GIÁO ÁN MÔN KHOA HỌC TỰ NHIÊN 6 HỌC CẢ NĂM 3 CỘT THEO CÔNG VĂN 5512 SẴN IN

Tổ chức thực hiện: - GV yêu cầu HS trả lời các câu hỏi Câu 1: Nêu khái niệm và chức năng của tế bào Câu 2: Hoàn thành phiếu học tập theo nhóm Tế bào quan sát được bằng mắt thường Tế bào

Trang 1

- Nêu được khái niệm và chức năng của tế bào

- Nêu được hình dạng và kích thước một số tế bào

- Kể tên được một số loại tế bào có thể quan sát được bằng mắt thường, một số loại tế bào chỉ có thể quan sát được bằng kính lúp, kính hiển vi

2 Năng lực

- Năng lực chung: Năng lực tự học, năng lực giải quyết vấn đề, năng lực hợp tác,

năng lực giao tiếp

- Năng lực riêng:

•Năng lực nhận thức khoa học tự nhiên

•Năng lực tìm hiểu tự nhiên

•Năng lực vận dụng kiến thức, kĩ năng đã học

•Năng lực cá nhân của HS

3 Phẩm chất

- Yêu thích môn học, hình thành phẩm chất, tác phong nghiên cứu khoa học Lập được

kế hoạch hoạt động học tập

II THIẾT BỊ DẠY HỌC VÀ HỌC LIỆU

1 Đối với giáo viên

+Hình ảnh minh họa các nội dung liên quan đến bài học

+Dụng cụ chiếu tranh, ảnh lên màn ảnh ( nếu có)

2 Đối với học sinh: Vở ghi, sgk, dụng cụ học tập

III TIẾN TRÌNH DẠY HỌC

1 Ổn định lớp:

2 Kiểm tra bài cũ:

3 Bài mới :

A HOẠT ĐỘNG KHỞI ĐỘNG

a Mục tiêu: Tạo tâm thế hứng thú cho học sinh và từng bước làm quen bài học.

b Nội dung: GV trình bày vấn đề, HS trả lời câu hỏi

c Sản phẩm học tập: HS lắng nghe và tiếp thu kiến thức

d Tổ chức thực hiện:

- GV trình bày vấn đề: “Mỗi ngôi nhà được xây nên từ nhiều viên gạch Vậy đã bao giờ

em tự hỏi: Những sinh vật xung quanh chúng ta được cấu tạo từ đơn vị cấu trúc nào? Chúng ta cùng tìm hiểu bài học ngày hôm nay

Trang 2

b Nội dung: Đọc thông tin sgk, nghe giáo viên hướng dẫn, học sinh thảo luận, trao

- GV cho hs chơi xếp hình: Học sinh

chơi xếp hình, ghép một ngôi nhà theo ý

tưởng của mình

Thảo luận và trả lời các câu hỏi sau:

+ Để tạo được ngôi nhà đó, em đã dùng

đến bao nhiêu viên gạch?

+ Mỗi mảnh ghép đó có vai trò như thế

nào để tạo nên ngôi nhà?

+ Liệu các sinh vật sống có được "xây"

nên theo nguyên tắc tương tự như vậy?

Làm thế nào để chứng minh được điều

đó?

+ Thế nào là tế bào, chức năng của tế

bào đối với cơ thể sống?

+ Tại sao tế bào được coi là đơn vị cơ

bản của cơ thể sống?

Bước 2: HS thực hiện nhiệm vụ học

tập

+ HS tiếp nhận nhiệm vụ, suy nghĩ và trả

lời câu hỏi

+ GV quan sát HS thực hiện nhiệm vụ

Bước 3: Báo cáo kết quả hoạt động và

+ GV đánh giá, nhận xét, chuẩn kiến

thức, chuyển sang nội dung mới

I Tế bào là gì?

1 Khái niệm

Tế bào là đơn vị cấu trúc của

sự sống Các sinh vật đều được tạo nên từ tế bào

2 Chức năng

- Tế bào thực hiện đầy đủ cácquá trình sống cơ bản: Sinh trưởng, hấp thụ chất dinh dưỡng, hô hấp, cảm giác, bài tiết và sinh sản Vì vậy tế bào được xem là đơn vị cơ bản của sự sống

- Tế bào được coi là đơn vị cơbản của cơ thể sống vì mọi cơthể được cấu tạo từ đơn vị nhỏ nhất, cơ bản nhất là tế bào nên tế bào được coi là đơn vị cơ bản của sự sống

NL nhận thức khoahọc tự nhiên

NL giải quyết vấnđề

NL tự học

- NL giaotiếp

Hoạt động 2: Hình dạng và kích thước tế bào

a Mục tiêu: Sự đa dạng về hình dạng và kích thước tế bào Ý nghĩa, mối liên quan

giữa sự đa dạng về hình dạng với chức năng của mỗi loại tế bào

b Nội dung: Đọc thông tin sgk, quan sát các hình ảnh, nghe giáo viên hướng dẫn,

Trang 3

học sinh thảo luận, trao đổi.

c Sản phẩm học tập: Câu trả lời của học sinh

Bước 1: GV chuyển giao nhiệm vụ học

tập

+ GV yêu cầu hs quan sát hình trong sgk

và nhận xét về hình dạng mỗi loại tế bào

và rút ra kết luận chung

+ Với kích thước nhỏ như vậy thì cần

dùng phương tiện gì để quan sát?

+ Mô tả lại hình dạng của một số tế bào

+ HS tiếp nhận nhiệm vụ, suy nghĩ và trả

lời câu hỏi

+ GV quan sát HS thực hiện nhiệm vụ

Bước 3: Báo cáo kết quả hoạt động và

+ GV đánh giá, nhận xét, chuẩn kiến

thức, chuyển sang nội dung mới

II Hình dạng và kích thước

tế bào

1 Hình dạng tế bào

+ Tế bào có nhiều hình dạng khác nhau như: Hình cầu (tế bào trứng), hình đĩa (tế bào hồng cầu), hình sợi (tế bào sợi nấm), hình sao (tế bào thần kinh), hình trụ (tế bào lótxoang mũi), hình thoi (tế bào

cơ trơn) hình nhiều cạnh (tế bào biểu bì),…

2 Kích thước tế bào

+ Tế bào có kích thước nhỏ

bé, phần lớn không quan sát được bằng mắt thường mà phải sử dụng kính hiển vi

Kích thước trung bình của tế bào từ 0,5-100µm

- NL giải quyết vấnđề

- NL quản lí

- NL giaotiếp

C HOẠT ĐỘNG LUYỆN TẬP

a Mục tiêu : Học sinh củng cố lại kiến thức.

b Nội dung : HS sử dụng SGK và vận dụng kiến thức đã học để trả lời câu hỏi.

c Sản phẩm : HS làm các bài tập

- GV yêu cầu HS thực hiện hoạt động 1 SGK/65

- HS tiếp nhận nhiệm vụ, đưa ra câu trả lời:

1/ Phát biểu D đúng

2/ GV gợi học sinh lấy các ví dụ để chứng minh các phát biểu còn lại không đúng:

- Hình dạng: Hình nhiều cạnh như tế bào biểu bì vảy hành, hình trứng như tế bào thịtquả cà chua, hình chữ nhật như tế bào thịt lá, hình hạt đậu như tế bào lỗ khí Ngaytrong một cơ quan cũng có nhiều loại tế bào có hình dạng khác nhau như ở rễ cây có tếbào lông hút, tế bào biểu bì, tế bào thịt vỏ, tế bào mạch rây, tế bào mạch gỗ

Trang 4

- Kích thước: tế bào mô phân sinh ngọn có chiều dài khoảng từ 0,001 đến 0,003mm,đường kính 0,001 - 0,003mm Nhưng cũng có những tế bào lớn, mắt thường có thể nhìnthấy được như tế bào sợi gai chiều dài có thể tới 550mm, đường kính tới 0,04mm; tếbào tép bưởi chiều dài có thể tới 45 mm, đường kính tới 5,5mm

- GV nhận xét, đánh giá và chuẩn kiến thức

- GV cho HS đọc mục Em có biết

D HOẠT ĐỘNG VẬN DỤNG

a Mục tiêu : Học sinh được củng cố lại kiến thức thông qua bài tập ứng dụng.

- GV yêu cầu HS trả lời các câu hỏi

Câu 1: Nêu khái niệm và chức năng của tế bào

Câu 2: Hoàn thành phiếu học tập theo nhóm

Tế bào quan sát được bằng mắt thường Tế bào quan sát được bằng kính hiển vi

- HS tiếp nhận nhiệm vụ, đưa ra câu trả lời:

Câu 1:

- Khái niệm: Các cơ thể sống đều được cấu tạo từ đơn vị cơ bản là tế bào Cơ thể đượctạo nên từ một tế bài (vi khuẩn), cơ thể động vật, thực vật, người có thể được tạo nênbởi hàng tỉ tế bào

- Chức năng: thực hiện trao đổi chất, sinh trưởng, phát triển, sinh sản

Câu 2:

Tế bào quan sát được bằng mắt thường Tế bào quan sát được bằng kính hiển vi

Tế bào tép cam, chanh, bưởi Tế bào thần kinh ở người

Tế bào thịt quả cà chua Tế bào diệp lục ở lá cây

- GV nhận xét, đánh giá và chuẩn kiến thức

4 Hướng dẫn về nhà:

- Học bài và trả lời các câu hỏi còn lại trong SGK

- Đọc trước bài mới

Trang 5

- Trình bày được cấu tạo tế bào và chức năng mỗi thành phần chính của tế bào.

- Phân biệt được tế bào nhân sơ và tế bào nhân thực; tế bào động vật và tế bào thực vật

- - Nhận biết được lục lạp là bào quan thực hiện chức năng quang hợp ở cây xanh

2 Năng lực

3 Phẩm chất

+Dụng cụ chiến tranh, ảnh lên màn ảnh ( nếu có)

? Nêu kích hình dạng và kích thước của tế bào

3 Bài mới :

- GV trình bày vấn đề: “Tuy có kích thước nhỏ nhưng tế bào có thể thực hiện được các quá trình sống cơ bản Vậy tế bào được cấu tạo từ những thành phần nào và chúng có chức năng gì để có thể giúp tế bào thực hiện những quá trình sống đó?

Trang 6

b Nội dung: Sử dụng hình ảnh, tranh và video về cấu tạo tế bào, kết hợp với

H19.1 SGK/67 và hệ thống các câu hỏi để HS hình thành kiến thức về cấu tạo của tế bào

c Sản phẩm:

HS đưa ra được câu trả lời phù hợp với câu hỏi GV đưa ra

- Bước 1: Chuyển giao nhiệm vụ:

HS quan sát tranh, ảnh hoặc video về

cấu tạo tế bào kết hợp Hình 19.1

SGK/67, yêu cẩu HS trả lời các câu hỏi:

+ Nêu các thành phần chính của tế bào

+ Trên màng tế bào có nhiều lỗ nhỏ li ti

Em hãy dự đoán xem vai trò của những

lỗ nhỏ này là gì?

+ Nêu các chức năng của các thành phần

trong tế bào

- Bước 2: Thực hiện nhiệm vụ:

HS trả lời câu hỏi và thực hiện hoạt

động ở mục l trong SGK, cá nhân suy

nghĩ hoàn thành

- Bước 3: Báo cáo, thảo luận:

GV gọi HS nêu ra câu trả lời, HS còn

- GV có thể giải thích thêm trên màng

tế bào có nhiều lỗ nhỏ li ti Chức năng

của các lỗ nhỏ này giúp cho những chất

có thể đi vào và đi ra khỏi tế bào

I Cấu tạo tế bào

1 Cấu tạo

Gồm 3 phần chính:

+ Màng tế bào+ Tế bào chất+ Nhân tế bào (Vùng nhân)

2 Chức năng

+ Màng tế bào: Tham gia vàoquá trình trao đổi chất giữa tế bào và môi trường

+ Tế bào chất: Là nơi diễn ra hầu hết các hoạt động sống của tế bào

+ Nhân tế bào (Vùng nhân):

Chứa vật chất di truyền, là trung tâm điều khiển các hoạtđộng sống của tế bào

- NL tự học

Hoạt động 2: Tế bào nhân sơ và tế bào nhân thực

a Mục tiêu: HS tìm ra điểm giống và khác nhau giữa tế bào nhân sơ và tế bào nhân

thực

b Nội dung: Sử dụng Hình 19.2 sgk và hệ thống các câu hỏi để HS hình thành

kiến thức về tế bào nhân sơ và tế bào nhân thực

Vẽ tế bào nhân thực và nhân sơ để chỉ ra điểm khác nhau

c Sản phẩm:

HS thảo luận nhóm đưa ra được câu trả lời phù hợp với câu hỏi GV đưa ra

Vẽ được hình ảnh tế bào nhân thực và nhân sơ

Trang 7

HS quan sát các hình ảnh GV cung cấp

kết hợp hình 19.2 SGK trả lời câu hỏi

+ Nêu cấu tạo của tế bào nhân sơ và tế

bào nhân thực

+ Quan sát và mô tả sự khác nhau giữa tế

bào nhân sơ và tế bào nhân thực

Chuẩn bị: Hình tế bào nhân sơ và hình

của tế bào nhân thực

Quan sát và vẽ: Dựa vào hình ảnh tế bào

đã chuẩn bị, các nhóm cùng nhau vẽ ra

giấy A0 hình dạng và cấu tạo của mỗi tế

bào, thảo luận ghi lại điểm đáng chú ý

So sánh và trình bày: Chỉ ra điểm giống

nhau và khác nhau về thành phần cấu tạo

giữa tế bào nhân sơ và tế bào nhân thực

(ít nhất về 3 đặc điểm)

HS độc lập nghiên cứu trả lời

HS cùng 1 nhóm vẽ hình tế bào nhân sơ

và nhân thực ra giấy (Có tô màu) Thảo

luận tìm ra điểm giống và khác nhau

HS trả lời câu hỏi của GV; HS khác

nhận xét bổ sung

Các nhóm cử đại diện báo cáo kết quả

thảo luận của nhóm mình

+ Tế bào chất+ Nhân tế bào (Vùng nhân)

* Khác nhau(Bảng phụ 1)

NL tự học

- NL giaotiếp

Hoạt động 3: Tế bào động vật và tế bào thực vật

a Mục tiêu: HS tìm hiểu cấu tạo tế bào động vật và tế bào động vật từ đó đưa ra

điểm khác biệt giữa chúng

b Nội dung: Sử dụng tranh, ảnh hoặc video về cấu tạo tế bào thực vật và động vật

kết hợp hình 19.3 và H19.4 sgk và hệ thống các câu hỏi để HS hình thành kiến thức về cấu tạo tế bào động vật và thực vật

c Sản phẩm: HS đưa ra được câu trả lời phù hợp với câu hỏi GV đưa ra

- Bước 1: Chuyển giao nhiệm vụ: III Tế bào động vật và tế

Trang 8

+ Những điểm khác nhau giữa tế bào

động vật và tế bào thực vật có liên quan

gì đến hình thức sống khác nhau của

chúng? Cấu trúc nào của tế bào giúp cây

cứng cáp dù không có hệ xương nâng đỡ

như ở động vật

Cá nhân làm việc độc lập chỉ ra điểm

giống và khác nhau giữa tế bào thực vật

và động vật

+ Trả lời các câu hỏi liên quan

HS báo cáo kết quả so sánh

- Bước 4: Kết luận, nhận định:

GV nhận xét chốt kiến thức

bào thực vật

1 Cấu tạo tế bào động vật

2 Cấu tạo tế bào thực vật (Nội dung ở bảng phụ số 2)

NL tự học

- NL giaotiếp

Bảng phụ 01 So sánh cấu tạo tế bào nhân sơ và nhân thực

Giống nhau

Cả 2 đều có cấu tạo gồm 3 phần chính+ Màng tế bào

+ Tế bào chất+ Nhân tế bào (Vùng nhân)

Khác

nhau

Nhân Chưa có nhân chính thức, khôngcó màng nhân Có nhân chính thức, cómàng nhân

Tế bào chất Không có hệ thống nội màng Có hệ thống nội màng

Bảng phụ 02 So sánh cấu tạo tế bào thực vật và tế bào động vật

Giống nhau Cả 2 đều là tế bào nhân thực; tế bào chất đều có các bào quan Màng tế bào đều là lớp màng mỏngKhác nhau Không có thành tế bào bao quanh

màng sinh chất

Có thành tế bào bao quanh màng sinh chất

Trang 9

Không có lục lạp Có lục lạp chứa sắc tố quang hợpKhông bào nhỏ hoặc không có Không bào lớn

GV yêu cầu HS hoàn thiện bài tập:

Câu 1 Tế bào được cấu tạo gồm 3 thành phần chính là

A Chất tế bào, vùng nhân hoặc nhân, nhiễm sắc thể

B Màng sinh chất, chất tế bào, các bào quan

C Màng sinh chất, vùng nhân hoặc nhân, nhiễm sắc thể

D Màng sinh chất, vùng nhân hoặc nhân, chất tế bào

Câu 2 Cho hình sau

Xác định tên các tế bào trong cơ thể người lần lượt là

A Tế bào cơ, tế bào xương, tế bào hồng cầu, tế bào thần kinh

B Tế bào xương, tế bào cơ, tế bào thần kinh, tế bào hồng cầu

C Tế bào cơ, tế bào xương, tế bào thần kinh, tế bào hồng cầu

D Tế bào cơ, tế bào thần kinh, tế bào xương, tế bào hồng cầu

Câu 3 Nhà khoa học nào lần đầu tiên quan sát thấy tế bào từ vỏ cây sồi

A Robert Hooke B Nikola Tesla C Isaac Newton D Albert

Einstein

Câu 4 Trong cơ thể người loại tế bào nào có kích thước dài nhất

A Tế bào hồng cầu B Tế bào xương C Tế bào biểu bì D Tế bào thần

kinh

Câu 5 Nếu loại bỏ thành tế bào của các loại vi khuẩn có hình dạng khác nhau, sau

đó cho các tế bào này vào dung dịch có nồng độ các chất tan bằng nồng độ các chất tan có trong tế bào thì tất cả các tế bào đều có dạng hình cầu Thí nghiệm này chứng minh thành tế bào có vai trò

A Ngăn cách giữa môi trường bên trong và bên ngoài tế bào

B Giữ cho tế bào có hình dạng ổn định

Trang 10

C Trao đổi chất với môi trường bên ngoài

D Bảo vệ các bào quan bên trong tế bào

GV yêu cầu HS đọc phần Em đã học và em có biết, sau đó vận dụng kiến thức để trả lờicâu hỏi:

+ Vì sao lục lạp thực hiện được chức năng quang hợp

+ Vì sao khi nhìn Trái Đất bên ngoài vũ trụ lại toàn thấy màu xanh

- GV hướng dẫn HS về nhà làm mục em có thể Có thể thay thế gelatin bằng đất nặn, cát hoặc xốp

- Đọc trước bài mới

Trang 11

- Nhận biết được sự lớn lên và phân chia của tế bào

- Nêu được ý nghĩa của quá trình lớn lên và sinh sản

- Từ đó đề ra chế độ ăn uống và tập luyện hợp lí giúp cơ thể phát triển khỏe mạnh

2 Năng lực

3 Phẩm chất

+Dụng cụ chiến tranh, ảnh lên màn ảnh ( nếu có)

3 Bài mới :

GV cho HS quan sát những hình ảnh bên dưới và đưa ra câu hỏi:

? Nhận xét về sự thay đổi chiều cao và cân nặng của các cơ thể sinh vật sau?

? Các sinh vật đó có sự thay đổi đó là nhờ quá trình nào?

Trang 12

GV chiếu tiếp hình ảnh con chó trong SGK/70 và phân tích: “ Khi một em bé vừa sinh ra, chúng ta có thể dùng bế em bé Song khi trưởng thành, em bé đã thay đổi về chiều cao, cân nặng có thể không còn bế được nữa Quá trình nào đã giúp con người cũng như các sinh vật khác lớn lên?

B HÌNH THÀNH KIẾN THỨC MỚI

Hoạt động của thầy và trò Nội dung cần đạt PTNL Hoạt động 1: Sự lớn lên của tế bào

a Mục tiêu: HS tìm hiểu về sự lớn lên của tế bào

b Nội dung: Sử dụng H 20.1 SGK/70 Kết hợp câu hỏi có trong SGK để tìm ra nội

dung của hoạt động

cẩu HS trả lời các câu hỏi:

- Kích thước tế bào chất và nhân thay

đổi thế nào khi tế bào lớn lên?

- Tế bào có lớn lên mãi được không? Tại

sao

- Qua đó, yêu cầu HS nêu sự lớn lên của

tế bào

Bước 2: Thực hiện nhiệm vụ:

động ở mục l trong SGK, cá nhân hoàn

thành

Bước 3: Báo cáo, thảo luận:

lại nhận xét

Bước 4: Kết luận, nhận định:

- GV tổng hợp các câu trả lời và chốt

kiến thức về sự lớn lên của tế bào

I Sự lớn lên của tế bào

Các tế bào con có kích thước nhỏ, nhờ quá trình trao đổi chất mà chúng lớn dần thành những tế bào trưởng thành, chúng có kích thước nhất định

NL tự học

- NL giaotiếp

Trang 13

Hoạt động 2: Sự sinh sản (phân chia) của tế bào

a Mục tiêu: HS tìm hiểu về sự phân chia (sinh sản) của tế bào Biết cách tính số tế

bào con sau phân chia

b Nội dung: Sử dụng hình 20.2 SGK và một số hình ảnh liên quan kết hợp các câu

hỏi để HS hình thành kiến thức về sự phân chia tế bào

c Sản phẩm:

HS quan sát hình 20.2 trả lời câu hỏi

- Khi nào thì tế bào phân chia?

- Cơ thể chúng ta gồm hàng tỉ tế bào

được hình thành nhờ quá trình nào?

- Quá trình sinh sản (phân chia) của tế

bào diễn ra như thế nào?

HS thảo luận nhóm 5 phút:

- Sau khi phân chia từ 1 tế bào ban đầu

tạo ra mấy tế bào con?

- Các tế bào con này cần trải qua quá

trình nào để tiếp tục phân chia

- Để tạo ra 4 tế bào, 8 tế bào thì tế bào

ban đầu cần phân chia mấy lần

- Đưa ra công thức tính số tế bào con

được tạo ra sau phân chia

- Cá nhân suy nghĩ độc lập trả lời

- Thảo luận nhóm tìm ra cách tính số tế

bào con sau phân chia

- Đưa ra công thức tính số tế bào con

được sinh ra sau n lần phân chia từ 1 tế

bào mẹ ban đầu: 2n tế bào (n là số lần

phân chia)

II Sự sinh sản (phân chia) của tế bào

- Tế bào lớn đến một kích thước nhất định thì sinh sản (từ một tế bào mẹ thành 2 tế bào con)

- Từ 1 tế bào mẹ sau n lần phân chia tạo 2n tế bào con

NL tự học

NL vận dụng KN

đã học

- NL giaotiếp

Hoạt động 3: Ý nghĩa của sự lớn lên và sinh sản tế bào

a Mục tiêu: HS tìm hiểu về ý nghĩa sự lớn lên và sinh sản của tế bào

Trang 14

b Nội dung: Sử dụng tranh, ảnh hoặc video về sự lớn lên và sinh sản của tế bào

kết hợp hình 20.3; 20.4 sgk và các câu hỏi để HS hiểu được ý nghĩa sự lớn lên và sinh sản của tế bào Từ đó đề ra chế độ ăn uống và tập luyện hợp lí giúp cơ thể phát triển khỏe mạnh

c Sản phẩm: HS đưa ra được câu trả lời phù hợp với câu hỏi GV đưa ra Đề ra được

biện pháp giúp cơ thể khỏe mạnh

HS quan sát hình 20.3, 20.4 và cho biết

cây ngô lớn lên nhờ quá trình nào?

+ Sự lớn lên của các sinh vật đa bào diễn

+ Ý nghĩa của quá trình lớn lên và sinh

sản của tế bào đối với cơ thể là gì?

+ Nhờ quá trình nào cơ thể có được

những tế bào mới để thay thế cho những

tế bào già, các tế bào chết, các tế bào bị

tổn thương?

- Cần có chế độ dinh dưỡng và tập luyện

như thế nào để cơ thể phát triển khỏe

mạnh

HS trả lời các câu hỏi của GV

- Ý nghĩa: Giúp thay thế các

tế bào già, các tế bào bị tổn thương, giúp cơ thể lớn lên sinh trưởng và phát triển

Đối với cơ thể đơn bào sự sinh sản giúp duy trì nòi giống

NL tự học

NL vận dụng KN

đã học

- NL giaotiếp

GV cho HS thực hiện mục em có thể và em có biết

Trang 15

Câu 1 Khi mô tả lại sự phân chia tế bào động vật Phát biểu nào sau đây đúng với hình ảnh sau

A Tế bào Lớn lên Tế bào trưởng thành Phân chia 1 tế bào con

B Tế bào Lớn lên 2 tế bào trưởng thành Phân chia 4 tế bào con

C Tế bào Lớn lên 2 tế bào trưởng thành Phân chia 2 tế bào con

D Tế bào Lớn lên Tế bào trưởng thành Phân chia 2 tế bào con

Câu 2 Sự phân bào là

A Sự phân chia từ 1 tế bào ban đầu tạo ra 2 tế bào mới giống tế bào ban đầu

B Sự phân chia từ 1 tế bào ban đầu tạo ra nhiều tế bào mới

C Sự phân chia các tế bào để tạo ra 2 hay nhiều tế bào con

D Sự phân chia từ 1 tế bào tạo ra 2 hay nhiều tế bào con

GV gọi HS trả lời; HS khác nhận xét bổ sung

Câu 2 Hai tế bào A và B thực hiện phân chia tổng 7 lần liên tiếp Biết số lần

nguyên phân của A ít hơn của B là 3 Tính số tế bào con được tạo ra từ tế bào A và B

A Số tế bào con của A là 8; số tế bào con của B là 16

B Số tế bào con của A là 32; số tế bào con của B là 4

C Số tế bào con của A là 16; số tế bào con của B là 8

D Số tế bào con của A là 4; số tế bào con của B là 32

Câu 3 Hai tế bào A và B thực hiện phân chia tổng 12 lần Biết số lần phân chia của loài B bằng 1/5 loài A Tính số lần phân chia của mỗi loài

A Loài A 7 lần; loài B 5 lần

B Loài A 4 lần; loài B 8 lần

Trang 16

Câu 5 Tính số lần phân chia và số tế bào con được tạo ra từ vi khuẩn E.coli trong

1 tiếng Biết cứ 20 phút nó phân chia 1 lần

A 3 lần và 8 tế bào B 3 lần và 8 tế bào

C 3 lần và 8 tế bào D 3 lần và 8 tế bào

Câu 6 Ở người trưởng thành trung bình mỗi giây tạo ra được trung bình khoảng bao nhiêu tế bào

A 2 triệu tế bào B 3 triệu tế bào

C 4 triệu tế bào D 5 triệu tế bào

- Chuẩn bị các mẫu vật cho bài thực hành: Hành tây, tế bào niêm mạc miệng

Trang 17

3 Phẩm chất

+Dụng cụ, mẫu vật như SGK /73

3 Bài mới :

GV chiếu cho HS quan sát một số tế bào sinh vật và hỏi:

+ Làm thế nào để quan sát được các tế bào này?  Chúng ta cùng làm thí nghiệm

b Nội dung: Làm tiêu bản, quan sát và vẽ tế bào biểu bì hành tây

c Sản phẩm: HS biết cách làm tiêu bản, quan sát tế bào biểu bì hành tây

Trang 18

HS vẽ được tế bào biểu bì hành tây vào vở

Bước 1: Chuyển giao nhiệm vụ:

- GV hướng dẫn HS chú ý an toàn trong

phòng thí nghiệm

GV phát dụng cụ cho các nhóm HS theo

dõi các bước GV hướng dẫn và SGK

- Chú ý khi tách lớp biểu bì vảy hành

không dày quá cũng không mỏng quá

Khi làm cần nhẹ tay, không để kim mũi

mác làm hỏng, rách lớp biểu bì

HS tiến hành thí nghiệm theo hướng dẫn

của GV

HS vẽ hình tế bào biểu bì vảy hành vào

vở

- GV theo dõi động viên nhóm làm tốt;

giúp đỡ các nhóm yếu để các em hoàn

thành việc quan sát

I Làm tiêu bản, quan sát và

vẽ tế bào biểu bì hành tây

Bước 1: Dùng dao mổ tách lấy một vảy hành, sau đó tạo một vết cắt hình vuông nhỏ kích thước 7-8mm ở mặt trong của vảy hành Sử dụng panh/ kim mũi mác lột nhẹ lớp tế bào trên cùng của vết cắt (lớp biểu bì)

Bước 2: Đặt lớp tế bào này lên lam kính đã nhỏ sẵn một giọt nước cất rồi đậy lamen lại bằng cách trượt lamen từ một cạnh Sử dụng giấy thấm

để thấm phần nước thừa

Bước 3: Đặt lam kính lên bànkính của kính hiển vi và quan sát tại độ phóng đại 400

NL vận dụng kiếnthức đã học

NL quản lí

- NL giaotiếp

Hoạt động 1: Làm tiêu bản, quan sát và vẽ tế bào niêm mạc miệng

a Mục tiêu: HS làm tiêu bản, quan sát bằng kính hiển vi và vẽ được tế bào niêm

mạc miệng

b Nội dung: Làm tiêu bản, quan sát và vẽ tế bào niêm mạc miệng

c Sản phẩm: HS biết cách làm tiêu bản, quan sát tế bào niêm mạc miệng

HS vẽ được tế bào niêm mạc miệng vào vở

- Chú ý khi lấy lớp niêm mạc miệng cần

chú ý các dụng cụ phải đảm bảo vệ sinh

HS tiến hành thí nghiệm theo hướng dẫn

của GV

HS vẽ hình tế bào niêm mạc miệng vào

vở

II Làm tiêu bản, quan sát

và vẽ tế bào niêm mạc miệng

Bước 1: Dùng thìa inox cẩn thận cạo nhẹ khoang miệng phía bên trong má để thu được các tế bào niêm mạc miệng

Bước 2: Đặt các tế bào vừa lấy ra lam kính, nhỏ một giọt nước cất rồi đậy lại bằng lamen Dùng giấy thấm hết nước thừa

NL vận dụng kiếnthức đã học

- NL giaotiếp

Trang 19

- GV theo dõi động viên nhóm làm tốt;

giúp đỡ các nhóm yếu để các em hoàn

thành việc quan sát

Bước 3 Đặt lam kính lên bàn kính của kính hiển vi và quan sát

Hoạt động 3: Thu hoạch

a Mục tiêu: HS vẽ được các tế bào đã quan sát được bằng kính hiển vi

Dựa vào hình ảnh quan sát được hoàn thành bảng SGK/87

b Nội dung: Vẽ các tế bào quan sát được và hoàn thành bảng SGK/87

c Sản phẩm: HS hoàn thành bài báo cáo

GV yêu cầu HS hoàn thiện bài thu

hoạch vào vở

HS hoàn thiện bài thu hoạch vào vở

HS nộp báo cáo thu hoạch khi thực hiện

xong để chấm

GV hướng dẫn và nhắc nhở một số nội

dung HS gặp khó khăn

III Thu hoạch

Nội dung bài thu hoạch theo nội dung 1,2,3 SGK/87

- NL tự học

d Tổ chức thực hiện: GV yêu cầu HS nhắc lại các bước thực hành

- GV nhắc nhở ý thức của HS khi tham gia thực hành Rút kinh nghiệm cho giờ thực hành sau.

d Tổ chức thực hiện: GV yêu cầu HS đọc phần Em đã học và em có biết, sau đó vận

dụng kiến thức để trả lời câu hỏi:

+ Đặc điểm nào giúp ta phân biệt được tế bào niêm mạc miệng và tế bào vảy hành + Kể tên những loại tế bào có thể quan sát bằng mắt thường.

- HS làm bài tập trong SBT

./

Trang 20

CHƯƠNG VI TỪ TẾ BÀO ĐẾN CƠ THỂ

- Nêu được các đặc điểm của một cơ thể

- Phân biệt được cơ thể sống và vật không sống Lấy được ví dụ minh họa cụ thể

- Phân biệt được cơ thể đơn bào và cơ thể đa bào

- Vận dụng các kiến thức về cơ thể sinh vật để giải thích một số hiện tượng trong tự nhiên hoặc có hành động chăm sóc và bảo vệ sinh vật phù hợp

2 Năng lực

3 Phẩm chất

+Dụng cụ chiếu tranh, ảnh lên màn ảnh ( nếu có)

3 Bài mới :

Bằng mắt thường chúng ta có thể dễ dàng nhìn thấy con ếch Tuy nhiên, chúng ta chỉ

có thể nhìn thấy con trung amip dưới kính hiển vi Điều này có liên quan gì đến số

Trang 21

lượng tế bào cấu tạo nên cơ thể các con vật đó không? Hôm nay chúng ta sẽ đi tìm hiểu về cơ thể của sinh vật sống, cơ thể đơn bào, đa bào và các ví dụ quan sát trong bài Cơ thể sinh vật

b Nội dung: Sử dụng tranh, ảnh hoặc video về sự lớn lên của một loài sinh vật kết

hợp hình 22.1 sgk và hệ thống các câu hỏi để HS hình thành kiến thức về cơ thể

và các quá trình sống cơ bản của cơ thể sống

c Sản phẩm:

* HS quan sát tranh, ảnh hoặc video

về sự lớn lên của một loài sinh vật kết

hợp

quan sát H 22.1 SGK/75, yêu cẩu HS trả

lời các câu hỏi:

- Nêu và phân tích các quá trình sống cơ

bản của cơ thể

- Để cơ thể lớn lên được, loài vật

trong hình cần trải qua những quá trình

nào?

- Sự thay đối về kích thước và khối

lượng của loài vật trong hình được

gọi là quá trình gì?

- Quá trình nào xảy ra để có được con

vơi con (hoặc con vật khác nếu sử dụng

- Kể tên cơ thể sống và vật không sống

mà em quan sát được trong hình trên

Những đặc điểm nào giúp các em nhận

VD: Con voi, cây hoa hồng…

2 Nhận biết và mô tả đặc điểm cơ thể sống

- Cơ thể sống có khả năng

thực hiện các quá trình sống

cơ bản: sinh trưởng, cảm ứng, vận động, sinh sản, dinh dưỡng, hô hấp, bài tiếtVD: Bé gái, con khỉ, cây xanh

NL tự học

Trang 22

ô tô hoặc xe máy cần lầy khí oxygen để

đốt cháy xăng và thải khí carbon dioxide

Vậy cơ thể sống giống với ô tô hoặc xe

máy ở điểm nào? Tại sao ô tô và xe máy

không phải cơ thể sống

động ở mục l trong SGK, thảo luận

nhóm để hoàn thành

- GV bổ sung: Điểm giống nhau giữa cơ

thể sống với một chiếc ô tô hay xe máy

là đều lấy oxygen và thải ra carbon

dioxide nhưng o to và xa máy không

phải cơ thể sống vì không có đủ các quá

trình sống cơ bản của một cơ thể

- GV có thể giải thích thêm một vải

quá trình sinh lí ở cơ thể động vật và

thực vật khác nhau như thế nào Ví

dụ: quá trình cảm ứng ở động vật thể

hiện như: chó nhìn thấy người quen thì

vẫy đuôi; ở thực vật, cảm ứng được

biểu hiện như hiện tượng hướng sáng

- NL vận dụng kiếnthức, kĩ năng đã học

- NL quản lí

Hoạt động 2: Hướng dẫn học sinh nhận biết và phân biệt được cơ thể đơn bào

và đa bào

a Mục tiêu: HS nêu được khái niệm và phân biệt cơ thể đơn bào, cơ thể đa bào

b Nội dung: dựa vào nội dung mục II trong SGK và nhắc lại câu hỏi phần khởi

động để HS đưa ra câu trả lời

c Sản phẩm:

Yêu cầu HS đọc SGK nêu khái niệm cơ

thể đơn và cơ thể đa bào GV nhắc lại

II Cơ thể đơn bào và cơ thể

đa bào

- Cơ thể đơn b à o là cơ thể

NL nhận thức khoa

Trang 23

câu hỏi khời động và yêu cầu HS phân

biệt trùng biến hình (amip) và con ếch

là cơ thể đơn bào hay đa bào

GV cho HS quan sát tranh, ảnh các

loài sinh vật, kết hợp quan sát H22.3;

H22.4 SGK/76, 77 yêu cầu HS phân

biệt cơ thể đơn bào và đa bào, lấy các ví

dụ khác

Yêu cầu HS quan sát H22.5 SGK/ 77 xác

định cơ thể đơn bào và cơ thể đa bào

HS phân biệt các cơ thể đơn bào và đa

bào; Lấy được các ví dụ khác

Xác định được cơ thể đơn bào và đa bào

trong tranh, ảnh

lại nhận xét

kiến thức

Mở rộng: Dù cơ thể đơn bào chỉ có một

tế bào nhưng vẫn thực hiện được đầy

đủ các quá trình sống cơ bản

có tổ chức đơn giản chỉ là một tế bào thực hiện tất cả các quá trình sống cơ bản+ Ví dụ: vi khuẩn, nấm men,nguyên sinh động vật

- Cơ thể đa bào là cơ thể

có cấu tạo gồn nhiều tế bào,mỗi thế bào thực hiện một chức năng sống riêng biệt nhưng phối hợp với nhau thực hiện các quá trình sống của cơ thể

+ Ví dụ: em bé, con thỏ, cây quất…

học tự nhiên

NL tự học

GV yêu cầu HS đọc mục Em có biết: Một cách giải thích vì sao cơ thể đa bào có nhiều

tế bào chuyên hóa về chức năng.

Câu 1: Liệt kê những quá trình sống cần thiết đối với một cơ thể sống

Câu 2: Các quá trình sống cơ bản của thực vật được biểu hiện như thế nào? Em hãy tìm hiểu và lấy ví dụ cho các quá trình đó

HS dựa vào SGK để liệt kê các quá trính ống cơ bản của cơ thể sinh vật

HS lấy được các ví dụ về các quá trình sống ở thực vật , ví dụ : sinh sản-ra hoa- tạo quả

Trang 24

GV yêu cầu HS đọc phần Em đã học và em có biết, sau đó vận dụng kiến thức để trả lờicâu hỏi:

+ Phân biệt cơ thể sống và vật không sống

+ Dựa vào các quá trình sống cơ bản của cơ thể sinh vật để có hành động phù hợp giúp chăm sóc và bảo vệ sinh vật

- Đọc ghi nhớ và làm bài tập trong SBT

- Đọc trước bài mới Chuẩn bị 1 cây xanh có đủ rễ, thân, lá

Trang 25

- Nêu được các cấp độ tổ chức của cơ thể đa bào.

- Trình bày được mối quan hệ từ tế bào hình thành nên mô, cơ quan, hệ cơ quan, cơ thể

Từ đó lấy ví dụ minh họa

- Nêu được các khái niệm mô, cơ quan, hệ cơ quan, cơ thể Lấy được ví dụ minh họa

- Liên hệ thực tế để bảo vệ cơ thể

2 Năng lực

3 Phẩm chất

+ Dụng cụ chiếu tranh, ảnh lên màn ảnh ( nếu có)

? Phân biệt cơ thể sống và vật không sống

? Phân biệt cơ thể đơn bào và cơ thể đa bào

3 Bài mới :

+ GV dùng hình ảnh và câu hỏi SGK để dẫn dắt HS vào chủ đề bài học

+ Yêu cầu HS đọc nội dung và quan sát hình khởi động, HS trả lời câu hỏi, GV dẫn dắt đến khái niệm cơ thể đơn bào và có thể đa bào một nội dung trong bài học:

“ Em không thể chiến thắng một trận đá bóng nếu chỉ đá 1 mình Làm việc theo nhóm hiệu quả hơn làm việc cá nhân Trong cơ thể, các tế bào hoạt động theo cách đó Vậy

Trang 26

các tế bào được tổ chức và phối hợp hoạt động với nhau như thế nào trong cơ thể đa bào Chúng ta cùng tìm hiểu bài Tổ chức cơ thể đa bào”

Hoạt động của thầy và trò Nội dung cần đạt PTNL Hoạt động 1: Tìm hiểu các cấp tổ chức của cơ thể đa bào

a Mục tiêu: - HS tìm hiểu về các cấp tổ chức của cơ thể đa bào

- Hiểu và vận dụng để sắp xếp được các cấp tổ chức cơ thể ở các sinh vật khác nhau

b Nội dung: - Sử dụng tranh, ảnh về các cấp tổ chức của cơ thể đa bào kết hợp

hình 23.1 SGK/79 và hệ thống các câu hỏi để HS hình thành kiến thức về cơ thể

và các quá trình sống cơ bản của cơ thể sống

- Trò chơi nhanh tay nhanh mắt để ghép tên các cấp độ tổ chức của con thằn lằn và cây sâm Việt Nam

c Sản phẩm:

- HS đưa ra được câu trả lời phù hợp với câu hỏi GV đưa ra

- HS chơi trò chơi và ghép đúng tên các cấp tổ chức của con thằn lằn và cây sâm ViệtNam

* HS quan sát tranh, ảnh về các cấp tổ

chức của cơ thể đa bào kết hợp hình 23.1

SGK/79 yêu cẩu HS trả lời các câu hỏi:

- Trong cơ thể người có các cấp độ tổ

* Trò chơi nhanh tay nhanh mắt:

- GV chuẩn bị các bức tranh giống

Nhóm 2 sẽ tìm tranh tương ứng với cấp

độ tổ chức cơ thể đó trong 5 giây Nếu

chậm sẽ trừ 1 điểm

- Khi các đội đã chơi xong các bức tranh

đang lộn xộn GV đưa yêu cầu hãy sắp

xếp các bức tranh trên để được các cấp

tổ chức cơ thể từ thấp đến cao

I Các cấp tổ chức của cơ thể đa bào

Cơ thể đa bào được cấu tạo từnhiều tế bào thực hiện các chức năng khác nhau

- Các cấp độ tổ chức:

Tế bào  mô  cơ quan 

hệ cơ quan  cơ thể

NL hợp tác

NL quản lí

Trang 27

động ở mục l trong SGK, thảo luận

nhóm để hoàn thành

- HS tham gia trò chơi để sắp xếp các

cấp độ tổ chức cơ thể

Hoạt động 2: Tìm hiểu từ tế bào tạo thành mô

a Mục tiêu: HS tìm hiểu về các loại mô trong cơ thể đa bào Từ đó đưa ra khái niệm

mô và lấy VD minh họa

b Nội dung: Sử dụng tranh, ảnh về mô kết hợp hình 22.3 và 22.4 SGK và hệ

thống các câu hỏi để HS hình thành kiến thức về mô

c Sản phẩm: HS đưa ra được câu trả lời phù hợp với câu hỏi GV đưa ra

nêu một số mô ở người và ở thực vật

- Từ đó đưa ra khái niệm mô là gì? Lấy

Ví dụ

động ở mục II trong SGK

- VD+ Ở thực vật: Mô biểu bì, mô mạch gỗ, mô mạch rây, mô phân sinh…

+ Ở động vật: mô liên kết, mô

cơ, mô biểu bì, mô thần kinh…

- NL nhận thứckhoa học

tự nhiên

NL tự học

NL giao tiếp

Hoạt động 3: Tìm hiểu từ mô tạo thành cơ quan

a Mục tiêu: HS xác định được vị trí các cơ quan trong cơ thể.

- Hiểu được chức năng của các cơ quan

Trang 28

b Nội dung: Sử dụng tranh, ảnh trong H 23.5 và 23.6 SGK/ 81 về các cơ quan

trong cơ thể; kèm thêm một số hình ảnh, mẫu vật thực tế về các cơ quan ở cơ thể các loài động vật và thực vật khác và hệ thống các câu hỏi để HS hình thành kiến thức

về các cơ quan trong cơ thể

Phiếu học tập số 1 Nối các chữ A, B, C, D với cột cơ quan và chức năng tương ứng

Rễ A Nâng đỡ cơ thể và vận chuyển các chất dinh dưỡng

Lá B Tổng hợp các chất dinh dưỡng cho cơ thể

Hoa C Hút nước và chất khoáng cho cơ thể

Thân D Tạo ra quả và hạt

c Sản phẩm:

- HS đưa ra được câu trả lời phù hợp với câu hỏi GV đưa ra

- Chỉ trên mẫu vật cây xanh các em mang đến các cơ quan của thực vật

HS quan sát H 23.5 SGK/ 81 thảo luận

nhóm trả lời câu hỏi:

? Xác định vị trí các cơ quan trong cơ thể

GV treo tranh H 23.6 SGK/ 81 và yêu

cầu HS thảo luận nhóm hoàn thành phiếu

học tập số 1

HS mang mẫu vật mình chuẩn bị và chỉ

tên các cơ quan của thực vật

động ở mục III trong SGK

- HS thảo luận nhóm để hoàn thiện nội

dung trong phiếu học tập số 1

III Từ mô tạo thành cơ quan

Cơ quan là tập hợp của nhiều

mô cùng thực hiện một chức năng trong cơ thể

VD:

- Ở thực vật: Rễ, thân, lá, hoa…

- Ở động vật: Tim, gan, mắt, mũi…

- NL nhận thứckhoa học

tự nhiên

NL tự học

Trang 29

- HS chỉ được trên mẫu các bộ phận của

thực vật

Hoạt động 4: Tìm hiểu từ cơ quan tạo thành hệ cơ quan

a Mục tiêu: HS tìm hiểu về hệ cơ quan trong cơ thể

b Nội dung: Sử dụng tranh, ảnh hoặc video về hệ cơ quan trong cơ thể sinh vật kết

hợp hình 22.7 sgk/81 và hệ thống các câu hỏi để HS hình thành kiến thức về hệ cơ quan

Phiếu học tập số 2: Hãy cho biết các cơ quan sau thuộc hệ cơ quan nào?

Cơ quan Hệ cơ quanPhổi

Tim

Dạ dàyNãoThậnCơ

c Sản phẩm:

Trang 30

+ HS quan sát hình ảnh về các hệ cơ

quan ở thực vật và con người Từ đó đưa

ra nhận xét về mối liên hệ giữa cơ quan

và hệ cơ quan

Ở thực vật có những hệ cơ quan nào?

Hệ chồi gồm các cơ quan nào?

Ở động vật có những hệ cơ quan nào?

Hệ hô hấp gồm những cơ quan nào?

+ HS thảo luận hoàn thiện phiếu học tập

số 2 theo nhóm đôi

+ HS quan sát một số cơ quan ở người

và thực hiện các yêu cầu sau:

Hệ cơ quan đó gồm những cơ quan nào?

Nêu chức năng của các hệ cơ quan đó

đối với cơ thể?

động ở mục IV trong SGK

- HS thảo luận nhóm để hoàn thiện nội

dung trong phiếu học tập số 2

- HS quan sát các hệ cơ quan ở người và

chỉ ra được các cơ quan

lại nhận xét

kiến thức về cơ quan

IV Từ cơ quan tạo thành

hệ cơ quan.

- Hệ cơ quan là tập hợp một

số cơ quan cùng hoạt động đểthực hiện một chức năng nhấtđịnh VD:

+ Ở thực vật, các hệ cơ quan được chia thành hệ chồi và hệrễ

+ Ở động vật gồm các hệ cơ quan như: Hệ vận động, hệ tuần hoàn, hệ hô hấp, hệ tiêu hóa, hệ bài tiết, hệ thần kinh…

- Các hệ cơ quan phối hợp với nhau thực hiện đầy đủ cácquá trình sống cơ bản, đảm bảo cho sự tồn tại và phát triển của cơ thể

NL hợp tác

NL quản lí

NL giao tiếp

GV yêu cầu HS hoàn thiện bài tập trắc nghiệm:

Câu 1 Cho các phát biểu sau

(1) Sinh vật đơn bào là sinh vật không chỉ cấu tạo từ một tế bào

(2) Sinh vật đơn bào là sinh vật chỉ cấu tạo từ một tế bào

(3) Chúng chỉ thực hiện được một số hoạt động sống là lấy, tiêu hóa thức ăn và sinh sản mà thôi

Trang 31

(4) Chúng thực hiện được các chức năng của một cơ thể sống như tiêu hóa, hô hấp, vận động, sinh sản, trả lời kích thích từ bên ngoài

(5) Hầu hết chúng là sinh vật nhân sơ

(6) Hầu hết là chúng là sinh vật nhân thực

Các phát biểu không đúng về sinh vật đơn bào là

A 1,2,6 B 1,3,4 C 2,3,5 D 2,4,5

Câu 2 Cho hình sau

Xác định đâu là cơ thể đơn bào? Đâu là cơ thể đa bào

A Con gà, cây lúa, tảo lục là cơ thể đa bào Trùng biến hình, vi khuẩn là cơ thể đơn bào

B Con gà, cây lúa, vi khuẩn là cơ thể đa bào Tảo lục, trùng biến hình, là cơ thể đơn bào

C Con gà, cây lúa là cơ thể đa bào Tảo lục, trùng biến hình, vi khuẩn là cơ thể đơn bào

D Con gà, cây lúa, trùng biến hình là cơ thể đa bào Tảo lục, vi khuẩn là cơ thể đơn bào

Câu 3 Hãy sắp xếp và đọc tên các cấu trúc của cơ thể trong các hình sau theo thứ tự từ

bé đến lớn

A B tế bào  C mô  D cơ quan  E hệ cơ quan  A cơ thể

B B tế bào  D mô  C cơ quan  E hệ cơ quan  A cơ thể

C B tế bào  D mô  E cơ quan  C hệ cơ quan  A cơ thể

D D tế bào  B mô  C cơ quan  E hệ cơ quan  A cơ thể

- Chuẩn bị các mẫu vật theo hướng dẫn SGK/100

Trang 32

- Quan sát mô hình và mô tả cấu tạo cơ thể người

- Quan sát và mô tả được các cơ quan cấu tạo cây xanh

2 Năng lực

3 Phẩm chất

+ Dụng cụ: kính hiển vi, lam kính, lamen, giấy thấm, cốc đong, ống nhỏ giọt

+ Mẫu vật: Nước ao hồ;

- Mô hình, tranh ảnh giải phẫu một số cơ quan ở người

- Mẫu thực vật, tranh ảnh các cơ quan khác nhau của thực vật

2 Đối với học sinh: Chuẩn bị mẫu nước ao hồ; mẫu vật các cơ quan thực vật

? Kể tên các cơ quan trong cơ thể người Khi tập thể dục có những cơ quan nào tham

gia phối hợp hoạt động?

3 Bài mới :

b Nội dung: GV chiếu một số cơ thể đơn bào và cơ thể đa bào Nhắc nhở về an toàn

trong phòng thí nghiệm

d Tổ chức thực hiện:HS quan sát các cơ thể đơn bào và đa bào

GV đặt câu hỏi: Để quan sát được các cơ thể đơn bào có kích thước nhỏ cần thực hiện như thế nào?

Trang 33

Trước khi tiến hành thí nghiệm GV nhắc nhở về an toàn trong phòng thí nghiệm.

Hoạt động của thầy và trò Nội dung cần đạt PTNL Hoạt động 1: Làm tiêu bản và quan sát cơ thể đơn bào trong nước ao (hồ)

a Mục tiêu: HS biết cách sử dụng kính hiển vi và làm được tiêu bản

- Quan sát được các mẫu vật qua kính hiển vi.

b Nội dung: Làm tiêu bản và quan sát cơ thể đơn bào.

c Sản phẩm: HS quan sát và vẽ được cơ thể đơn bào dưới kính hiển vi

GV chiếu các bước tiến hành

+ Dựa vào hình 24.2, xác định tên sinh

vật đơn bào em quan sát được và hoàn

thành vào bảng thu hoạch trang 85

Bước 4: Quan sát tiêu bản bằng kính hiển vi

- NL tìm hiểu tự nhiên

Hoạt động 2: Quan sát mô hình hoặc tranh, ảnh cấu tạo một số hệ cơ quan của

cơ thể người

a Mục tiêu: HS quan sát và chỉ ra các cơ quan và hệ cơ quan ở cơ thể

b Nội dung: Sử dụng tranh, ảnh kết hợp hình 24.3 sgk để chỉ ra các cơ quan và hệ

cơ quan trong cơ thể

c Sản phẩm: HS chỉ ra được các cơ quan và hệ cơ quan trong cơ thể

Quan sát mô hình, tranh ảnh đã chuẩn bị

kết hợp H24.3, nêu tên và xác định vị trí

các cơ quan cấu tạo nên mỗi hệ cơ quan

trong mô hình

HS quan sát mô hình, tranh ảnh

2 Quan sát mô hình hoặc tranh, ảnh cấu tạo một số

hệ cơ quan của cơ thể người

Bước 1: Đặt mô hình vào vị trí thích hợp

Bước 2 Quan sát tổng thể cácthành phần cấu tạo ngoài của

- NL giải

Trang 34

HS làm và nộp báo cáo thực hành vào

bảng báo cáo trang 85

- GV tổng kết các cơ quan, hệ cơ quan

trên mô hình

cơ thể ngườiBước 3: Quan sát cấu tạo các

hệ cơ quan bằng cách tháo dần các bộ phận của mô hìnhBước 4: Lắp mô hình về dạngban đầu

quyết vấnđề

Hoạt động 3: Quan sát các cơ quan của thực vật

a Mục tiêu: HS quan sát và chỉ ra các cơ quan và hệ cơ quan ở cơ thể thực vật

b Nội dung: Sử dụng tranh, ảnh kết hợp hình 23.8 sgk để chỉ ra các cơ quan và hệ

cơ quan của thực vật

c Sản phẩm: HS chỉ ra được các cơ quan và hệ cơ quan trong cơ thể thực vật

Quan sát trên mẫu vật, tranh ảnh đã

chuẩn bị xác định vị trí các cơ quan của

thực vật

HS quan sát trên mẫu vật, tranh ảnh

HS làm và nộp báo cáo thực hành vào

bảng báo cáo trang 85

Bước 2 Quan sát và xác định các thành phần cấu tạo cây xanh trên mẫu

d Tổ chức thực hiện: GV yêu cầu HS hoàn thiện bài báo cáo SGK/85

GV nhắc nhở HS thu dọn phòng thực hành

d Tổ chức thực hiện: GV yêu cầu HS đọc phần Em đã học và em có biết, sau đó vận

dụng kiến thức để trả lời câu hỏi:

+ Mô tả lại các cơ quan của cây xanh và cơ thể con người.

- Hoàn thành bài báo cáo

Trang 35

CHƯƠNG VII ĐA DẠNG THẾ GIỚI SỐNG

- Nêu được khái niệm và sự cần thiết của phân loại thế giới sống

- Dựa vào sơ đồ, nêu được các đơn vị trong hệ thống phân loại sinh vật

- Nhận biết được năm giới sinh vật Lấy được ví dụ minh họa cho mỗi giới

- Phân loại được các loài sinh vật vào các giới

- Nhận biết được sinh vật có hai cách gọi tế: tên địa phương và tên khoa học

2 Năng lực

3 Phẩm chất

+ Tranh, ảnh về sơ đồ các đơn vị phân loại sinh vật, sơ đồ hệ thống phân loại năm giới+ Dụng cụ chiếu tranh, ảnh lên màn ảnh ( nếu có)

3 Bài mới :

+ GV giới thiệu tổng quan về các nội dung trong chương VII Sau đó GV đưa ra nhận xét về sự đa dạng của sinh vật và đưa ra câu hỏi: Nếu mọi sinh vật trong thế giới sống

đa dạng đó không được sắp xếp hay phân loại thì sẽ dẫn đến điều gì?

+ GV chiếu hình và câu hỏi trong phần khởi động của SGK để HS trả lời Có thể cho

HS làm việc theo nhóm 3-5 HS và ghi lại các phương án của mỗi nhóm đưa ra

Trang 36

Hoạt động của thầy và trò Nội dung cần đạt PTNL Hoạt động 1: Sự cần thiết của việc phân loại thế giới sống

a Mục tiêu: HS tìm hiểu về sự cần thiết của việc phân loại thế giới sống

b Nội dung: HS sắp xếp các đồ dùng học tập của mình thành các nhóm sau đó đưa

ra ý nghĩa của việc phân loại đó

c Sản phẩm:

HS săp xếp được đồ dùng của mình thành các nhóm khác nhau và đưa ra được câu trả lời phù hợp với câu hỏi GV đưa ra

GV yêu cầu làm việc theo cặp lấy đồ

dùng học tập của mình ra và thảo luận để

+ Sắp xếp chúng thành những nhóm

riêng

+ Đưa ra lí do vì sao lại sắp xếp như vậy

GV chiếu các cách sắp xếp sau khi HS

đã thảo luận xong

GV hỏi:

+ Phân loại sinh học là gì?

+ Ý nghĩa của phân loại sinh học

HS thảo luận đôi một để sắp xếp các

đồ dùng học tập và trả lời câu hỏi của

GV

- GV bổ sung: Có rất nhiều cách để phân

loại các đồ dùng học tập, cũng như phân

loại sinh vật

GV gọi ngẫu nhiên một vài nhóm có

cách sắp xếp khác nhau để lắng nghe lí

do vì sao lại sắp xếp như vậy; Các nhóm

còn lại có nhận xét và bổ sung ý kiến

- Ý nghĩa:

+ Giúp xác định vị trí của cácloài sinh vật trong thế giới sống

+ Thấy được điểm giống và khác nhau giữa các nhóm sinh vật

- NL giaotiếp

Hoạt động 2: Tìm hiểu hệ thống phân loại sinh vật

a Mục tiêu:

- Học sinh nêu được khái niệm về phân loại sinh học

- Học sinh biết được các nhà khoa học đã phân loại sinh vật thành các đơn vị phânloại khác nhau

b Nội dung: HS đọc thông tin sách giáo khoa kết hợp quan sát hình ảnh trên màn

Trang 37

hình về các nhóm động vật và H25.1-SGK/87, trao đổi nhóm để đưa ra hệ thốngphân loại sinh vật

c Sản phẩm: HS hiểu được sơ đồ các đơn vị phân loại Hiểu được hệ thống phân

loại sinh vật gồm 7 đơn vị phân loại

- GV chiếu hình 25.1 yêu cầu HS nêu tên

- GV yêu cầu HS phân tích các ví dụ

minh họa các bậc phân loại trong

H25.2b,c

- GV giới thiệu một số loài động vật và

thực vật thường gặp: Tên địa phương,

tên khoa học của loài đó

- Yêu cầu HS đọc nội dung về các gọi

tên sinh vật, cho biết có cách gọi tên

nào? Nêu quy tắc viết tên khoa học của

mỗi loài

- Vì sao cần đặt tên khoa học khác nhau

cho mỗi loài?

- HS đưa ra tên các loài có trong H25.1

- HS chỉ ra được các bậc phân loại và

nêu được các đơn vị phân loại sinh vật

- HS phân tích các bậc phân loại có trong

H25.2b,c

- HS lắng nghe giới thiệu

- HS đưa ra quy tắc đọc tên các loài

lại nhận xét

Bước 4: Kết luận, nhận định:

kiến thức

Lưu ý: Hệ thống phân loại trong bài là hệ

thống phân loại cơ bản, trong thực tế các

bậc này có thể phân chia thành các mức

II Hệ thống phân loại sinh vật

- Thế giới sinh vật được phânchia thành các đơn vị phânloại theo thứ tự từ lớn đếnnhỏ: giới, ngành, lớp, bộ, họ,chi (giống), loài

- Mỗi loài có 2 cách gọi tên:

tên địa phương, tên khoa học

- Quy tắc viết tên khoa học:

+ Tên loài được viết chữ innghiêng

+ Gồm 2 phần:

- Phần thứ nhất tên chi(giống)

- Phần thứ 2 là tên loài thuộc chi (giống) đó

NL giao tiếp

Trang 38

khác nhau (được học ở cấp học cao hơn).

Trong H25.2a có cụm từ Giống (chi)

trong đó đối với thực vật dùng đơn vị là

chi còn với động vật dùng đơn vị giống

Hoạt động 3: Tìm hiểu giới và hệ thống phân loại 5 giới

- GV giao nhiệm vụ: Yêu cầu học sinh

quan sát Hình 25.4 – SGK/88, trao đổi

nhóm để trả lời câu hỏi:

Giới sinh vật là gì?

Hãy cho biết sinh vật được chia thành

mấy giới? Kể tên các giới

- GV yêu cầu HS thảo luận lấy thêm các

ví dụ cho mỗi giới sinh vật

- GV cho HS quan sát H25.5 yêu cầu sắp

xếp các loài trong hình vào các giới cho

phù hợp Nêu lí do vì sao em sắp xếp

như vậy

- HS thực hiện nhiệm vụ giáo viên yêu

cầu, thảo luận nhóm để tìm ra câu trả lời

Cử đại diện trả lời

Bước 3: Báo cáo, thảo luận:

Các nhóm đã tìm được câu trả lời, cử đại

diện trả lời GV gọi một nhóm trả lời,

- Theo hệ thống phân loại 5 giới, sinh vật được chia thànhcác giới: Khởi sinh, Nguyên sinh, Nấm, Thực vật và Độngvật

NL tự học

NL giao tiếp

Trang 39

a Giới, lớp, bộ, họ, chi, loài , ngành

b Giới, ngành, lớp, bộ, họ, chi, loài

c Giới, ngành, bộ, họ, lớp, chi, loài

d Ngành, bộ, họ, lớp, chi, loài, giới

2 Em hãy cho biết thỏ thuộc giới sinh vật nào?

a Giới Nấm

b Giới Thực vật

c Giới Động vật

d Giới Nguyên sinh vật

e Giới Khởi sinh

+ Đọc phần “ Em có biết” để hiểu thêm về các cách phân loại sinh vật

+ Tóm tắt kiến thức bài học bằng sơ đồ tư duy

- Học sinh trao đổi nhóm để thực hiện nhiệm vụ giáo viên yêu cầu

- GV nhận xét và chiếu đáp án

- Đọc ghi nhớ và làm bài tập trong SBT

Trang 40

- Trình vày được nguyên tắc xây dựng khóa lưỡng phân

- Xây dựng được khóa lưỡng phân để phân loại sinh vật

2 Năng lực

3 Phẩm chất

+ Dụng cụ chiếu tranh, ảnh lên màn ảnh ( nếu có)

3 Bài mới :

- GV yêu cầu HS quan sát hình ảnh được cung cấp (hình ảnh một khu vườn với nhiềuloài sinh vật), đặt câu hỏi: Em có thể phân biệt được các loài sinh vật có trong vườnkhông? Làm cách nào để phân biệt được các loài đó?

- HS trả lời; GV dẫn dắt vào bài học

Hoạt động của thầy và trò Nội dung cần đạt PTNL Hoạt động 1: Tìm hiểu khóa lưỡng phân là gì?

a Mục tiêu: Tìm hiểu về khái niệm khóa lưỡng phân

b Nội dung: Thông qua hệ thống câu hỏi để tìm hiểu về khóa lưỡng phân

c Sản phẩm: HS nêu được định nghĩa khóa lưỡng phân

Tiêu đề	Tế Bào – Đơn Vị Cơ Bản Của Sự Sống
Người hướng dẫn	GV: Nguyễn Thanh Loan, Giỏo ỏn Sinh Học 6
Trường học	Trường THCS
Chuyên ngành	Khoa Học Tự Nhiên
Thể loại	Giáo Án
Năm xuất bản	2021-2022

Định dạng
Số trang	115
Dung lượng	4,17 MB