Bài 1: Theo anh, chị tại sao Luật Công chứng quy định một trong những tiêu chuẩn để được bổ nhiệm công chứng viên là phải “Có thời gian công tác pháp luật từ 05 năm trở lên tại các cơ quan, tổ chức sau khi đã có bằng cử nhân luật”.Bài 2: Theo anh, chị tại sao Luật Công chứng quy định công chứng viên phải “giải thích cho người yêu cầu công chứng hiểu rõ quyền, nghĩa vụ và lợi ích hợp pháp của họ, ý nghĩa và hậu quả pháp lý của việc tham gia hợp đồng, giao dịch” trước khi thực hiện công việc công chứng.
Trang 1TRƯỜNG ĐẠI HỌC
Trang 2ĐỀ BÀI Bài 1: Theo anh, chị tại sao Luật Công chứng quy
định một trong những tiêu chuẩn để được bổ
nhiệm công chứng viên là phải “Có thời gian công
tác pháp luật từ 05 năm trở lên tại các cơ quan,
tổ chức sau khi đã có bằng cử nhân luật”.
Bài 2: Theo anh, chị tại sao Luật Công chứng quy
định công chứng viên phải “giải thích cho người
yêu cầu công chứng hiểu rõ quyền, nghĩa vụ và lợi ích hợp pháp của họ, ý nghĩa và hậu quả pháp
lý của việc tham gia hợp đồng, giao dịch” trước
khi thực hiện công việc công chứng
BÀI LÀM CÁCH 1:
Bài 1:
Tại sao Luật Công chứng quy định một trongnhững tiêu chuẩn để được bổ nhiệm công chứng
Trang 3viên là phải “Có thời gian công tác pháp luật từ
05 năm trở lên tại các cơ quan, tổ chức sau khi
đã có bằng cử nhân luật”?
Công chứng viên được hiểu là những ngườichứng nhận tính xác thực, hợp pháp của các hợpđồng, giao dịch, bản dịch, văn bản dịch, chứngthực bản sao, chữ ký trong giấy tờ, văn bản nhằmđảm bảo an toàn pháp lý, quyền lợi và lợi ích hợppháp của cá nhân, tổ chức giúp ổn định và pháttriển kinh tế xã hội Công chứng viên đều lànhững người học giỏi với trình độ chuyên môncao, có kiến thức pháp lý sâu rộng cho nên sẽ ápdụng được pháp luật nhuần nhuyễn, linh hoạt vàoviệc công chứng Công chứng viên cung cấp dịch
vụ công do Nhà nước ủy nhiệm thực hiện nhằmbảo đảm an toàn pháp lý cho các bên tham giahợp đồng, giao dịch; phòng ngừa tranh chấp; góp
Trang 4phần bảo vệ quyền, lợi ích hợp pháp của cá nhân,
tổ chức; ổn định và phát triển kinh tế – xã hội
Ta có thể thấy, một công chứng viên sẽ phải gánhvác trách nhiệm rất cao đối với người dân và giấy
tờ mà mình xác nhận công chứng bởi vì tính pháp
lý trong đó Vậy nên không chỉ cần có kiến thứcsâu rộng về pháp luật mà một công chứng viêncòn cần có kinh nghiệm riêng của bản thân.Chính vì vậy pháp luật Việt Nam đã quy định tạikhoản 2 Điều 8 của Luật Công chứng năm 2014:
“Có thời gian công tác pháp luật từ 05 năm trở
lên tại các cơ quan, tổ chức sau khi đã có bằng cử nhân luật” Như vậy, căn cứ theo quy định của
pháp luật, thì một trong những tiêu chuẩn bắtbuộc để trở thành công chứng viên là phải có thờigian công tác pháp luật từ 05 năm trở lên, tại các
cơ quan, tổ chức sau khi có bằng cử nhân luật
Trang 5Tức là, theo quy định này, sau khi hoàn thànhchương trình đào tạo cử nhân luật ở các cơ sở đàotạo trên cả nước và được cấp bằng cử nhân luậtthì công chứng viên phải công tác pháp luật tạicác cơ quan, tổ chức từ 5 năm trở lên Như đãbiết, đặc trưng nổi bật và khác biệt nhất của côngchứng viên so với những người hành nghề khác làmặc dù với tư cách cá nhân (là một công dânhoặc một viên chức bình thường) nhưng được Nhànước tin tưởng, bổ nhiệm để trao cho một phầnquyền lực công của Nhà nước (thực hiện dịch vụcông do Nhà nước ủy nhiệm) nhằm thực hiệnchức năng chính là chứng nhận tính xác thực, tínhchính xác, tính hợp pháp và tính phù hợp với đạođức xã hội của các hợp đồng, văn bản giao dịchdân sự hoặc các giấy tờ dân sự khác Qua đó,chính công chứng viên sẽ làm cho các văn bản,
Trang 6giấy tờ này trở thành có hiệu lực pháp luật nhưcác văn bản của Nhà nước ban hành ra, đượcnhân dân và Nhà nước thừa nhận Đồng thời, vớichức năng nói trên của mình, hành vi của côngchứng viên còn được toàn bộ xã hội nhìn nhậnnhư một chuẩn mực về sự đúng đắn, đặt vào đómột sự tin cậy rất cao nếu như không muốnkhẳng định gần như là tuyệt đối Chính vì những
lý do nêu trên mà vấn đề năng lực của côngchứng viên luôn luôn phải được đặt lên hàng đầutrong tất cả các quy định về công chứng viên nóiriêng và các quy định về công chứng nói chung
để đáp ứng được những kỳ vọng lớn lao đó củangười dân và của xã hội Thời gian 5 năm khôngphải quá ngắn cũng chẳng phải quá dài, 5 năm làthời gian dành cho công chứng viên tìm hiểu, họchỏi, thực hành, vận dụng những gì mình đã học
Trang 7để thể hiện và tích luỹ kinh nghiệm tại các cơquan, tổ chức hành nghề luật.
Bài 2:
Tại sao Luật Công chứng quy định công chứng
viên phải “giải thích cho người yêu cầu công
chứng hiểu rõ quyền, nghĩa vụ và lợi ích hợp pháp của họ, ý nghĩa và hậu quả pháp lý của việc tham gia hợp đồng, giao dịch” trước khi thực hiện
công việc công chứng?
Theo quy định của pháp luật, có một số loạihợp đồng, giao dịch bắt buộc phải công chứng.Trong các trường hợp các bên không thực hiệncông chứng, hợp đồng đó được coi là vô hiệu vàkhông có giá trị pháp lý Thông thường, các giaodịch liên quan đến bất động sản như mua bán,tặng cho, thế chấp, góp vốn đều phải côngchứng Việc công chứng không chỉ có ý nghĩa về
Trang 8mặt pháp lý mà trên phương diện kinh tế, còngiúp các bên hạn chế được những rủi ro từ nhữnghợp đồng, giao dịch dân sự, thương mại khôngđược công chứng Vậy nên, việc công chứng làmột việc rất quan trọng trong đời sống hiên nay.Công chứng viên ngoài việc công chứng giấy tờcho người dân ra thì còn có những nghĩa vụ riêngđược quy định.
Tại Điều 17 Luật Công chứng năm 2014 quy định:
“Điều 17 Quyền và nghĩa vụ của công chứng viên
1 Công chứng viên có các quyền sau đây:
a) Được pháp luật bảo đảm quyền hành nghề công chứng;
b) Tham gia thành lập Văn phòng công chứng hoặc làm việc theo chế độ hợp đồng cho tổ chức hành nghề công chứng;
Trang 9c) Được công chứng hợp đồng, giao dịch, bản dịch theo quy định của Luật này;
d) Đề nghị cá nhân, cơ quan, tổ chức có liên quan cung cấp thông tin, tài liệu để thực hiện việc công chứng;
đ) Được từ chối công chứng hợp đồng, giao dịch, bản dịch vi phạm pháp luật, trái đạo đức xã hội; e) Các quyền khác theo quy định của Luật này và các văn bản quy phạm pháp luật khác có liên quan.
2 Công chứng viên có các nghĩa vụ sau đây:
a) Tuân thủ các nguyên tắc hành nghề công chứng;
b) Hành nghề tại một tổ chức hành nghề công chứng;
c) Tôn trọng và bảo vệ quyền, lợi ích hợp pháp của người yêu cầu công chứng;
Trang 10d) Giải thích cho người yêu cầu công chứng hiểu
rõ quyền, nghĩa vụ và lợi ích hợp pháp của họ, ý nghĩa và hậu quả pháp lý của việc công chứng; trường hợp từ chối yêu cầu công chứng thì phải giải thích rõ lý do cho người yêu cầu công chứng; đ) Giữ bí mật về nội dung công chứng, trừ trường hợp được người yêu cầu công chứng đồng ý bằng văn bản hoặc pháp luật có quy định khác;
e) Tham gia bồi dưỡng nghiệp vụ công chứng hàng năm;
g) Chịu trách nhiệm trước pháp luật và trước người yêu cầu công chứng về văn bản công chứng của mình; chịu trách nhiệm trước pháp luật về hoạt động của Văn phòng công chứng mà mình là công chứng viên hợp danh;
h) Tham gia tổ chức xã hội - nghề nghiệp của công chứng viên;
Trang 11i) Chịu sự quản lý của cơ quan nhà nước có thẩm quyền, của tổ chức hành nghề công chứng mà mình làm công chứng viên và tổ chức xã hội - nghề nghiệp của công chứng viên mà mình là thành viên;
k) Các nghĩa vụ khác theo quy định của Luật này
và các văn bản quy phạm pháp luật khác có liên quan.”
Trong Điều 17 của Luật Công chứng quy định ở
trên, tại điểm d Khoản 2 có quy định rằng: Giải
thích cho người yêu cầu công chứng hiểu rõ quyền, nghĩa vụ và lợi ích hợp pháp của họ, ý nghĩa và hậu quả pháp lý của việc công chứng; trường hợp từ chối yêu cầu công chứng thì phải giải thích rõ lý do cho người yêu cầu công chứng.
Công chứng viên có nghĩa vụ phải giải thích
rõ cho người công chứng về những quyền, nghĩa
Trang 12vụ, lợi ích cũng như hậu quả của việc làm sai LuậtCông chứng của bản thân người công chứng trướckhi đi vào công chứng Điều này giúp cho người đicông chứng hiểu rõ hơn và biết được quyền lợicủa họ Cụ thể, người làm chứng có quyền:
văn bản giao dịch;
nếu đáp ứng được các điều kiện theo quyđịnh của pháp luật;
- Thoả thuận sửa đổi, bổ sung, huỷ bỏ hợpđồng, giao dịch đã được công chứng với tất cảnhững người tham gia hợp đồngg, giao dịchđó;
Trang 13- Đề nghị Toà án tuyên bố văn bản công chứng
vô hiệu khi có căn cứ cho rằng việc côngchứng có vi phạm pháp luật……
Không phải ai cũng biết về Luật pháp đặc biệt làLuật Công chứng theo quy định hiện hành Để trởthành một công chứng viên phải trả qua quá trìnhlâu dài rèn luyện và tích luỹ, vậy nên việc côngchứng là một việc hoàn toàn không dễ dàng.Người dân chỉ biết đưa giấy tờ tới công chứng vàkhông phải ai cũng biết được bản thân có quyềnlợi gì và hệ quả pháp lý khi sát sót trong lúc côngchứng Vậy nên công chứng viên ngoài việc côngchứng còn có nghĩa vụ giải thích cho người đicông chứng những gì mình đã học và biết vềquyền lợi của họ Nếu công chứng viên khônghoàn thành nghĩa vụ giải thích cho người đi côngchứng, sẽ dẫn đến những sai sót như làm giả giấy
Trang 14tờ và sau cùng người chịu hậu quả lại chính làbản thân công chứng viên Có thể nói, hoạt độngcông chứng là một lĩnh vực khá đặc thù và cũngtiềm ẩn những rủi ro nhất định Bản thân côngchứng viên khi thực hiện trách nhiệm của mìnhcần nỗ lực tối đa để không xảy ra tình trạngkhông mong muốn Có như vậy, mới có thể vừabảo đảm an toàn pháp lý cho hoạt động nghiệp
vụ của mình, vừa bảo vệ được quyền lợi chínhđáng của các bên tham gia hoặc có liên quan đếngiao dịch, hợp đồng được công chứng
Trang 15CÁCH 2:
BÀI LÀM Bài 1:
Luật Công chứng quy định một trong nhữngtiêu chuẩn để được bổ nhiệm công chứng viên là
phải “Có thời gian công tác pháp luật từ 05 năm
trở lên tại các cơ quan, tổ chức sau khi đã có bằng cử nhân luật” Bởi vì:
Đầu tiên, ta có thể hiểu rằng công chứng viên
là những người công chứng các thể loại văn bản
và giấy tờ tại các văn phòng thủ tục công chứng
Có thể hiểu một cách đơn giản nhất đó là nhữngngười chứng nhận tính xác thực, hợp pháp củacác loại giấy tờ và chữ ký của người có thẩmquyền ra quyết định trong các giấy tờ đó Côngchứng viên là những người có đủ tiêu chuẩn vềtrình độ chuyên môn, kỹ năng về công chứng
Trang 16theo quy định của pháp luật, được bổ nhiệm từ Bộtrưởng Bộ Tư pháp Công việc thường ngày củamột công chứng viên là công chứng viên tiếpnhận, giải quyết và thực hiện các hồ sơ mà kháchhàng yêu cầu công chứng, chứng thực:
- Thực hiện các hoạt động chứng nhận hợpđồng giao dịch kinh doanh một cách hợppháp, xử lý các văn bản giấy tờ theo quy địnhcủa pháp luật Giúp hai bên khách hàng khigiải quyết các thủ tục được nhanh chónghoàn thiện và có lợi đôi bên
- Thực hiện công việc về soạn thảo hợp đồngvăn bản theo quy định được giao và nhiệm vụcủa Tòa án nhân dân giao phó
- Thực hiện các thủ tục tư vấn, trợ giúp cho mọikhách hàng các vấn đề liên quan đến giaodịch dân sự, tư vấn các thủ tục đất đai để cho
Trang 17khách hàng biết thực hiện và những quyền lợiđược hưởng đáng có.
- Công chứng viên còn làm giám định hay hỗtrợ những người làm thẩm phán theo quyđịnh, trách nhiệm quyền hạn của họ
- Công chứng viên còn đảm nhận vị trí ngườigiám hộ, người quản lý tài sản đối với nhữngkhách hàng là người không có nơi nương tựa,bảo vệ họ những mối nguy hiểm tiềm tàngngoài xã hội
- Nhiệm vụ của họ hằng ngày còn có thể thựchiện cho khách hàng vay vốn, chuyển vốnđầu tư, lập bảng kê khai hoặc kế thừa tài sảnmột cách chính xác nhất
- Cuối cùng, thực hiện các công việc văn phòngliên quan
Trang 18Vậy nên, để trở thành công chứng viên là việckhông dễ dàng Luật pháp Việt Nam đã đề ra Luậtriêng dành cho công chứng viên, và trong đó cómột quy định quan trọng không thể thiếu đượcquy định tại Luật Công chứng 2014, cụ thể:
Khoản 2 Điều 8 Luật Công chứng 2014 quy định:
“Điều 8 Tiêu chuẩn công chứng viên
Công dân Việt Nam thường trú tại Việt Nam, tuân thủ Hiến pháp và pháp luật, có phẩm chất đạo đức tốt và có đủ các tiêu chuẩn sau đây thì được xem xét, bổ nhiệm công chứng viên:
2 Có thời gian công tác pháp luật từ 05 năm trở lên tại các cơ quan, tổ chức sau khi đã có bằng cử nhân luật;”
Theo điều Luật trên quy định thì thời gian công tác pháp luật từ 05 năm trở lên nghĩa là sau
khi tốt nghiệp và có bằng cử nhân luật, người này
Trang 19phải có thời gian công tác trong các cơ quan, tổchức hành nghề Luật, hay bất cứ văn phòngLuật nào với thời gian từ 05 năm trở lên để cókinh nghiệm làm việc và được đối mặt với cáctình huống thực tế cần vận dụng quy định của
Luật Sở dĩ công chứng viên nhận được sự tintưởng và ủy thác của Nhà nước bởi vì họ chính lànhững nhân tài trong ngành luật, là chuyên giapháp luật Trong họ chứa đựng khối kiến thứcpháp lý vô cùng sâu rộng, có khả năng áp dụngluật pháp một cách linh hoạt và thông thạo Bởi vìthế nên để troẻ thành một công chứng viênkhông phải ngày 1 ngày 2 mà họ phải trải quanhững quá trình đào tạo, thử thách lâu dài Doyêu cầu để trở thành một công chứng viên đòi hỏirất cao vì đặc thù nghề nghiệp là xét tính pháp lýcủa giấy tờ, hợp đồng Vì vậy, sau 5 năm có bằng
Trang 20cử nhân Luật, lúc đó công chứng viên đã nhuầnnhuyễn với các quy định pháp lý và có va chạmthực tế nên yêu cầu như vậy là hoàn toàn hợp lý.
Bài 2:
Luật Công chứng quy định công chứng viên
phải “giải thích cho người yêu cầu công chứng
hiểu rõ quyền, nghĩa vụ và lợi ích hợp pháp của
họ, ý nghĩa và hậu quả pháp lý của việc tham gia hợp đồng, giao dịch” trước khi thực hiện công
việc công chứng Bởi vì:
Công chứng được hiểu theo cách đơn giảnnhất chính là việc xác thực các hợp đồng, cácgiao dịch có tính chính xác và hợp pháp, khôngtrái với đạo đức xã hội của bản dịch giấy tờ màcác cá nhân có yêu cầu công chứng theo quyđịnh Căn cứ theo quy định tại Điều 17 Luật Côngchứng năm 2014 có quy định thì một trong những
Trang 21nghĩa vụ của công chứng viên là: Công chứng
viên có nghĩa vụ thực hiện việc giải thích cho người yêu cầu công chứng được hiểu rõ về các quyền lợi cũng như các nghĩa vụ và lợi ích hợp pháp của người yêu cầu công chứng, về ý nghĩa cũng như các hậu quả pháp lý có thể xảy ra của việc công chứng văn bản, hợp đồng, giao dịch dân sự, bản dịch đó Trường hợp nếu công chứng viên mà từ chối yêu cầu công chứng của người yêu cầu công chứng thì có nghĩa vụ phải giải thích rõ về lý do từ chối công chứng của mình cho người yêu cầu công chứng được biết hoặc bổ sung giấy tờ nếu trong trường hợp có thể bổ sung
Có thể thấy, theo quy định thì người yêu cầucông chứng cần được công chứng viên hướng dẫnviệc thực hiện các thủ tục công chứng theo quy
Trang 22định của pháp luật và có thể yêu cầu được hướngdẫn giải thích cho người yêu cầu công chứng hiểu
rõ quyền, nghĩa vụ và lợi ích hợp pháp của ngườiyêu cầu công chứng theo quy định Quyền củangười yêu cầu công chứng được quy định tạinhiều điều cụ thể khác nhau trong Luật Côngchứng như:
- Quyền yêu cầu công chứng và được côngchứng đúng thời hạn tại trụ sở tổ chức hànhnghề công chứng hoặc địa điểm khác khi đủcác điều kiện tương ứng theo quy định LuậtCông chứng;
- Quyền soạn thảo sẵn văn bản hợp đồng, giaodịch;
- Quyền có người làm chứng; quyền được biếtviệc sửa lỗi kỹ thuật trong Văn bản côngchứng do Công chứng viên thực hiện;