Sử dụng phiếu bài tập trong dạy Đọc hiểu và tổ chức trò chơi học tập trong dạy môn Tập đọc lớp 4

SÁNG KIẾN KINH NGHIỆMSử dụng phiếu bài tập trong dạy đọc hiểu và tổ chức trò “đọc hiểu” và tổ chức trò ” và tổ chức trò chơi học tập trong dạy Tập đọc ở lớp 4 rằng: Tiếng nói là thứ của

SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM

Sử dụng phiếu bài tập trong dạy đọc hiểu và tổ chức trò “đọc hiểu” và tổ chức trò ” và tổ chức trò

chơi học tập trong dạy Tập đọc ở lớp 4

rằng: Tiếng nói là thứ của cải vô cùng lâu đời và vô cùng quý báu của dân tộc.“đọc hiểu” và tổ chức trò

Chúng ta phải gìn giữ nó, làm cho nó phổ biến ngày càng rộng khắp” và tổ chức trò (dẫn theo

Hoàng Văn Hành trong bài “đọc hiểu” và tổ chức tròTừ những lời dạy của Chủ Tịch Hồ Chí Minh vềngôn ngữ và cách nói, cách viết” và tổ chức trò trong cuốn “đọc hiểu” và tổ chức tròNgôn ngữ trong cuộc đời hoạt

động của Chủ tịch Hồ Chí Minh” và tổ chức trò (NXB- KHXH – Hà Nội, 1981)

Thủ tớng Phạm Văn Đồng cũng đã hết sức chú ý đến việc giữ gìn sự trongsáng của Tiếng Việt Trong phát biểu dự hội nghị “đọc hiểu” và tổ chức tròGiữ gìn sự trong sáng củaTiếng Việt về mặt từ ngữ” và tổ chức trò do viện ngôn ngữ tổ chức từ ngày 26 đến ngày

30/10/1979, Thủ tớng nói: Giữ gìn sự trong sáng của Tiếng Việt và chuẩn hoá“đọc hiểu” và tổ chức trò

nó là để phục vụ sự phát triển của trí tuệ con ngời Việt Nam, sự phát triển của xã hội chủ nghĩa của chúng ta” và tổ chức trò Thủ tớng đã chỉ rõ ngành Giáo dục và Nhà tr-

ờng phải lo, nhất là nhà trờng phổ thông: Đúng vậy, tr“đọc hiểu” và tổ chức trò ờng học, nhất là trờng phổ thông, nói chung các loại trờng khác là cái lò tốt để rèn luyện con ngời Việt Nam mới, XHCN về mọi mặt, ở đây là nói về viết tốt, nói tốt Đây không chỉ là

sáng của Tiếng Việt về mặt từ ngữ - NXB - KHXH, 1981)

Đúng vậy trong nhà trờng Tiểu học các môn học nói chung, môn Tiếng Việt nóiriêng là những môn học “đọc hiểu” và tổ chức tròcông cụ” và tổ chức trò quan trọng Khi trở thành môn học, nó có tínhchất hai mặt: nó vừa là đối tợng học tập của học sinh, vừa tạo cho các em công cụ

để học các môn khác, là công cụ để các em t duy giao tiếp

Trong chơng trình Tiểu học, phân môn Tập đọc của môn Tiếng Việt có vai tròhết sức quan trọng vì nó đảm nhiệm việc hình thành và phát triển cho học sinh kỹ

năng nói tốt và đọc tốt - một trong số những kỹ năng hàng đầu của học sinh ở bậchọc đầu tiên trong trờng phổ thông.

Những kinh nghiệm của đời sống, những thành tựu văn hoá, khoa học, những ttởng tình cảm của các thế hệ trớc và kể cả những ngời đơng thời phần lớn đợc ghilại bằng chữ viết Nếu không biết đọc thì con ngời không thể tiếp thu nền văn minhcủa loài ngời, không thể sống một cuộc sống bình thờng, có hạnh

phúc với đúng nghĩa của từ này trong xã hội hiện đại

Biết đọc, con ngời đã nhân khả năng tiếp nhận lên nhiều lần, từ đây họ tìm hiểu,

đánh giá cuộc sống, nhận thức các mối quan hệ tự nhiên, xã hội t duy Biết đọc conngời có khả năng chế ngự một phơng tiện văn hoá cơ bản giúp họ giao tiếp đợc thếgiới bên trong của ngời khác, thông hiểu t tởng tình cảm của ngời khác Đặc biệtkhi đọc các tác phẩm văn chơng, con ngời không chỉ tỉnh về mặt nhận thức mà cònrung động về mặt tình cảm, nảy nở những ớc mơ tốt đẹp, đợc khơi dậy năng lựchành động, sức mạnh sáng tạo cũng nh bồi dỡng tâm hồn Không biết đọc, con ngời

sẽ không có điều kiện hởng thụ sự giáo dục mà xã hội dành cho mình, không thểhình thành nhân cách toàn diện

Mục đích của việc dạy Tập đọc ở Tiểu học hiện nay là hình thành kĩ năng một trong bốn kĩ năng (nghe, nói, đọc, viết) của năng lực thực tiễn hoạt động ngônngữ, kĩ năng đọc đợc tạo nên từ bốn kĩ năng bộ phận cũng là một nhu cầu về chất l-ợng đọc: Đọc đúng, đọc nhanh (đọc lu loát trôi chảy), đọc có ý thức (thông hiểunội dung những điều mình đọc hay còn gọi là đọc hiểu) và đọc hay (mà ở mức độcao hơn là đọc diễn cảm) Cần phải hiểu kĩ năng đọc gồm nhiều mức độ, nhiều tầngbậc khác nhau Những kĩ năng này không phải tự nhiên mà có, không thể chờ đợigặt hái những gì mà chúng ta không gieo trồng Nhà trờng phải hình thành kĩ năngtừng bớc một và trờng Tiểu học có nhiệm vụ đặt viên gạch đầu tiên cho nền móngnày Phải dạy “đọc hiểu” và tổ chức tròđọc hiểu” và tổ chức trò có định hớng, có kế hoạch ngay từ lớp 1 Vì vậy muốn giờhọc ở Tiểu học đạt kết quả cao nhất thì ngời giáo viên phải có sự điều chỉnh về nộidung và phơng pháp trong mỗi giờ học ở Tiểu học nói chung và học Tập đọc nóiriêng

đọc-Ngoài ra dạy “đọc hiểu” và tổ chức tròđọc hiểu” và tổ chức trò là giáo dục lòng ham đọc sách, hình thành phơng pháp

và thói quen làm việc với sách, làm giàu kiến thức về ngôn ngữ, đời sống và kiếnthức văn học cho học sinh

2 Cơ sở thực tiễn

Dạy Tập đọc ở Tiểu học hiện nay rất coi trọng việc luyện đọc của học sinh Tuynhiên học sinh ở Tiểu học nói chung, học sinh lớp 4 nói riêng ngoài việc luyện đọctrơn thì giáo viên cần coi trọng đọc hiểu cho học sinh

Mặc dù vậy việc dạy các môn học nói chung và việc dạy phân môn Tập đọc nóiriêng còn gặp rất nhiều khó khăn và cha đạt đợc kết quả nh mong muốn Lý do củahiện tợng này là do trong quá trình giảng dạy phân môn Tập đọc nhiều giáo viêncòn quan niệm rằng : học sinh tiểu học cha có khả năng tìm kiếm, tự phát hiện,chiếm lĩnh tri thức, vì vậy ở phần “đọc hiểu” và tổ chức tròđọc hiểu” và tổ chức trò thì chỉ có số ít HS đợc tham gia trả lờicòn đại đa số HS không đợc tham gia nêu ý kiến mà ngồi tiếp thu một cách thụ

động và công nhận ý kiến bạn đa ra một cách máy móc Đây là một trong nhữngnguyên nhân làm cho học sinh không có hứng thú học tập trong giờ Tập đọc so vớinhững giờ học khác Một phần nữa những câu hỏi mà sách giáo khoa đa ra nhiềukhi rất khó cho học sinh khi chọn ý để trả lời, mặt khác trong sách giáo khoa TiếngViệt Tiểu học hiện nay nói chung và sách giáo khoa Tiếng Việt lớp 4 nói riêng córất nhiều bài tập đọc có nội dung phong phú, nhng khi dạy tìm hiểu bài giáo viênlại cha giúp học sinh khai thác hết những nội dung, cha giúp các em cảm nhận đợchết cái hay, cái đẹp có trong các bài tập đọc đó, dẫn đến kết quả dạy học Tập đọccòn hạn chế rất nhiều

Xuất phát từ những lí do khách quan trên tôi đã mạnh dạn nghiên cứu và đa ra

kinh nghiệm Sử dụng phiếu bài tập trong dạy đọc hiểu và tổ chức trò chơi“đọc hiểu” và tổ chức trò “đọc hiểu” và tổ chức trò ” và tổ chức trò

học tập trong dạy Tập đọc ở lớp 4” và tổ chức trò để góp phần giúp các em hiểu bài sâu hơn, kết

quả học tập tốt hơn

II Đối tợng và mục đích nghiên cứu

1 Đối tợng nghiên cứu

- Nghiên cứu đa ra một số hình thức dạy “đọc hiểu” và tổ chức tròđọc hiểu” và tổ chức trò cho HS lớp 4

- Học sinh khối lớp 4 (lớp 4B, 4A)

2 Mục đích nghiên cứu

Tìm ra biện pháp dạy “đọc hiểu” và tổ chức tròđọc hiểu” và tổ chức trò tốt nhất để giúp học sinh hứng thú học phânmôn Tập đọc

iII Tiến trình nghiên cứu:

Để đạt đợc mục đích trên tôi thực hiện theo tiến trình nghiên cứu sau:

1- Dự giờ thăm lớp, tìm hiểu thực trạng việc dạy “đọc hiểu” và tổ chức tròđọc hiểu” và tổ chức trò ở Tiểu học

2- Nghiên cứu, áp dụng cách thiết kế phiếu bài tập dạy “đọc hiểu” và tổ chức tròđọc hiểu” và tổ chức trò và một số tròchơi học tập nhằm nâng cao chất lợng học tập đọc lớp 4 cho học sinh

3 -Xây dựng phiếu bài tập dạy đọc hiểu qua bài : Chợ Tết“đọc hiểu” và tổ chức trò ” và tổ chức trò (Tiếng Việt 4 - Tập

Phần hai

Giải quyết vấn đề

I thực trạng của việc dạy “đọc hiểu” ở Tiểu học

1 Về phía giáo viên

Qua thực tế giảng dạy và dự giờ thăm lớp, tôi thấy giáo viên cũng rất tích cực

đổi mới phơng pháp dạy học ở tất cả các môn học nói chung và phân môn Tập đọcnói riêng, tuy vậy việc dạy đọc cho học sinh đôi lúc còn gặp nhiều hạn chế và chấtlợng dạy “đọc hiểu” và tổ chức tròđọc hiểu” và tổ chức trò cho học sinh không đảm bảo Có những giáo viên cho rằngdạy tập đọc cho học sinh chủ yếu là dạy các em cách phát âm, đọc đúng, đọcnhanh, đọc to, rõ ràng là đợc Phần “đọc hiểu” và tổ chức tròđọc hiểu” và tổ chức trò nhiều giáo viên hớng dẫn rất hờihợt: Cô hỏi, trò trả lời, cô công nhận đúng hoặc sai coi nh là xong phần đọc hiểu.Mặt khác phơng pháp dạy học còn đơn điệu, lệ thuộc một cách máy móc vào sáchgiáo khoa, sách hớng dẫn, giáo viên ít phát huy đợc tính chủ động, sáng tạo của họcsinh, cha cuốn hút đợc học sinh vào nội dung bài học, cha giúp các em khai tháctriệt để đợc kiến thức để các em cảm nhận đợc cái hay trong từng câu chữ Mặtkhác việc sử dụng đồ dùng cha linh hoạt, khi dạy học cho học sinh cha chú ý liên

hệ thực tế, tích hợp những vấn đề có liên quan đến bài học diễn ra xung quanh cácem, Vì thế nội dung tìm hiểu cha sâu rộng, cha giúp học sinh tiếp cận với thực tế,dẫn đến hiệu quả giờ học không cao

2 Về phía học sinh

Qua quan sát, điều tra, tôi thấy kĩ năng “đọc hiểu” và tổ chức tròđọc hiểu” và tổ chức trò của học sinh còn yếu Họcsinh tiếp thu bài một cách thụ động, các em học một cách gò bó, chỉ có những emkhá, giỏi mới suy nghĩ để trả lời các câu hỏi của giáo viên đa ra còn đối tợng họcsinh còn lại là ngồi nghe, do vậy các em nắm bài cha tốt

Khi cho học sinh đọc một văn bản các em không nắm đợc điều gì là cốt yếutrong văn bản Điều này gây khó khăn cho các em trong việc hình thành kĩ nănggiao tiếp, khả năng diễn đạt, vốn sống, vốn hiểu biết của học sinh còn hạn chế

Trình độ học sinh trong một lớp không đồng đều gây khó khăn cho việc cung cấpkiến thức, tổ chức các hình thức dạy học của giáo viên và sự tiếp thu của học sinh.Tôi đã tiến hành điều tra, khảo sát chất lợng “đọc hiểu” và tổ chức tròđọc hiểu” và tổ chức trò của học sinh hai lớp :

4B (lớp thực nghiệm) và 4A (lớp đối chứng) (sau khi học xong bài Trung thu độc

lập (trang 66- SGK Tiếng Việt 4, tập 1) Đề khảo sát theo cách dạy cha áp dụng

kinh nghiệm của đề tài đa ra nh sau:

Câu 1: Trăng trung thu độc lập có gì đẹp?

Câu 2: Anh chiến sĩ tởng tợng đất nớc trong những đêm trăng tơng lai ra sao?

Vẻ đẹp đó có gì khác với đêm trung thu độc lập?

Câu 3: Cuộc sống hiện nay có gì giống với mong ớc của anh chiến sĩ năm xa? Câu 4: Viết 2 điều em mơ ớc nớc ta sẽ có trong 10 năm nữa

Với đề khảo sát trên tôi thu đợc kết quả nh sau:

Qua quá trình dự giờ, thăm lớp, trực tiếp giảng dạy tôi nhận thấy rằng: Nguyênnhân học sinh không hứng thú học môn Tập đọc và kết quả “đọc hiểu” và tổ chức tròđọc hiểu” và tổ chức trò cha cao mộtphần là do giáo viên còn quá lệ thuộc vào vào sách vở, giảng dạy dập khuôn theosách một cách máy móc, không có sự linh hoạt, sáng tạo trong giảng dạy, cha biếtphát huy tính tích cực của học sinh do đó dẫn đến hiệu quả giảng dạy, giáo dục cònhạn chế

- Hình thức: Những câu hỏi, bài tập trong sách giáo khoa đã chuyển những hành

động bằng lời của học sinh (trả lời câu hỏi) thành hành động vật chất (nh dùng các

kí hiệu chữ viết để tô, vẽ, nối, đánh dấu, viết câu trả lời ngắn ) Các bài tập đ ợc

đ-ợc xây dựng dới dạng trắc nghiệm, bao gồm các bài tập: Điền thế, lựa chọn, đốichiếu cặp đôi, yêu cầu trả lời ngắn

- Tác dụng: Xây dựng phiếu bài tập dạy “đọc hiểu” và tổ chức tròđọc hiểu” và tổ chức trò cho học sinh tiểu học là

ph-ơng pháp dạy học tích cực, vì nó đa dạng về phph-ơng thức hành động, tạo hứng thúhọc tập cho học sinh Hệ thống bài tập phù hợp với nhiều học sinh, phát huy đợctính tích cực của các em Mặt khác bổ sung thêm các dạng bài tập cho đa dạng vàphong phú hơn, học sinh dễ thực hiện hơn, nắm bắt nội dung bài tốt hơn và giáoviên có thể kiểm soát đợc hoạt động của tất cả học sinh trong lớp

B Một số việc làm cụ thể nhằm nâng cao chất l ợng dạy đọc hiểu“đọc hiểu” và tổ chức trò ” và tổ chức trò

Để dạy tốt giờ Tập đọc đặc biệt là phần “đọc hiểu” và tổ chức tròđọc hiểu” và tổ chức trò cho học sinh, tôi đã tiếnhành thực hiện một số công việc nh sau Cụ thể:

1 Tìm hiểu hệ thống câu hỏi, bài tập ở sách giáo khoa để giúp học sinh dễ hiểu và đều đợc làm việc

Với những câu hỏi, bài tập có nội dung hợp lí có thể không yêu cầu học sinhtrả lời ngay mà có thể tổ chức cho các em theo những hớng sau:

1.1 Có những câu hỏi nếu để nh sách giáo khoa thì ít em đợc nêu ý kiến và có

những em ngồi không chịu suy nghĩ mà chỉ đợi nghe câu trả lời của bạn rồi nhất trí

dù biết rằng không biết bạn trả lời đúng, đủ hay cha Nên với những bài tập này cóthể yêu cầu học sinh dùng chì gạch chân vào sách giáo khoa sau đó đổi chéo sáchkiểm tra quá trình làm việc của bạn sau đó giáo viên mới gọi học sinh lần lợt nêu ýkiến

Ví dụ1: Câu hỏi 1 bài Cánh diều tuổi thơ“đọc hiểu” và tổ chức trò ” và tổ chức trò (Tiếng Việt 4 - Tập 1- trang 146):Tác giả đã chọn những chi tiết nào để tả cánh diều? Tôi đã chuyển thành bài tập:

* Hãy dùng chì gạch chân những chi tiết tả cánh diều ở trong bài

Khi chuyển thành bài tập trên thì tất cả các em đều đợc tham gia vào bài tập vàtạo hứng thú học tập cho cả lớp

Ví dụ2: Câu hỏi 1: bài Bè xuôi sông La“đọc hiểu” và tổ chức trò ” và tổ chức trò (Tiếng Việt 4 - Tập 2- trang 26): Sông

La đẹp nh thế nào?

Cũng yêu cầu học sinh thực hiện tơng tự nh bài tập trên đó là: Dùng chì gạchchân những câu thơ miêu tả vẻ đẹp của sông La

1.2 Có những trờng hợp chuyển từ bài tập trả lời câu hỏi trực tiếp sang bài tập

có sẵn câu trả lời, yêu cầu học sinh chọn câu trả lời đúng nhất để giảm bớt độ khócủa câu hỏi trong bài tập

Ví dụ : Câu hỏi 4 bài “đọc hiểu” và tổ chức tròTruyện cổ nớc mình” và tổ chức trò (Tiếng Việt 4 - Tập 1 - trang 19):

Em hiểu ý nghĩa hai dòng thơ cuối bài nh thế nào? tôi chuyển thành bài tập sau Hãy chọn câu trả lời đúng nhất

* ý nghĩa của hai dòng thơ cuối bài là:

a Truyện cổ nhắc chúng ta nhớ về ông cha

b Truyện cổ là lời dạy về lối sống nhân hậu, chăm chỉ, tự tin của ông cha ta

c Truyện cổ cho biết về ông cha ta

1.3 Có những bài tập để học sinh tự tìm ý và trả lời thì rất khó với nhiều em và

các em không tìm và lựa chọn đợc đầy đủ ý cho câu trả lời

Ví dụ 1: Câu hỏi 3 bài “đọc hiểu” và tổ chức tròNỗi dằn vặt của An-đrây- ca” và tổ chức trò (Tiếng Việt 4 - Tập

1 - Trang 55): An-đrây- ca tự dằn vặt mình nh thế nào?

Tôi đã chuyển thành bài tập : Nối từ ngữ ở cột A với từ ngữ thích hợp ở cột B

để tạo thành những câu văn nói về nỗi dằn vặt của An-đrây- ca

(2) “đọc hiểu” và tổ chức tròChỉ vì mình mải chơi bóng, muathuốc về chậm mà ông chết” và tổ chức trò

(3) ngồi nức nở dới gốc cây táo do tay

ông vun trồng

Ví dụ 2: Câu hỏi 2 bài Sầu riêng“đọc hiểu” và tổ chức trò ” và tổ chức trò (Tiếng Việt 4 - Tập 2 - Trang 34): Dựa vàobài văn hãy miêu tả những nét đặc sắc của:

a, Hoa sầu riêng

b, Quả sầu riêng

c, Dáng cây sầu riêng

Tôi đã chuyển thành bài tập : Nối từ ngữ ở cột A với từ ngữ thích hợp ở cột B để tạothành những câu văn thích hợp miêu tả về hoa, quả, dáng cây sầu riêng

A Hoa sầu riêng

Quả sầu riêng

Dáng cây sầu riêng

Blủng lẳng dới cành trông giống những tổkiến

khẳng khiu, cao vút, cành ngang thẳng

đuột

đậu từng chùm, màu trắng ngà

2 Nghiên cứu chỉnh sửa hoặc bổ sung thêm các dạng bài tập sao cho

phong phú và gây hứng thú học tập cho học sinh

2.1 Dạng bài tập yêu cầu học sinh nêu ra các cụm từ, câu văn, câu thơ mà các

em cần hiểu nghĩa để khắc sâu nội dung bài Đây là dạng bài tập khó học sinh rấtcần sự hỗ trợ của giáo viên để các em hiểu nghĩa một cách đúng nhất

Ví dụ 1: Câu hỏi 3 bài “đọc hiểu” và tổ chức tròNếu chúng mình có phép lạ” và tổ chức trò (Tiếng Việt 4 Tập 1

-Trang 77):

Hãy giải thích ý nghĩa của những cách nói sau:

a) Ước “đọc hiểu” và tổ chức tròkhông còn mùa đông” và tổ chức trò

b) Ước “đọc hiểu” và tổ chức tròhoá trái bom thành trái ngon” và tổ chức trò

Tôi chuyển bài tập trên thành hai bài tập trắc nghiệm sau:

(1) Cách nói Mãi mãi không còn mùa đông mang ý nghĩa gì? Chọn câu trả lời

đúng nhất

A Trái đất ấm áp không có mùa đông lạnh giá

B Trái đất ấm áp không còn ngời bị khổ vì cái lạnh

C Trái đất ấm áp, thời tiết nơi nơi thuận hoà, không có thiên tai

D Trái đất chỉ có các mùa dễ chịu

(2) Cách nói Hoá trái bom thành trái ngon mang ý nghĩa gì? Chọn câu trả lời

đúng nhất

A Trái đất không còn bom đạn

B Trái đất không còn chiến tranh

C Con ngời chỉ làm ra những điều tốt phục vụ cho cuộc sống chứ không làmnhững điều nhằm phá huỷ cuộc sống

Ví dụ 2: Câu hỏi 1 bài “đọc hiểu” và tổ chức tròKhúc hát ru những em bé lớn trên lng mẹ” và tổ chức trò (Tiếng Việt

4 - Tập 2 - Trang 48):

Em hiểu thế nào là: “đọc hiểu” và tổ chức trònhững em bé lớn trên lng mẹ ” và tổ chức trò?

Tôi đã chuyển bài tập trên thành bài tập sau để giúp học sinh dễ dàng hơn trongviệc hiểu nghĩa cụm từ đó

* Đánh dấu + vào ô trống trớc ý trả lời đúng nhất:

Em hiểu thế nào là : “đọc hiểu” và tổ chức trònhững em bé lớn trên lng mẹ” và tổ chức trò

Đó là những em bé đợc mẹ địu đi chơi

Đó là những em bé miền núi đợc mẹ luôn địu trên lng khi làm mọi việc,

em đợc mẹ ru và ngủ ngay trên lng mẹ

Đó là những em bé đợc mẹ ru ngủ và địu trên lng

Ví dụ 3: Trong bài Anh hùng lao động Trần Đại Nghĩa“đọc hiểu” và tổ chức trò ” và tổ chức trò (Tiếng Việt 4 Tập 2 trang 21), có câu hỏi:

Em hiểu “đọc hiểu” và tổ chức trònghe theo tiếng gọi thiêng liêng của Tổ quốc” và tổ chức trò nghĩa là gì?

ở câu hỏi này học sinh cần phải hiểu đợc nghĩa của cụm từ đó với một bên làcuộc sống đầy đủ tiện nghi và điều kiện làm việc thuận lợi ở nớc ngoài của ôngTrần Đại Nghĩa với một bên là đang trong thời kì chiến tranh mọi thứ đều thiếuthốn, khó khăn và cuộc sống đầy khổ cực nhng đổi lại nơi đó lại là đất nớc là nơichôn rau, cắt rốn của ông là nơi mà ông luôn hớng về với một tình cảm thiêng

liêng Vậy để các em hiểu kĩ và sâu sắc cụm từ “đọc hiểu” và tổ chức trònghe theo tiếng gọi thiêng liêng

của Tổ quốc” và tổ chức trò nghĩa là gì? tôi đã chuyển thành bài tập sau:

Đánh dấu + vào ô trống trớc câu trả lời đúng nhất: Cụm từ “đọc hiểu” và tổ chức trònghe theo tiếng gọi

thiêng liêng của Tổ quốc” và tổ chức trò nghĩa là:

Rời bỏ cuộc sống tiện nghi ở nớc ngoài

Trở về Tổ quốc với mẹ

Nghe theo tình cảm yêu nớc, trở về đất nớc để xây dựng và bảo vệ Tổ

quốc

2.2 Dạng bài tập yêu cầu giải nghĩa từ quan trọng, từ “đọc hiểu” và tổ chức tròchìa khoá” và tổ chức trò của bài.

Đây là dạng bài tập rất hiếm của sách giáo khoa mới, nhiều bài không chọn từ

để giải nghĩa vì đó không phải là từ quan trọng nhất của bài Hình thức phổ biếnnhất của sách giáo khoa là giải nghĩa sẵn, học sinh chỉ cần nhắc lại chứ không cóbài tập giải nghĩa khác Vậy giáo viên cần chọn những từ quan trọng để giúp họcsinh hiểu nghĩa, đặc biệt trong những bài tập đọc thuộc dạng văn bản nghệ thuật cónhững từ mà học sinh cần hiểu để nắm đợc giá trị nghệ thuật và đánh giá đợc sựbiểu đạt nội dung tác phẩm

Ví dụ 1: Trong bài Trung thu độc lập“đọc hiểu” và tổ chức trò ” và tổ chức trò (Tiếng Việt 4 - Tập 1 - Trang 66)

Để cho học sinh thấy đợc cách dùng từ đặc sắc của tác giả khi tác giả viết:

Ngày mai, các em có quyền mơ t

“đọc hiểu” và tổ chức trò ởng một cuộc sống tơi đẹp vô cùng.” và tổ chức trò Giáo viên có

thể cho học sinh thấy giá trị của từ ngữ tác giả dùng bằng câu hỏi: Ta có thể thay

có quyền mơ t

“đọc hiểu” và tổ chức trò ởng” và tổ chức trò bằng có thể mơ t“đọc hiểu” và tổ chức trò ởng” và tổ chức trò hoặc nên mơ t“đọc hiểu” và tổ chức trò ởng” và tổ chức trò đợc không? Vì

sao?

Ví dụ 2: Bài Sầu riêng“đọc hiểu” và tổ chức trò ” và tổ chức trò (Tiếng Việt Lớp 4 - Tập 2 - Trang 34), giúp học sinh

khá, giỏi phát hiện ra từ “đọc hiểu” và tổ chức tròngạt ngào” và tổ chức trò tạo nên sự hấp dẫn “đọc hiểu” và tổ chức tròđam mê” và tổ chức trò của trái sầuriêng để cảm nhận đợc nghệ thuật dùng từ ngữ của tác giải khi miêu tả một loại đặcsản của Miền Nam khi trái chín qua bài tập sau:

Em hãy chỉ ra từ dùng hay nhất trong câu văn sau và giải thích tại sao dùng từ

đó lại hay

“đọc hiểu” và tổ chức tròVậy mà khi trái chín, hơng toả ngạt ngào, vị ngọt đến đam mê” và tổ chức trò.

2.3 Dạng bài tập giúp học sinh phát hiện ra ý nghĩa hoặc chủ đề của bài.

Đây là dạng bài tập ít gặp trong sách giáo khoa do vậy học sinh khó khăn trongviệc chốt lại ý chính của bài hay của đoạn

Ví dụ1: Câu hỏi 4 bài Đ “đọc hiểu” và tổ chức trò ờng đi Sa Pa” và tổ chức trò (Tiếng Việt 4 - Tập 2 - Trang 103) Bài

văn thể hiện tình cảm của tác giả đối với cảnh đẹp Sa Pa nh thế nào?

Có thể xây dựng lại bài tập trên nh sau:

Đánh dấu + vào ô trống trớc ý đúng nhất: Bài văn thể hiện tình cảm của tác giả

đối với Sa Pa là:

Tác giả rất vui sớng, háo hức, ngỡng mộ trớc vẻ đẹp của Sa Pa

Tác giả ca ngợi vẻ đẹp của thiên nhiên Sa Pa: Sa Pa quả là món quà diệu kìcủa thiên nhiên dành cho đất nớc ta

Tất cả những ý nêu ở hai câu trên

Ví dụ 2: Câu hỏi 4 bài “đọc hiểu” và tổ chức tròBài thơ về tiểu đội xe không kính” và tổ chức trò (Tiếng Việt 4 - Tập

2 -Trang 72) : Nêu ý nghĩa bài thơ

Tôi xây dựng lại bài tập trên nh sau:

Đánh dấu + vào ô trống trớc câu trả lời đúng nhất:

ý nghĩa của bài thơ là gì?

Ca ngợi vẻ đẹp của những chiếc xe không kính

Ca ngợi vẻ đẹp của các chiến sĩ lái xe

Ca ngợi tinh thần dũng cảm và lạc quan của những chiến sĩ lái xe trongkháng chiến chống Mĩ cứu nớc

2.4 Dạng bài tập luyện đọc đúng ngữ điệu (đọc diễn cảm)

Đây là dạng bài tập mà sách giáo khoa không có, nhng để giúp học sinh tìm racách đọc chính xác và đọc hay, phù hợp với yêu cầu của đoạn của bài làm sau đótrong quá trình đọc các em đã cảm nhận đợc cái ẩn chứa trong mỗi câu văn, đoạnvăn là điều cần thiết trong quá trình giảng dạy phần “đọc hiểu” và tổ chức tròđọc hiểu” và tổ chức trò Có hiểu các emmới đọc đúng và hay đợc

Ví dụ 1: Bài Đ “đọc hiểu” và tổ chức trò ờng đi Sa Pa” và tổ chức trò muốn ngắt giọng đúng câu: “đọc hiểu” và tổ chức tròNhững đám mây

trắng nhỏ sà xuống cửa kính ô tô tạo nên cảm giác bồng bềnh huyền ảo” và tổ chức trò Giáo viêncần ra lệnh bài tập nh sau: Đánh dấu (/) nghỉ hơi vào câu sau rồi đọc lên cho đúng:

Những đám mây trắng nhỏ sà xuống cửa kính ô tô

“đọc hiểu” và tổ chức trò tạo nên cảm giác bồng bềnh

Ví dụ 2: Bài Thắng biển“đọc hiểu” và tổ chức trò ” và tổ chức trò

Cũng yêu cầu học sinh đọc và tìm cách ngắt giọng cho đúng câu văn sau vớiyêu cầu nh ví dụ 1:

Biển cả muốn nuốt t“đọc hiểu” và tổ chức trò ơi con đê mỏng manh nh con mập đớp con cá chim nhỏ

bé ” và tổ chức trò

Khi yêu cầu học sinh tìm cách ngắt giọng đã giúp cho các em có ý thức khi

đọc để đọc đúng và đọc hay, đọc hiểu và bộc lộ đợc cảm xúc của tác giả thông quagiọng đọc của mình

3 Thiết kế một số trò chơi học tập trong giờ Tập đọc

Để giờ học Tập đọc diễn ra sôi nổi,hào hứng, học sinh có hứng thú học mônTập đọc Trong quá trình dạy học giáo viên cần nghiên cứu, thiết kế và tổ chức chohọc sinh chơi những trò chơi có nội dung, kiến thức phục vụ cho tiết học

Ví dụ 1: * Trò chơi Thả thơ“đọc hiểu” và tổ chức trò ” và tổ chức trò

Bài Chuyện cổ tích về loài ng“đọc hiểu” và tổ chức trò ời ” và tổ chức trò (Tiếng Việt 4 - tập 2 - trang 9)

GV làm 7 phiếu, mỗi phiếu ghi 1 dòng đầu của mỗi khổ thơ trong bài nh dới

đây để giúp học sinh nhớ nhanh, đọc đúng chính xác bài thơ ngay tại lớp Em nàolên bốc đợc phiếu nào sẽ đọc thuộc lòng hết khổ thơ có câu gợi ý trong phiếu của

đoạn đó:

Phiếu 1 Phiếu 2

Phiếu 3Phiếu 4 Phiếu 5

Phiếu 6Phiếu 7

Trời sinh ra trớc nhấtMắt trẻ con sáng lắmNhng còn cần cho trẻMuốn cho trẻ hiểu biếtRộng lắm là mặt bểChữ bắt đầu có trớcCái bảng bằng cái chiếu

Ví dụ 2: * Trò chơi: Thi đọc tiếp sức“đọc hiểu” và tổ chức trò ” và tổ chức trò

Với những bài văn xuôi (hoặc thơ) có thể chọn 1 đoạn (hoặc cả bài) cho họcsinh thi đọc tiếp sức để rèn cho học sinh sự chú ý và thi đua đọc đúng, đọc hay, đọcthuộc bài ngay tại lớp cùng bạn

Ví dụ 3: * Trò chơi : Biết một câu đọc cả đoạn“đọc hiểu” và tổ chức trò ” và tổ chức trò

Chia lớp thành 2 nhóm ; nhóm 1 đọc 1 câu bất kì trong 1 bài tập đọc (học thuộclòng) mới học và yêu cầu nhóm còn lại cử 1 bạn đứng lên đọc đúng đoạn có câuvăn đó, nếu đọc đúng thì đợc tính điểm theo quy định và đợc quyền đố lại nhómbạn

Nhóm 1 (đọc câu 1 lần): Phong cảnh ở đây thật đẹp.

Nhóm 2 (đọc cả đoạn) : “đọc hiểu” và tổ chức tròHôm sau chúng tôi đi Sa Pa Phong cảnh ở đây thật

đẹp Thoắt cái, lá vàng rơi trong khoảnh khắc mùa thu Thoắt cái, trắng long lanh

một cơn ma tuyết trên những cành đào, lê, mận Thoắt cái gió xuân hây hẩy nồngnàn với những bông hoa lay ơn màu đen nhung hiếm quý

Sa Pa quả là món quà tặng diệu kì mà thiên nhiên dành cho đất nớc ta” và tổ chức trò

Tơng tự nh vậy nhóm 2 đọc 1 câu trong bài và gọi nhóm 1 đọc cả đoạn có câu

đó

Sau thời gian chơi quy định nhóm nào đọc đúng đợc nhiều lần theo yêu cầu củanhóm bạn thì nhóm đó thắng cuộc

Qua trò chơi học tập giúp học sinh hứng thú và thích học môn học hơn

Iii Xây dựng phiếu bài tập dạy “đọc hiểu” và tổ chức trò chơi học tập qua bài:

“Chợ Tết”

(Tiếng Việt 4 Tập 2 Trang 38)– Tập 2 – Trang 38) – Tập 2 – Trang 38)

Dựa trên cơ sở khoa học của phơng pháp dạy “đọc hiểu” và tổ chức tròđọc hiểu” và tổ chức trò cho học sinh Tiểuhọc bằng hệ thống bài tập nh ở phần trên Tôi đã thực nghiệm giảng dạy ở trên lớp

và tiến hành nghiên cứu và xây dựng phiếu bài tập cho phần “đọc hiểu” và tổ chức tròđọc hiểu” và tổ chức trò bài tập đọc

“đọc hiểu” và tổ chức tròChợ Tết” và tổ chức trò (Tiếng Việt 4- Tập 2- Trang 38) của tác giả Đoàn Văn Cừ trong đề tàinày Đây là một bài thơ vẽ lên một bức tranh chợ Tết miền trung du giàu màu sắc,lung linh huyền ảo và vô cùng sinh động, nói lên cuộc sống vui vẻ, hạnh phúc củanhững ngời dân quê

Trớc tiên tôi xem xét phần hớng dẫn tìm hiểu bài trong sách giáo khoa tôi thấy

ở đây chỉ yêu cầu một học sinh một việc làm duy nhất là : Giáo viên hỏi – họcsinh trả lời, điều đó có rất nhiều hạn chế đến hiệu quả giờ dạy nh: Học sinh đợclàm việc ít, không có sự tích cực hoá hoạt động của học sinh Chính vì những lí do

nh vậy nên tôi đã nghiên cứu những câu hỏi trong sách giáo khoa Với những câuhỏi, bài tập có nội dung hợp lí, sử dụng đợc thì tôi chuyển những câu hỏi, bài tậpnày thành những bài tập trên phiếu, không yêu cầu học sinh dùng lời mà sử dụnghành động vật chất để viết, vẽ, tô, nối, đánh dấu, trả lời ngắn, dới hình thức nhữngbài tập trắc nghiệm, với những bài tập có nội dung cha hợp lí thì tôi điều chỉnh nộidung dạy đọc hiểu thay bằng các bài tập khác bằng cách bổ sung thêm 1 số bài tậpcho đa dạng, phong phú nhằm phát huy sự chủ động sáng tạo và sự hứng thú họctập của học sinh

Bài thơ Chợ Tết“đọc hiểu” và tổ chức trò ” và tổ chức trò của tác giả Đoàn Văn Cừ trong sách giáo khoa Tiếng Việt 4Tập 2 có 4 câu hỏi trong phần “đọc hiểu” và tổ chức tròTìm hiểu bài” và tổ chức trò đó là:

Câu hỏi 1: Ngời các ấp đi chợ Tết trong khung cảnh đẹp nh thế nào?

Câu hỏi 2: Mỗi ngời đến chợ Tết với những dáng vẻ riêng ra sao?

Câu hỏi 3: Bên cạnh những dáng vẻ riêng, những ngời đi chợ Tết có điểm gì chung?

Câu hỏi 4: Bài thơ là một bức tranh giàu màu sắc về chợ Tết Em hãy tìm

những từ ngữ đã tạo nên bức tranh giàu màu sắc ấy?

Dựa trên cơ sở của 4 câu hỏi trên tôi điều chỉnh và xây dựng thành một phiếu bài tập dạy đọc hiểu cho học sinh gồm 4 bài tập theo gợi ý của 4 câu hỏi trong sách giáo khoa và 2 bài tập bổ sung Nội dung điều chỉnh cụ thể nh sau:

Câu 1: Đánh dấu + vào ô trống trớc câu trả lời đúng:

Ngời các ấp đi chợ Tết trong khung cảnh đẹp nh thế nào?

Mặt trời lên làm đỏ dần những dải mây trắng trên đỉnh núi và những làn

s-ơng sớm ôm ấp trên nóc nhà tranh

Sơng sớm đọng đầu cành nh giọt sữa, núi uốn mình trong chiếc áo the xanh,

đồi thoa son trong ánh bình minh, tia nắng tía nháy hoài trong ruộng lúa

Tất cả những ý trong hai câu trả lời trên

Câu 2: Nối từ ngữ chỉ những ngời đi chợ Tết với dáng vẻ của họ sao cho đúng với những ý trong bài

a Những thằng cu áo đỏ

b Vài cụ già

c Cô yếm thắm

d Thằng em bé

e Hai ngời thôn

(1) chống gậy bớc lom khom (2) che môi cời lặng lẽ (3) chạy lon xon

(4) gánh lợn chạy đi đầu (5) nép đầu bên yếm mẹ Câu 3: Đánh dấu + vào ô trống trớc câu trả lời đúng:

Bên cạnh những dáng vẻ riêng, những ngời đi chợ Tết có điểm gì chung? Những ngời đi chợ Tết mải mê mua bán

Những ngời đi chợ Tết rất vui vẻ, phấn chấn: tng bừng đi chợ Tết, vui vẻ kéo hàng trên cỏ biếc

Những ngời đi chợ Tết ra vào đầy cổng chợ

Câu 4: Hãy điền tiếp các từ ngữ tả màu sắc của cảnh vật trong bài thơ vào từng chỗ trống cho phù hợp

a Dải mây

b Sơng

c Mép đồi

d Cỏ

e Cô yếm

g Con bò

h Sơng

i Tia nắng