nên gồm 3-5 người ưu tiên thanh niên nghèo nhưng có hiểu biết về địa hình làng bản và có kỹ năng nói chuyện Có trách nhiệm đưa khách đi tham quan làng bản và cảnh quan ve suối, rừng

d.Tổ lưu trú homestay: trước mắt có thể bao gồm 20 nhà có khả năng đón khách Các

hộ gia đình trong nhóm này có trách nhiệm giữ gìn vệ sinh nhà cửa, chăn màn, ga nệm sạch sẽ Giới thiệu cho khách về văn hóa dân tộc Thái, phối hợp với các nhóm dịch vụ khác để phục vụ khách Nhận khách theo sự phân công của ban quản lý du lịch thôn

e Tổ nấu ăn: Tổ có trách nhiệm phục vụ ăn uống cho khách, bảo đảm an toàn vệ sinh thực phẩm

f Tổ biểu diễn văn nghệ: hiện tại có 4 đội văn nghệ, mỗi đội có từ 10 đến 20 người Nên luân phiên mỗi đội phục vụ văn nghệ là 10 người Có trách nhiệm biểu diễn văn nghệ cho khách xem và tổ chức các hoạt động giao lưu

g Tổ dệt thổ cẩm: gồm 5-10 hộ có khả năng dệt tốt, hướng dẫn cho khách xem các công đoạn Đồng thời nghiên cứu phát triển thêm các mặt hàng để có thể bán cho khách

c) Những qui định về phân phối lợi ích kinh tế từ du lịch

• Phân chia lợi ích du lịch trong mô hình:

2 Phát triển các sản phẩm du lịch cộng đồng:

Sản phẩm du lịch là các dịch vụ trong chương trình du lịch nhằm thỏa mãn các nhu cầu du lịch của du khách về tham quan,nghỉ dưỡng,vui chơi , giải trí trong suốt chuyến hành hình du lịch của mình.

Các sản phẩm du lịch hấp dẫn đóng vai trò rất quan trọng trong việc tạo ra nét đặc trưng của điểm đến , thu hút khách du lịch đến với điểm tham quan.

Bản Pác Ngòi – với vị trí địa lý thuận lợi và sở hữu nguồn tài nguyên du lịch tự nhiên

và nguồn tài nguyên du lịch nhân văn hấp dẫn Từ đó là cơ sở để hình thành các sản phẩm du lịch mang tính ấn tượng thu hút du khách Do đó đây đã được coi là một điểm sáng trong phát triển du lịch cộng đồng được nhiều người biết đến với các sản phẩm du lịch như :

- Sản phẩm du lịch phục vụ lưu trú : ngủ tại nhà sàn của đồng bào dân tộc tày

- Sản phẩm du lịch phục vụ nhu cầu ăn uống của du khách : ăn các món ăn dân tộc như lợn cắp nách,cá nướng , rượu ngô,… cùng với đồng bào

- Sản phẩm các mặt hàng thủ công mỹ nghệ: dệt thổ cẩm truyền thống

- Sản phẩm du lịch phục vụ nhu cầu tham quan , vui chơi giải trí : ngồi thuyền độc mộc tham quan các hang động đẹp như động Hua Mạ , thác Đầu Đẳng , Ao Tiên , chương trình tham quan du lịch : đi bộ tham quan vườn quốc gia ba bể , các chương trình văn nghệ hát then , đàn tính , …

Các sản phẩm du lịch vốn có ở Pác Ngòi đã mang được những nét đặc thù của đồng bào dân tộc Tày ở nơi đây.Tuy nhiên với những tài nguyên vốn có ở nơi đây còn có thể phát triển thêm các sản phẩm du lịch góp phần hoàn thiện hơn sản phẩm du lịch của Pác Ngòi

 Xây dựng chương trình du lịch trải nghiệm với chủ đề như : “ Một ngày làm

cư dân Pác Ngòi “ , “ Sống như người Tày”.

Trong chương trình du lịch này có thể tham quan , tìm hiểu các hộ gia đình làm nghề dệt thổ cẩm , nấu rượu ngô , tham gia các hoạt động lao động sản xuất cùng với bà con người Tày ,lên rừng lấy rau,lấy thuốc ,chế biến các món ăn, tham gia chương trình văn nghệ cùng với người dân

Tuy nhiên để thực hiện các chương trình này cần phải có những thay đổi sau

- Phát triển thêm chương trình văn nghệ buổi tối : Hiện nay , Pác Ngòi có những đội văn nghệ phục vụ cho du khách tuy nhiên mới ở dạng hình thức biểu diễn các tiết mục hát then , đàn tính ; có thể phát triển thêm các chương trình văn nghệ cho du khách tự trải nghiệm như cho du khách mặc đồ của đồng bào dân tộc tày và học múa then , múa dậm thuông Có thể tổ chức cho du khách thành các đội chơi và thi đua với nhau nếu đông người tham gia

- Khôi phục lại các nghề thủ công truyền thống như nấu rượu ngô , dệt thổ cẩm : Dệt thổ cẩm và rượu ngô là những nét đẹp truyền thống của đồng bào dân tộc Tày ở thôn Pác Ngòi.Tuy nhiên ngày nay còn rất ít hộ gia đình làm nghề,đang có nguy cơ mai một và để phát triển du lịch thì vẫn chưa mang tính chuyên nghiệp Vì thế cần phải khôi phục lại các nghề thủ công truyền thống này để phục vụ nhu cầu tham quan , tìm hiểu văn hóa của du khách

Tuy nhiên đến nay, nghề dệt thổ cẩm đang có nhiều bất cập như: nguyên liệu dệt khan hiếm, phải mua nguyên liệu tận vùng Hòa Bình và Hà Đông (Hà Nội), bên cạnh

đó khung dệt của bà con chưa được đầu tư theo công nghệ mới, các sản phẩm làm ra khó có thể cạnh tranh được với các mặt hàng dệt thổ cẩm ở các tỉnh khác như: Sơn

La, Lào Cai Vì thế để tạo nên sự khác biệt với nghề dệt ở những nơi khác thì cần phải có một kế hoạch lâu dài từ việc trồng bông, se tơi, nhuộm sợi, cho tới kỹ thuật dệt để tạo ra những sản phẩm chất lượng cao hơn nữa, đáp ứng nhu cầu của du khách

Du khách tới nơi đây không chỉ được thấy hình ảnh ấn tượng của các thiếu nữ Tày hay các cụ già dệt vải bên khung cửi mà có thể quan sát được cả một quy trình để có thể làm nên một sản phẩm , từ khâu trồng bông ,xe tơ ,…đến dệt vải và làm ra một sản phẩm hoàn chỉnh.Thậm trí du khách có thể được trải nghiệm vào qui trình đó

Du khách đi du lịch ngoài tham quan , tìm hiểu thì nhu cầu vui chơi giải trí cũng rất cao Hơn nữa đồng bào dân tộc tày có rất nhiều các trò chơi dân gian truyền thống tuy nhiên chỉ được tổ chức trong các lễ hội như bắn cung, bắn nỏ , đi cà kheo, bịt mắt bắt dê,… còn ở dịp bình thường du khách tới thì không có các trò chơi này cũng như các khu vui chơi giải trí là chưa có.Để phát triển du lịch đồng thời góp phần bảo tồn các giá trị văn hóa thì có thể phát triển ra các khu vui chơi giải trí có các trò chơi truyền thống kết hợp với mở các quán nước , quán ăn vặt có các đồ ăn truyền thống và trang trí theo phong cách của đồng bào,sử dụng các tấm vải thổ cẩm , gỗ ,…để trang

trí.Trong khu vui chơi có các nhân viên chính là người dân – được qua đào tạo và mặc những bộ trang phục truyền thống để phục vụ du khách

Khi đi du lịch du khách chỉ có thể đem về những ấn tượng và các đồ lưu niệm để ghi lại những kỷ niệm của điểm đến Vì thế quà lưu niệm là rất quan trọng không chỉ thúc đẩy nhu cầu mua của du khách mà còn góp phần tạo nên ấn tượng và chính là một dụng cụ để quảng bá hình ảnh điểm đến Tuy nhiên tới Pác Ngòi hiện nay du khách chủ yếu mua về các sản phẩm như : Chuối rừng, măng rừng, cơm lam, bánh chuối,rau dớn,cá nướng… và một số thảo mộc Có thể phát triển sản phẩm quà lưu niệm hơn như sau :

Cần tạo dựng một hình ảnh biểu tượng cho du lịch Pác Ngòi để có thể nhìn vào đó mà người ta có thể nhớ luôn tới Pác Ngòi , có thể là hình ảnh của chiếc thuyền độc mộc,

…Vấn đề này cần phải có sự bàn bạc kỹ lưỡng của các cấp chính quyền và địa

phương mới có thể thống nhất được Từ đó sáng tạo ra các sản phẩm lưu niệm mang hình dáng của hình ảnh biểu tượng , chẳng hạn như:

- Sáng tạo sản phẩm từ các vải dệt thổ cẩm , hay trên các sản phẩm từ thổ cẩm như : chăn ,gối, túi sách,ví ,mũ,… bán cho du khách đều có in hình ảnh biểu tượng

- Tạo nên các sản phẩm từ gỗ cho hình ảnh biểu tượng

- Làm móc chìa khóa ,… có hình ảnh biểu tượng

Từ các sản phẩm vốn có , thay đổi hình dáng ,mẫu mã trong cách đóng gói cho bắt mắt , chẳng hạn như các loại bánh có thể để trong các giỏ mây, rượu ngô có thể đóng

vò và bỏ trong những chiếc túi dệt thổ cẩm phù hợp,…

Làm các cây đàn tính , sáo ,thuyền độc mộc,…dưới dạng đồ lưu niệm

• Chương trình du lịch tham quan Pác Ngòi

Tour du lịch tham quan Hà Nội – Pác Ngòi ( 3 ngày – 2 đêm)

Ngày 1 :

6.00 h xe bắt đầu khởi hành từ Hà Nội đi Cao Bằng

11:45 đến bến thuyền Hồ Ba Bể

12:00 đi xuồng vào Pác Ngòi

12:00 - 14:00 ăn trưa tại bản với các món ăn đậm đà bản sắc dân tộc : Lợn cắp nách ,

cá nướng , rau rừng , xôi ngũ sắc ,…

14:15 đi thuyền độc mộc thăm quan hồ Ba Bể -một trong một trăm hồ nước ngọt lớn nhất thế giới và nằm trong vườn quốc gia Ba Bể với cảnh sắc thiên nhiên hùng vĩ nhưng không kém phần thơ mộng

15:30 leo lên Thác Đầu ĐẳngThác hùng vĩ với chiều dài hơn 1.000 mét, hoà với phong cảnh rừng nguyên sinh

16:30: đi xem Ao Tiên rộng hơn 3.000m2, được bao bọc bởi núi đá vôi và rừng già nguyên sinh, nước ao trong xanh, mát lạnh

17:30 về bản ăn tối Tại đây quý khách có thể thưởng thức những món ăn đặc sản địa phương như thịt trâu hun khói, cá hồ Ba Bể, rau rừng

19:30 thưởng thức các chương trình văn nghệ hát then , đàn tính của đồng bào dân tộc Tày và trực tiếp tham gia vào các điệu múa then,múa quạt của bà con nơi đây

21:00 đốt lửa trại ,giao lưu giữa các đoàn khách

22:00 thu dọn về nhà sàn nghỉ ngơi

Ngày 2 :

6h30 ăn sáng

7h30 du khách đi tham quan những hộ gia đình sản xuất nghề thủ công truyền thống dệt thổ cẩm,nấu rượu ngô và trực tiếp trải nghiệm vào công đoạn của dệt thổ cẩm như hái bông,nhuộm sợi

11h du khách trở về nhà sàn ăn trưa và nghỉ ngơi

14h du khách được hướng dẫn viên đưa ra khu vui chơi truyền thống của thôn Pác Ngòi.Tại đây , du khách sẽ được hướng dẫn viên tổ chức cho chơi các trò chơi truyền thống của bản , xem biểu diễn múa võ

19h du khách ăn tối tại nhà sàn Sau đó , nghỉ ngơi và tự do tham quan bản vào buổi tối

Ngày 3 :

6h30 du khách ăn sáng

7h-8h30 là khoảng thời gian cho du khách tự do mua sắm các món quà lưu niệm về làm quà

9h du khách đi tham quan vườn quốc gia ba bể Tới đây du khách có dịp tìm hiểu về rất nhiều các loài động thực vật quý hiếm Các loài gỗ quý hiếm như Đinh , Lim

,Sến , Táu , Trúc dây ( một loại cây đặc trưng của nơi đây ) ,và hàng trăm loại phong lan …các loài động vật quý được đưa vào sách đỏ Việt Nam như : Vọoc đen má trắng , cầy vằn bắc ,hang trăm loài chim , cá (cá chiên,…)

11h du khách bắt đầu từ vườn quốc gia ba bể trở về nhà sàn để ăn trưa và nghỉ ngơi

2h chiều du khách xuất phát trở về Hà Nội kết thúc chuyến tham quan Hà Nội – Pác Ngòi 3 ngày 2 đêm

GIÁ TOUR TRỌN GÓI:1.845.000 VND / KHÁCH

(áp dụng cho khách lẻ ghép đoàn)

Bao gồm:

Xe ô tô đời mới đưa đón theo chương trình

Mức ăn chính 90.000đ/suất, ăn sáng 50.000đ/suất

Ngủ nhà sàn tập thể

Hướng dẫn viên phục vụ nhiệt tình, thành thạo, chu đáo xuyên suốt tuyến du lịch

Bảo hiểm: 100.000đ/ người

Nước uống phục vụ trên xe, mỗi ngày 02 chai 500ml, một số thuốc dự phòng

Không bao gồm:

Thuế VAT10%;

Ăn sáng tại khách sạn, đồ uống và các chi phí các nhân

Thăm quan ngoài chương trình tour

Tiền bồi dưỡng cho hướng dẫn viên và lái xe

Bảng các dịch vụ và tính giá tour cụ thể:

người

1 Phương tiện đi lại (ô tô) 6000.000đ/ đoàn

(20 người)

300.000đ/ người

2 Nước uống, mũ, một số đồ dùng y

tế

100.000đ/ người 100.000đ/ người

4 Thuê nhà sàn 3 trưa x50.000đ/lượt

2 tối x 80.000đ/tối

310.000đ/ người

(ăn 5 bữa chính)

Bữa sáng( 2 bữa) 25.000đ/người

500.000đ/người

6 Xem biểu diễn nghệ thuật truyền

thống, múa võ

1000.000đ/ đoàn 50.000đ/ người

7 Vé vào khu vui chơi giải trí 50.000đ/ người 50.000đ/ người

8 Vé thăm vườn quốc gia Ba Bể 25.000đ/ người 25.000đ/ người

9 Thuê trang phụ Tày biểu diễn văn

nghệ

100.000đ/ người 100.000đ/ người

10 Vé đi thuyền tham quan 160.000đ/ người 160.000đ/ người

11 Thuê hướng dẫn viên 1000.000đ/ 2 ngày 50.000đ/ người

12 Tham gia vào quy trình nấu rượu,

dệt thổ cẩm

100.000đ/người 100.000đ/người

Trên đây là chương trình du lịch tham quan bản Pác Ngòi dưới hình thức du lịch tham quan thắng cảnh kết hợp với du lịch văn hóa.Ngoài ra còn có thể tổ chức các chương trình du lịch mang tính đặc thù với sự trải nghiệm cao của du khách như chương trình

du lịch “ một ngày làm cư dân Pác Ngòi “ hay “ sống như người Tày” đã được nêu ở phần trên Ở loại hình du lịch này du khách được trải nghiệm thực tế vào các hoạt động thường nhật của người dân từ chế biến thực phẩm , tham gia các hoạt động sản xuất : làm ruộng,đánh cá , làm các nghề thủ công truyền thống nấu rượu ngô, dệt thổ cẩm , tham gia các hoạt động vui chơi giải trí,các chương trình văn nghệ của đồng bào ,…

3 Đối tượng khách hàng mục tiêu của du lịch cộng đồng bản Pác Ngòi

- Khách hàng mục tiêu là những đối tượng khách hàng có nhu cầu và khả năng tri trả, sẵn sàng tham gia du lịch cộng đồng ở Pác Ngòi

Cũng như đặc điểm của những khách du lịch cộng đồng khác,khách du lịch cộng đồng mục tiêu của thôn Pác Ngòi cũng có những đặc điểm như sau :

o Tôn trọng các giá trị tự nhiên,lịch sử , văn hóa của điểm tham quan

o Quan tâm đến tác động của du lịch tới môi trường và các giá trị bền

vững

o Thích chỗ ở quy mô nhỏ của người dân địa phương

o Thích tìm kiếm các khía cạnh chân thực của cuộc sống

o Tìm kiếm sự tương tác với con người , lối sống và các nền văn hóa

riêng khác nhau của chính họ

o Không bị thu hút bởi các tiếp thị hàng loạt

o Có học vấn cao

o Có thu nhập tương đối cao

o Không đi cùng con cái

Từ đó , có thể thấy khách hàng mục tiêu của du lịch cộng đồng Pác Ngòi

là :

o Những vị khách phương tây ưa tìm hiểu , khám phá

o Những nhà nghiên cứu về văn hóa các vùng miền

o Ngoài ra , Khách du lịch bụi và khách du lịch trẻ có ngân sách đi du lịch nhỏ cũng có thể tham giađược Du lịch cộng đồng vì các dịch vụ ăn ở đi lại của Du lịch cộng đồng thường rẻ hơn so với các dịch vụ của loại hình

du lịch khác

Đối với các đối tượng du khách này cần có các biện pháp Marketing phù hợp

vì họ không bị thu hút bởi các tiếp thị hàng loạt

- Đối với quảng cáo : để quảng cáo về điểm đến du lịch nên đưa lên các trang thông tin tin cậy , chính thống để tạo sự tin tưởng về thông tin đối với du khách

+ Quảng cáo trên truyền hình

+ Quảng cáo trên internet:

+ Lập trang web riêng để có thể quảng cáo về hình ảnh của bản Pác Ngòi, các tour, các dịch vụ tại Pác Ngòi

+ Quảng cáo trên các tạp chí ấn phẩm du lịch

+ Quảng cáo bằng các tập gấp Trên tập gấp sẽ ghi những thông tin cơ bản

về tour du lịch đến Pác Ngòi kèm theo những hình ảnh thực tế, số điện thoại liên hệ với doanh nghiệp

- Xin tài trợ của tổng cục du lịch tổ chức các chuyến du lịch famtrip có sự kết hợp của của các cơ quan quản lý, các doanh nghiệp kinh doanh trong lĩnh vực dịch vụ, du lịch của địa phương với các đơn vị lữ hành.Để sau mỗi chuyến Famtrip, nhiều clip, phóng sự, bài báo quảng báo về du lịch Pác Ngòi được đăng tải, phát sóng trên các kênh truyền hình nước ngoài và các tạp chí du lịch lớn của quốc tế

- Liên kết điểm đến với các công ty , đơn vị lữ hành,đại lý du lịch để các nhân viên sales tour tư vấn cho du khách

- Có các tập gấp giới thiệu về hình ảnh của Pác Ngòi phát cho du khách ngay tại điểm đến để có thể lan rộng hình ảnh của pác ngòi nhờ chính các du khách đã tới đây