Bài giảng Lập trình hướng đối tượng C++‎ - Chương 1: Các đặc điểm của C++

Bài giảng Lập trình hướng đối tượng C++‎ - Chương 1: Các đặc điểm của C++ cung cấp cho người học những kiến thức như: Các khái niệm cơ bản của C++; Lập trình cấu trúc trong C++; Các đặc điểm mới của C++. Mời các bạn cùng tham khảo!

Nội dung

Các khái niệm cơ bản

– Phân biệt chữ HOA và chữ thường

– Gồm chữ, số, ‘_’ và phải bắt đầu bằng chữ cái.

– Độ dài tối đa là 32

– Nên theo quy cách đặt tên.

Vd: x, hoten, a1, num_of_var, Delta, TEN,

Các khái niệm cơ bản

Các khái niệm cơ bản

• Biến

– Khai báo: bất kỳ vị trí nào trong chương trình

– Khởi tạo: có thể vừa khai báo và khởi tạo

float x1= (-b + sqrt(delta)) / (2*a);

float x2= (-b - sqrt(delta)) / (2*a);

}

Các khái niệm cơ bản

• Biến

– Biến toàn cục: có tác dụng trong toàn bộ CT.

– Biến địa phương (cục bộ): chỉ có tác dụng trong phạm vi của nó.

Vd: int so = 5;

void GanSo(int x) {

so = x;

} int NuaSo(int x) {

int c = 2;

int so = x/c ; return so;

}

Các khái niệm cơ bản

• Hằng

– Khai báo: Vd: #define MAX 100

const int MAX=100;

char *str=“Chuoi Ky Tu”;

char chuoi[50]; strcpy(chuoi,“ ”);

if ( strcmp(chuoi,“”) ==0)

cout << “Chuoi rong”;

Các khái niệm cơ bản

• Kiểu: Chuyển đổi kiểu :

float c3 = (float) a / b ;

Các khái niệm cơ bản

-int diem_so = 10;

int @diem = 10;

int diem@ = 10;

-Tìm lỗi tên biến?

int @ diem = 10;

int diem @ = 10;

Các khái niệm cơ bản

• Mảng

– Khai báo: <Kiểu> <Tên mảng> [<Kích thước>];

Vd: int m[10]; float ds[MAX];

– Thứ tự phần tử: từ 0 đến (kích thước -1)

Vd:

//CT tính tổng của 10 số Fibonacci đầu tiên

long a[10]; a[0] = a[1] = 1;

for (int i = 2; i < 10 ; i++)

a[i] = a[i-1] + a[i-2];

long tong = 0;

for(i=0 ; i<10 ; i++)

tong += a[i];

Bài tập – mảng

• Dùng mảng lưu số tự nhiên từ 1 đến 10

• In dãy số này ra màn hình.

• Tính tổng của dãy số và in ra màn hình.

Các khái niệm cơ bản

#error

Các khái niệm cơ bản

• Nhập xuất

– Thư viện hàm : #include <iostream.h>

– Nhập : cin >> Biến

– Xuất : cout << (Biểu thức)

– Các kiểu dữ liệu có thể nhập xuất :

char , int, unsigned, long, unsigned long, … float, double, char* , char []

(void*): lấy địa chỉ đầu của chuỗi

– Có thể nhập xuất liên tục trên một dòng.

Vd:

cout << “Gia tri x = “ << x << “ , y = “ <<y; cout << “Nhap n = “; cin >> n;

Các khái niệm cơ bản

Bài tập – nhập xuất

• Viết đoạn lệnh cho phép người dùng

nhập một chuỗi và in chuỗi đó ra màn

hình.

Các khái niệm cơ bản

• Cấu trúc 1 chương trình đơn giản

Cấu trúc điều khiển

• Tuần tự

– Câu lệnh: viết trên một hay nhiều dòng

– Khối lệnh:

• Là dãy các lệnh viết trong cặp { }

• Tương đương với 1 câu lệnh

• Giá trị của biểu thức điều kiện

Cấu trúc điều khiển

case ‘giá trị 1’ : Lệnh 1; [ break ; ]

case ‘giá trị 2’ : Lệnh 2; [ break ; ]

case ‘giá trị n’ : Lệnh n; [ break ; ]

default : Lệnh n+1;

}

Cấu trúc điều khiển

Cấu trúc điều khiển

• Từ khóa break

– Thoát ra khỏi cấu trúc switch

– Thoát ra khỏi vòng lặp : while, do while, for

• Từ khóa continue: Trở về đầu vòng lặp

Hàm và cấu trúc chương trình

• Hàm - Cú pháp :

<Kiểu trả về> <Tên hàm> (Danh sách kiểu và tham số)

{ [ Khai báo dữ liệu cục bộ ]

Hàm và cấu trúc chương trình

• Hàm - Khai báo prototype :

<Kiểu trả về> <Tên hàm> ( Danh sách kiểu );

Vd: int Max ( int , int );

int Min ( int , int );

void main() {

int a =10 , b =5;

cout <<“ So max= “<< Max (a,b)<< endl ;

cout <<“ So min= “<< Min (a,b)<< endl ; }

int Max ( int x , int y) { }

int Min ( int x , int y) { }

Khai báo hàm

Định

nghĩa

hàm

int a =10 , b = 5;

cout<<“So max= “<< Max ( a , b ) << endl; }

Tham số (hình thức)

Đối số (Tham số thực tế)

#include < Thư viện hàm >

Khai báo prototype;

Khai báo dữ liệu toàn cục

Định nghĩa các hàm đã khai báo

Định nghĩa hàm main()

Bài tập – hàm

• Viết hàm giải phương trình bậc 1

a * x + b=0

– Không xét trường hợp hàm vô nghiệm

– Hàm có 2 tham số truyền vào (a,b)

– Giá trị trả về của hàm là nghiệm x

– Tại hàm main, a,b sẽ do người dùng nhập

vào

• Hàm tính tổng các số chẵn trong chuỗi từ

0 -> n : int TongChan(int)

• Hàm tính tổng các số lẻ trong chuỗi từ

0->n: int TongLe(int)

Con trỏ và chuỗi ký tự

• Khái niệm

– Con trỏ lưu địa chỉ của 1 đối tượng dữ liệu khác

– Kích thước con trỏ = 1 ô nhớ của hệ điều hành

– Trên MS-DOS, kích thước của con trỏ là 2 bytes

• Khai báo : < Kiểu> *<Tên con trỏ>;

1080H

*y

• Cấp vùng nhớ : Con trỏ = new <Kiểu> [ Số lượng ];

Vd: int *px= new int;

long *py; py= new long[20];

• Thu hồi vùng nhớ : delete <con trỏ>;

Vd: delete px;

delete[] py;

Tham số mặc nhiên

• Khái niệm

– Gán các giá trị mặc nhiên cho các tham số của hàm

• Ưu điểm

– Không cần phải hiểu rõ ý nghĩa tất cả các tham số

– Có thể giảm được số lượng hàm cần định nghĩa

• Khai báo tham số mặc nhiên

– Tất cả các tham số mặc nhiên đều phải đặt ở cuối hàm.– Chỉ cần đưa vào khai báo, không cần trong định nghĩa

• Gọi hàm có tham số mặc nhiên

– Nếu cung cấp đủ tham số => dùng tham số truyền vào.– Nếu không đủ tham số => dùng tham số mặc nhiên

Tham số mặc nhiên

• Ví dụ

MessageBox ( LPCTSTR lpszText,

LPCTSTR lpszCaption = NULL,

Hàm thể hiện 1 cửa sổ thông báo trong Visual C++

MessageBox (“Hien thi thong bao ra man hinh");

MessageBox ( “Chuc nang khong su dung duoc",

“Bao loi“ );

Có thể gọi hàm theo các dạng sau:

MessageBox ( “Ban muon thoat khoi chuong trinh?",

“Thong bao“, MB_YESNO | MB_ICONASTERISK );

Tham số mặc nhiên

• Ví dụ

void Ham1 ( int a=0, int b=1) {

cout <<“ tham so 1 = “<<a<< endl ;

cout <<“ tham so 2 = “<<b<< endl ; }

Tái định nghĩa hàm

• Khái niệm

C++ cho phép định nghĩa các hàm trùng tên

• Quy tắc tái định nghĩa

– Các hàm trùng tên phải khác nhau về tham số:

cout << Max (x1,y1)<<“\t”<< Max (x2,y2)<< endl ;

cout << Max (x3,y1) << endl ;

cout << Max (x3,y2) << en ;

dl ;

cout << Max (x3,y3) << endl }

Hàm inline

• Giảm thời gian thực thi chương trình

• Tăng kích thước của mã lệnh thực thi

• Chỉ nên định nghĩa inline khi hàm có kích thước nhỏ

• Cú pháp : thêm từ khóa inline vào trước hàm

VD: inline float sqr(float x) {

return (x*x);

}

inline int Max(int a, int b) {

return ((a>b) ? a : b) ; }

Truyền tham số

• Truyền theo giá trị

– Giá trị tham số khi ra khỏi hàm sẽ không thay đổi.

void Swap1 ( int a, int b) {

x y

a b

main Swap1

STEP 01

5 10

x y

5 10

a b

main Swap1

STEP 02

5 10

x y

10 5

a b

main Swap1

STEP 03

Truyền tham số

• Truyền theo địa chỉ (con trỏ)

– Giá trị tham số khi ra khỏi hàm có thể thay đổi.

void Swap2 ( int * a, int * b) {

x y

a b

x y

10 0 20 0

a b

x y

10 0 20 0

a b

main Swap2

STEP

03 100

200

• Khái niệm

Struct là 1 dạng cấu trúc dữ liệu mà bản thân có thể chứa

nhiều loại dữ liệu có kiểu khác nhau.

*hoten masosv[]