Là người mà hoạt động nghề nghiệp của họ hoàn toàn hay chủ yếu gắn với việc thực hiện chức năng quản lý?. Quản trị và quản lý đều nói về công việc của người lãnh đạo khi vận hành một cơ
Trang 1BÀI KIỂM TRA SỐ 1: LÝ LUẬN QUẢN LÝ GIÁO DỤC
Giảng viên: TS Ngô Viết Sơn
Học viên: Phạm Văn Thành
Đơn vị công tác: Trường THCS Tân Phúc, huyện Ân Thi, tỉnh Hưng Yên
Câu hỏi: Hãy chọn và trả lời 5/7 câu hỏi dưới đây:
1 Sự khác nhau giữa lãnh đạo và quản lý?
2 Sự khác nhau giữa quản trị và quản lý?
3 Phân biệt giữa người quản lý và người lãnh đạo như thế nào?
4 Anh chị hãy nêu một số mục tiêu quan trọng trong nhà trường nơi anh/chị đang
công tác
5 Anh/chị hãy chỉ ra một số yếu tố cụ thể được coi là yếu tố môi trường có ảnh
hưởng tới công tác quản lý nhà trường, nơi mình đang công tác?
6 Hãy nêu một số khái niệm, phạm trù trong quản lý giáo dục được đề cập trong
Luật giáo dục?
7 Trong cơ sở giáo dục mình đang công tác, theo anh/chị, đang ứng với mô hình
quản lý giáo dục nào?
Trả lời
Câu 1 Sự khác nhau giữa lãnh đạo và quản lý?
Dấu
hiệu
chính
Là người đứng đầu, phụ trách một tổ chức, đơn vị, phong trào nào đó do bầu
cử hoặc chỉ định
Là người mà hoạt động nghề nghiệp của họ hoàn toàn hay chủ yếu gắn với việc thực hiện chức năng quản lý
Bản
chất
1 Đề ra phương hướng, chủ trương, quyết định, trước hết là những quyết định có tính chiến lược với đơn vị mình
2 Người có quyền lực, ra quyết định
có tính quan trọng nhất
3 Là người dẫn dắt, tổ chức phong trào theo một hướng đi cụ thể
4 Là người điều hành, chỉ đạo bằng quyền hành qua các mệnh lệnh
5 Là người điều hành chính những
1 Là người điều khiển, hướng dẫn
và tổ chức thực hiện những quyết định của cán bộ lãnh đạo
2 Là người đánh giá một cách độc lập, chỉ đạo hoạt động, công việc của người khác hay một đơn vị, tổ chức, một khâu trong một quá trình nào đó
Trang 2quyết định cho phù hợp với sự thay đổi của điều kiện, hoàn cảnh khách quan
Yêu cầu
chính
1 Người có uy tín
2 Đại diện cho số đông, cho tập thể
3 Thu phục nhân tâm, nhân tài
4 Có khả năng sử dụng đúng người, đúng việc
5 Có tri thức, có kinh nghiệm trong lĩnh vực phụ trách
6 Có tầm nhìn
7 Là người có trách nhiệm về một đối tượng cụ thể hay một bộ phận cụ thể trong hệ thống, tổ chức
8 Là người chịu trách nhiệm cá nhân
về giải quyết kịp thời những vấn đề cơ bản, phối hợp hành động
1 Giỏi chuyên môn
2 Phải có năng lực, phẩm chất điều khiển
3 Phải có khả năng tổ chức công việc và đoàn kết cộng đống
4 Phải thường xuyên thu nhận thông tin
5 Có khả năng đoán biết sự đúng , sai của quyết định, của chủ trương, chính sách…đối với hiện thực
6 Là người tham mưu cho cán bộ lãnh đạo để chấn chỉnh, điều chỉnh, hoàn thiện quyết định cũ hoặc ra quyết định mới
Phân
loại
Được phân thành nhiều cấp: Cấp toàn quốc, cấp ngành, cấp địa phương, cấp
cơ sở
Được phân loại theo ngành nghề, theo năng lực, theo chức vụ
Câu 2 Sự khác nhau giữa quản trị và quản lý?
Quản trị và quản lý là hai khái niệm dễ gây nhầm lẫn hiện nay Quản trị và quản lý đều nói về công việc của người lãnh đạo khi vận hành một cơ cấu tổ chức nào đó Ở nhiều nơi, hai thuật ngữ này được tráo đổi và dùng với ý nghĩa giống nhau
Quản trị (Administration) là toàn bộ quá trình đưa ra các quyết định về chính sách, quy tắc, mục tiêu Đây là các hoạt động cấp cao Quản lý (management) là tiếp nhận, kết nối, thi hành điều phối để hướng tới mục tiêu của quản trị
Sự khác nhau giữa nhà quản lý và nhà quản trị:
Dấu hiệu 1 Nhà quản lý cần có khả năng tổ
chức, có phẩm chất kiên định, linh hoạt và làm việc hiệu quả
2 Quản lý quan tâm đến chiến thuật
và phương án nhiều hơn
Quản lý là làm mọi thứ được cho phép một cách tối ưu – do the things right
1 Nhà quản trị lại cần có tầm nhìn,
có khả năng động viên, thúc đẩy và truyền cảm hứng cho nhân viên Quản trị cần đặt ra các chiến lược
2 Quản trị là xem thứ gì được cho phép và thứ gì không – do the right things
Trang 3Về đối tượng Quản lý là quản lý công việc Quản trị là quản trị con người.
Về bản chất Chức năng của quản lý là thi hành
Quản lý là hành động để thực hành chính sách đã được quyết định bởi quản trị
Chức năng của quản trị là đưa ra quyết định Quản trị thành lập ra mục tiêu, chính sách cho tổ chức
Về quá trình Quản lý quyết định ai, như thế nào? Quản trị quyết định trả lời cho câu
hỏi cái gì và bao giờ?
Về cấp bậc Quản lý là hoạt động cấp trung Quản trị là cấp cao nhất
Về chức năng Quản lý có chức năng thi hành
Người quản lý hoàn thành công việc của mình dưới sự giám sát nhất định
Chức năng quan trọng nhất của quản
lý là thúc đẩy và kiểm soát nhân viên
Quản trị có chức năng tư duy.Các
kế hoạch và chính sách được quyết định dựa theo các tư duy Chức năng quan trọng nhất của quản trị là lập kế hoạch
Về mức độ
ảnh hưởng
Các quyết định quản lý đưa ra bị ảnh hưởng bởi quyết định, quan điểm của nhà quản lý
Quản trị đưa ra quyết định bị ảnh hưởng bởi cộng đồng, chính phủ, phong tục…
Về tổ chức Quản lý thường thấy ở các doanh
nghiệp
Quản trị thường thấy ở các cơ quan chính phủ, quân sự, tôn giáo, giáo dục, doanh nghiệp
Về các vấn đề
xử lý
Quản lý là một tập hợp con của chính quyền Quản lý xử lý các vấn
đề về hoạt động, vận hành của một
tổ chức
Quản trị thường xử lý các khía cạnh kinh doanh, chẳng hạn như tài chính Nó là một hệ thống các tổ chức có hiệu quả để quản trị con người và nguồn lực Quản trị giúp cho nhân viên nỗ lực đạt được các mục tiêu chung Quản trị phải kết hợp cả lãnh đạo và tầm nhìn
Dù là quản lý hay quản trị thì đều cần tuân thủ theo nguyên tắc, quy định, phương pháp, luật lệ và các quy chế nhất định Đây đều là công việc mang tính khoa học Thành công có thể đo được bằng chức vị, tiền bạc Nhưng cái tâm, cái tình do nhà quản trị đặt vào công việc thì ai có thể so? Quản trị là nghệ thuật đạt được mục đích thông qua người khác Đối với sự phát triển của mọi tổ chức, cộng đồng hay cả quốc gia thì quản trị có vai trò vô cùng quan trọng Việc tìm hiểu quản trị là gì và phân biệt quản trị với các thuật ngữ khác giúp tổ chức định vị được vai trò, chức năng của quản trị Từ đó, tổ chức tiến hành quản trị
và sắp xếp công việc một cách hiệu quả, tối ưu nhất!
Trang 4Câu 3 Phân biệt giữa người quản lý và người lãnh đạo như thế nào?
Người lãnh đạo: Là người đứng đầu, phụ trách một tổ chức, đơn vị, phong trào nào
đó do bầu cử hoặc chỉ định Là người đề ra chủ trương, phương hướng, quyết định có tính chất quan trọng nhất
Ví dụ: Giám đốc Học viện QLGD; Hiệu trưởng trường Tiểu học, THCS hay THPT
là người lãnh đạo
Là người mà hoạt động nghề nghiệp của họ hoàn toàn hay chủ yếu gắn với việc thực hiện chức năng quản lý Là người có khả năng đoán biết sự đúng, sai của quyết định, của chủ trương, chính sách,…đối với hiện thực
Ví dụ: Phó hiệu trưởng phụ trách chuyên môn tại một trường THPT là người quản lí
về chuyên môn của trường THPT
Câu 4 Anh chị hãy nêu một số mục tiêu quan trọng trong nhà trường nơi anh/chị đang công tác.
Mục tiêu chung: Rèn luyện cho học sinh hoàn thiện về Nhân cách – trí tuệ - thể chất
và các Kỹ năng mềm để trở thành một công dân có ích cho xã hội Sau khi tốt nghiệp, các
em cũng dần định hình được cho mình một tư cách sống, sống đúng, sống phù hợp với sự phát triển của xã hội Nhà trường làm rất tốt công tác giáo dục truyền thống: Truyền thống
nề nếp của nhà trường; truyền thống hoạt động phong trào; truyền thống tôn sư trọng đạo; truyền thống gia đình, truyền thống dân tộc - uống nước nhớ nguồn từ đó để học sinh xác định động cơ rèn luyện đạo đức, tri thức, năng động sáng tạo, hoà nhập cộng đồng, khát vọng vươn lên Phương pháp giáo dục học sinh của nhà trường là: Kỷ cương – Tình thương – Trách nhiệm – Tận tụy, Sáng tạo
Mục tiêu cụ thể:
1 Về nội dung và phương pháp giảng dạy
- Đảm bảo 100% học sinh được học tập và giáo dục theo chương trình quy định của
Bộ Giáo dục và Đào tạo; trang bị kiến thức cơ bản, nâng cao theo chuẩn kiến thức của Bộ Giáo dục và đào tạo
- Đào tạo học sinh trở thành công dân có lòng yêu nước, có bản sắc riêng của Việt Nam, có tinh thần tự hào, tự tôn dân tộc; có ý thức tự lực; kiến thức vững vàng, sức khỏe tốt
- Nhằm giúp học sinh củng cố, phát triển những kết quả của giáo dục Tiểu học; có học vấn phổ thông ở trình độ cơ sở và những hiểu biết ban đầu về kĩ thuật và hướng nghiệp
để tiếp tục học Trung học phổ thông, trung cấp học nghề hoặc đi vào cuộc sống lao động
- Trong tương lai, trường THCS Tân Phúc sẽ chú trọng nhiều hơn đến việc đổi mới phong cách làm việc và nguyên tắc tổ chức các hoạt động giáo dục; xây dựng phương pháp giảng dạy theo đúng qui luật hình thành và phát triển nhận thức, nhân cách của học sinh
Trang 52 Về tổ chức quá trình giáo dục trong và ngoài nhà trường
- Thực hiện mô giáo dục công lập cấp THCS, tạo điều kiện cho học sinh được phát triển toàn diện đức - trí - thể - mỹ và kỹ năng sống
+ 100% học sinh lớp 9 được công nhận TN-THCS
+ 100% học sinh lên lớp; Tỉ lệ học sinh khá, giỏi trên 90%
- Học sinh được tăng cường phát triển tư duy; rèn luyện kỹ năng học các môn cơ bản; rèn kỹ năng thực hành; hoạt động ngoại khóa, hướng nghiệp; giáo dục kỹ năng sống; tham gia các câu lạc bộ phát triển năng khiếu, văn nghệ, thể dục thể thao,…
3 Về việc xây dựng đội ngũ nhà giáo, cơ sở vật chất nhà trường.
- Đội ngũ nhà giáo trường THCS Tân Phúc luôn phấn đấu tự hoàn thiện mình để xứng đáng với vị trí người thầy - có vai trò quan trọng trong việc hình thành và phát triển nhân cách, trang bị tri thức và kĩ năng cho học sinh để các em tự tin bước vào ngưỡng cửa hội nhập
- Huy động tối đa mọi nguồn lực đầu tư xây dựng cơ sở vật chất nhằm đảm bảo các tiêu chí, tiêu chuẩn đối với trường đạt Chuẩn Quốc gia
- Sử dụng tối đa các cơ sở vật chất hiện có của nhà trường để phục vụ công tác giảng dạy, học tập nhằm đạt mục tiêu giáo dục đã đề ra
4 Về công tác đối với cha, mẹ học sinh và các lực lượng giáo dục khác của xã hội.
- Thống nhất quan điểm, nội dung, phương pháp giáo dục giữa nhà trường, gia đình
và xã hội để thực hiện mục tiêu giáo dục
- Huy động mọi lực lượng và nguồn lực của cộng đồng chăm lo cho sự nghiệp giáo dục, góp phần xây dựng cơ sở vật chất, thiết bị giáo dục của nhà trường; xây dựng phong trào học tập và môi trường giáo dục lành mạnh, an toàn, ngăn chặn những hoạt động có ảnh hưởng xấu đến học sinh; tạo điều kiện để học sinh được vui chơi, hoạt động văn hóa, thể dục, thể thao lành mạnh phù hợp với lứa tuổi
Câu 5 Trong cơ sở giáo dục mình đang công tác, theo anh/chị, đang ứng với mô hình quản lý giáo dục nào?
Trường THCS Tân Phúc cũng giống như nhiều trường trong hệ thống giáo dục Việt Nam đó là đều ứng dụng mô hình chính quy trong quản lý giáo dục
Bản chất của mô hình chính quy là: Các tổ chức là những hệ thống tôn ty, thứ bậc Người quản lý sử dụng những biện pháp duy lý để theo đuổi những mục tiêu đã được thỏa thuận Những người đứng đầu có thẩm quyền hợp pháp hóa bằng vị trí chính thức của họ bên trong tổ chức và họ có trách nhiệm trước những thực thể bảo trước về hoạt động của các thiết chế của họ
Mô hình chính quy có nhiều ưu điểm là luôn hướng tới và thực hiện các mục tiêu Duy trì cấu trúc ổn định trong tổ chức: Cấu trúc nhà trường có sự ổn định, còn từng cá nhần có thể thay đổi
Trang 6Tuy nhiên nó cũng có những hạn chế nhất định: các mục tiêu chính quy không có nhiều sự phù hợp có tính tác nghiệp, việc ra quyết định như một quá trình duy lý dẫn đến không ít khó khăn trong thực tiễn của nhà trường, nhấn mạnh và tập trung vào “tổ chức” như một thực thể toàn vẹn nhưng lại bỏ qua hay đánh giá thấp sự cống hiến của cá nhân, giá trị của mô hình chính quy bị hạn chế trong điều kiện có nhiều biến đổi, thậm chí có những nhiễu động khó đoán trước
Những hạn chế này đã phần nào ảnh hưởng đến chất lượng giáo dục của các nhà trường nói chung và trường THCS Tân Phúc nói riêng Tuy nhiên, không thể loại bỏ mô hình chính quy ra khỏi đời sống nhà trường vì nó có giá trị như sự mô tả có tính bộ phận tổ chức và quản lý học đường, nhưng cần phải bổ sung thêm mô hình đồng thuận trong quản
lý nhà trường cho phù hợp với thực tiễn giáo dục tinh tế, phức tạp và sống động của trường THCS Tân Phúc
Hà Nội, tháng 8 năm 2021
Học viên
Phạm Văn Thành