tự do di chuyển hàng hoá, tự do di chuyển dịch vụ, tự do di chuyển đầu tư, tự do di chuyển vốn hơn và tự do di chuyển lao động lành nghề và phân tích nội dung của 01 trong 05 yếu tố

Anhchị hãy LỰA CHỌN 01 trong 05 yếu tố cơ bản của thị trường và cơ sở sản xuất thống nhất trong Cộng đồng kinh tế ASEAN bao gồm: tự do di chuyển hàng hoá, tự do di chuyển dịch vụ, tự do di chuyển đầu tư, tự do di chuyển vốn hơn và tự do di chuyển lao động lành nghề và phân tích nội dung của 01 trong 05 yếu tố đó dưới các góc độ sau: Cơ sở pháp lý Mục tiêu Phương thức thực hiện tự do hoá Đánh giá những tác động của đại dịch Covid 19 tới hiệu quả hợp tác của các quốc gia thành viên trong từng yếu tố mà anhchị đã lựa chọn.

TRƯỜNG ĐẠI HỌC KHOA PHÁP LUẬT QUỐC TẾ MÔN PHÁP LUẬT CỘNG

ĐỒNG ASEAN TIỂU LUẬN HẾT HỌC PHẦN

– HỆ VB2CQ

ĐỀ BÀI

Anh/chị hãy LỰA CHỌN 01 trong 05 yếu tố

cơ bản của thị trường và cơ sở sản xuất thống nhất trong Cộng đồng kinh tế ASEAN

bao gồm: tự do di chuyển hàng hoá, tự do

di chuyển dịch vụ, tự do di chuyển đầu tư,

tự do di chuyển vốn hơn và tự do di chuyển lao động lành nghề và phân tích nội dung

của 01 trong 05 yếu tố đó dưới các góc độ sau:

- Cơ sở pháp lý

- Mục tiêu

- Phương thức thực hiện tự do hoá

- Đánh giá những tác động của đại dịch Covid 19 tới hiệu quả hợp tác của các quốc gia thành viên trong từng yếu tố

mà anh/chị đã lựa chọn

BÀI LÀM

Vấn đề tự do di chuyển lao động có tay nghề là một trong những vấn đề rất đáng được quan tâm hiện nay Tự do di chuyển lao động có tay nghề là một trong năm yếu tố cốt lõi nhằm xây dựng một thị trường lao

động thống nhất nằm trong nội dung liên kết của Cộng đồng kinh tế AEC, có nền tảng từ Hiệp định Khu vực tự do thương mại ASEAN Vậy nên, sau đây tôi sẽ đi sâu vào phân tích yếu tố này

1 Cộng đồng ASEAN

Cộng đồng ASEAN là một nhóm các quốc gia Đông Nam Á gắn bó, hợp tác để giúp nhau phát triển kinh tế, văn hóa, xây dựng hòa bình và có tiếng nói chung trên các diễn đàn thế giới ASEAN được thành lập vào ngày 08 tháng 8 năm 1967 tại Băng-cốc với mục tiêu tập hợp lực lượng chính trị nhằm xây dựng, duy trì hợp tác phát triển kinh tế, chia sẻ thịnh vượng chung và đảm bảo hòa

bình, ổn định trong vấn đề an ninh và của nền kinh tế khu vực Đông Nam Á Theo đó, ASEAN được sáng lập bởi 5 nước là: Indonesia, Malaysia, Philippines, Singapore

và Thái Lan thông qua việc ký kết Tuyên bố ASEAN Sau đó, trong quá trình mở rộng của ASEAN, Brunei gia nhập ngày 08/01/1984, Việt Nam ngày 28/7/1995, Laos và Myanmar ngày 23/7/1997 và Campuchia ngày

30/4/1999 Ba trụ cột của Cộng đồng ASEAN

bao gồm Cộng đồng An ninh ASEAN (ASC), Cộng đồng Kinh tế ASEAN (AEC) và Cộng đồng Văn hóa - Xã hội ASEAN (ASCC)

2 Cộng đồng kinh tế ASEAN

AEC (ASEAN Economic Community), Cộng đồng kinh tế ASEAN chính thức được thành lập vào ngày 31/12/2015 khi bản tuyên bố thành lập có hiệu lực Bản chất của AEC là một tiến trình hội nhập kinh tế khu vực mà không phải là một thoả thuận hay hiệp định với các ràng buộc

Mục tiêu của AEC là tạo dựng một thị trường

và cơ sở sản xuất thống nhất cho các quốc gia thành viên, thúc đẩy dòng chu chuyển tự

do của hàng hóa, dịch vụ, đầu tư, và lao động có tay nghề trong khối

3 Tự do di chuyển lao động lành nghề

Tự do di chuyển lao động lành nghề là một trong những nội dung mà AEC hướng tới để xây dựng một thị trường và cơ sở sản xuất thống nhất Thông qua việc tự do di chuyển các yếu tố của sản xuất, trong đó có người lao động, ASEAN sẽ là một khu vực sản xuất thống nhất đối với các nhà sản xuất, cung ứng hàng hóa và dịch vụ

Có 8 ngành nghề lao động trong các nước ASEAN được tự do di chuyển thông qua các thỏa thuận công nhận tay nghề tương đương, gồm kế toán, kiến trúc sư, nha sĩ, bác

sĩ, kỹ sư, y tá, vận chuyển và nhân viên ngành du lịch Mặc dù chưa có các tiêu chuẩn thống nhất trong tất cả các nước

ASEAN về thị trường lao động, nhưng đây là thị trường của những người có chứng chỉ nghề nghiệp hoặc bằng cấp được các nước ASEAN công nhận Mức độ lành nghề hay tính chuyên nghiệp sẽ được đặt lên hàng đầu và đây được xem là một trong những rào cản kỹ thuật lớn nhất đối với thị trường lao động ASEAN

4 Phân tích yếu tố tự do di chuyển lao động lành nghề

a Cơ sở pháp lý

Tự do di chuyển lao động lành nghề là một trong năm yếu tố cốt lõi nhằm xây dựng một

cơ sở sản xuất thống nhất nằm trong nội

dung liên kết của AEC Những nội dung này

đều được thể hiện trong các văn bản pháp lý của ASEAN Cụ thể:

- Trong Tuyên bố Bali II (2003), cùng với việc đưa ra khái niệm AEC, Tuyên bố cũng đã định dạng mô hình của AEC bao gồm bốn nội dung cơ bản, trong đó có nội dung về xây dựng ASEAN thành một thị trường và cơ sở sản xuất thống nhất

- Hiến chương ASEAN (2007) đã bổ sung thêm nội dung “doanh nhân, chuyên gia, nhân tài và lao động được di chuyển thuận lợi” so với Tuyến bố Bali II

- Kế hoạch tổng thể xây dựng AEC và Lộ trình chiến lược AEC (2007) đã cụ thể hóa các nội dung nêu trên tại Hiến

chương ASEAN thành một trong bốn nội dung tự do hóa các yếu tố sản xuất của thị trường, trong đó có yếu tố tự do di chuyển lao động lành nghề nằm trong nội dung xây dựng một thị trường và cơ

sở sản xuất thống nhất

- Tuyên bố Cebu năm 2007 đã trao quyền cho các thành viên trong việc thúc đẩy việc bảo vệ lao động một cách công bằng và thích hợp, về tiền lương và sự tiếp cận hợp lý các điều kiện lao động và đời sống cho lao động di trú

- Dựa trên Kế hoạch tổng thể xây dựng AEC, Hiệp định năm 2012 tạo ra cơ chế hiệu quả để tiếp tục tự do hóa và tạo

thuận lợi cho sự di chuyển thể nhân hướng tới tự do lưu thông của lao động

có tay nghề trong ASEAN thông qua hợp tác chặt chẽ giữa các cơ quan liên quan không giới hạn đối với thương mại hàng hoá, thương mại dịch vụ, đầu tư, xuất nhập cảnh và lao động

b Mục tiêu

- Phát triển lao động, tạo vệc làm cho xã hội theo hướng bền vững;

- Thúc đẩy và bảo vệ quyền cho người di

cư lao động

- Tăng cường các động thái công lý với vấn

đề buôn người;

- Bảo vệ các nạn nhân của nạn buôn

- Đẩy mạnh chuyên môn hoá sản xuất cả khu vực

c Phương thức thực hiện tự do hoá

Thứ nhất, cho phép nhập cảnh và tạo điều

kiện thuận lợi trong cấp thị thực (visa) và di chuyển của các chuyên gia và lao động có tay nghề cao tham gia vào thương mại, hàng hóa, dịch vụ và đầu tư Đồng thời, tăng cường các thể chế của ASEAN và thu hẹp khoảng cách phát triển giữa các nước thành viên

Thứ hai, tăng cường khả năng hợp tác giữa

các thành viên Mạng lưới các trường đại học ASEAN (AUN) để tạo thuận lợi cho sinh viên

và cán bộ các trường đại học trong đi lại, học tập và làm việc trong khu vực AUN hoạt động với mục tiêu thúc đẩy sự hợp tác và tình đoàn kết giữa các chuyên gia, học giả

và nhà khoa học trong khu vực; phát triển nguồn nhân lực cho khối giáo dục và các ngành nghề khác trong khu vực; thúc đẩy hoạt động chia sẻ thông tin trong cộng đồng giáo dục ASEAN và nâng cao nhận thức về bản sắc khu vực và bản sắc ASEAN cho các thành viên Để thực hiện mục tiêu này, nhất thiết phải thực hiện các biện pháp đảm bảo cho lao động lành nghề được tự do di chuyển Đó các trường đại học của ASEAN phải hợp tác vùng chặt chẽ hơn và tăng

cường hơn để tạo điều kiện thuận lợi cho các sinh viên, các cán bộ trong trường đại học đi lại, làm việc trong khu vực nhằm tiến tới xây dựng chiến lược cho việc hình thành một mạng lưới nghiên cứu mạnh mẽ trong cộng đồng quốc tế

Thứ ba, phát triển các năng lực cốt lõi,

trình độ và kỹ năng của các giảng viên đại học trong các nghề nghiệp liên quan đến các lĩnh vực ưu tiên hội nhập của ASEAN và các lĩnh vực dịch vụ khác

Thứ tư, tăng cường khả năng nghiên cứu

của các quốc gia thành viên về nâng cao trình độ và kỹ năng của người lao động

Thứ năm, phát triển mạng lưới thông tin thị

trường lao động giữa các nước thành viên ASEAN Việc phát triển mạng lưới thông tin thị trường lao động là một vấn đề rất quan trọng trong việc tìm hiểu về nhu cầu lao động ở các nước thành viên Nếu thông tin

về thị trường lao động không được công bố rộng rãi giữa các nước thì lao động của các quốc gia thành viên sẽ không cập nhật được thông tin về nhu cầu lao động của quốc gia

đó, điều này sẽ dẫn đến việc hạn chế cơ hội tìm việc làm ở nước ngoài của một số lao động lành nghề đang cần việc làm đúng chuyên môn, năng lực của mình

d Đánh giá tác động của Covid 19

Thị trường lao động ở các nước ASEAN

có sự khác biệt rất lớn về cả nguồn cung lao động, trình độ, tiền lương và năng suất lao động Di chuyển lao động trong AEC cung cấp cho các nước kém phát triển hơn trong ASEAN cơ hội để chuyển đổi từ nền kinh tế

có mức lương thấp sang một nền kinh tế có mức lương cao hơn Sự dịch chuyển lao động nội khối sẽ đóng góp vào sự phát triển bền vững trong khu vực với những lợi ích không chỉ thuộc về những người lao động mà còn cho các nước có dòng lao động dịch chuyển tới Những nước cho phép lao động dịch chuyển ra các nước trong khu vực sẽ nhận được kiều hối và trình độ lao động, mức

lương của người dân sẽ không ngừng được nâng cao Trong khi đó, các nước nhận lao động lại có thể giải quyết được tình trạng thiếu lao động, thúc đẩy tăng trưởng

Vậy nhưng, vì dịch Covid 19 diễn ra khiến hơn 81% lực lượng lao động toàn cầu đang

bị ảnh hưởng bởi tình trạng mất việc làm toàn bộ hoặc một phần Số liệu cả năm ước tính một lần nữa khẳng định những tác động nghiêm trọng mà thị trường lao động phải gánh chịu trong năm 2020 Số liệu mới nhất cho thấy thời giờ làm việc toàn cầu đã sụt giảm 8,8% trong năm vừa qua (so với quý 4/2019), tương đương với 255 triệu việc làm toàn thời gian Con số này gấp khoảng 4 lần

mức độ tổn thất về thời giờ làm việc trong cuộc khủng hoảng tài chính toàn cầu năm

2009 Những thiệt hại vô cùng lớn này khiến thu nhập từ lao động trên toàn cầu giảm 8,3% (trước khi có các biện pháp hỗ trợ), tương đương với 3,7 nghìn tỷ USD hay 4,4% tổng sản phẩm quốc nội (GDP) toàn cầu Có đến 155 triệu người lao động của khu vực ASEAN rất dễ bị tổn thương do các tác động kinh tế của đại dịch COVID-19, theo báo cáo

"Đánh giá nhanh về tác động của đại dịch COVID-19 đến sinh kế trên toàn khu vực ASEAN" mới công bố Đại dịch Covid-19 diễn

ra từ cuối năm 2019 đến nay, gây ảnh hưởng toàn diện, sâu rộng đến tất cả các quốc gia

trên thế giới, hiện vẫn đang diễn biến phức tạp Theo khảo sát của Tổ chức Lao động quốc tế, gần 50% doanh nghiệp trong ASEAN rất có nhu cầu về các lao động lành nghề (bất kể họ đến từ đâu), do lực lượng lao động phổ thông, thậm chí là cử nhân mà họ đang sử dụng chưa có được các kỹ năng mà

họ cần Khi AEC chính thức được thành lập, lao động chất lượng cao (chuyên gia, thợ lành nghề…), có trình độ chuyên môn, ngoại ngữ và các kỹ năng làm việc quốc tế sẽ di chuyển tự do hơn giữa các nước ASEAN Đại dịch Covid 19 đã ảnh hưởng không nhỏ đến việc tự do di chuyển lao động có tay nghề tại ASEAN khi tình hình dịch căng thẳng khiến

mọi thứ ngưng lại và các lao động không thể

di chuyển quanh khu vực ASEAN để làm việc

TÀI LIỆU THAM KHẢO

1. Trường Đại học Luật Hà Nội, Khoa pháp luật quốc tế - Trung tâm luật châu

Á -Thái Bình Dương, Tập bài giảng pháp luật cộng đồng ASEAN, Hà Nội, 2011.

2. Trường Đại học Luật Hà Nội, Giáo trình Pháp luật cộng đồng ASEAN, Nxb CAND, Hà Nội, 2019.