BÀI TẬP RÈN LUYỆN KỸ NĂNG
Bài 1: Vì sao ta nhìn thấy một vật?
A Vì ta mở mắt hướng về phía vật B Vì mắt ta phát ra các tia sáng chiếu lên vật
C Vì có ánh sáng từ vật truyền vào mắt ta D Vì vật được chiếu sáng
- Nếu vào lúc trời tối (không có ánh sáng), dù ta mở mắt hướng về phía vật thì mắt cũng không thể nhìn thấy được vật ⇒ Đáp án A sai
- Mắt người không phát ra ánh sáng ⇒ Đáp án B sai
- Vật được chiếu sáng nhưng nếu không có ánh sáng từ vật truyền vào mắt thì mắt không thể nhìn thấy vật ⇒ Đáp án D sai
Vậy đáp án đúng là C
Bài 2: Vật nào sau đây không phải là nguồn sáng?
A Mặt Trời B Núi lửa đang cháy C Bóng đèn đang sáng D Mặt Trăng
- Mặt Trời, núi lửa đang cháy, bóng đèn đang sáng là nguồn sáng vì đều tự phát ra ánh sáng
Mặt Trăng không phát ra ánh sáng tự nhiên mà chỉ phản chiếu ánh sáng từ Mặt Trời Chính vì lý do này, chúng ta có thể nhìn thấy Mặt Trăng khi ánh sáng mặt trời chiếu vào bề mặt của nó.
Bài 3: Ta không nhìn thấy được một vật là vì:
A Vật đó không tự phát ra ánh sáng
B Vật đó có phát ra ánh sáng nhưng bị vật cản che khuất làm cho những ánh sáng từ vật đó không thể truyền đến mắt ta
C Vì mắt ta không nhận được ánh sáng D Các câu trên đều đúng
Khi một vật nhận ánh sáng từ một nguồn khác, nó có khả năng phản chiếu ánh sáng vào mắt chúng ta, cho phép chúng ta nhìn thấy vật đó mà không cần vật đó phải tự phát ra ánh sáng Do đó, đáp án A là sai.
Chúng ta không nhìn thấy một vật không phải do mắt không nhận được ánh sáng, mà là vì ánh sáng không phát ra từ vật đó mà chúng ta cần quan sát.
- Khi một vật không truyền được ánh sáng của nó đến mắt ta thì ta không nhìn thấy được vật đó
Bài 4: Vật nào dưới đây không phải là vật sáng ?
A Ngọn nến đang cháy B Mảnh giấy trắng đặt dưới ánh nắng Mặt Trời
C Mảnh giấy đen đặt dưới ánh nắng Mặt Trời D Mặt Trời
Ngọn nến đang cháy và Mặt Trời đều là nguồn sáng, đồng thời cũng là vật sáng, vì vật sáng không chỉ bao gồm nguồn sáng mà còn cả những vật phản chiếu ánh sáng khi bị chiếu sáng Do đó, đáp án A và đáp án D là sai.
- Mảnh giấy trắng đặt dưới ánh nắng Mặt Trời là vật sáng vì mảnh giấy trắng hắt lại ánh sáng Mặt Trời chiếu tới ⇒ Đáp án B sai
Mảnh giấy đen không tự phát ra ánh sáng và cũng không phản chiếu ánh sáng chiếu vào nó Do đó, khi đặt dưới ánh nắng Mặt Trời, mảnh giấy đen không được coi là vật sáng.
Bài 5: Trường hợp nào dưới đây ta không nhận biết được miếng bìa màu đen?
A Dán miếng bìa đen lên một tờ giấy xanh rồi đặt dưới ánh đèn điện
B Dán miếng bìa đen lên một tờ giấy trắng rồi đặt trong phòng tối
C Đặt miếng bìa đen trước một ngọn nến đang cháy
D Đặt miếng bìa đen ngoài trời nắng
Miếng bìa đen là vật không tự phát ra ánh sáng và không hắt lại ánh sáng chiếu vào nó
Khi đặt miếng bìa đen lên tờ giấy xanh dưới ánh đèn điện, miếng bìa đen sẽ được nhận biết rõ ràng vì nó nằm trên nền sáng của tờ giấy xanh Do đó, đáp án A là sai.
Khi đặt một miếng bìa đen trước ngọn nến đang cháy, chúng ta có thể nhận diện miếng bìa màu đen nhờ vào sự tương phản với ánh sáng từ ngọn nến Do đó, đáp án C là không chính xác.
Khi đặt miếng bìa đen dưới ánh nắng mặt trời, ta có thể nhận diện miếng bìa màu đen nhờ vào sự tương phản với ánh sáng từ mặt trời, cho thấy đáp án D là sai.
- Trong phòng tối thì không có ánh sáng nên ta sẽ không nhận biết được miếng bìa màu đen
Bài 6: Ta nhìn thấy quyển sách màu đỏ vì
A Bản thân quyển sách có màu đỏ B Quyển sách là một vật sáng
C Quyển sách là một nguồn sáng D Có ánh sáng đỏ từ quyển sách truyền đến mắt ta Hướng dẫn giải: Điều kiện để nhìn thấy quyển sách màu đỏ:
+ Phải có ánh sáng từ quyển sách phát ra
+ Ánh sáng từ quyển sách phát ra phải truyền được đến mắt ta
Trong bài 7, khi sử dụng một gương phẳng để hứng ánh sáng Mặt Trời vào ban ngày, và xoay gương chiếu ánh sáng qua cửa sổ vào trong phòng, gương này không được coi là nguồn sáng Điều này là do gương chỉ phản chiếu ánh sáng từ nguồn sáng khác, tức là Mặt Trời, chứ không tự phát ra ánh sáng.
A Là nguồn sáng vì có ánh sáng từ gương chiếu vào phòng
B Là nguồn sáng vì gương hắt ánh sáng Mặt Trời chiếu vào phòng
C Không phải là nguồn sáng vì gương chỉ chiếu ánh sáng theo một hướng
D Không phải là nguồn sáng vì gương không tự phát ra ánh sáng
Gương không phải là nguồn sáng tự phát, mà chỉ là vật phản chiếu ánh sáng Nó được coi là vật sáng khi nhận ánh sáng từ Mặt Trời và phản chiếu lại ánh sáng đó.
Bài 8: Giải thích vì sao trong phòng có của gỗ đóng kín, không bật đèn, ta không nhìn thấy mảnh giấy trắng đặt trên bàn?
Mảnh giấy trắng phản chiếu ánh sáng, nhưng khi không có đèn vào ban đêm, nó không nhận được ánh sáng nào Do đó, không có ánh sáng từ mảnh giấy chiếu vào mắt, khiến chúng ta không thể nhìn thấy nó.
Để kiểm tra xem điểm sáng trên bàn có phải là nguồn sáng hay không, chúng ta có thể thực hiện một thí nghiệm đơn giản Đầu tiên, hãy tắt hết các nguồn sáng trong phòng để tạo ra bóng tối hoàn toàn Sau đó, sử dụng một vật thể không phát sáng, như một cuốn sách hoặc một tấm giấy, để che chắn điểm sáng Nếu điểm sáng vẫn xuất hiện qua các khe hở hoặc xung quanh vật che chắn, điều đó chứng tỏ nó là nguồn sáng Ngược lại, nếu điểm sáng biến mất khi bị che chắn, thì đó có thể không phải là nguồn sáng.
Để đảm bảo không có ánh sáng từ bất kỳ nguồn nào trong phòng chiếu lên điểm sáng trên bàn, cần kiểm tra kỹ lưỡng Nếu vẫn nhìn thấy điểm sáng, điều đó chứng tỏ có nguồn sáng tồn tại.
Nếu bạn đặt một thùng carton kín lên một điểm sáng và khoét một lỗ nhỏ để ánh sáng không thể vào trong, bạn sẽ xác định được nguồn sáng Nếu điểm sáng vẫn phát sáng, đó là nguồn sáng; ngược lại, nếu nó không còn sáng nữa, thì điểm đó chỉ là vật phản chiếu ánh sáng.
Bài 10: Tại sao trong phòng tối, khi bật đèn, mặc dù quay lưng với bóng đèn nhưng ta vẫn nhìn thấy các vật ở trước mặt?
Khi bật đèn trong một không gian tối, ánh sáng từ bóng đèn sẽ chiếu vào các vật xung quanh, ngay cả khi ta quay lưng lại với nguồn sáng Ánh sáng này phản chiếu trở lại mắt ta, giúp chúng ta nhìn thấy các vật ở phía trước một cách rõ ràng.