Các hoạt động của giáo viên THPT nhằm đáp ứng những yêu cầu về năng lực và phẩm chất đạo đức của người giáo viên so với chuẩn nghề nghiệp trong giai đoạn hiện nay

MỤC LỤC PHẦN I . MỞ ĐẦU 1. Lí do chọn đề tài 2. Mục đích nghiên cứu 3. Đối tượng nghiên cứu 4. Nhiệm vụ nghiên cứu 5. Phương pháp nghiên cứu PHẦN II. NỘI DUNG NGHIÊN CỨU Chương I : Cơ sở lý luận và thực tiễn của vấn đề nghiên cứu I . Cơ sở lý luận 1 . Vị trí và vai trò của người giáo viên THPT ? 2 . Những yêu cầu về năng lực và phẩm chất của người giáo viên THPT trong giai đoạn hiện nay II . Cơ sở thực tiễn và những vấn đề đặt ra 1. Thực trạng về năng lực và phẩm chất của người giáo viên THPT trong giai đoạn hiện nay ? 2. Nguyên nhân dẫn đến thực trạng III . Các hoạt động của giáo viên THPT nhằm đáp ứng những yêu cầu về năng lực và phẩm chất đạo đức của người giáo viên so với chuẩn nghề nghiệp trong giai đoạn hiện nay Hoạt động I : Tích cực rèn luyện những phẩm chất chính trị,đạo đức,lối sống Hoạt động II :Tham gia các tiết dự giờ,đánh giá Hoạt động III : Ứng dụng công nghệ thông tin vào giảng dạy IV. KẾT LUẬN V. TÀI LIỆU THAM KHẢO

MỤC LỤC PHẦN I MỞ ĐẦU

1 Lí do chọn đề tài

2 Mục đích nghiên cứu

3 Đối tượng nghiên cứu

4 Nhiệm vụ nghiên cứu

5 Phương pháp nghiên cứu

PHẦN II NỘI DUNG NGHIÊN CỨU

Chương I : Cơ sở lý luận và thực tiễn của vấn đề nghiên cứu

I Cơ sở lý luận

1 Vị trí và vai trò của người giáo viên THPT ?

2 Những yêu cầu về năng lực và phẩm chất của người giáo viên THPT trong giai đoạn hiện nay

II Cơ sở thực tiễn và những vấn đề đặt ra

1 Thực trạng về năng lực và phẩm chất của người giáo viên THPT trong giai đoạn hiện nay ?

2 Nguyên nhân dẫn đến thực trạng

III Các hoạt động của giáo viên THPT nhằm đáp ứng những yêu cầu

về năng lực và phẩm chất đạo đức của người giáo viên so với chuẩn nghề nghiệp trong giai đoạn hiện nay

Hoạt động I : Tích cực rèn luyện những phẩm chất chính trị,đạo đức,lối sống

Hoạt động II :Tham gia các tiết dự giờ,đánh giá

Hoạt động III : Ứng dụng công nghệ thông tin vào giảng dạy

IV KẾT LUẬN

V TÀI LIỆU THAM KHẢO

PHẦN I MỞ ĐẦU

1 Lí do chọn đề tài

Về mặt lí luận:Tìm hiểu một số hoạt động của giáo viên THPT nhằm đáp ứng những yêu cầu về năng lực và phẩm chất của người giáo viên THPT

so với chuẩn nghề nghiệp để qua đó có được những hiểu biết sư phạm và rút

ra những kinh nghiệm để áp dụng vào công tác giảng dạy sau này

Về mặt thực tiễn: Hiện nay, kho tàng tri thức của nhân loại không ngừngnhân lên từng giây từng phút, mỗi nhà giáo, những người đang làm côngviệc “trồng người” cao quý, đều đứng trước yêu cầu phải tự vươn lên mạnh

mẽ để đáp lại mong mỏi của toàn xã hội Dân tộc ta vốn có truyền thống “Tôn sư trọng đạo”, luôn xem nghề giáo là một hình ảnh mẫu mực cả về trithức và nhân cách Vì vậy mỗi người khi chọn nghề giáo đều phải hiểu rằng

có rất nhiều sự quan sát hướng đến mình: học trò nhìn mình để học tập làmtheo, và cả xã hội là sự gửi gắm tương lai của thế hệ trẻ với thái độ trântrọng Mỗi giáo viên hàng ngày, hàng giờ qua bài giảng không chỉ truyền thụkiến thức mà còn dạy cách làm người, nuôi dưỡng nhân cách cho học sinh.Bởi lẽ đó, mỗi thầy giáo, cô giáo đương nhiên phải là một tấm gương sáng

về đạo đức, phải biết vượt lên nhiều cám dỗ để giữ gìn hình ảnh tốt đẹp củangười thầy trong mắt hoc trò

Trong thực tế thì hiện nay vẫn còn một số giáo viên THPT chưa đáp ứngđược những yêu cầu về năng lực và phẩm chất so với chuẩn nghề nghiệp.Vì vậy cần có sự tìm hiểu về các hoạt động mà người giáo viên cần phải làm để nâng cao năng lực và phẩm chất đáp ứng được những yêu cầu của chuẩn nghề nghiệp

2 Mục đích nghiên cứu

Giúp cho giáo viên THPT có được những hiểu biết về chuẩn nghề

nghiệp giáo viên THPT qua đó tìm ra những hoạt động thực tiễn cần thực hiện để nhằm nâng cao năng lực và phẩm chất của người giáo viên

THPT.Bên cạnh đó cũng giúp cho những sinh viên sư phạm chúng tôi có được những kiến thức căn bản về năng lực và phẩm chất người giáo viên cần

có để sau này hỗ trợ,giúp ích cho công tác giảng dạy

3 Đối tượng nghiên cứu

Tìm hiểu những hoạt động trên lớp,ở nhà,trong cuộc sống….của người giáo viên THPT nhằm đáp ứng những yêu cầu về năng lực và phẩm chất đạođức của người giáo viên so với chuẩn nghề nghiệp trong giai đoạn hiện nay

4 Nhiệm vụ nghiên cứu

- Tìm hiểu cơ sở lí luận và thực tiễn của vấn đề nghiên cứu

- Tìm hiểu những hoạt động để làm tăng khả năng đáp ứng yêu cầu về năng lực và phẩm chất mà người giáo viên THPT trong giai đoạn hiện nay

- Đánh giá kết quả và tính khả thi của các hoạt động đã đề xuất

5 Phương pháp ngiên cứu

- Phân tích tổng hợp lý thuyết

- Quan sát

- Điều tra

- Tra cứu tài liệu…

PHẦN II NỘI DUNG NGHIÊN CỨU

Chương I : Cơ sở lý luận và thực tiễn của vấn đề nghiên cứu

I Cơ sở lý luận

1 Vị trí và vai trò của người giáo viên THPT ?

Trong bối cảnh toàn cầu hoá và nền kinh tế tri thức, sự tác động của côngnghệ đã làm cho thế giới có nhiều biến đổi sâu sắc và thường xuyên Cùng

với mạng viễn thông toàn cầu cho phép trao đổi thông tin một cách nhanhchóng, việc tiếp cận của mỗi người với tri thức nhân loại rất tiện lợi và vớikhối lượng lớn Để thích ứng với điều đó, giáo dục phải chuyển từ việc coitrọng truyền thụ tri thức sang việc giáo dục cho mọi người khả năng tự học,

tự giải quyết vấn đề, hợp tác với nhau Làm được điều đó, giáo dục mớicung cấp cho xã hội hiện đại những người lao động mới phù hợp Nhưngbên cạnh đó thì vị trí và vai trò trong giáo dục của người giáo viên cũng rấtquan trọng, đặc biệt là người giáo viên ở trường Phổ thông trung học Ngườigiáo viên chính là cầu nối giữa học sinh với tri thức, với những kỷ năng, kỷxảo tương ứng cho học sinh; chuẩn bị đầy đủ cho học sinh hành trang bướcvào cuộc sống Vậy vị trí và vai trò đó được thể hiện như thế nào?

Về vị trí của giáo viên Phổ thông trung học hiện nay, nghề dạy học lànghề nghiệp ra đời tương đối sớm Nó hình thành khi nền sản xuất xã hộiphát triển đến một trình độ nhất định Trong quá trình lao động sản xuấtngười ta cần phải truyền lại cho nhau những kinh nghiệm đấu tranh với thiênnhiên để tạo ra của cải vật chất cho xã hội Mới đầu ở mức thấp, người ta cóthể truyền đạt một cách trực tiếp thành quả lao động tập thể, người này theokinh nghiệm của người khác, nhưng khi kinh nghiệm đã phong phú theo sựphát triển của sản xuất thì truyền đạt phải đòi hỏi đến vai trò của người trunggian

Trong quá trình phát triển của lịch sử loài người, công việc giáo dụcthế hệ trẻ, chuẩn bị cho họ bước vào cuộc sống phù hợp với những yêu cầucủa xã hội đương thời đã sớm được tách riêng thành một chức năng xã hộiđặc thù Và chức năng này dần dần được giao cho đội ngũ giáo viên Từ đónghề dạy học ra đời và từ từ đã mang trong mình ý nghĩa to lớn

Lịch sử phát triển của giáo dục và của nhà trường qua các thời kỳ xãhội đã chứng minh giai cấp thống trị xã hội luôn có ý thức một cách sâu sắc

và ý nghĩa của giáo dục Trong các xã hội có giai cấp đối kháng, giai cấpthống trị đã tìm mọi cách buộc đội ngũ giáo viên thực hiện ý đồ chính trị và

tư tưởng đạo đức của giai cấp mình Trong xã hội có giai cấp bóc lột, độingũ giáo viên thường bị phân hóa, chỉ có một bộ phận nhỏ giáo viên làmviệc cho các trường dành cho con em các tầng lớp trên là có điều kiện thuậnlợi, còn lại đại bộ phận giáo viên có đời sống rất khó khăn

Người dạy học ở Việt Nam trong thời kỳ đất nước bị thực dân phongkiến thống trị cũng chịu vô vàn gian khổ, không có vị trí xứng đáng với nghềnghiệp của mình Mặc dù như thế nhưng người giáo viên vẫn luôn được cácnhà giáo dục tiến bộ ca ngợi, như A.Đixtevec đã khẳng định: “Vị trí củangười giáo viên là lớn lao vô cùng vì đối tượng của sự chăm sóc của giáoviên không phải là hòn đất mà là con người” Hay nhà Giáo dục người Ngalại cho rằng: “Danh hiệu nhà giáo là quan trọng, vĩ đại và thiêng liêng, vậnmệnh của toàn bộ cuộc sống con người nằm trong tay họ” … Giáo viênchính là người bồi dưỡng những tâm hồn, làm nãy nở những ý chí, giáo viêngieo những hạt giống; không có giáo viên thế giới sẽ lùi vào chỗ dã man

Trong xã hội hiện nay, đất nước ta đã bước vào chế độ mới-chế độ xãhội chủ nghĩa; trong điều kiện tiến bộ về kinh tế và xã hội, đất nước độc lập,

tự chủ; đang từng bước thực hiện công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước.Người giáo viên nói chung và giáo viên ở trường phổ thông trung học nóiriêng đã thực sự được đưa lên vị trí xã hội xứng đáng, có điều kiện để pháthuy hết tài năng sáng tạo của mình

Trong sự phát triển mạnh mẽ và toàn diện của đất nước ngày nay,người thầy giáo đặc biệt được đảng và nhân dân coi trọng Đảng ta đã khẳng

định: “Giáo viên là lực lượng cốt cán trong sự nghiệp phát triển văn hóa giáo dục”, “là lực lượng trung tâm quyết định chất lượng giáo dục – đàotạo”… Nên đã thường xuyên chăm lo nâng cao uy tín của người giáo viên,cải thiện đời sống và điều kiện lao động của họ Như Chủ tịch Hồ Chí Minh

-có dạy: “Có gì vẻ vang hơn là đào tạo những thế hệ sau này tích cực gópphần xây dựng chủ nghĩa xã hội Người thầy giáo tốt, xứng đáng là thầy giáotốt, là người vẻ vang nhất dù tên tuổi không đăng trên báo, không đượcthưởng huân chương, song những người thầy giáo tốt là những người anhhùng vô danh”; rồi Thủ tướng Phạm Văn Đồng cũng đã khẳng định vai trò

to lớn trong công cuộc bảo vệ và xây dựng đất nước đó của giáo viên là:

“Nghề của anh chị em dính liền với những gì cao quý nhất của tổ quốc Tấtnhiên nghề nào cũng cao quý cả nhưng nghề của anh chị là đáng yêu nhất ”.Hiện nay giáo dục luôn được coi là “Quốc sách hàng đầu”, “chìa khóa mởcửa tiến vào tương lai”, “động lực thúc đẩy mọi tiềm năng sẵn có của conngười”… Không dửng dưng mà nhân dân ta từ xưa đã có những câu ca dao,tục ngữ, thành ngữ như: “Không thầy đố mày làm nên”, “Muốn sang thì bắccầu kiều, muốn con hay chữ thì yêu lấy thầy”, “Nhất tự vi sư, bán tự visư”… Vì thế mà vị trí của người giáo viên luôn có vị trí cực kỳ quan trọngtrong hệ thống giáo dục quốc dân của đất nước chúng ta

Về vai trò của người giáo viên, hiện nay trong bối cảnh đổi mới giáodục để đáp ứng yêu cầu của sự biến đổi to lớn không ngừng xảy ra trên cáclĩnh vực kinh tế, khoa học, kỹ thuật, văn hóa và xã hội Vai trò của ngườigiáo viên Phổ thông trung học lại càng quan trọng Giáo dục hiện nay đangthay đổi theo hướng đảm bảo mọi người đều được học để phát triển mọi mặt,nội dung giáo dục phù hợp với yêu cầu của cá nhân và xã hội, phương phápgiáo dục phải hướng vào việc phát huy vai trò chủ động, tích cực, tự giác,

sáng tạo của người học Vì thế mà vai trò của giáo viên lại càng nặng nề hơnbao giờ hết.Đội ngũ giáo viên luôn được xã hội và mỗi gia đình đặt niềm hivọng và đòi hỏi rất nhiều,vì họ là những người góp phần quan trọng để phầnlớn hi vọng của mỗi người trở thành hiện thực

+ Giáo viên là người đào tạo con người mới, đào tạo thế hệ tương laicho đất nước

Giáo viên giữ vai trò cốt lõi trong việc chuẩn bị cho thế hệ trẻ khôngnhững đối mặt với tương lai với một niềm tin mà còn xây dựng tương lai vớiquyết tâm và trách nhiệm

Giáo viên còn đóng vai trò quyết định trong sự hình thành và pháttriển thái độ đối với việc học,khơi dậy sự hiểu biết,tính tự chủ,tinh thầnnghiêm túc khoa học và tạo điều kiện cần thiết cho việc giáo dục chính quy

và giáo dục liên tục thành công Trong xã hội ta tất cả mọi trẻ em, thế hệ trẻđều được học tập và giáo dục, đều chịu sự tác động của nhà trường, cụ thể làcủa thầy giáo, cô giáo – những người kỹ sư tâm hồn Bởi vì tác động giáodục của giáo viên đối với học sinh là tác động có chương trình, kế hoạch, nộidung, phương pháp và phương tiện thích hợp nên tác động này có sự ảnhhưởng đến quá trình phát triển nhân cách của học sinh vừa sâu sắc, vừa toàndiện có tác dụng đặt nền móng vững chắc, định hướng cho quá trình pháttriển lâu dài trong nhân cách của con người Tác động giáo dục của ngườigiáo viên đối với học sinh có vai trò to lớn như vậy nên trong bài nói chuyệnvới các thầy cô giáo Trường cấp II Quảng An năm 1966, Tổng bí thư LêDuẩn cũng đã khẳng định: “Đảng ta và nhân dân ta giao phó việc dạy dỗ con

em của mình cho các đồng chí, cũng tức là phó thác cho các đồng chí sứmệnh đào tạo tương lai cho đất nước…”

Người giáo viên chính là người tổ chức, hướng dẫn, giảng dạy và giáodục cho học sinh; nhằm hình thành cho học sinh hệ thống tri thức khoa học,các kỹ năng kỹ xảo vận dụng linh hoạt, sáng tạo tri thức để giải quyết cácvấn đề do thực tiễn xã hội đặt ra Người giáo viên luôn là người có đủ phẩmchất và năng lực giáo dục – đào tạo để đào tạo cho học sinh thành những conngười toàn diện như mục tiêu giáo dục đã đặt ra để đáp ứng phù hợp với yêucầu của xã hội.

Trong việc đào tạo thế hệ nhân tài tương lai cho đất nước người giáoviên cũng đóng một vai trò cực kỳ quan trọng Vì thế đảng ta cũng đã nhấnmạnh: “Người giáo viên có vai trò đặc biệt quan trọng, là nhân vật trung tâmtrong nhiệm vụ này”

Trong công cuộc xây dựng xã hội xã hội chủ nghĩa giàu mạnh, xâydựng đất nước phồn vinh trở thành một đất nước công nghiệp hóa - hiện đạihóa, thì phải có những con người đáp ứng được với những yêu cầu của xãhội Những con người đó phải rất mực trung thành, giàu lòng yêu nước, cótrình độ kiến thức hiện đại và kỹ năng thành thạo, có khả năng làm ra nhữngsản phẩm có đủ sức cạnh tranh trên thị trường trong nước và ngoài nước

Để tạo ra những con người như thế thì không một ai, không một cơquan nào có thể thay thế được vai trò đào tạo nguồn nhân lực, đào tạo thế hệnhân tài cho tương lai của đất nước như người giáo viên Bởi vì trong quátrình giáo dục giáo viên chính là người trực tiếp chịu trách nhiệm trướcchính quyền và nhân dân về chất lượng của việc dạy học và giáo dục họcsinh Họ là người tổ chức điều khiển quá trình hình thành nhân cách, cũngnhư những kiến thức, kỷ năng, kỷ xảo tương ứng của người học sinh phùhợp với mục đích, mục tiêu giáo dục

Mặt khác giáo viên còn là người được chuẩn bị về nghề nghiệp tươngứng, những hiểu biết về những yêu cầu của xã hội đối với giáo dục, hiểu biết

về học sinh, nắm vững những kỹ năng cần thiết để tổ chức dạy học trong quátrình dạy học

+ Giáo viên là lực lượng chủ đạo trong sự nghiệp phát triển văn hóa giáo dục

-Sự nghiệp phát triển văn hóa - giáo dục là sự nghiệp cách mạng chungcủa quần chúng nhân dân, cho nên có nhiều lực lượng quần chúng tham gia.Đặc biệt trong xã hội ngày nay khi đảng ta đang thực hiện “xã hội hóa giáodục” thì tất cả mọi tổ chức, cá nhân trong xã hội đều có trách nhiệm và vị trí,vai trò để tham gia vào sự nghiệp phát triển văn hóa giáo dục đất nước Songlực lượng đóng vai trò chủ yếu, cốt cán trong sự nghiệp này chính là đội ngũcác thầy giáo, cô giáo Quy mô và tốc độ phát triển và chất lượng của nềnvăn hóa–giáo dục đất nước tùy thuộc phần lớn vào số lượng, chất lượng độingũ các thầy cô giáo Nếu đất nước có một đội ngũ giáo viên đông đảo về sốlượng, vững vàng về chất lượng thì sự nghiệp phát triển văn hóa – giáo dục

sẽ nhanh hơn, mạnh hơn và vững vàng hơn; đáp ứng được đầy đủ mọi yêucầu của đất nước, xã hội Vì thế Chủ tịch Hồ Chí Minh đã khẳng định:

“Không có thầy giáo thì không có giáo dục, không có cán bộ và không nói gìđến kinh tế - văn hóa” Người cũng đã trực tiếp khẳng định: “Giáo dục là sựnghiệp chung của Đảng, Nhà nước và toàn dân, nhưng người trực tiếp thựchiện nhiệm vụ là nhà giáo Các thầy giáo có nhiệm vụ nặng nề và vẻ vang làđào tạo cán bộ cho nước nhà, là người chiến sĩ tiên phong trên mặt trận tưtưởng, văn hoá có trách nhiệm truyền bá cho thế hệ trẻ lý tưởng đạo đứcchân chính, hệ thống các giá trị, tinh hoa văn hoá của dân tộc và nhân loại,

bồi dưỡng cho họ những phẩm chất cao quý và năng lực sáng tạo phù hợpvới sự phát triển và tiến bộ xã hội”.

Trong nhà trường, bên cạnh đội ngũ các thầy cô giáo còn có các thànhphần khác cùng tham gia giáo dục học sinh như: Đoàn, Đội, hội phụ huynhhọc sinh… Các lực lượng này cũng có những vai trò quan trọng không thểthay thế được Nhưng hoạt động giáo dục của các lực lượng này chỉ có tácdụng hỗ trợ, tạo điều kiện thúc đẩy để hoạt động giảng dạy, giáo dục củagiáo viên đạt chất lượng và hiệu quả cao hơn chứ không thể thay thế đượcvai trò của các thầy, cô giáo

Mặt khác ở lứa tuổi của học sinh ở trường phổ thông trung học là lứatuổi hình thành và phát triển nhân cách rất mạnh mẽ Có nhiều sự ảnhhưởng, tác động từ các nhân tố khác nhau ở bên ngoài xã hội; nhưng sự ảnhhưởng tác động của giáo viên đối với học sinh luôn giữ vai trò quyết địnhnhất Bởi vì hoạt động của giáo viên bao giờ cũng có mục đích, có kế hoạch,

có chương trình, có nội dung, nghệ thuật sư phạm…; người giáo viên luônđược chuẩn bị về mọi mặt, có đầy đủ phẩm chất năng lực để dạy dỗ và giáodục cho học sinh Hơn nữa người giáo viên là người trực tiếp tổ chức hoạtđộng giao lưu tập thể trong nhà trường, xã hội như hoạt động đoàn, đội, hoạtđộng thi đấu thể dục thể thao, hoạt động phòng chống tệ nạn…, từ đó hìnhthành nên nhân cách cho người học sinh; đạo tạo cho học sinh trở thànhnhững con người xã hội chủ nghĩa có năng lực phẩm chất toàn diện, đáp ứngđầy đủ mọi yêu cầu của xã hội khi các em bước vào lao động hay học tiếplên bậc cao hơn

Trong nhà trường có nhiều biện pháp để nâng cao hiệu quả giáo dục,nhưng điều đó phụ thuộc rất nhiều vào người giáo viên, vì người giáo viêncòn là người quyết định phương hướng, tư tưởng chính trị của bài giảng

Thời đại ngày nay với những đặc trưng: nền kinh tế tri thức, khoa học

- công nghệ phát triển như vũ bão và toàn cầu hoá Trong bối cảnh đó nhàtrường từ chỗ khép kín, chuyển sang mở cửa rộng rãi và gắn kết với cộngđồng, gắn bó với sự phát triển khoa học, công nghệ, sản xuất, kinh doanh

Người thầy trước sự phát triển của đa phương tiện truyền thông, không còn

là nguồn duy nhất cung cấp sự hiểu biết Vì vậy, người thầy ngày nay khôngchỉ có kiến thức mà còn phải có năng lực hướng dẫn học sinh tự học, tự đánhgiá; có năng lực lôi cuốn học sinh, biết thu thập và xử lý thông tin để tự biếnđổi mình thích ứng với sự đổi mới Từ đó truyền thụ cho học sinh nhữngkiến thức đầy đủ, mang tính biện chứng trong thời đại ngày nay

Như vậy, vai trò của nhà giáo có thay đổi, song vị trí của nhà giáo không

hề giảm và có cơ hội tăng lên so với trước Đồng thời cũng đặt ra yêu cầu caohơn cho đội ngũ nhà giáo cần phải nỗ lực phấn đấu rèn luyện mình, để đáp ứngđược yêu cầu của thời đại mới Nhưng cho dù các phương tiện kỹ thuật cóhiện đại đến đâu đi nữa thì cũng không thể thay thế được vai trò của ngườigiáo viên Vì thế giáo viên luôn đóng vai trò chủ đạo trong sự nghiệp pháttriển văn hóa – giáo dục của đất nước và có một vị trí vô cùng quan trọngkhông một ai, không một tổ chức xã hội nào có thể thay thế được trong sựnghiệp giáo dục, là bộ phận quan trọng góp phần làm phát triển kinh tế - xãhội của đất nước ở hiện tại cũng như trong tương lai Như Tiến sĩ RajaRosingh, nhà giáo dục Ấn Độ, chuyên gia giáo dục UNESCO khu vực Châu

Á - Thái Bình Dương có lời bình khá ấn tượng về tầm quan trọng của ngườigiáo viên trong bối cảnh giáo dục đi vào thế kỷ XXI: “Giáo viên giữ vai tròquyết định trong quá trình giáo dục và đặc biệt trong việc định hướng lạigiáo dục Không một hệ thống giáo dục nào có thể vươn cao quá tầm nhữnggiáo viên làm việc cho nó”

Dạy học còn là một môn nghệ thuật và một môn khoa học.Mối quan

hệ đầy sức mạnh được xây dựng nên giữa giáo viên và học sinh là trung tâmcủa quá trình dạy học.Tuy tri thức có thể áp dụng bằng nhiều cách,việc ápdụng cách học từ xa và áp dụng công nghệ mới vào việc học tập đã chứng tỏ

là có hiệu quả.Tuy nhiên đối với đa số người học,đặc bệt là những ngườichưa biết cách tư duy và cách học tập thì giáo viên vẫn là một tác nhân quantrọng,không thể thay thế được.Trong khi khả năng học tập và nghiên cứuđộc lập là sự phát triển liên tục của cá nhân,thì khả năng này có thể thực hiệnđược sau một thời gian tương tác nhất định với một hoặc nhiều giáo viên

Công việc không chỉ đơn giản giới hạn vào việc truyền đạt thôngtin,thậm chí là kiến thức,mà còn phải trình bày kiến thức đó dưới dạng đặtvấn đề trong một ngữ cảnh nhất định và đưa vấn đề này vào một triểnvọng,sao cho người học có thể gắn những giải pháp của mình với mở rộnghơn những vấn đề

Quan hệ thầy- trò phải nhằm phát triển đầy đủ nhân cách học sinh,với

sự nhấn mạnh tính tự chủ.Từ quan điểm này,quyền lực của những ngườigiáo viên thường là một nghịch lý vì quyền lực đó không thể dựa trên sựkhẳng định về quyền hành mà phải dựa trên sự tự do thừa nhận tính đúngđắn của kiến thức.Chức năng này của giáo viên như một hình tượng vềquyền lực chắc chắn sẽ còn biến đổi nhưng luôn là một đòi hỏi cần thiết,vìchính từ đó mà diễn ra những lời giải đáp đối với những câu hỏi mà học sinh

có thể đặt ra về thế giới và cũng từ đó mà có những tiên đề cơ bản cho sựthành công của quá trình học tập

Ngoài ra,dạy học ngày càng trở nên cần thiết trong xã hội hiện đại vì

nó giúp học sinh xây dựng khả năng xét đoán và hình thành ý thức tráchnhiệm,sao cho học sinh có thể phát triển khả năng đón trước,tiên đoán

những thay đổi và tự điều chỉnh cho phù hợp hay nói cách khác là để tiếp tụchọc suốt cuộc đời.Chính thông qua quá trình làm việc và đối thoại giữa giáoviên và học sinh mà phát triển khả năng phê phán của học sinh.Điểm mạnhlớn ở giáo viên chính là ở chỗ họ là tấm gương cho học sinh thể hiện vào óctìm tòi,tinh thần cởi mở,ý thức sẵn sàng đưa những giả thiết của mình vàothứ nghiệm sự đúng đắn qua thực tế và thừa nhận những sai sót,hơn ai hếtcác nhà giáo truyền thụ lòng ham học cho mọi người.Theo UNESCO,việcsuy nghĩ lại về công việc đào tạo giáo viên là rất cần thiết,nhằm bồi dưỡng ởnhững giáo viên tương lai những phẩm chất nhân văn và trí tuệ tạo điều kiệnthuận lợi cho một cách tiếp cận mới đối với việc giảng dạy theo hướng nóitrên.

Tầm quan trọng của chất lượng dạy học và do đó chất lượng giáo viêncần được chú ý đúng mực.Ngay giai đoạn đầu của giáo dục cơ sở khi mà cácthái độ chính đối với việc học cũng như hình ảnh của bản thân học sinh phảiđược hình thành thì vai trò của giáo viên ở giai đoạn này là quyết định.Họcsinh càng có nhiều trở lực phải vượt qua bao nhiêu như :nghèo đói,môitrường xã hội đầy khó khăn,khuyết tật cơ thể… thì yêu cầu đối với giáo viêncàng lớn bấy nhiêu.Giáo viên muốn giảng dạy có hiệu quả,cần phải thể hiệnđược những năng lực giảng dạy đa dạng cũng như những phẩm chất của conngười như sự cảm thông,lòng kiên trì và tính nhẫn lại để bổ sung vào quyềnlực

Từ đó có thể khẳng định đội ngũ giáo viên luôn là nguồn nhân lựcquyết định chất lượng dạy học, giáo dục trong mỗi nhà trường, cũng như ởnhà trường phổ thông Vị trí và vai trò chủ đạo rất quan trọng của đội ngũgiáo viên trong sự nghiệp “trồng người” của đất nước luôn được xã hội đánhgiá cao Cho nên đã là người giáo viên trong nhà trường thì phải nỗ lực hết

mình để cống hiến cho sự nghiệp “trồng người”, tạo nên những nhân tàitương lai cho đất nước, xây dựng đất nước ngày càng vững mạnh và giàuđẹp hơn Để xứng đáng với những danh hiệu cao quý mà đảng, nhà nước vànhân dân ta đã trao tặng cho đội ngũ giáo viên Đào tạo ra những con ngườitoàn diện xã hội chủ nghĩa để góp phần thúc đẩy sự phát triển trong nền kinh

tế - xã hội của đất nước

2 Những yêu cầu về năng lực và phẩm chất của người giáo viên THPT trong giai đoạn hiện nay

Hội nghị quốc tế về giáo dục lần thứ 45 họp tại Giơnevơ (30/09/1996)bàn về giáo dục cho thế kỉ XXI đã nhấn mạnh: “Muốn có một nền giáo dụctốt, cần phải có những giáo viên tốt” Nền giáo dục tốt sẽ là sức mạnh củanền kinh tế, là cơ sở cho việc duy trì sự ổn định chính trị- xã hội, là nền tảngcho việc xây dựng một nền văn hoá tiên tiến-đậm đà bản sắc văn hoá dântộc…

Nền giáo dục tốt sẽ giải quyết được những thách thức do các vấn đề củathời đại đem lại như: mối quan hệ giữa lâu dài và trước mắt, giữa toàn cầu

và địa phương, giữa truyền thống và hiện đại, giữa toàn cầu và cá thể, giữacạnh tranh và bình đẳng cơ hội, giữa khối lượng tri thức ngày càng tăng vàkhả năng nhận thức của con người có hạn, giữa tinh thần và vật chất

Nền giáo dục tốt sẽ đào tạo được nguồn nhân lực có chất lượng cao, đápứng được nhu cầu thị trường sức lao động đầy biến đổi trong xã hội hiện đại

Như vậy, để có một nền giáo dục tốt thì việc xây dựng đội ngũ giáo viên chất lượng cao là một yêu cầu tất yếu và là khâu đột phá có tính chất quyết định cho việc nâng cao chất lượng giáo dục-đào tạo hiện nay Với vai trò

quan trọng như vậy, những yêu cầu về năng lực và phẩm chất đạo đức củangười giáo viên THPT trong giai đoạn hiện nay được đưa ra trong Quy định

Chuẩn nghề nghiệp giáo viên trung học cơ sở,giáo viên trung học phổ thônglà:

a Yêu cầu về phẩm chất của người giáo viên THPT trong giai đoạn hiện

Hồ Chí Minh từng nói: "Có gì vẻ vang hơn là nghề đào tạo những thế hệ saunày tích cực góp phần xây dựng Chủ nghĩa Xã hội và Chủ nghĩa Cộng sản”.Bởi vậy, ngoài việc trau dồi những kiến thức chuyên môn,người giáo viênphải không ngừng học tập chính trị , vì "Có học tập lý luận Mác- Lênin thìmới củng cố được đạo đức cách mạng, giữ vững lập trường, nâng cao sựhiểu biết về trình độ chính trị mới làm nòng cốt công tác Đảng giao phó"

Niềm tin cách mạng được thể hiện ở lòng yêu nước sâu sắc, yêu xãhội chủ nghĩa, tin vào sự lãnh đạo của Đảng và nhà nước chấp hành đườnglối, chủ trương của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước; tham gia cáchoạt động chính trị - xã hội; thực hiện nghĩa vụ công dân ,tự hào về quá khứdựng nước và giữ nước vẻ vang của dân tộc Để từ đó, người giáo viên đemtài năng và trí tuệ của mình phục vụ cho Đảng và nhà nước bằng việc đàotạo thế hệ sau có đủ đức, đủ tài, một lòng phục vụ Tổ quốc,tiếp nối truyềnthống của cha ông đi trước,xây dựng đất nước ngày càng giàu mạnh

Trong cuộc sống, ta bắt gặp không ít những người thầy giáo sáng ngời niềmtin cách mạng, một tấm gương tiêu biểu ta không thể không nhắc đến đó làchủ tịch Hồ Chí Minh Bác Hồ của chúng ta đã từng làm thầy giáo nhiều

năm, đã từng đào tạo nhiều thế hệ cách mạng cho nên người rất hiểu cônglao to lớn và thầm lặng của người thầy Lúc còn là thầy giáo Nguyễn TấtThành, dạy ở trường Dục Thanh Người rất được học sinh yêu quý, có thểnói đólà nghề đầu tiên trên bước đường đi tìm chân lý của Người Quanhững năm tháng ngắn ngủi trên đất Phan Thiết, Người đã chứng tỏ khảnăng cũng như định hướng về giáo dục, về vai trò của người thầy Công lao

vĩ đại đầu tiên của Người là đã thành lập tổ chức Thanh niên cách mạngđồng chí Hội, mở lớp đào tạo, rèn luyện cán bộ cho cách mạng Việt Nam -Đội ngũ những con chim đầu đàn như Lê Hồng Phong, Hồ Tùng Mậu, LêHồng Sơn Trong điều kiện khó khăn, việc mở rộng lớp giảng dạy, từ khâusoạn bài, tổ chúc thực hiện đều do Hồ Chí Minh đảm nhiệm Chất lượnghiệu quả, tầm quan trọng của sự nghiệp giáo dục- đào tạo cán bộ đã đượclịch sử kiểm nghiệm, chúng ta càng thấy được sự vĩ đại của nhà giáo dục HồChí Minh

- Đạo đức,lý tưởng nghề nghiệp

Lý tưởng nghề nghiệp là yều tố tâm lý hết sức cần thiết phải có

Đó chính là hình ảnh về một cái gì tốt đẹp mà ta mong muốn vươn tới Lýtưởng nghề nghiệp được biểu hiện bằng lòng say mê nghề nghiệp, lương tâmnghề nghiệp, lòng tận tụy, hi sinh vì công việc, tác phong làm việc cần cù,cótinh thần trách nhiệm cao…

Không riêng gì nghề giáo mà tất cả các nghề đều đòi hỏi phải có sự say mê,

có say mê thì mới có hứng thú để hoàn thành tốt công việc Mỗi người thầyphải không ngừng tự đổi mới, phải có ý thức quyết tâm đi vào khoa học kĩthuật, nhất là khoa học giáo dục,làm tốt công tác “dạy chữ, dạy nghề, dạyngười” Và một yếu tố không thể thiếu của mỗi nhà giáo đó là lương tâm

nghề nghiệp Lương tâm nghề nghiệp là ý thức trách nhiệm tự thân của nhàgiáo với công việc giảng dạy và giáo dục thế hệ trẻ; hành nghề vì sự nghiệpgiáo dục chứ không phải vì quyền lợi vật chất; giữ gìn danh dự, khítiết,lương tâm bằng tài năng và đức độ chứ không phải bằng quyền lực chínhtrị, bằng tiền bạc Chỉ có những giáo viên có lương tâm nghề nghiệp mới có

đủ tư cách để dạy dỗ học sinh Không những phải rèn luyện những phẩmchất đạo đức mà người giáo viên còn phải nâng cao tri thức, nâng cao vốnhiểu biết của mình thông qua viêc học tập, tìm tòi, nghiên cứu ; giáo viêncũng phải nâng cao chất lượng giáo dục bằng việc đổi mới phương pháp dạyhọc một cách hợp lý, ứng dụng những phương tiện dạy học nhằm kích thíchkhả năng tư duy và sáng tạo của học sinh

Nghề nào cũng có những khó khăn, thử thách và nghề giáo cũng vậy Trongcuộc sống, người giáo viên phải đối mặt với rất nhiều những gian nan, vất

vả, những cám dỗ, cạm bẫy đời thường, đã có lúc có tưởng chừng như bếtắc, tuyệt vọng Và nếu thiếu lý tưởng nghề nghiệp, người giáo viên khôngthể vượt qua

Trên thực tế, có rất nhiều thầy cô giáo đã không quản khó khăn để ‘gieochữ’ từ biên cương đến đảo xa.Tiêu biểu trong số đó có thầy giáo TrầnHướng- một người con vùng đất lửa Quảng Trị Người dân vùng biển bãingang nghèo khó này luôn nhắc đến Trần Hướng như một niềm tự hào củaquê hương.Năm 2008, tốt nghiệp Trường CĐSP Phạm Văn Đồng (ĐàNẵng), thầy giáo trẻ Trần Hướng xung phong lên huyện miền núi Đa Krông

để giảng dạy tại Trường Tiểu học Ba Nang Những cái tên như bản Bù,Trầm, Ngược, Tà Mên… mới nghe qua đủ để người ta hình dung được sự xaxôi, cách trở của những bản làng lẩn khuất không đường đi giữa đại ngànTrường Sơn hùng vỹ Với nhiệt huyết tuổi trẻ, thầy giáo Hướng đã tìnhnguyện nhận nhiệm vụ ở những nơi khó khăn đó với suy nghĩ giản dị: “Mình

là con trai, có sức khỏe thì cần phải xông pha nơi gian khó Ở một vùng quênghèo nhất nhì cả nước này, đâu đó ở các bản xa xôi vẫn có nhiều cô giáotình nguyện đến dạy học thì mình cần phải làm được Hơn thế, các em rấtkhát con chữ và chúng cần có mình”.

Sau ba năm dạy cho hàng trăm đứa trẻ ở vùng cao biết cầm cây bút viết conchữ vững vàng, bỏ lại sau lưng cuộc sống yên bình ở đất liền, được sự đồng

ý của Sở Nội vụ tỉnh Khánh Hòa, thầy Hướng tình nguyện đến đảo Song TửTây (Trường Sa) để dạy học

Thầy giáo Hướng khẳng định: “Tôi còn trẻ nên khi Tổ quốc cần, cho dù ởđâu, tôi xin nguyện xung phong đến những nơi đó Gia đình là một phầnquan trọng nhưng phục vụ đất nước còn quan trọng hơn” Tấm lòng củathầy giáo trẻ Trần Hướng thật đáng quý !

+ Năng lực tìm hiểu đối tượng và môi trường giáo dục

- Tìm hiểu đối tượng giáo dục