giáo án văn12 học kì 1 có phát triên năng lực
Trang 1Ngày soạn: 25 tháng 8 năm 2020
Văn học
Tiết 1, 2
TỔNG QUAN VĂN HỌC VIỆT NAM
A MỤC TIÊU:
1 Kiến thức:
- Giúp học sinh nắm được kiến thức chung nhất, tổng quan nhất về hai bộ phận của VHVN và quá trình phát triển của VHVN
2 Kỹ năng: Biết vận dụng những kiến thức trên vào thực tiễn đọc hiểu tác
phẩm VHDG và VHTĐVN
3 Thái độ: Trân trọng giá trị văn học dân tộc, có ý thức phát huy, bảo tồn và
sáng tạo văn học viết
4 Định hướng phát triển năng lực
+ Năng lực giải quyết vấn đề
+ Năng lực hợp tác
+ Năng lực giao tiếp tiếng Việt
B CHUẨN BỊ CỦA GIÁO VIÊN VÀ HỌC SINH:
- SGK, giáo án, vở ghi, tài liệu tham khảo
C PHƯƠNG TIỆN, PHƯƠNG PHÁP, KỸ THUẬT DẠY HỌC:
Làm việc với SGK, đặt câu hỏi, nêu tình huống, làm việc theo nhóm.
D.TIẾN TRÌNH DẠY HOC:
Bước 1: Hoạt động Khởi động
Chia lớp thành 2 đội chơi trò chơi “Tiếp sức”: lần lượt các thành viên trong đội thay nhau kể tên các tác phẩm văn học Việt Nam đã đọc, đã học trong chương trình ngữ văn THCS Đội nào kể được nhiều hơn đội ấy thắng Thành viên nào trong đội không kể được bị loại Đội nào bị loại nhiều hơn đội ấy thua
Bước 2: Hoạt động Hình thành kiến thức
Từ kết quả của trò chơi GV dẫn dắt vào nội dung bài học:
Hoạt động của GV và HV Nội dung kiến thức
Hoạt động 1: GV hướng dẫn HV
tìm hiểu các bộ phận cấu thành
của VHVN
? Hãy cho biết những bộ phận
hợp thành của nền VHVN
I Các bộ phận hợp thành của nền VHVN.
- VHVN có hai bộ phận: + VHDG + VH viết -> cùng phát triển song song và luôn có mối quan hệ mật thiết với nhau
? Thế nào là VHDG
? Thể loại Đặc trưng cơ bản của
VHDG
1 Văn học dân gian:
- VHDG là sáng tác tập thể và truyền miệng của nhân dân lao động
- Thể loại: SGK
- Đặc trưng: Tính truyền miệng, tính tập
Trang 2? Sự khác nhau giữa VHDG và
VH viết
Hoạt động 2: GV Hướng dẫn HV
tìm hiểu quá trình phát triển của
VH viết Việt Nam
? Nhìn một cách tổng quát VH
viết Việt Nam được chia làm mấy
thời kỳ lớn
? Nêu những nét chính về văn học
trng đại Việt Nam
? Phân biệt sự giống nhau và
khác nhau giữa VHTĐ và VHHĐ
? Văn học thời kỳ này được chia
làm mấy giai đoạn nét chính của
mỗi giai đoạn là gì
Tiết 2
Hoạt động 3: GV hướng dẫn HV
tìm hiểu những phương thức phản
ánh con người Việt Nam trong
văn học
Lớp chia 4 nhóm Mỗi nhóm tìm
hiểu 1 phương diện phản ánh con
người VN trong văn học cùng
những biểu hiện của nó
? Mối quan hệ giữa con người với
thể và sự gắn với các sinh hoạt trong đời sống cộng đồng
2 Văn học viết:
a Chữ viết của VHVN:
- VH viết: + Chữ Hán
+ Chữ Nôm
+ Chữ Quốc ngữ
b Hệ thống thể loại của VH viết: SGK
II Quá trình phát triển của VH viết
Việt Nam:
- Chia làm 3 thời kỳ:
+ Từ thế kỷ X đến hết thế kỷ XIX + Đầu thế kỷ XX đến CMT8 năm 1945 + CMT8 năm 1945 cuối thế kỷ XX
1 Văn học trung đại:
- VH có nhiều chuyển biến qua các giai đoạn lịch sử khác nhau, gắn liền với quá trình dựng nước và giữ nước và có quan
hệ giao lưu với nhiều nền văn học
- VH viết bằng chữ Hán và chữ Nôm
- Tiếp nhận hệ thống thể loại và thi pháp
cả văn học Trung Quốc
- Tác giả và tác phẩm tiêu biểu: SGK
- Nội dung: yêu nước và nhân đạo
2 Văn học hiện đại:
- VHHĐ có:
+ Tác giả: xuất hiện đội ngũ nhà văn, nhà thơ chuyên nghiệp
+ Đời sống văn học: sôi nổi, năng động
+ Thể loại: có nhiều thể loại mới + Thi pháp: lối viết hiện thực
+ Nội dung: tiếp tục nội dung của văn học dân tộc là tinh thần yêu nước và nhân đạo
III Con người Việt Nam qua văn học:
1 Con người Việt Nam trong quan hệ với thế giới tự nhiên: (Tâm hồn)
- Tình yêu thiên nhiên là một nội dung quan trọng của VHVN
+ Trong văn học dân gian: thiên nhiên tươi đẹp, đáng yêu: cây đa, bến nước, vầng trăng
Trang 3thế giới tự nhiên được thể hiện
như thế nào trong văn học
? Con người Việt Nam với quốc
gia dân tộc được phản ánh như
thế nào trong văn học
- Yêu nước: yêu quê hương, tự
hào về truyền thống văn hoá dân
tộc, về lịch sử dựng nước và giữ
nước, ý chí căm thù giặc, tinh
thần hi sinh vì độc tự do của tổ
quốc
? Trải qua các thời kỳ lịch sử
khác nhau trong văn học, con
người VN có ý thức ra sao về bản
thân
? Vậy, nhìn chung khi xây dựng
mẫu người lý tưởng con ngưới
VN được văn học xây dựng ra
sao
+ VHTĐ: hình tượng thiên nhiên gắn với
lý tưởng đạo đức, thẩm mỹ: tùng, cúc + VHHĐ: thể hiện tình yêu quê hương, đất nước, yêu cuộc sống, đặc biệt là tình yêu đôi lứa
2 Con người Việt Nam trong quan hệ với quốc gia dân tộc (Yêu nước).
- Chủ nghĩa yêu nước là nội dung tiêu biểu- một giá trị quan trọng của VHVN + VHTĐ: ý thức sâu sắc về quốc gia dân tộc, về truyền thống văn hiến lâu đời của dân tộc
+ VHHĐ: yêu nước gắn liền với sự đấu tranh và lý tưởng XHCN
3.Con người Việt Nam trong qhệ với XH
(Nhân đạo)
- Xây dựng một xã hội tốt đẹp là ước muốn ngàn đời của dân tộc Việt Nam Nhiều tác phẩm thể hiện ước mơ về một
xã hội công bằng tốt đẹp
-> Nhìn thẳng vào thực tại với tinh thần nhận thức phê phán và cải tạo xã hội là một truyền thống lớn của văn học VN
- Cảm hứng xã hội sâu đậm là tiền đề cho
sự hình thành CNHT( từ 1930- nay) và CNNĐ trong văn học dân tộc
4.Con người VN và ý thức về bản thân
(Đạo lý).
- VHVN đã ghi lại quá trình tìm kiếm lựa chọn các giá trị để hình thành đạo lý làm người của dân tộc VN Các học thuyết như: N-P-L và tư tưởng dân gian có ảnh hưởng sâu sắc đến quá trình này
+ Trong những hoàn cảnh đặc biệt, con người VN thường đề cao ý thức cộng đồng
+ giai đoạn cuối XVIII- đầu TK XIX, giai đoạn 1930- 1945, thời kỳ đổi mới từ 1986- nay -> VH đề cao con người cá nhân
- Văn học xây dựng một đạo lý làm người với nhiều phẩm chất tốt đẹp như: nhân ái, thỷ chung, tình nghĩa, vị tha, đức hi sinh
Trang 4vì sự nghiệp chính nghĩa
Bước 3: Hoạt động Luyện tập thực hành:
- Vẽ sơ đồ tư duy các bộ phận hợp thành của nền văn học VN
- Nêu một số nội dung chủ yếu của VHVN
- Trình bày tiến trình lịch sử của Văn học VN
Bước 4: Hoạt động Vận dụng, mở rộng:
Sắp xếp các tác phẩm văn học trong chương trình Ngữ văn THCS thành 2 bộ phận và các giai đoạn phát triển của văn học viết Việt Nam
E HƯỚNG DẪN HS TỰ HỌC
+ Nhớ đề mục, các luận điểm chính của bài Tổng quan văn học Việt Nam
+ Sơ đồ hóa các bộ phận của văn học Việt Nam
- Soạn bài mới “ Hoạt động giao tiếp bằng ngôn ngữ”