Bài giảng Lập trình hướng đối tượng C++‎ - Chương 7: Tái định nghĩa tác tử

Bài giảng Lập trình hướng đối tượng C++‎ - Chương 7: Tái định nghĩa tác tử cung cấp cho người học những kiến thức như: Giới thiệu; Tái định nghĩa bằng hàm độc lập; Tái định nghĩa bằng hàm thành viên; Tái định nghĩa phép gán (dấu =); Tái định nghĩa tác tử xuất – nhập. Mời các bạn cùng tham khảo!

TÁI ĐỊNH NGHĨA TÁC TỬ

Chương 7

Nội dung

• Giới thiệu

• Tái định nghĩa bằng hàm độc lập

• Tái định nghĩa bằng hàm thành viên

• Tái định nghĩa phép gán (dấu =)

• Tái định nghĩa tác tử xuất – nhập

2

Giới thiệu • Tại sao cần tái định nghĩa tác tử?

class PhanSo {

int tu, mau;

public :

PhanSo ( int =0, int =1){…}

void InPs() {…}

int LonHon ( PhanSo x) {

return (tu*x.mau>mau*x.tu);}

PhanSo Cong( PhanSo x) {…}

};

void main() {

PhanSo a(4,9), b(3,7);

if (b.LonHon(a))

cout <<“PS b lon hon a”;

PhanSo c = b.Cong(a);

a.InPs(); cout << “ + ”; b.InPs();

cout << “ = ”; c.InPs();

if ( b > a )

Ta cần có cách viết các phép toán theo dạng gần gũi hơn

Phan So c = b + a

cout << a << “ + ”

<< b << “ = ” << c;

• Cơ chế

– C++ cho phép ta tái định nghĩa các tác tử (phép toán).

– Việc tái định nghĩa tác tử thực hiện tương tự như tái định nghĩa hàm.

– Cú pháp:

<Kiểu trả về> operator <tác tử> ( các đối số )

– Có 2 cách dùng để tái định nghĩa tác tử:

• Dùng hàm độc lập

• Dùng hàm thành viên

4

Giới thiệu (tt)

• Các tác tử có thể định nghĩa

– Số học: +, -, *, /, … Tăng giảm: ++, , +=, *=, … – So sánh: <, >, >=, <=, ==, !=

– Phép gán: =

– <<, >>, [], new, delete, …

Giới thiệu (tt)

Tái định nghĩa bằng hàm độc lập

• Thông thường nên khai báo hàm độc lập là hàm bạn của lớp để có thể truy cập các thành phần private của lớp.

• Tác tử sau khi định nghĩa không có tính giao hoán.

6

class PhanSo {

int tu,mau;

public :

friend PhanSo operator + ( PhanSo , int );

};

PhanSo operator + ( PhanSo x, int n)

{ return PhanSo (x.tu + x.mau*n, x.mau);}

void main() {

PhanSo a(2,5);

PhanSo b = operator +(a,10);

PhanSo c = a + 20 ;

PhanSo d = 20 + a ;

}

Tái định nghĩa bằng hàm thành viên

• Đối số đầu tiên của tác tử chính là đối tượng đang xét.

=> Hàm sẽ có số lượng đối số ít hơn so với hàm độc lập.

class PhanSo {

int tu,mau;

public :

PhanSo operator + ( int );

};

PhanSo PhanSo :: operator + ( int n)

{ return PhanSo (tu + mau*n, mau);}

void main() {

PhanSo a(2,5);

PhanSo b = a operator +(10);

PhanSo c = a + 20 ;

PhanSo d = 20 + a ; // Sai

Không thể định nghĩa thêm tác tử bằng hàm thành

viên cho trường hợp này

Tái định nghĩa phép gán (dấu =)

• C++ mặc nhiên sẽ có phép gán (dấu = ) bằng cách gán tương ứng từng thuộc tính giữa 2 đối tượng.

• Khi thành phần dữ liệu có con trỏ => phải định nghĩa “=”.

• Phép gán phải định nghĩa bằng hàm thành viên

8

class Stack {

float *ds;

int soluong, vitri;

public :

void operator =(const Stack & s){

soluong = s.soluong;

vitri = s.vitri;

delete [] ds;

ds = new float [soluong];

for ( int i=0; i<vitri; i++) ds[i]= s.ds[i]; }

};

void main() {

Stack s1(100);

…

Stack s2(20);

… s2 = s1;

… s1 = s2;

}

Tái định nghĩa phép gán (dấu =)

• Phân biệt giữa phép gán và hàm xây dựng sao chép:

– Phép gán: đối tượng đã tồn tại (có vùng nhớ)

– Hàm xây dựng sao chép: đối tượng chưa có

• Trị trả về của phép gán có thể là chính đối tượng đó.

class SinhVien {

char mssv[9]; char* hoten;

int namsinh; float diemtb;

public :

SinhVien& operator =(const

SinhVien& a){

strcpy(mssv,a.mssv);

delete[] hoten;

hoten = strdup(a.hoten);

namsinh = a.namsinh;

diemtb = a.diemtb;

return *this ; }

Phải copy dữ liệu

Xóa vùng nhớ cũ, cấp vùng nhớ mới và copy dữ liệu

void main(){

SinhVien a, b, c;

a.Nhap();

c = b = a; //phép gán

SinhVien d=a; // hxdsc

}

Tái định nghĩa tác tử xuất – nhập

• Dùng để xuất nhập trực tiếp đối tượng qua cin, cout:

VD: PhanSo a(2,5); cout << a << endl;

• Các phép toán nhập (>>), xuất (<<) phải được định nghĩa theo dạng hàm độc lập và thường khai báo là friend

• Thao tác với các dòng (stream) xuất/nhập chuẩn như:

– Bàn phím, tập tin dùng để đọc, … (istream)

– Màn hình, tập tin dùng để ghi, … (ostream)

10

class PhanSo {

int tu, mau;

public :

…

friend ostream& operator << (ostream& os, PhanSo p);

friend istream& operator >> (istream& is, PhanSo & p); };

Tái định nghĩa tác tử xuất – nhập

• Ví dụ 1class Diem {

int x, y;

public :

…

friend ostream& operator << (ostream& os, Diem p);

friend istream& operator >> (istream& is, Diem & p); };

ostream& operator << (ostream& os, Diem p)

{ os << “(” << p.x << “,” << p.y <<“)”; return os; } istream& operator >> (istream& is, Diem & p) {

cout << “Nhap hoanh do: ”; is >> p.x;

cout << “Nhap tung do: ”; is >> p.y;

return is;}

void main() {

Diem a(2,10), b;

cout<< “Gia tri diem A la: ” << a <<endl;

cout<< “Nhap gia tri cho diem B: ”<<endl; cin>>b;

Tái định nghĩa tác tử xuất – nhập

• Ví dụ 2

12

class SinhVien {

char mssv[10], *hoten;

float diemtb;

public :

…

friend ostream& operator <<

(ostream& os, SinhVien s) {

os<<s.mssv<<endl;

os<<s.hoten<<endl;

os<< s.diemtb<<endl;

return os; }

friend istream& operator >>

(istream& is, SinhVien& s){

is.getline(s.mssv,9);

is.getline(s.hoten,49);

is >> s.diemtb;

return is; }

};

cout <<“Nhap thong tin: ”;

cin >> ptcang;

ofstream f1(“MyFile.txt”); f1<<ptcang;

f1.close();

ifstream f2(“MyFile.txt”);

f2>>a1;

cout <<a1;

f2.close();}

#include <fstream.h>