THỰC HÀNH QUẢN LÝ VÀ ĐIỀU TRỊ HEN THEO PHÂN TUYẾN CHỨC NĂNGTS.BS Cao Thị Mỹ ThuýTrưởng Khoa Nội Hô hấp – BVĐKTƯ Cần Thơ

THỰC HÀNH QUẢN LÝ VÀ ĐIỀU TRỊ HEN THEO PHÂN TUYẾN CHỨC NĂNG TS.BS Cao Thị Mỹ Thuý Trưởng Khoa Nội Hô hấp – BVĐKTƯ Cần Thơ... MỤC TIÊU ĐIỀU TRỊ HENKIỂM SOÁT TRIỆU CHỨNG GIẢM NGUY CƠ TƯƠNG

THỰC HÀNH QUẢN LÝ VÀ ĐIỀU TRỊ HEN

THEO PHÂN TUYẾN CHỨC NĂNG

TS.BS Cao Thị Mỹ Thuý Trưởng Khoa Nội Hô hấp – BVĐKTƯ Cần Thơ

TÌNH HÌNH DỊCH TỄ - GÁNH NẶNG HEN

Nguyên nhân dẫn đầu gây tàn phế (YLD) Thứ 16

Tỷ lệ nhập viện thay đổi giữa các quốc gia, tăng theo tuổi.

the Global Asthma Report 2018

MỤC TIÊU ĐIỀU TRỊ HEN

KIỂM SOÁT TRIỆU CHỨNG GIẢM NGUY CƠ TƯƠNG LAI

© 2020 Global Initiative for Asthma

NC TẠI BVĐHYD - TPHCM [1]

1 VN Nguyen et al (2012) Prim Care Respir J; 21(1): 85-89

TỶ LỆ KIỂM SOÁT HEN KÉM Ở CỘNG ĐỒNG [2][3]

2 Nguyễn Văn Thành & cs (2012), NXB Y Học 2012, tr.114-132.

3 Trần Thúy Hạnh & cs (2010), www bachmai.edu.vn

> 50 -60%

THỰC TRẠNG KIỂM SOÁT HEN

L.S Gold et al Respiratory Medicine (2014) 108, 271e277

ĐÁNH GIÁ KIỂM SOÁT HEN VỚI ACT

Nghiên cứu ENHANCE Hội Phổi VN TCHH số 17/2018

THỰC TRẠNG QUẢN LÝ HEN

Nghiên cứu ENHANCE Hội Phổi VN TCHH số 17/2018

THỰC TRẠNG ĐIỀU TRỊ HEN

Nguyen Nhu Vinh, et al (2017) International Journal of General Medicine,10 347–355.

ÁP DỤNG GINA BỞI PCP Ở VIỆT NAM

ĐIỀU TRỊ KIỂM SOÁT HEN & GIẢM NGUY CƠ ĐỢT CẤP

• BN Hen nhẹ vẫn có nguy cơ xuất hiện các biến chứng nặng

• 30–37% xuất hiện đợt cấp hen

• 16% BN có nguy cơ tử vong

• 15–20% BN đang chết do Hen

• Lạm dụng SABA trong khi sử dụng dưới mức ICS liên quan đến tăng tỉ lệ tử vong do hen

BN có các triệu chứng ít hơn mỗi tuần trong 3 tháng trước đó (Dusser D, et al

0.5 1.0 1.5 2.0 2.5

1 Suissa S, et al Am J Respir Crit Care Med 1994;149:604–10; 2 Suissa S, et al N Engl J Med 2000;343:332–6; 3 Buhl R, et al Respir Res 2012;13:59.

% thay đồi so với ngày –14

Adapted from Tattersfield A et al Am J Respir Crit Care Med 1999; 160:594-599

Triệu chứng ban đêm

Sử dụng SABA giảm triệu chứng

Số ngày trước và sau đợt hen cấp

BUD/FOR DÙNG THÊM KHI CẦN

CAN THIỆP VÀO CỬA SỔ CƠ HỘI

… … kết cục giả định

CAN THIỆP VÀO CỬA SỔ CƠ HỘI ĐỂ NGĂN ĐỢT KỊCH PHÁT

Bảng 5 Khuyến cáo điều trị ban đầu bằng thuốc kiểm soát hen cho người lớn và

trẻ ≥ 12 tuổi

Triệu chứng hiện tại Điều trị ban đầu ƣu tiên

Tất cả bệnh nhân Không khuyến cáo dùng SABA đơn thuần (không có ICS)

Triệu chứng hen < 2

lần/tháng

- Liều thấp ICS /formoterol (khi cần) hoặc

- Liều thấp ICS mỗi khi dùng SABA khi cần

Có triệu chứng hen ≥ 2

lần/tháng hoặc phải

dùng thuốc cắt cơn ≥ 2

lần/tháng

- Liều thấp ICS /formoterol (khi cần) hoặc

- Liều thấp ICS (hàng ngày) + SABA (khi cần) hoặc

- LTRA (hàng ngày, kém hiệu quả hơn ICS) + SABA (khi cần)

Có triệu chứng hen hầu

hết các ngày trong tuần

hoặc thức giấc do triệu

- Liều trung bình ICS + SABA khi cần

- ICS liều cao (hàng ngày) + Tiotropium (hàng ngày)/ hoặc LTRA (hàng ngày) + SABA (khi cần)

- Một đợt corticoid uống trong 5-7 ngày + liều trung bình ICS/LABA (hoặc liều cao ICS) + SABA (khi cần)

© Global Initiative for Asthma, www.ginasthma.org

GINA 2020, Box 3-4B

© Global Initiative for Asthma, www.ginasthma.org

GINA 2020, Box 3-4A

TUÂN THỦ ĐIỀU TRỊ THEO GINA

Respiratory Medicine 146 (2019) 10–17

Fig 1 Prevalence rates (%) of GINA not recommended prescriptions and recommended treatment steps, in relation to severity levels stated by GPs,

HỘI PHỔI VIỆT NAM

VĂN PHÒNG ĐẠI DIỆN TẠI CẦN THƠ

HÔ HẤP

Số 19 (năm thứ 6): Chuyên đề

THỰC HÀNH CHUẨN TẠI BỆNH VIỆN VÀ QUẢN LÝ TỐT

Ở CỘNG ĐỒNG TRONG CHUYÊN KHOA HÔ HẤP

TÀI LIỆU PHÁT HÀNH HÀNG QUÝ DÀNH CHO HỘI VIÊN

HỘI PHỔI VIỆT NAM

2019

1) Tuyến 1 là tuyến chăm sóc sức khỏe ban đầu, gồm cả bác sỹ

gia đình (bao gồm y tế tuyến xã-phường, phòng khám đa khoa) 2) Tuyến 2 là các phòng khám thuộc bệnh viện quận-huyện, các

phòng khám đa khoa có năng lực đầu tư trang thiết bị khám hô hấp cơ bản (như Xquang ngực, máy đo chức năng hô hấp, xét nghiệm công thức máu ngoại vi)

3) Tuyến 3 là tuyến cuối trên địa bàn một tỉnh, một khu vực Đã có

bác sỹ chuyên khoa hô hấp hoặc phân công chuyên trách

QUAN ĐIỂM TUYẾN CHỨC NĂNG

Hội Phổi VN Tạp chí Hô hấp số 20/2019

PHÂN TUYẾN CHỨC NĂNG QUẢN LÝ

Tuyến 1 (thí dụ: Các phòng khám bệnh, các cơ sở y tế Phường- Xã)

<20 điểm

Chuyển tuyến 2 kèm theo bệnh án tóm tắt: ghi rõ những lý do nghi vấn làm cho hen không kiểm soát.

PHÂN TUYẾN CHỨC NĂNG QUẢN LÝ

- Chẩn đoán xác định hen dựa vào: CT-AD,

bổ sung CNHH và test phục hồi phế quản

- Xác định hen, hen không tuân thủ điều trị (sử dụng thuốc không đúng, không tránh phơi nhiễm), điều trị chưa hợp lý.

- Tư vấn điều trị và phòng bệnh

- Định hướng lâm sàng phenotype hen khởi phát sớm hay muộn để có hướng bổ sung thuốc (add on)

- Chuyển tuyến 1 sau 3 tháng theo dõi, có xác định chẩn đoán và hướng điều trị

Chuyển tuyến 3 kèm theo bệnh án tóm tắt:

ghi rõ những lý do nghi vấn làm cho hen không kiểm soát.

PHÂN TUYẾN CHỨC NĂNG QUẢN LÝ

Tuyến 3 (thí dụ: bệnh viện đa khoa Tỉnh, bệnh viện đa khoa Trung ương, bệnh viện chuyên khoa)

- Chẩn đoán xác định hen và kiểu hình dựa vào:

- Chức năng hô hấp

- CT scans

- Nội soi phế quản, nội soi TQ-DD

- Xét nghiệm marker viêm, tế bào máu

và đàm

- FeNO

- Test da với dị nguyên

- Tư vấn điều trị và phòng bệnh

- Định hướng kiểu hình và điều trị đích

- Chuyển lại tuyến 2 sau 6 tháng theo dõi, có xác định kiểu hình chẩn đoán