Phẩm chất nhân cách của nhà giáo hiện nay và quan điểm học thật, thi thật, nhân tài thật

Tiểu luận môn Tâm lý học đã nêu lên được các phẩm chất cơ bản của nhân cách nhà giáo trong xã hội hiện nay và đưa ra suy nghĩ về quan điểm học thật, thi thật, nhân tài thật của Thủ tướng Chính phủ đặt ra đối với ngành giáo dục.

A ĐẶT VẤN ĐỀ

Cố Thủ tướng Phạm Văn Đồng từng nói “Nghề giáo là nghề cao quý nhất trong các nghề cao quý, nghề sáng tạo nhất trong các nghề sáng tạo Các thầy cô giáo không những dạy chữ mà còn dạy người, họ cứ như cây thông trên sườn núi, cây quế giữa rừng sâu thầm lặng tỏa hương dâng hiến trí tuệ, sức lực cho đời” Thật đúng vậy, thời đại nào cũng vậy, người giáo viên luôn được xã hội tôn vinh Người giáo viên không chỉ dạy chữ mà còn dạy học trò làm người Vì vậy, phải dùng nhân cách của mình để giáo dục nhân cách người học

Nhà giáo được xã hội tôn vinh bởi sứ mệnh trồng người cao cả Các nhà

tư tưởng, nhà giáo dục lớn xưa và nay đều đánh giá rất cao vai trò của nhà giáo đối với sự nghiệp giáo dục, phát triển xã hội Luôn coi trọng phẩm chất đạo đức của nhà giáo, coi đó là thành tố cơ bản, nền tảng trong nhân cách nhà giáo Nghề dạy học lấy con người làm đối tượng để tác động, làm biến đổi và phát triển nhận thức, tư tưởng, tình cảm của người học Các giá trị văn hóa của nhân loại qua bàn tay của người thầy được kết tinh và truyền thụ cho các thế hệ kế tiếp để đào tạo ra những con người có phẩm chất, năng lực phục vụ cho sự phát triển của xã hội Thành quả của quá trình lao động sư phạm là đào tạo ra những con người mới với nhân cách hoàn chỉnh Đạt được mục tiêu đó, vai trò của nhà giáo rất quan trọng, họ vừa là người thiết kế, vừa là người thi công trong quá trình dạy học Đạo đức của họ là tấm gương sống để người học noi theo Chủ tịch Hồ Chí Minh đã căn dặn: “Dạy các cháu thì nói với các cháu chỉ là một phần, cái chính là phải cho các cháu nhìn thấy, cho nên những tấm gương thực tế là rất quan trọng Muốn dạy cho trẻ em thành người tốt thì trước hết các cô, các chú phải là người tốt” Bên cạnh những nhà giáo mẫu mực, vẫn còn đâu đó những giáo viên chưa xứng đáng với hai chữ “nhà giáo” Họ không chỉ nêu gương xấu cho học sinh, mà còn làm vẩn đục đạo đức, nhân cách của những người thầy chân chính Đây cũng là một trong những vấn đề nan giải mà nền giáo dục nước

ta hiện nay đang gặp phải

Giáo dục ở nước ta đang càng ngày càng chuẩn hóa, hội nhập quốc tế Thực trạng ở nhiều nơi, học sinh đạt tỷ lệ khá, giỏi nhiều, thậm chí cả lớp đều là học sinh giỏi Không phủ nhận chất lượng giáo dục ngày càng đi lên nhưng chúng ta cũng phải thừa nhận một vấn đề đang đặt ra nhức nhối cho nên giáo dục nước nhà đó là căn bệnh thành tích

Với các lý do trên và để giúp các giáo viên và sinh viên ngành sư phạm nhận thức rõ về vị trí, vai trò và trách nhiệm của mình, tôi đã chọn đề tài “Phẩm chất nhân cách của nhà giáo hiện nay và quan điểm “học thật, thi thật, nhân tài thật” trong chỉ đạo của Thủ tướng Chính phủ đối với ngành Giáo dục

B NỘI DUNG

1 Những phẩm chất nhân cách của nhà giáo

1.1 Khái niệm

1.1.1 Nhân cách

Nhân cách tổng thể phẩm chất và năng lực tạo nên bản sắc và giá trị tinh thần của mỗi cá nhân Khi nhắc đến nhân cách người giáo viên ta phải nói đến hai phạm trù: Phẩm chất và năng lực

1.1.2 Phẩm chất

Phẩm chất chỉ tính chất và đặc điểm vốn có của sự vật

Theo nghĩa hẹp, phẩm chất là khái niệm sinh lí học chỉ đặc điểm sẵn có của cơ thể (như hệ thần kinh các giác quan và cơ quan vận động) Đặc điểm sẵn

có là cơ sở tự nhiên để con người tiếp nhận những hiện tượng tâm lý và thuộc tính tâm lý

Theo nghĩa rộng, phẩm chất chỉ đặc điểm tâm lý như: Tính cách, ý chí, hứng thú, phong cách của con người

Như vậy, ta có thể hiểu: Phẩm chất của người giáo viên không chỉ là những đặc trưng đơn giản, có sẵn của sinh lý học mà là tổng hòa các yêu tố bên trong, trên cơ sở các phẩm chất sinh lý, hình thành các phẩm chất tâm lý thông qua hoạt động giao lưu trong thực tiễn đời sống và công tác của người giáo viên

1.1.3 Năng lực

Theo quan điểm của các nhà tâm lý học: Năng lực là tổng hợp các đặc điểm, thuộc tính tâm lý của cá nhân phù hợp với yêu cầu đặc trưng của hoạt động nhất định nhằm đảm bảo cho hoạt động đạt hiệu quả cao Các năng lực hình thành trên cơ sở các tư chất tự nhiên của cá nhân Tuy nhiên năng lực của con người không phải hoàn toàn do tự nhiên mà có, mà phần lớn được xây dựng trong quá trình công tác, luyện tập

Năng lực của người giáo viên là những thuộc tính tâm lý giúp hoàn thành tốt hoạt động dạy học và giáo dục Có thể chia năng lực của giáo viên ra làm hai nhóm: Năng lực dạy học và năng lực giáo dục Năng lực dạy học là những thuộc tính tâm lý mà nhờ đó người giáo viên thực hiện tốt hoạt động dạy học Năng

lực giáo dục là khả năng truyền tải những tri thức đó tới học sinh, sinh viên và nghiên cứu sinh

1.2 Nhân cách của người giáo viên trong xã hội hiện nay

K.D.Usin-xki - nhà sư phạm lỗi lạc người Nga khẳng định: "Nhân cách của người thầy là sức mạnh có ảnh hưởng to lớn đối với học sinh, sức mạnh đó không thể thay thế bằng bất kỳ cuốn sách giáo khoa nào, bất kỳ câu chuyện châm ngôn đạo đức, bất kỳ một hệ thống khen thưởng hay trách phạt nào khác” Hội nghị Trung ương hai (khóa VIII) về định hướng chiến lược phát triển giáo dục - đào tạo chỉ rõ: “Giáo viên là nhân tố quyết định chất lượng của giáo dục và được xã hội tôn vinh Giáo viên phải có đủ đức, tài, phải được chuẩn hóa về số lượng và cơ cấu đội ngũ nhà giáo”

Nói đến nhân cách là nói đến tổng thể những phẩm chất và năng lực tạo nên bản sắc và giá trị tinh thần của mỗi người Như vậy có thể hiểu rằng nhân cách là một hệ thống bao gồm phẩm chất (đức) và năng lực (tài)

1.2.1 Về phẩm chất

1.2.1.1 Lòng say mê với nghề và tình yêu thương đối với học sinh

Phẩm chất đạo đức nghề nghiệp cao nhất của nhà giáo là yêu nghề, yêu người Những năm 60 của thế kỷ trước, nhiều trường học ở nước ta đã vang lên thông điệp: “Tất cả vì học sinh thân yêu” Thông điệp này đã nói lên chiều sâu về phẩm chất đạo đức của nhà giáo, có phẩm chất này nhà giáo sẽ có các phẩm chất cao quý nhất của đạo làm thầy Tình yêu nghề, yêu người của nhà giáo càng sâu sắc thì càng tác động mạnh mẽ đến người học, trở thành những tấm gương cho người học noi theo và là một thành tố quan trọng để quá trình giáo dục đạt kết quả cao Nội dung cốt lõi của chuẩn mực đạo đức này là sự toàn tâm, toàn ý với người học và nghề dạy học Dù trong bất kỳ hoàn cảnh nào cũng quyết tâm dạy thật tốt,

có ý chí quyết tâm phấn đấu vươn lên, miệt mài với từng bài giảng, thường xuyên đúc rút kinh nghiệm và vận dụng sáng tạo trong hoạt động sư phạm, như Bác Hồ nói: “Dù khó khăn đến đâu cũng phải thi đua dạy tốt, học tốt”

Tình yêu nghề của nhà giáo còn thể hiện ở niềm tin sư phạm sâu sắc, tôn trọng, yêu mến, nhân ái, độ lượng, bao dung người học Nhà giáo biết vui với cái vui, cái thành đạt của người học, song cũng biết buồn với cái buồn, cái thất bại của người học Khi người học tiến bộ, nhà giáo cảm thấy phấn khởi, song

khi người học làm điều sai thì người dạy cũng phải thấy trong đó có phần lỗi của mình, không vội trách người học mà trước hết bản thân mình phải có sự day dứt Đây là động lực giúp nhà giáo vươn lên chiếm lĩnh những đỉnh cao tri thức, sư phạm và tu dưỡng rèn luyện đạo đức nghề nghiệp Coi sự nghiệp trồng người mà mình được tham gia là nghĩa vụ thiêng liêng, là nguồn sống, nguồn hạnh phúc của nhà giáo

Dạy học là nghề làm việc với con người, người giáo viên phải có tình yêu con người mới có thể hoạt động hiệu quả Tình yêu này thể hiện qua hứng thú khi tiếp xúc với con người, chia sẻ, tìm hiểu vấn đề của con người, phấn chấn khi làm việc với con người, sẵn sàng chia sẻ khó khăn với con người Đặc biệt tình yêu con người của người giáo viên thể hiện ở sự thấu hiểu, thông cảm, sẵn sàng giúp đỡ con người vượt qua khó khăn

Đối với học sinh, tình yêu con người thể hiện ở sự say sưa làm việc với học sinh, hạnh phúc khi giúp đỡ học sinh và nhận thấy sự tiến bộ của học sinh, trăn trở trước những thất bại, vấp váp của học sinh, chia sẻ buồn vui và cùng người học sinh vượt qua khó khăn trong học tập Người giáo viên say mê với sự phát triển con người, luôn hết lòng vì sự phát triển của học sinh, nghiên cứu, tìm hiểu, ứng dụng tiến bộ khoa học vào giáo dục và dạy học vì học sinh

1.2.1.2.Ứng xử công bằng và tạo mọi cơ hội cho học sinh phát triển

Ứng xử công bằng thể hiện đạo đức của nhà giáo không thiên vị, định kiến với bất kì học sinh nào Ứng xử công bằng và tạo cơ hội cho mọi học sinh phát triển, tạo ra môi trường thân thiện giúp học sinh vượt qua mặc cảm yếu kém, phân biệt đối xử do vị thế kinh tế, xã hội, dân tộc Ứng xử công bằng thể hiện ở những điểm sau:

- Không thành kiến với học sinh cho dù họ chưa đạt kết quả như mong muốn mà vẫn tiếp tục giúp đỡ học sinh phát triển theo hướng tích cực

- Không phân biệt đối xử với học sinh, không phân biệt hoàn cảnh xuất thân, thành tích học tập và hành vi đạo đức

- Đánh giá khách quan kết quả học tập cũng như rèn luyện của học sinh

- Kiểm soát tốt cảm xúc, chia sẻ, thông cảm với học sinh

Ứng xử công bằng góp phần thu hẹp khoảng cách thầy - trò Mặc dù vậy, mỗi con người đều không thể tránh khỏi những thiên vị trong tình cảm

1.2.1.3 Tự ý thức và tự giáo dục cao

Tự ý thức được coi là phương tiện tự điều chỉnh của chủ thể Người giáo viên phải ý thức được bản thân trong các mối quan hệ sau đây: Ý thức về đạo đức của bản thân, nhận biết và đánh giá được hệ giá trị, thái độ của bản thân đối với con người, cái thiện và cái ác, cái tốt và cái xấu, sự phù hợp của quan niệm,

hệ giá trị của bản thân so với hệ thống chuẩn mực xã hội Ý thức về hành vi của bản thân, sự phù hợp hay không phù hợp so với chuẩn mực, phương thức ứng xử được chấp nhận, độc lập đánh giá hành vi của mình trên cơ sở những chuẩn mực

đã được chấp nhận Ý thức về bản thân như là chủ thể hoạt động, ý thức về trách nhiệm và vai trò của nhà giáo trong xã hội, trách nhiệm của bản thân như một người thầy, đánh giá về trách nhiệm, vai trò của mình, hiệu quả hoạt động, sản phẩm và con đường cải thiện hoạt động Đánh giá bản thân trong mối quan

hệ với môi trường lao động, môi trường sống với tư cách là nhà giáo, người công dân Ý thức về sự phát triển bản thân theo thời gian, về những thành công

và thất bại, yếu kém cần khắc phục

Mỗi giáo viên tự ý thức về bản thân mình, nhận ra được những ưu điểm, khuyết điểm để từ đó tự điều chỉnh những hành vi, mối quan hệ, kiến thức cho phù hợp

1.2.2 Năng lực của người giáo viên

1.2.2.1 Năng lực chẩn đoán nhu cầu và đặc điểm đối tượng dạy học

Năng lực chẩn đoán nhu cầu và đặc điểm đối tượng dạy học là một trong những năng lực được nhấn mạnh trong kiểu dạy học “tập trung vào học sinh và hoạt động học” Trong thực tế, biết chuẩn đoán nhu cầu và đặc điểm đối tượng dạy học mới có thể thiết kế kế hoạch dạy học phù hợp Năng lực này đòi hỏi những kỹ năng như soạn phiếu phỏng vấn, tổ chức điều tra cơ bản, xây dựng hồ

sơ đối tượng dạy học… Chỉ khi nắm vững đối tượng, thầy giáo mới có thể điều khiển quá trình dạy học có hiệu quả

1.2.2.2 Năng lực thiết kế và lập kế hoạch dạy học

Năng lực này đòi hỏi những kỹ năng như nghiên cứu mục tiêu, nội dung chương trình, giáo trình chính, lớp học, học phần, dựa vào đặc điểm đối tượng

đã khảo sát để lập kế hoạch phù hợp, khả thi, có thể kiểm soát được, đánh giá được Những kỹ năng này giúp thầy giáo nhìn thấy trước và lập kế hoạch, lựa

chọn nội dung, phương pháp, phương tiện, phương thức tiến hành các hoạt động chính của mình cũng như của học sinh Làm như vậy, thầy giáo luôn giữ vai trò chủ đạo trong quá trình giáo dục

1.2.2.3 Năng lực thực hiện kế hoạch dạy học

Năng lực này cũng đòi hỏi thầy giáo phải có kỹ năng giao tiếp (với học sinh, phụ huynh, địa phương…) Thầy giáo phải có kỹ năng quản lý hoạt động dạy học trong phạm vi trách nhiệm của mình, lôi cuốn sự tham gia nhiệt tình của các lực lượng giáo dục trong và ngoài nhà trường Việc hình thành kỹ năng như vậy, không phải dễ dàng mà nó là kết quả của một quá trình học tập nghiêm túc

và rèn luyện tay nghề công phu

1.2.2.4 Năng lực giải quyết những vấn đề nảy sinh trong thực tiễn dạy học

Giáo viên không những phải biết đánh giá chính xác, công bằng, khách quan kết quả học tập của học sinh mà còn phải hình thành cho các em khả năng

tự đánh giá và đánh giá lẫn nhau Qua đó mà tự động điều chỉnh cách học, đồng thời, giáo viên tự điều chỉnh cách dạy cho hợp lý Muốn vậy, giáo viên phải nắm vững và biết phối hợp các phương pháp, kỹ thuật kiểm tra, đánh giá (truyền thống và hiện đại)

1.3 Liên hệ

1.3.1 Những tấm gương nhà giáo tốt

Những năm qua, chất lượng giáo dục vùng sâu, vùng xa, vùng cao không ngừng được nâng cao; nhiều học sinh, sinh viên người dân tộc thiểu số đạt giải cao trong các cuộc thi sáng tạo, các kỳ thi học sinh giỏi Ðể có được thành tựu

đó, ngoài chính sách đầu tư, phát triển giáo dục của Ðảng, Nhà nước, sự cố gắng

nỗ lực học tập rèn luyện của học sinh còn phải kể đến sự đóng góp to lớn, thầm lặng của đội ngũ thầy, cô giáo “cắm” bản - những người luôn miệt mài gắn bó với công việc gieo chữ nơi bản làng vùng cao, biên giới, hải đảo Nhiều thầy cô

đã cống hiến cả tuổi thanh xuân, thậm chí cả cuộc đời mình để “gieo con chữ” cho học sinh ở những vùng khó khăn Sự hi sinh thầm lặng ấy đã ngày càng đưa giáo dục Việt Nam ngày càng phát triển, rút ngắn khoảng cách về giáo dục, kinh

tế, văn hóa, xã hội giữa các vùng miền trong cả nước

Bên cạnh những nhà giáo luôn cống hiến thầm lặng, không quản vất vả ngày đêm băng rừng lội suối dạy học ở vùng cao, những tấm gương nhà giáo tốt

còn phải nhắc đến những thầy cô dám đứng lên đấu tranh vì lẽ phải, chống lại trong thi cử Điển hình là thầy giáo Đỗ Việt Khoa đã tố cáo tiêu cực trong thi cử tại Kỳ thi tốt nghiệp THPT năm 2016 ở tỉnh Hà Tây cũ Từ vụ việc này đã gióng lên hồi chuông báo động với nền giáo dục nước nhà Vấn đề được đến này, Thủ tướng Chính phủ Phạm Minh Chính cũng đề cập đến trong việc “học thật, thi thật, nhân tài thật”

Giáo dục nước nhà ngày càng phát triển, các đội tuyển dự thi Olympic Quốc tế năm nào cũng đạt được thành tích cao, được các quốc gia trên thế giới ghi nhận Góp phần vào thành tích xuất sắc đó, ta không thể không nhắc đến công lao to lớn của các thầy cô, người ta ngày đêm miệt mài nghiên cứu, dạy dỗ

để các trò “tỏa sáng”, để đất nước Việt Nam được vinh danh trên đấu trường giáo dục quốc tế

1.3.2 Những vẫn đề tồn tại

Nghề dạy học là một nghề lao động đặc biệt, đòi hỏi phải đầu tư thời gian

và công sức nhiều, nhưng không phải là nghề có thu nhập cao Trong nền kinh tế thị trường, việc trả công cho các ngành nghề được tính theo hao phí sức lao động và hiệu quả làm việc Giữa các nghề có sự cạnh tranh trong việc thu hút nguồn nhân lực Nghề nào có thu nhập cao hơn sẽ thu hút nguồn nhân lực có chất lượng hơn Trong những năm vừa qua, mặc dù ngành giáo dục đã được Đảng, Nhà nước quan tâm, nhưng đời sống của nhà giáo vẫn còn rất nhiều khó khăn, nhất là đối với các nhà giáo ở vùng sâu, vùng xa, vùng có nhiều đồng bào dân tộc thiểu số sinh sống Điểm đầu vào của sinh viên ngành sư phạm ngày càng thấp, nhiều trường chỉ dừng lại ở “điểm sàn” Ngành sư phạm chưa thu hút được nhân tài có nguyên nhân quan trọng là chế độ đãi ngộ với nhà giáo còn kém hấp dẫn

Với truyền thống hiếu học và tinh thần “tôn sư trọng đạo”, người thầy và nghề dạy học ở nước ta luôn được tôn vinh Trong thực tế có rất nhiều tấm gương các nhà giáo hết lòng yêu nghề Họ đã cống hiến cả cuộc đời cho sự nghiệp giáo dục và được rất nhiều thế hệ học trò kính trọng Có rất nhiều thầy,

cô giáo, nhất là ở vùng sâu, vùng xa đã vượt qua rất nhiều khó khăn về vật chất

và tinh thần để cống hiến công sức, trí tuệ cho sự nghiệp “trồng người” vẻ vang Tuy nhiên, trong những năm vừa qua ngành giáo dục và xã hội không khỏi đau lòng trước hiện tượng có những giáo viên thiếu chuẩn mực đạo đức nghề nghiệp

như bạo hành, lăng mạ học sinh, nhất là những vụ việc bạo hành trẻ em ở một số trường mầm non Thiếu gương mẫu trong lời nói, việc làm, đánh giá không khách quan người học… Một bộ phận thầy, cô giáo chạy theo lối sống vì vật chất, tự đánh mất mình, mất lòng tin của xã hội, làm hình ảnh của mình xấu dần trong mắt học trò Đau lòng hơn, còn có những thầy, cô lợi dụng uy tín của nhà giáo để thương mại hóa các hoạt động giáo dục, thậm chí vô tâm, có những hành động bạo lực, nhục hình xúc phạm nhân cách, danh dự học sinh,… Gần đây nhất, có những cán bộ quản lý và nhà giáo vì lòng tham mà tiếp tay cho nạn tiêu cực trong chấm thi, mua bán điểm ở kỳ thi THPT Quốc gia năm 2018, như ở Hà Giang, Sơn La và Hòa Bình; dư luận cũng đặt ra câu hỏi là còn hay không những nơi khác vi phạm tương tự?

Những hiện tượng này tuy chỉ là “con sâu bỏ rầu nồi canh”, nhưng dễ tạo nên bức xúc và phản cảm trong xã hội Những sự việc này nếu không được nhìn nhận thấu đáo, khách quan sẽ dẫn đến đánh giá quy chụp nghề giáo và đội ngũ giáo viên hiện nay

2 Về quan điểm của Thủ tướng

Trong xã hội hiện đại ngày hôm nay, những ảnh hưởng tích cực từ văn hóa khoa bảng từ xưa vẫn còn rất đậm nét Đó là truyền thống hiếu học của người Việt Nam, là niềm tin vào sự chăm chỉ, chịu khó sẽ mang lại thành quả tốt đẹp trong tương lai Hầu hết các gia đình ở Việt Nam đều tin rằng đầu tư vào học tập

là phương thức tốt nhất để mang lại thành công cho con sau này Tuy nhiên chế

độ khoa cử cũng là một phần nguyên nhân dẫn đến những mặt trái, những hệ lụy tiêu cực trong xã hội hiện đại Đó là việc đề cao thành tích thi cử hơn là sự học, thực học để tự trau dồi nâng cao kiến thức; coi trọng và đề cao bằng cấp hơn là năng lực thực sự

Chỉ có nhìn thẳng vào những tồn tại hạn chế để khắc phục, sửa chửa thì mới có sự thay đổi Thủ tướng Chính phủ Phạm Minh Chính nhấn mạnh, việc tháo gỡ các khó khăn, vướng mắc phải bắt đầu từ hoàn thiện thể chế, đây là việc phải làm và không ai làm thay được Bộ; lựa chọn một số việc cấp bách, khả thi,

có tính chất “đòn bẩy, điểm tựa”, có tác động lan tỏa mạnh mẽ để làm trước, làm dứt điểm; phải vươn lên mạnh mẽ, đổi mới tư duy quản lý Do đó, giải pháp

“học thật, thi thật, nhân tài thật” chính là một trong những giải pháp mang tính đòn bẩy, điểm tựa để cải cách và nâng cao chất lượng giáo dục

Phải nhìn thẳng rằng hiện nay bệnh chỉ tiêu thành tích trong giáo dục còn rất nặng, chính vì việc chạy theo chỉ tiêu thành tích đã đẩy “chất lượng ảo” lên quá cao chính là do chưa học thật, chưa thi thật và nhân tài cũng chưa thật Hiện tượng lớp có 100% học sinh giỏi hay 100% học sinh được giấy khen,… đã cho thấy tình trạng chạy theo thành tích ảo đã tồn tại nhiều năm, khó thay đổi nếu không có biện pháp quyết liệt, mạnh tay Hiện tượng, “dạy thêm – học thêm” phát triển tràn lan, khiến cho việc "dạy giả - học giả" lấn át "dạy thật - học thật" Nhiều học sinh phải học tới 4 ca / ngày Việc giành thời gian học thêm quá nhiều làm các em không có thời gian để ôn tập, củng cố bài, chuẩn bị bài mới, nghỉ ngơi, thư giãn Việc học trở nên nặng nề Dư luận rất bức xúc việc học sinh ngồi nhầm lớp, chuyện nâng điểm, sửa học bạ,… nó chính là một trong những nguyên nhân làm cho việc dạy thật, học thật khó mà triển khai thực hiện

Hiện trạng ở các trường phổ thông là vậy còn ở các trường Đại học, Cao đẳng mọc lên ngày càng nhiều, đã làm cho việc đi học Đại học trở nên phổ biến, không học trường này, thì học trường kia Vì số lượng trường quá nhiều nên chất lượng đầu vào của sinh viên nhiều trường còn thấp Điển hình như ngành Sư phạm ở các Đại học địa phương, điểm đầu vào chỉ bằng điểm sàn, tính

cả điểm ưu tiên khu vực, điểm ưu tiên chính sách,… Như vậy, đối với học sinh chưa đạt 5 điểm/ môn đã có thể vào học và sau này sẽ trở thành những thầy, cô giáo tương lai Nhiều nơi, sinh viên thiếu ý thức rèn luyện, có tư tưởng nghỉ “xả hơi”, dùng vật chất để “trao đổi” điểm Nhiều trường Đại học buông lỏng quản

lý sinh viên, buông lỏng các kỳ thi, để “tạo điều kiện” cho sinh viên ra trường với “tấm bằng đẹp”

Muốn có học thật, thi thật, nhân tài thật phải trị tận gốc căn bệnh chỉ tiêu thành tích lâu nay làm ảnh hưởng đến nền giáo dục

Thứ nhất, muốn học thật thì phải dạy thật

Trong bức thư Bộ trưởng Bộ Giáo dục và Đào tạo, Phó giáo sư Nguyễn Kim Sơn gửi thư cho giáo viên cả nước có đoạn nêu “Hơn ai hết, chúng ta mong mỏi vị thế của nhà giáo cần phải được củng cố, sự tôn nghiêm của nghề cần phải được giữ gìn” Điều này cần nhiều phía và liên quan nhiều yếu tố nhưng trước hết và quan trọng nhất là do chính từ phía giáo viên Chỉ có thể bằng sự cố gắng, gương mẫu, bằng trí tuệ và tấm lòng yêu nghề yêu trò, yêu tri thức và lẽ phải, bằng sự tự trọng và tự tôn mới dần làm cho nghề giáo tôn nghiêm thêm Ý kiến