Tác động của quản trị vốn lưu động đến dòng tiền hoạt động kinh doanh của các doanh nghiệp niêm yết tại việt nam

TÓM TẮT Đề tài nghiên cứu tác động của quản trị vốn lưu động đo lường bởi chu kỳ vốn lưu động đến dòng tiền hoạt động kinh doanh của các doanh nghiệp phi tài chính niêm yết tại Việt Nam.

TRẦN VŨ VIẾT TRƯỜNG

TÁC ĐỘNG CỦA QUẢN TRỊ VỐN LƯU ĐỘNG ĐẾN DÕNG TIỀN HOẠT ĐỘNG KINH DOANH CỦA CÁC DOANH NGHIỆP NIÊM YẾT TẠI VIỆT NAM

KHÓA LUẬN TỐT NGHIỆP ĐẠI HỌC

Chuyên ngành: Tài chính - Ngân hàng

Mã số: 7.34.02.01

Người hướng dẫn khoa học: TS LÊ HOÀNG VINH

TP Hồ Chí Minh - Năm 2020

ABSTRACT

Reason to choose a topic

Cash flow is one of the business finance issues that is of great interest to entities, because cash flows provide more useful information for both internal and external entities ( Le Hoang Vinh, 2016) Through the cash flow approach, entities are able to identify the ability to generate cash, investment trends as well

as the need to mobilize external funding, and thereby assess financial aspects of the enterprises such as the situation of using money and money sources, the ability

to repay principal and interest to creditors by generating from business activities, the ability to divide interest by money generated from business activities to owners, financial autonomy and other financial issues ”

According to the general theory of enterprises financial analysis and management, the effective working capital management of an enterprise is shown

by shortening the working capital cycle - the money cycle in business bring various benefits to the enterprise, namely, the improvement of capital profit efficiency, the increase of net cash flow from operating activities and the saving

of capital use costs

General research objectives

Access to information from financial statements and other relevant documents of non-financial enterprises listed on Ho Chi Minh City Stock Exchange (HOSE) and Ha Noi Stock Exchange (HNX) in the period of 2016-

2019, thereby identifying the impact of working capital management on business operating cash flow of enterprises; The research results provide a useful suggestion to increase business cash flow for non-financial enterprises in Vietnam

Research questions

• What is the impact of working capital management on business cash

• What do enterprises need to do when working capital management aims to increase operating cash flow?

Secondly, Correlation analysis is used to determine the strong or weak correlation, the same or opposite direction among the variables in the research model of the impact of working capital management on operating cash flow of enterprises

Thirdly, Regression analysis of table data to identify the impact of working capital management on the operating cash flow of non-financial enterprises listed

in Vietnam, using the pooled OLS model, the model fixed effect factors (FEM) and models of random effects (REM) After testing the violations of the regression model, if there is a serious multicollinearity phenomenon, the Pooled OLS estimation method is not used and vice versa, if self-correlation or variance occurs If the error changes, the final regression result will be determined by the general least squares method (GLS); otherwise, the final regression result will be determined according to Pooled OLS, or FEM, or REM according to the test result selected above

Research content

With data from 422 enterprises in the period of 2014 - 2019, the topic uses descriptive statistical methods, correlation analysis and multivariate regression analysis with table data, summarizing the following issues:

First, working capital management has the same directional impact on the operating flow of business, explained on the basis of the inverse relationship between the working capital cycle and the ratio of operating cash flow to total assets Thus, enterprises need to find appropriate measures to shorten the working capital cycle in the production and business process, show better working capital management efficiency, contribute to increase the efficiency of capital savings mobilization and lead to an increase in business cash flow, demonstrating the ability to generate cash from better business activities and contribute to ensuring solvency, proceeding to increase enterprise value

Secondly, inventory turnover time are inversely related to the ratio of net cash flow from operating activities to total assets, implies that inventory management is in the same direction as the ability to generate cash through operating cash flow Thus, the enterprises effectively manage inventories by shortening the period of inventory rotation, which will contribute to shortening the working capital cycle in production and business, thereby increasing the efficiency of working capital savings and increase cash flow of business activities

Thirdly, the time for collecting sales proceeds has the opposite impact on the operating cash flow shown by the inverse relationship between the time of collecting money from sales and the ratio of operating cash flow to total assets, The implication is that the receivables management is inversely related to the ability to generate cash expressed through operating cash flow Thus, enterprises manage receivables more effectively as the shortening of time for collecting money from sales will contribute to shortening the working capital cycle in production and business, thereby increasing the efficiency of savings working capital and increasing operating cash flow

Fourthly, the time to pay for goods has the opposite impact on the operating cash flow shown by the inverse relationship between the time paid for

purchases and the ratio of net operating cash flow to total assets, implying that the enterprises manage payables in the direction of making payments sooner to suppliers will contribute to the increase of business cash flow, which may be due

to the fact that businesses can reduce money spent on buying goods through increasing the payment discount is enjoyed, purchased at a lower price by increasing the credit position, reputation in the relationship with suppliers

Fifth, the topic also found that the size of the business has an opposite impact on the operating cash flow and the growth ability has a inverse impact on the operating cash flow Enterprises should control to maintain a reasonable scale,

or may even have to cut down the scale of operations if they fall into the shortage

of money due to scaling on a selling basis but encounter difficulties in recovering

or failing to recover receivables, or overspending for inventories; At the same time, adjusting the size of the business will bring an opportunity to increase operating cash flow In addition, if enterprises can find opportunities and measures to create good growth, then the position of the business in the market is more appreciated and the business can increase sales and save operating costs, which can have a positive impact on operating cash flow

Empirical research for non-financial enterprises in Vietnam by regression analysis of table data shows that working capital management has a positive impact on operating cash flow Enterprises should actively implement measures to shorten the working capital cycle in order to increase the efficiency of working capital savings, thereby increasing the net cash flow of business activities; In particular, enterprises need to focus primarily on measures to ensure effective management of receivables and payables In addition, the research results also show that the larger the size of the enterprise, the smaller the cash flow of business, suggesting that enterprises need to strictly control the scale, expanding the scale too quickly can cause a shortage of money due to spending a lot of money on inventory reserve or increasing selling on credit; and need to find ways

to ensure the ability of business growth, according to the research results, the

greater the likelihood of growth, the greater the cash flow of business activities for enterprises

TÓM TẮT

Đề tài nghiên cứu tác động của quản trị vốn lưu động đo lường bởi chu kỳ vốn lưu động đến dòng tiền hoạt động kinh doanh của các doanh nghiệp phi tài chính niêm yết tại Việt Nam Mẫu nghiên cứu là 422 doanh nghiệp trong giai đoạn 2014-

2019, dữ liệu được tiếp cận từ báo cáo tài chính đã kiểm toán

Phân tích hồi quy cho thấy quản trị vốn lưu động tác động cùng chiều đến dòng tiền hoạt động kinh doanh thể hiện qua mối quan hệ trái chiều giữa chu kỳ vốn lưu động với tỷ lệ dòng tiền ròng hoạt động kinh doanh trên tổng tài sản; tiếp cận chi tiết các thành phần của chu kỳ vốn lưu động, đề tài còn tìm thấy tác động ngược chiều của thời gian luân chuyển tồn kho, thời gian thu tiền bán hàng và thời gian trả tiền mua hàng đến dòng tiền hoạt động kinh doanh Ngoài ra, đề tài còn tìm thấy tác động ngược chiều của quy mô doanh nghiệp đến dòng tiền hoạt động kinh doanh và tác động cùng chiều của khả năng tăng trưởng đến dòng tiền hoạt động kinh doanh

Dựa vào kết quả nghiên cứu, đề tài đưa ra các gợi ý liên quan quyết định quản trị các khoản phải thu, quản trị các khoản phải trả, quản trị tồn kho và các vấn đề khác nhằm gia tăng dòng tiền hoạt động kinh doanh

ABSTRACT

This thesis studies the impact of working capital management on operating cash flows of the non-financial firms listed in Vietnam Research data is collected from audited financial statements of 422 non-financial firms listed in Viet Nam, in the period of 2014-2019

Regression analysis shows that working capital management positively affects operating cash flows of the non-financial firms by using the negative relationship between cash cycle and net operating cash flow to total assets ratio; approach to three components of cash cycle, in which firms can reduce inventory days, receivable days and payable days This thesis also show that firm size negatively affects operating cash flows and growth ability positively affects operating cash flows

Approach to research results, this thesis provides some recommendations related

to receivable account management, payable account management, inventory management and other problems with expecting increasing operating cash flows

LỜI CAM ĐOAN

Tôi là Trần Vũ Viết Trường, cam đoan đề tài “Tác động của quản trị vốn lưu động đến dòng tiền hoạt động kinh doanh của các doanh nghiệp niêm yết tại Việt Nam"

là công trình nghiên cứu của cá nhân tôi, được hoàn thành từ quá trình làm việc nghiêm túc dưới sự hướng dẫn của TS Lê Hoàng Vinh Kết quả nghiên cứu là trung thực, không sao chép bất kỳ tài liệu nào và chưa được công bố toàn bộ nội dung ở bất kỳ đâu Các số liệu, các trích dẫn trong khóa luận được chú thích nguồn gốc rõ ràng, minh bạch

Tôi hoàn toàn chịu trách nhiệm về lời cam đoan này

TP HCM, ngày 20 tháng 04 năm 2020

Sinh viên

Trần Vũ Viết Trường

LỜI CẢM ƠN

Đầu tiên, tôi trân trọng cảm ơn Ban Giám hiệu Trường Đại học Ngân hàng TP HCM đã tổ chức và tạo nhiều điều kiện thuận lợi cho tôi được có cơ hội tham gia lớp cử nhân, chuyên ngành Tài chính - Ngân hàng niên khoá 2016 - 2020 của Trường; đồng thời tôi chân thành cảm ơn đến toàn thể Quý Thầy Cô, những người

đã truyền đạt kiến thức cho tôi trong suốt thời gian tham gia lớp học

Tôi trân trọng gửi lời cảm ơn sâu sắc đến thầy hướng dẫn khoa học, TS Lê Hoàng Vinh vì những hướng dẫn chỉ bảo tận tình và những lời động viên khích lệ của thầy trong suốt thời gian thực hiện khóa luận này

Sau cùng, tôi trân trọng gởi lời cảm ơn đến gia đình tôi, những người thân luôn bên cạnh động viên, hỗ trợ tôi thường xuyên, luôn cho tôi tinh thần làm việc trong suốt quá trình học tập và hoàn thành khóa luận này

Kính chúc sức khỏe và thành công đến với tất cả mọi người!

Trần Vũ Viết Trường

MỤC LỤC

CHƯƠNG 1 GIỚI THIỆU 1

1.1 LÝ DO CHỌN ĐỀ TÀI NGHIÊN CỨU 1

1.2 MỤC TIÊU NGHIÊN CỨU 3

1.2.1 Mục tiêu nghiên cứu tổng quát 3

1.2.2 Mục tiêu nghiên cứu cụ thể 3

1.3 Câu hỏi nghiên cứu 3

1.4 Đối tượng và phạm vi nghiên cứu 3

1.4.1 Đối tượng nghiên cứu 3

1.4.2 Phạm vi nghiên cứu 4

1.5 Ý nghĩa khoa học và thực tiễn của đề tài 4

1.5.1 Ý nghĩa khoa học 4

1.5.2 Ý nghĩa thực tiễn 4

1.6 Kết cấu đề tài 4

CHƯƠNG 2 CƠ SỞ L THUYẾT, NGHIÊN CỨU THỰC NGHIỆM CÓ LIÊN QUAN 6

2.1 Cơ sở lý thuyết 6

2.1.1 Lý thuyết chu kỳ vốn lưu động (Working capital cycle theory) 6

2.1.2 Lý thuyết về dòng tiền hoạt động kinh doanh (Operationg cash flow) 7 2.1.3 Lý thuyết dựa vào giá trị (Value based theory of the firm): 8

2.1.4 Lý thuyết chi phí giao dịch (Transaction cost theory of the firm): 9

2.2 Các nghiên cứu trước có liên quan 10

2.2.1 Các nghiên cứu nước ngoài 10

2.2.2 Các nghiên cứu trong nước 12

2.2.3 Thảo luận các nghiên cứu trước có liên quan 15

CHƯƠNG 3 MÔ HÌNH VÀ PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU 17

3.1 Quy trình nghiên cứu 17

3.2 Mô hình nghiên cứu 18

3.2.1 Mô hình nghiên cứu 18

3.2.2 Giải thích các biến 19

3.2.3 Giả thuyết nghiên cứu 21

3.3 Mẫu và dữ liệu nghiên cứu 25

3.3.1 Mẫu nghiên cứu 25

3.3.2 Dữ liệu nghiên cứu 25

3.4 Phương pháp nghiên cứu 26

CHƯƠNG 4 KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU VÀ THẢO LUẬN 29

4.1 THỐNG KÊ MÔ TẢ 29

4.2 Phân tích tương quan 31

4.3 Phân tích hồi quy 34

4.3.1 Kết quả hồi quy của mô hình thứ nhất 34

4.3.2 Lựa chọn kết quả hồi quy 38

4.3.3 Kiểm định các vi phạm cơ bản của mô hình 39

4.3.4 Khắc phục các vi phạm cơ bản của mô hình 41

4.4 Thảo luận kết quả nghiên cứu 43

4.4.1 Ảnh hưởng cùng chiều của quản trị vốn lưu động đến dòng tiền hoạt động kinh doanh 43

4.4.2 Ảnh hưởng ngược chiều của thời gian tồn kho đến dòng tiền hoạt động kinh doanh 44

4.4.3 Ảnh hưởng ngược chiều của thời gian thu tiền bán hàng đến dòng tiền hoạt động kinh doanh 45

4.4.4 Ảnh hưởng cùng chiều của thời gian trả tiền mua hàng đến dòng tiền hoạt động kinh doanh 45

4.4.5 Ảnh hưởng ngược chiều của quy mô doanh nghiệp đến dòng tiền hoạt động 46

4.4.6 Ảnh hưởng ngược chiều của khả năng tăng trưởng doanh thu đến dòng tiền hoạt động 46

4.4.7 Ảnh hưởng cùng chiều của Tỷ số nợ đến dòng tiền hoạt động 47

CHƯƠNG 5 KẾT LUẬN VÀ GỢI , KHUYẾN NGHỊ 49

5.1 Kết luận 49

5.2 Gợi ý,khuyến nghị 51

5.2.1 Gia tăng hiệu quả quản trị các khoản phải thu nhằm giảm thời gian thu tiền bán hàng 51

5.2.2 Gia tăng hiệu quả quản trị các khoản phải trả theo hướng giảm thời gian trả tiền mua hàng 54

5.2.3 Gia tăng khả năng tăng trưởng doanh nghiệp 55

5.2.4 Điều chính giảm quy mô doanh nghiệp để không xảy ra tính trạng tăng trưởng nóng 56

5.2.5 Gợi ý khác 56

5.3 Hạn chế của đề tài và hướng nghiên cứu tiếp theo 57

5.3.1 Hạn chế của đề tài 57

5.3.2 Hướng nghiên cứu tiếp theo 58

TÀI LIỆU THAM KHẢO 60

PHỤ LỤC 1 DANH SÁCH DOANH NGHIỆP TRONG MẪU NGHIÊN CỨU 65 PHỤ LỤC 2 DỮ LIỆU NGHIÊN CỨU 76

DANH MỤC BẢNG

Bảng 3.1.Tổng hợp kỳ vọng dấu tác động biến 23

Bảng 4.1 Thống kê mô tả các chỉ tiêu đo lường biến 29

Bảng 4.2 Ma trận tương quan giữa các biến 32

Bảng 4.3 Kết quả hồi quy mô hình thứ nhất theo Pooled OLS, FEM và REM 34

Bảng 4.4.Kiểm định Redundant Fixed Effects mô hình thứ nhất 35

Bảng 4.5 Kiểm định Breusch-Pagan mô hình thứ nhất 35

Bảng 4.6 Kiểm định Hausman mô hình thứ nhất 36

Bảng 4.7 Kết quả hồi quy mô hình thứ hai theo Pooled OLS, FEM và REM 36

Bảng 4.8 Kiểm định Redundant Fixed Effects mô hình thứ hai 38

Bảng 4.9 Kiểm định Breusch-Pagan mô hình thứ hai 38

Bảng 4.10 Kiểm định Hausman mô hình thứ hai 39

Bảng 4.11 Hệ số phóng đại phương sai mô hình thứ nhất 39

Bảng 4.12.Hệ số phóng đại phương sai mô hình thứ hai 40

Bảng 4.13 Kết quả kiểm định phương sai sai số thay đổi mô hình thứ nhất 41

Bảng 4.14 Kết quả kiểm định phương sai sai số thay đổi mô hình thứ hai 41

Bảng 4.15 Kết quả hồi quy theo GLS mô hình thứ nhất 42

Bảng 4.16.Kết quả hồi quy theo GLS mô hình thứ hai 42

DANH MỤC HÌNH

Hình 1.2 Chu kỳ vốn lưu động 6 Hình 3.1 Thiết kế nghiên cứu của tác giả ……….18

DANH MỤC TỪ VIẾT TẮT

Từ viết

tắt

Viết đầy đủ

FEM Fixed Effect Model Mô hình hồi quy các ảnh hưởng cố định REM Random Effect

Model

Mô hình hồi quy ảnh hưởng ngẫu nhiên

HOSE Ho Chi Minh Stock

Exchange

Sở giao dịch chứng khoán Thành phố Hồ Chí Minh

HNX Ha Noi Stock

Exchange

Sở giao dịch chứng khoán Hà Nội

H0 Null hypothesis Giả thuyết H0 (giả thuyết không)

H1 Alternative

hypothesis

Giả thuyết H1 (giả thuyết nghịch)

OCF Operating cash flow Dòng tiền hoạt động kinh doanh

ID Inventory days Thời gian luân chuyển tồn kho

RD Receivable days Thời gian thu tiền bán hàng

PD Payable days Thời gian trả tiền mua hàng

LEV Leverage Tỷ số nợ trên tổng tài sản

LIQ Liquidity Hệ số khả năng thanh toán hiện thời

SIZE Firm size Quy mô doanh nghiệp

GROWTH Firm growth Tỷ lệ tăng/giảm doanh thu thuần

R 2 R-Squared R bình phương, hoặc là hệ số xác định bội

CHƯƠNG 1 GIỚI THIỆU

1.1 L DO CHỌN ĐỀ TÀI NGHIÊN CỨU

“” Dòng tiền (cash flow) là một trong những vấn đề tài chính doanh nghiệp rất được quan tâm bởi các chủ thể, bởi vì dòng tiền cung cấp thông tin hữu ích hơn cho các chủ thể bên trong lẫn chủ thể bên ngoài doanh nghiệp ” (Lê Hoàng Vinh, 2016) Thông qua tiếp cận dòng tiền, các chủ thể có thể nhận diện được khả năng tạo tiền, xu hướng đầu tư cũng như nhu cầu huy động nguồn tài trợ từ bên ngoài, và từ đó có thể đánh giá được các khía cạnh tài chính doanh nghiệp như tình hình sử dụng tiền và nguồn tiền, khả năng chi trả nợ gốc và lãi vay cho chủ

nợ bằng tạo ra từ hoạt động kinh doanh, khả năng chia lãi bằng tiền tạo ra từ hoạt động kinh doanh cho các chủ sở hữu, khả năng tự chủ tài chính và các vấn đề tài chính khác ”

“ Dòng tiền của doanh nghiệp được chia thành 3 nhóm và phản ánh các khía cạnh tài chính khác nhau, bao gồm: dòng tiền hoạt động kinh doanh (operating cash flow) phản ánh khả năng tạo tiền, dòng tiền hoạt động đầu tư (investing cash flow) phản ánh xu hướng mở rộng hay thu hẹp đầu tư, và dòng tiền hoạt động tài trợ (financing cash flow) phản ánh nhu cầu tài trợ bởi nguồn tiền bên ngoài Một doanh nghiệp với dòng tiền hoạt động kinh doanh thặng dư sẽ giúp cho chính doanh nghiệp thực hiện các nghĩa vụ, trách nhiệm với cổ đông và chủ nợ, hoặc

mở rộng đầu tư và gia tăng năng lực sản xuất kinh doanh; ngược lại, một doanh nghiệp với dòng tiền hoạt động kinh doanh thâm hụt sẽ dẫn đến gia tăng phụ thuộc các nguồn tài trợ bên ngoài thông qua đi vay hoặc nhận thêm vốn góp trực tiếp từ chủ sở hữu, hoặc thậm chí là doanh nghiệp phải thu hẹp đầu tư ”

Theo lý thuyết chung của phân tích và quản trị tài chính doanh nghiệp, doanh nghiệp quản trị vốn lưu động hiệu quả thể hiện qua rút ngắn chu kỳ vốn lưu động - chu kỳ tiền trong kinh doanh sẽ mang đến cho doanh nghiệp nhiều lợi ích,

đó là sự gia tăng hiệu quả sinh lời của vốn, gia tăng dòng tiền ròng hoạt động kinh doanh và tiết kiệm chi phí sử dụng vốn

Kiểm định thực nghiệm tác động của quản trị vốn lưu động hay chu kỳ vốn lưu động đến dòng tiền hoạt động kinh doanh bởi các nghiên cứu của Haitham Nobanee và Maryam Al Hajjar (2009), Aymen Telmoudi và các cộng sự (2010), Lucy W Mwangi và các cộng sự (2014), Atefeh Rashvand và Yodollah Tariverdi (2015), Lina Warrad (2015), Polycarp Waema và Tabitha Nasieku(2016) , Ali Asghar Sameni1 và Razieh Fakour (2019) đều đã khẳng định doanh nghiệp có thể gia tăng dòng tiền hoạt động kinh doanh bằng cách rút ngắn chu kỳ vốn lưu động, tuy nhiên biện pháp cụ thể cho việc rút ngắn chu kỳ vốn lưu động có sự khác nhau giữa các nghiên cứu, chẳng hạn nghiên cứu của Haitham Nobanee và Maryam Al Hajjar (2009) gợi ý gia tăng dòng tiền hoạt động kinh doanh là tập trung vào các biện pháp rút ngắn thời gian thu tiền bán hàng, trong khi đó Keramat Jafari và Hasan Hematti (2014) gợi ý gia tăng dòng tiền hoạt động kinh doanh bằng cách rút ngắn thời gian luân chuyển tồn kho

“ Tại Việt Nam, các nghiên cứu thực nghiệm chủ yếu tập trung phân tích tác động của quản trị vốn lưu động đến lợi nhuận, tuy nhiên các nghiên cứu đều tiếp cận theo hướng đánh giá hiệu quả quản trị vốn lưu động thông qua chu kỳ luân chuyển tiền trong kinh doanh nên kết luận và gợi ý từ những nghiên cứu này cũng có ý nghĩa cho việc nghiên cứu tác động của quản trị vốn lưu động đến dòng tiền hoạt động kinh doanh Các nghiên cứu của Bùi Ngọc Toản (2016), Chu Thị Thu Thủy (2014), Bùi Thu Hiền và Nguyễn Hoàng Nam (2015) đều có chung kết luận quan hệ ngược chiều giữa chu kỳ vốn lưu động đến lợi nhuận, tức tăng hiệu quả quản trị vốn lưu động làm tăng lợi nhuận và tăng khả năng tạo tiền từ hoạt động kinh doanh; xét tác động của từng thành phần cấu thành chu kỳ vốn lưu động, các nghiên cứu có kết quả rất khác nhau ”

Những phân tích trên cho thấy lựa chọn nghiên cứu đề tài " Tác động của quản trị vốn lưu động đến dòng tiền hoạt động kinh doanh của các doanh nghiệp niêm yết trên tại Việt Nam” đảm bảo ý nghĩa khoa học cả về lý thuyết lẫn thực tiễn, và sinh viên chọn đề tài này làm khóa luận tốt nghiệp, chuyên ngành Tài chính - Ngân hàng

1.2 MỤC TIÊU NGHIÊN CỨU

1.2.1 Mục tiêu nghiên cứu tổng quát

Đề tài tiếp cận thông tin từ báo cáo tài chính và các tài liệu khác có liên quan của doanh nghiệp phi tài chính niêm yết tại Việt Nam bao gồm Sở giao dịch chứng khoán Thành phố Hồ Chí Minh (HOSE) và Sở giao dịch chứng khoán Hà Nội (HNX) trong giai đoạn 2014-2019, từ đó nhận diện tác động của quản trị vốn lưu động đến dòng tiền hoạt động kinh doanh của các doanh nghiệp; kết quả nghiên cứu là cơ sở đưa ra gợi ý hữu ích nhằm gia tăng dòng tiền hoạt động kinh doanh cho các doanh nghiệp phi tài chính niêm yết tại Việt Nam

1.2.2 Mục tiêu nghiên cứu cụ thể

Từ mục tiêu nghiên cứu tổng quát nói trên, đề tài xác định các mục tiêu nghiên cứu cụ thể như sau:

• Nhận diện tác động của quản trị vốn lưu động đến dòng tiền hoạt động kinh doanh của các doanh nghiệp

• Gợi ý biện pháp quản trị vốn lưu động hướng đến gia tăng dòng tiền hoạt động kinh doanh cho các doanh nghiệp

1.3 CÂU HỎI NGHIÊN CỨU

Với mục tiêu nghiên cứu nói trên, đề tài sẽ tập trung làm sáng tỏ tác động của quản trị vốn lưu động đến dòng tiền hoạt động kinh doanh của các doanh nghiệp thông qua trả lời những câu hỏi nghiên cứu cơ bản như sau:

• Tác động của quản trị vốn lưu động đến dòng tiền hoạt động kinh doanh của các doanh nghiệp như thế nào?

• Các doanh nghiệp cần làm gì khi thực hiện quản trị vốn lưu động hướng đến gia tăng dòng tiền hoạt động kinh doanh?

1.4 ĐỐI TƯỢNG VÀ PHẠM VI NGHIÊN CỨU

1.4.1 Đối tượng nghiên cứu

Đề tài tập trung nghiên cứu về tác động của quản trị vốn lưu động đến dòng tiền hoạt động kinh doanh của các doanh nghiệp phi tài chính niêm yết trên tại Việt Nam

1.4.2 Phạm vi nghiên cứu

 Về thời gian: Đề tài nghiên cứu tác động của quản trị vốn lưu động đến dòng tiền hoạt động kinh doanh của các doanh nghiệp trong khoảng thời gian 6 năm, tính từ năm 2014 đến năm 2019

 Về không gian: Đề tài nghiên cứu nhóm doanh nghiệp phi tài chính niêm yết tại Việt Nam, như vậy đề tài không nghiên cứu các doanh nghiệp thuộc những lĩnh vực ngân hàng, chứng khoán và bảo hiểm

1.5 NGHĨA KHOA HỌC VÀ THỰC TIỄN CỦA ĐỀ TÀI

1.5.1 Ý nghĩa khoa học

Đề tài này được kỳ vọng góp phần khẳng định lý thuyết và cung cấp thêm minh chứng thực nghiệm về tác động của quản trị vốn lưu động đến dòng tiền hoạt động kinh doanh của các doanh nghiệp

1.5.2 Ý nghĩa thực tiễn

Đề tài dựa trên dữ liệu thứ cấp, được thu thập từ báo cáo tài chính của các doanh nghiệp phi tài chính niêm yết tại Việt Nam từ năm 2014 đến năm 2019, vì vậy đề tài được kỳ vọng mang đến cho các nhà quản trị tài chính tại các doanh nghiệp những gợi ý hữu ích trong quản trị vốn lưu động hướng đến gia tăng khả năng tạo tiền từ hoạt động của doanh nghiệp, có ý nghĩa tích cực trong việc duy trì

và phát triển bền vững doanh nghiệp cũng như thực hiện mục tiêu tối đa hóa giá trị doanh nghiệp và từ đó tối đa hóa giá trị tài sản cho các chủ sở hữu Ngoài ra, kết quả nghiên cứu của đề tài còn cung cấp thông tin hữu ích cho các nhà đầu tư

và các chủ thể khác liên quan đến dòng tiền hoạt động kinh doanh, qua đó hỗ trợ

họ có thể đưa ra quyết định thích hợp nhằm đảm mục tiêu đề ra

1.6 KẾT CẤU ĐỀ TÀI

Đề tài nghiên cứu tác động của quản trị vốn lưu động đến dòng tiền hoạt động kinh doanh của các doanh nghiệp phi tài chính niêm yết tại Việt Nam được thực hiện theo kết cấu 5 chương nội dung, bao gồm:

Chương 1: Giới thiệu

Chương 2: Cơ sở lý thuyết và nghiên cứu thực nghiệm có liên quan

Chương 3: Mô hình và phương pháp nghiên cứu

Chương 4: Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Chương 5: Kết luận và gợi ý, khuyến nghị

TÓM TẮT CHƯƠNG 1

Căn cứ bản chất của dòng tiền hoạt động kinh doanh và quản trị vốn lưu động trong doanh nghiệp, chương 1 đã khẵng định được tính tất yếu của vấn đề nghiên cứu được lựa chọn, đảm bảo ý nghĩa khoa học và thực tiễn Nội dung chương này

đã chỉ rõ 2 mục tiêu cụ thể của vấn đề nghiên cứu và xác định 2 câu hỏi nghiên cứu tương ứng Bên cạnh đó, đề tài cũng đã chỉ ra đối tượng nghiên cứu và giới hạn phạm vi nghiên cứu về nội dung, thời gian và không gian

Sau khi khẳng định ý nghĩa khoa học và thực tiễn của của đề tài Cuối cùng, chương này đã cung cấp thông tin khái quát cấu trúc đề tài bao gồm 5 chương nội dung chính

CHƯƠNG 2 CƠ SỞ L THUYẾT, NGHIÊN CỨU THỰC NGHIỆM CÓ LIÊN QUAN

2.1 CƠ SỞ L THUYẾT

2.1.1 Lý thuyết chu kỳ vốn lưu động (Working capital cycle theory)

Vốn lưu động là số vốn mà công ty phải huy động để tài trợ cho tài sản

ngắn hạn (tài sản lưu động - current assets), đó là khoản chênh lệch giữa giá trị tài

sản ngắn hạn trừ đi các khoản phải trả ngắn hạn (Park C., Gladson J.W., 1963;

Ngô Kim Phượng và cộng sự, 2016)

Xem xét trong một chu kỳ hoạt động kinh doanh, vốn đầu tư vào tài sản

ngắn hạn sẽ luân chuyển qua nhiều hình thái khác nhau, từ nguyên vật liệu chuyển

hóa thành sản phẩm dở dang, bán thành phẩm, rồi trở thành thành phẩm, tiếp theo

là các khoản phải thu và cuối cùng trở thành tiền Để đảm bảo cho chu kỳ hoạt

động kinh doanh được xuyên suốt, cần đảm bảo các hình thái tài sản ngắn hạn này

được tài trợ đầy đủ và liên tục; vì vậy quản trị vốn lưu động có ý nghĩa rất quan

trọng đối với sự sống còn của các doanh nghiệp Theo lý thuyết phân tích tài

chính doanh nghiệp, chu kỳ vốn lưu động hay còn gọi là chu kỳ tiền trong kinh

doanh là thước đo cho biết doanh nghiệp quản trị vốn lưu động như thế nào, có

hiệu quả hay không (Ngô Kim Phượng và các cộng sự, 2016; Richard A Brealey

và các cộng sự, 2008); theo đó, chu kỳ vốn lưu động là khoảng thời gian trung

bình tính từ khi doanh nghiệp trả tiền mua hàng cho đến khi doanh nghiệp thu tiền

bán hàng, thể hiện qua hình 1.2

Hình 1.2 Chu kỳ vốn lưu động

Theo hình 1.2, chu kỳ vốn lưu động được tính bằng thời gian luân chuyển tồn kho cộng thời gian thu tiền bán hàng và trừ thời gian trả tiền mua hàng Một doanh nghiệp có thể rút ngắn chu kỳ vốn lưu động cho thấy tốc độ luân chuyển vốn lưu động trong chu kỳ hoạt động kinh doanh nhanh hơn và khi đó cho thấy rằng doanh nghiệp quản trị vốn lưu động hiệu quả hơn, kết quả là doanh nghiệp có thể vừa tăng khả năng sinh lời của vốn, vừa tăng khả năng tạo tiền từ hoạt động kinh doanh và tiết kiệm chi phí sử dụng vốn; đó là doanh nghiệp có thể tiết kiệm được vốn lưu động trong chu kỳ hoạt động kinh doanh

Để rút ngắn chu kỳ vốn lưu động, doanh nghiệp có thể thực hiện các biện pháp nhằm rút ngắn thời gian luân chuyển tồn kho, rút ngắn thời gian thu tiền bán hàng hoặc kéo dài thời gian trả tiền mua hàng; tuy nhiên việc rút ngắn chu kỳ vốn lưu động vẫn bị hạn chế bởi áp lực cạnh tranh, buộc các doanh nghiệp phải kéo dài thời gian thu tiền bán hàng do phải mở rộng chính sách tín dụng thương mại, hoặc rút ngắn chu kỳ vốn lưu động bằng biện pháp kéo dài thời gian mua chịu cũng có những hạn chế như công ty phải hy sinh chi phí cơ hội mang lại từ các khoản chiết khấu thanh toán được hưởng, vì vậy rút ngắn thời gian tồn kho là biện pháp mà các doanh nghiệp thường tập trung nghiên cứu nhằm rút ngắn chu kỳ luân chuyển vốn lưu động (Ngô Kim Phượng và các cộng sự, 2016)

Như vậy, lý thuyết về chu kỳ vốn lưu động cho thấy quản trị vốn lưu động

có tác động tích cực đến dòng tiền hoạt động của các doanh nghiệp, thể hiện qua rút ngắn chu kỳ vốn lưu động và từ đó doanh nghiệp tiết kiệm vốn lưu động

2.1.2 Lý thuyết về dòng tiền hoạt động kinh doanh( Operationg cash flow):

Dòng tiền hoạt động kinh doanh hay còn gọi là lưu chuyển tiền tệ từ hoạt động kinh doanh là các khoản tiền thu vào, các khoản tiền chi ra liên quan đến thu nhập, chi phí của doanh nghiệp và xảy ra thường xuyên trong quá trình hoạt động sản xuất kinh doanh Đây là dòng tiền quan trọng nhất vì nó thể hiện khả năng tạo tiền từ nội tại hoạt động kinh doanh của doanh nghiệp nhằm đáp ứng các nhu cầu trả nợ vay, chia lãi cho các chủ sở hữu và gia tăng mở rộng đầu tư tài sản cố định, Ngoài ra, các thông tin từ dòng tiền hoạt động kinh doanh kỳ này là cơ sở

quan trọng cho việc lập kế hoạch dòng tiền kỳ tới (Ngô Kim Phượng và các cộng

sự, 2016)

Dòng tiền ròng hoạt động kinh doanh bao gồm các khoản thu, chi liên quan hoạt động sản xuất, thương mại và cung cấp dịch vụ của doanh nghiệp Nếu dòng tiền ròng hoạt động kinh doanh lớn hơn 0 cho thấy doanh nghiệp đảm bảo khả năng tạo tiền và khoản tiền thặng dư này là cơ sở để doanh nghiệp đảm bảo khả năng chia lãi cho các chủ sở hữu; ngoài ra, khoản tiền thặng dư từ hoạt động kinh doanh cũng chính là cơ sở để doanh nghiệp thực hiện cam kết trả nợ gốc vay cho các chủ nợ; hay doanh nghiệp có thể dùng tiền thặng dư từ hoạt động kinh doanh

để tài trợ cho nhu cầu mở rộng đầu tư và gia tăng năng lực sản xuất kinh doanh Nếu dòng tiền ròng hoạt động kinh doanh nhỏ hơn hoặc bằng 0 cho thấy doanh nghiệp không tạo ra tiền trong kỳ hoạt động sản xuất kinh doanh, trường hợp dòng tiền ròng hoạt động kinh doanh nhỏ hơn 0 còn thể hiện doanh nghiệp rơi vào tình trạng thiếu hụt tiền từ hoạt động kinh doanh và khi đó, doanh nghiệp xuất hiện nhu cầu huy động nguồn tài trợ bên ngoài thông qua đi vay hoặc nhận vốn góp trực tiếp từ chủ sở hữu, hoặc thậm chí là doanh nghiệp phải thu hẹp đầu tư do tăng trưởng nóng dẫn đến thiếu hụt tiền

Dòng tiền hoạt động kinh doanh có thể được tiếp cận bằng phương pháp trực tiếp trên cơ sở phân tích và tổng hợp các khoản thu chi từ các tài khoản vốn bằng tiền, bao gồm: tiền thu từ bán hàng hóa, sản phẩm và cung cấp dịch vụ, tiền chi mua các yếu tố sản xuất kinh doanh, hoặc có thể tiếp cận bằng phương pháp gián tiếp trên cơ sở điều chỉnh từ lợi nhuận Theo đó, dòng tiền hoạt động kinh doanh có chịu sự tác động của tăng/giảm hàng tồn kho, tăng/giảm các khoản phải thu và tăng/giảm các khoản phải trả, vì vậy quản trị vốn lưu động là yếu tố quan trọng quyết định dòng tiền hoạt động kinh doanh

2.1.3 Lý thuyết dựa vào giá trị (Value based theory of the firm):

Lý thuyết này được phát triển bởi Alderson năm 1957 và sau đó là Drucker năm 1973 , cho rằng hiệu quả của hoạt động tham khảo trong khuôn khổ của một doanh nghiệp đáng tin cậy được đánh giá bằng công cụ giám sát dựa trên giá trị;

đó là công cụ tổng hợp các khái niệm tổng quát và có ý nghĩa cho việc hình thành

một lý thuyết chính xác về quản trị dựa trên giá trị Theo đó, lý thuyết thừa nhận rằng tất cả các doanh nghiệp đều có dòng tiền ra và dòng tiền vào Dòng tiền ra liên quan đến các yếu tố đầu vào, trong khi dòng tiền vào liên quan đến doanh thu

mà doanh nghiệp kiếm được; điều này có nghĩa là doanh nghiệp thực hiện một vòng quay vốn, có thể thúc đẩy hoặc cản trở khả năng tăng trưởng và năng suất của doanh nghiệp

Việc xem xét các lý thuyết dựa trên giá trị của công ty khi hoạt động tham khảo được mô tả trong điều khoản của một lý thuyết chính xác được chi phối bởi một ngôn ngữ nào đó mà bản thân nó là một tập hợp của những khẳng định và có

ý nghĩa theo quan điểm của việc tạo ra giá trị gia tăng Chi phí của một doanh nghiệp được xác định bởi khả năng của doanh nghiệp tạo ra dòng tiền trong một thời gian dài; các nhu cầu tài trợ đối với doanh nghiệp được kết nối với các hoạt động bền vững của doanh nghiệp

Như vậy, lý thuyết dựa vào giá trị cho thấy một doanh nghiệp có thể quản trị vốn nói chung và quản trị vốn lưu động nói riêng có hiệu quả sẽ tác động tích cực đến dòng tiền hoạt động kinh doanh của doanh nghiệp

2.1.4 Lý thuyết chi phí giao dịch (Transaction cost theory of the firm):

Lý thuyết chi phí giao dịch lần đầu tiên được phát triển bởi Commons năm

1934, công nhận rằng giao dịch là thành phần cơ bản của phân tích kinh tế trong một tổ chức Nội dung lý thuyết tìm cách giải thích lý do tại sao doanh nghiệp tồn tại, và lý do tại sao các doanh nghiệp mở rộng hoặc mở ra các hoạt động bên ngoài

Lý thuyết mặc nhiên cho rằng các doanh nghiệp cố gắng giảm thiểu các chi phí trao đổi nguồn lực và giảm thiểu các chi phí hành chính của các giao dịch trong doanh nghiệp Theo thời gian, các doanh nghiệp tìm kiếm những cách tiết kiệm hơn trong giao dịch, ngược lại với các chi phí hành chính thực hiện các hoạt động nội bộ Lý thuyết nhận thấy các định chế và thị trường tồn tại nhiều hình thức khác nhau có thể tổ chức và điều phối các giao dịch kinh tế Khi chi phí giao dịch bên ngoại cao hơn so với chi phí nội bộ của doanh nghiệp, doanh nghiệp sẽ phát triển, bởi vì các doanh nghiệp có thể thực hiện các hoạt động với chi phí thấp

hơn, hơn là nếu các hoạt động được thực hiện trên thị trường Như vậy, doanh nghiệp sẽ mở rộng hoạt động ra ngoài nếu có thể thực hiện với chi phí thấp hơn hoạt động nội bộ và chi phí giao dịch phát sinh khi hàng hóa hoặc dịch vụ được chuyển đổi từ giai đoạn này sang giai đoạn khác; và theo đó, lý thuyết này gợi ý doanh nghiệp tập trung vào quản trị vốn lưu động để tăng dòng tiền hoạt động kinh doanh

2.2 Các nghiên cứu thực nghiệm trước có liên quan

2.2.1 Các nghiên cứu nước ngoài

Haitham Nobanee và Maryam Al Hajjar (2009) mối quan hệ giữa quản

trị vốn lưu động, dòng tiền hoạt động kinh doanh và hiệu quả tài chính doanh nghiệp bằng cách sử dụng phân tích hồi quy dữ liệu bảng động (Dynamic panel data) Những phân tích của nghiên cứu này dựa vào dữ liệu của 5802 doanh nghiệp phi tài chính của Mỹ, niêm yết trên Sở giao dịch chứng khoán New Y ork, Sở giao dịch chứng khoán Mỹ, thị trường chứng khoán NASDAQ và thị trường phi chính thức trong giai đoạn 1990 - 2004 với 87030 quan sát Kết quả nghiên cứu gợi ý rằng nhà quản trị có thể gia tăng lợi nhuận và dòng tiền hoạt động kinh doanh của doanh nghiệp bằng cách rút ngắn chu kỳ tiền, trong đó tập trung vào các biện pháp rút ngắn thời gian thu tiền bán hàng Ngoài ra, kết quả nghiên cứu còn phát hiện rằng rút ngắn thời gian luân chuyển tồn kho và kéo dài thời gian trả tiền mua hàng không tác động tích cực mà lại tác động tiêu cực đến lợi nhuận và dòng tiền hoạt động kinh doanh

Aymen Telmoudi và các cộng sự (2010) nghiên cứu các yếu tố tác động

đến dòng tiền hoạt động kinh doanh của các doanh nghiệp thương mại Tunisia bằng phương pháp phân tích hồi quy dữ liệu bảng với 3 mô hình là bình phương nhỏ nhất thông thường (OLS), mô hình tác động cố định (FEM) và mô hình tác động ngẫu nhiên (REM) Dữ liệu nghiên cứu căn cứ báo cáo tài chính của 25 doanh nghiệp từ năm 1996 đến năm 2002 Kết quả nghiên cứu cho thấy rằng biến phụ thuộc là dòng tiền hoạt động kinh doanh chịu tác động ngược chiều bởi thời gian thu tiền bán hàng và thời gian luân chuyển tồn kho, nhưng lại chịu tác động cùng chiều bởi thời gian trả tiền mua hàng và tỷ suất lợi nhuận gộp

trên doanh thu Tuy nhiên, kết quả nghiên cứu cho thấy biến động doanh thu và thu nhập không có ý nghĩa giải thích cho dòng tiền hoạt động kinh doanh

Atefeh Rashvand và Yodollah Tariverdi (2015) nghiên cứu tác động của

quản trị vốn lưu động đến dòng tiền hoạt động kinh doanh của các doanh nghiệp bằng phương pháp phân tích hồi quy tuyến tính đa biến với dữ liệu bảng Mẫu nghiên cứu là 184 doanh nghiệp phi tài chính niêm yết tại Sở giao dịch chứng khoán Tehran từ năm 2009 đến năm 2013, mô hình nghiên cứu của nhóm tác giả này gồm các biến độc lập là quy mô doanh nghiệp, thanh khoản và độ bẩy hoạt động Kết quả nghiên cứu chỉ ra rằng thanh khoản có tác động trực tiếp đến dòng tiền hoạt động kinh doanh, trong khi đó quy mô doanh nghiệp và độ bẩy hoạt động không có ý nghĩa giải thích cho dòng tiền hoạt động kinh doanh của doanh nghiệp

Hashem Valipour và các cộng sự (2012) nghiên cứu mối quan hệ giữa

vốn lưu động, dòng tiền hoạt động kinh doanh và lợi nhuận hoạt động của các doanh nghiệp niêm yết tại Sở giao dịch chứng khoán Tehran bằng phương pháp phân tích hồi quy với dữ liệu bảng, mẫu nghiên cứu là 52 doanh nghiệp trong khoảng thời gian từ năm 2000 đến năm 2009 Kết quả nghiên cứu cho thấy rằng

có mối quan cùng chiều giữa vốn lưu động và lợi nhuận hoạt động, tuy nhiên vốn lưu động không có ý nghĩa giải thích cho dòng tiền hoạt động kinh doanh Ngoài ra, kết quả nghiên cứu lại gợi ý có sự xuất hiện của nhân tố khả năng tăng trưởng, khả năng thanh toán nhằm giải thích cho biến động dòng tiền hoạt động kinh doanh và lợi nhuận hoạt động theo hướng cùng chiều

Lina Warrad (2015) nghiên cứu tác động của vốn lưu động ròng đến khả

năng thanh toán ngắn hạn của các doanh nghiệp thể hiện qua tác động đến dòng tiền ròng hoạt động kinh doanh theo phương pháp hồi quy tuyến tính đơn biến Mẫu nghiên cứu là 12 doanh nghiệp thuộc nhóm ngành năng lượng và công nghiệp tại Jordan trong khoảng thời gian từ năm 2008 đến năm 2011 Kết quả nghiên cứu khẳng định có tác động cùng chiều của vốn lưu động ròng đến dòng tiền ròng hoạt động kinh doanh của doanh nghiệp

Keramat Jafari và Hasan Hematti (2014) nghiên cứu mối quan hệ giữa

quản trị vốn lưu động, hiệu quả tài chính và dòng tiền hoạt động kinh doanh của tất cả các doanh niêm yết tại Sở giao dịch chứng khoán Tehran, thời gian nghiên cứu từ năm 2005 đến năm 2009 theo phân tích tương quan Pearson và phân tích hồi quy Mô hình nghiên cứu gồm biến phụ thuộc là tỷ suất lợi nhuận hoạt động trên doanh thu và tỷ lệ dòng tiền hoạt động kinh doanh trên doanh; biến độc lập là chu kỳ tiền, thời gian luân chuyển tồn kho, thời gian thu tiền bán hàng và thời gian trả tiền mua hàng; biến kiểm soát là khả năng tăng trưởng và quy mô doanh nghiệp Kết quả nghiên cứu chỉ ra rằng nhà quản trị doanh nghiệp có gia tăng dòng tiền hoạt động kinh doanh bằng cách rút ngắn thời gian luân chuyển tồn kho

Lucy W Mwangi và các cộng sự (2014) nghiên cứu tác động của quản

trị vốn lưu động đến hiệu quả tài chính của các doanh nghiệp phi tài chính niêm yết tại Sở giao dịch chứng khoán Nairobi (Kenya) Mẫu nghiên cứu là 42 doanh nghiệp và nghiên cứu sử dụng phương pháp phân tích hồi quy dữ liệu bảng căn

cứ dữ liệu lấy từ báo cáo tài chính và báo cáo thường niên từ năm 2006 đến năm 2012 Kết quả hồi quy theo mô hình tác động ngẫu nhiên và bình phương tối thiểu tổng quát khả thi (FGLS) cho thấy doanh nghiệp cần chủ động trong tiếp cận nguồn tài trợ và đầu tư bảo thu sẽ tác động tích cực hiệu quả tài chính, như vậy nghiên cứu này hàm ý doanh nghiệp rút ngắn chu kỳ vốn lưu động sẽ tác động tích cực đến dòng tiền hoạt động kinh doanh và lợi nhuận của doanh nghiệp

Polycarp Waema và Tabitha Nasieku(2016) kết quả nghiên cứu chỉ ra

có mối quan hệ nghịch biến giữa quản lý công nợ, hàng tồn kho ,tiền mặt với hiệu quả tài chính của các công ty sản xuất tại Sở giao dịch chứng khoán Nairobi(Kenya) trong giao đoạn 2005 đến 2014.Kết luận rằng quản lý vốn lưu động đã có ảnh hưởng đáng kể đến hiệu quả tài chính của các công ty sản xuất tại Kenya trong vòng 10 năm trở lại

2.2.2 Các nghiên cứu trong nước

Bùi Ngọc Toản (2016) kiểm định tác động của chính sách vốn lưu động

đến khả năng sinh lợi trên tổng tài sản của các doanh nghiệp ngành bất động sản

Việt Nam bằng phương pháp phân tích hồi quy tuyến tính với dữ liệu bảng, bao bao gồm: hồi quy gộp (Pooled OLS), mô hình các tác động cố định (FEM) và

mô hình các tác động ngẫu nhiên (REM) và phương pháp bình phương bé nhất tổng quát khả thi (FGLS) Nghiên cứu sử dụng dữ liệu thứ cấp từ báo cáo tài chính đã kiểm toán của 35 doanh nghiệp thuộc ngành bất động sản niêm yết trên thị trường chứng khoán Việt Nam trong giai đoạn 2010 - 2014 Kết quả nghiên cứu cho thấy rằng thời gian thu tiền bán hàng, thời gian luân chuyển tồn kho và chu kỳ luân chuyển tiền có tác động ngược chiều đến khả năng sinh lợi trên tổng tài sản Ngoài ra, tác giả cũng tìm thấy tác động cùng chiều của quy

mô doanh nghiệp và tỷ lệ tăng trưởng kinh tế đến khả năng sinh lợi trên tổng tài sản; trong khi đó đòn bẩy tài chính tác động ngược chiều đến khả năng sinh lời trên tổng tài sản

Vương Đức Hoàng Quân và Dương Diễm Kiều (2016) nghiên cứu tác

động của quản lý vốn lưu động đến lợi nhuận của các doanh nghiệp niêm yết trên HOSE, cụ thể mẫu nghiên cứu là 29 doanh nghiệp thuộc 4 ngành dược phẩm, ngành thép, ngành thực phẩm và ngành thủy sản từ năm 2010 đến 2014 Kết quả nghiên cứu cho thấy chu kỳ vốn lưu động không có ý nghĩa giải thích cho khả năng sinh lời đo lường bởi suất sinh lời trên tài sản; tuy nhiên từng thành phần cấu thành chu kỳ vốn lưu động có tác động đến lợi nhuận nhưng khác nhau giữa các ngành thể hiện qua mô hình hồi qui riêng của từng ngành,

cụ thể là ngành thủy sản có thời gian thu tiền bán hàng và thời gian luân chuyển tồn kho tác động ngược chiều đến lợi nhuận, ngành thực phẩm có thời gian trả tiền mua hàng tác động ngược chiều đến lợi nhuận, hai ngành còn lại có lợi nhuận không được giải thích bởi các thành phần của chu kỳ vốn lưu động

Chu Thị Thu Thủy (2014) nghiên cứu mối quan hệ giữa quản trị vốn lưu

động và khả năng sinh lời của công ty cổ phần ngành công nghiệp chế biến, chế tạo niêm yết trên HOSE bằng thống kê mô tả, phân tích tương quan Pearson và phân tích hồi quy theo OLS; mẫu nghiên cứu là 97 công ty trong năm 2012 Kết quả nghiên cứu cho thấy có mối tương quan ngược chiều giữa quản trị vốn lưu động đo lường bởi chu kỳ vốn lưu động và khả năng sinh lời, có nghĩa là rút

ngắn chu kỳ vốn lưu động cho thấy quản trị vốn lưu động hiệu quả hơn tác động tăng khả năng sinh lời; xét các thành phần của chu kỳ vốn lưu động, nghiên cứu gợi ý tăng cường quản lý khoản phải thu khách hàng nhằm tăng khả năng sinh lời, hay rút ngắn thời gian thu tiền bán hàng sẽ tác động tích cực đến khả năng sinh lời, và thời gian trả tiền mua hàng có quan hệ cùng chiều với khả năng sinh lời, trong khi đó thời gian luân chuyển tồn kho tác động cùng chiều đến khả năng sinh lời nhưng lại không có ý nghĩa thống kê tại mức ý nghĩa 10% Ngoài

ra, nghiên cứu gợi ý có quan hệ cùng chiều giữa quy mô doanh nghiệp với khả năng sinh lời, nhưng đòn bẩy tài chính và tỷ lệ đầu tư vào tài sản tài chính có tác động ngược chiều đến khả năng sinh lời

Phan Đình Nguyên và Nguyễn Ngọc Trãi (2014) nghiên cứu tác động

của vốn lưu động đến lợi nhuận của các doanh nghiệp niêm yết ở Việt Nam Nhóm tác giả sử dụng phương pháp phân tích hồi quy dữ liệu bảng với mô hình các tác động cố định với mẫu nghiên cứu 220 doanh nghiệp niêm yết trên HOSE và Sở giao dịch chứng khoán Hà Nội (HNX) Kết quả nghiên cứu cho thấy các biến độc lập đại điện cho quản trị vốn lưu động là thời gian thu tiền bán hàng, thời gian trả tiền mua hàng và thời gian luân chuyển tồn kho đều có tác động ngược chiều đến lợi nhuận của doanh nghiệp

Nguyễn Thị Uyên Uyên và Từ Thị Kim Thoa (2014) nghiên cứu kiểm

định mối quan hệ giữa quản trị vốn lưu động và khả năng sinh lời của 208 doanh nghiệp phi tài chính niêm yết trên HOSE và Sở giao dịch chứng khoán

Hà Nội (HNX) trong giai đoạn năm 2006 đến năm 2012, sử dụng phương pháp hồi quy gộp Kết quả nghiên cứu cho thấy việc quản trị vốn lưu động hiệu quả thông qua rút ngắn thời gian thu tiền bán hàng và rút ngắn thời gian luân chuyển tồn kho sẽ tác động tích cực đến khả năng sinh lời của các doanh nghiệp, tuy nhiên kết quả lại khác biệt giữa các doanh nghiệp thuộc các nhóm ngành khác nhau

Phan Gia Quyền và Bùi Văn Huy (2016) nghiên cứu kiểm định mối

quan hệ giữa quản trị vốn luân chuyển và tính thanh khoản hoạt động của các doanh nghiệp tại Việt Nam trong giao đoạn 2007 đến năm 2014 của 268 doanh

nghiệp được niêm yết trên HOSE và Sở giao dịch chứng khoán Hà Nội (HNX) Kết quả phát hiện bằng chứng cho việc quản trị vốn lưu động hiệu quả sẽ cải thiện được tính thanh khoản hoạt động của doanh nghiệp

2.2.3 Thảo luận các nghiên cứu trước có liên quan

Qua khảo lược các nghiên cứu trước cho thấy quản trị vốn lưu động được đo lường bởi chu kỳ vốn lưu động tác động ngược chiều đến dòng tiền hoạt động kinh doanh, mối quan hệ này được khẳng định trong nghiên cứu của Haitham Nobanee và Maryam Al Hajjar (2009), Lucy W Mwangi và các cộng sự (2014), Aymen Telmoudi và các cộng sự (2010), Bùi Ngọc Toản (2016), Chu Thị Thu Thủy (2014), Huỳnh Phương Đông và Jyh-Tay Su (2010), Phan Đình Nguyên và Nguyễn Ngọc Trãi (2014), Nguyễn Thị Uyên Uyên và Từ Thị Kim Thoa (2014) Các nghiên cứu trước không chỉ tiếp cận và kiểm định tác động của chu kỳ vốn lưu động đến dòng tiền hoạt động kinh doanh của các doanh nghiệp mà còn kiểm định tác động của từng yếu tố cấu thành nên chu kỳ vốn lưu động đến dòng tiền hoạt động kinh doanh, tuy nhiên kết quả kiểm định có những khác biệt nhau,

cụ thể như sau:

- Thời gian luân chuyển tồn kho có thể tác động ngược chiều đến dòng tiền hoạt động kinh doanh theo nghiên cứu của Aymen Telmoudi và các cộng sự (2010), Keramat Jafari và Hasan Hematti (2014), Nguyễn Thị Uyên Uyên và

Từ Thị Kim Thoa (2014), Huỳnh Phương Đông và Jyh-Tay Su (2010), Vương Đức Hoàng Quân và Dương Diễm Kiều (2016), Bùi Ngọc Toản (2016), trong khi đó kết quả nghiên cứu của Haitham Nobanee và Maryam

Al Hajjar (2009), Chu Thị Thu Thủy (2014) lại đưa ra kết luận ngược lại

- Thời gian thu tiền bán hàng rút ngắn sẽ rút ngắn chu kỳ vốn lưu động và tác động tích cực đến dòng tiền hoạt động kinh doanh, mối quan hệ này được kiểm định và kết luận theo nghiên cứu của Haitham Nobanee và Maryam Al Hajjar (2009) Aymen Telmoudi và các cộng sự (2010) Nguyễn Thị Uyên Uyên và Từ Thị Kim Thoa (2014) Phan Đình Nguyên và Nguyễn Ngọc Trãi (2014) Huỳnh Phương Đông và Jyh-Tay Su (2010) Chu Thị Thu Thủy (2014)

- Thời gian trả tiền mua hàng rút ngắn sẽ kéo dài chu kỳ vốn lưu động và tác động tiêu cực đến dòng tiền hoạt động kinh doanh, mối quan hệ này được kiểm định và kết luận theo nghiên cứu của Haitham Nobanee và Maryam Al Hajjar (2009), Aymen Telmoudi và các cộng sự (2010), Lucy W Mwangi và các cộng

sự (2014), Huỳnh Phương Đông và Jyh-Tay Su (2010), Chu Thị Thu Thủy (2014)

Như vậy, các nghiên cứu trước cung cấp bằng chứng thực nghiệm, không chỉ kiểm định cơ sở lý thuyết mà còn gợi ý cho hướng thiết kế mô hình nghiên cứu của đề tài với biến phụ thuộc là dòng tiền hoạt động kinh doanh, biến độc lập là quản trị vốn lưu động được đo lường bởi chu kỳ vốn lưu động với

3 thành phần là thời gian luân chuyển tồn kho, thời gian thu tiền bán hàng và thời gian trả tiền mua hàng

TÓM TẮT CHƯƠNG 2

Chương 2 đã khảo lược 4 lý thuyết nhằm giải thích tác động của quản trị vốn lưu động đến dòng tiền hoạt động kinh doanh của các doanh nghiệp, bao gồm: lý thuyết chu kỳ vốn lưu động, lý thuyết về dòng tiền hoạt động kinh doanh, lý thuyết dựa vào giá trị và lý thuyết chi phí giao dịch

Ngoài ra, chương 2 đã thực hiện khảo lược 8 nghiên cứu thực nghiệm ở nước ngoài và 6 nghiên cứu thực nghiệm tại Việt Nam, từ đó, chương này đã thảo luận nhằm khẵng định khoảng trống nghiên cứu về tác động của quản trị vốn lưu động đến dòng tiền hoạt động kinh doanh của các doanh nghiệp phi tài chính niêm yết tại Việt Nam, đồng thời định hướng mô hình nghiên cứu sẽ được thiết kế và sử dụng tại các chương tiếp theo

CHƯƠNG 3 MÔ HÌNH NGHIÊN CỨU

VÀ PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU

3.1 QUY TRÌNH NGHIÊN CỨU

Nhằm thực hiện mục tiêu nghiên cứu tác động của quản trị vốn lưu động

đến dòng tiền hoạt động kinh doanh của các doanh nghiệp phi tài chính niêm yết

tại Việt Nam, quy trình nghiên cứu của đề tài được thiết kế với các bước như sau:

Bước 1:

Tiếp cận cơ sở lý thuyết và các bằng chứng thực nghiệm có liên quan, đề

tài lựa chọn các biến đưa vào mô hình nghiên cứu và dự kiến phương trình hồi

quy; đồng thời tiến hành xây dựng giả thiết nghiên cứu

Bước 2:

Lựa chọn doanh nghiệp đưa vào mẫu nghiên cứu theo các tiêu chí phù hợp

với mục tiêu nghiên cứu, đối tượng và phạm vi nghiên cứu; từ đó, tiến hành thu

thập và xử lý dữ liệu theo mô hình nghiên cứu đã có ở bước 1

Bước 3:

Xác định phương pháp nghiên cứu với những kỹ thuật phân tích và ước

lượng cụ thể: thống kê mô tả, phân tích tương quan và phân tích hồi quy dữ liệu

bảng theo phương pháp hồi quy gộp (Pooled OLS - Pooled Ordinary Least

Squares) nếu không có hiện tượng đa cộng tuyến nghiêm trọng, mô hình hiệu ứng

cố định (FEM - Fixed Effects Model) và mô hình hiệu ứng ngẫu nhiên (REM -

Random Effects Model)

Bước 4:

Kiểm định các giả thuyết nghiên cứu, có thể sử dụng kiểm định F hoặc

kiểm định t với mức ý nghĩa 1%, 5% hoặc 10% nhằm xác định các biến độc lập có

ý nghĩa thống kê nhằm giải thích cho biến phụ thuộc; đồng thời tiến hành kiểm

định Hausman để lựa chọn giữa FEM với REM, kiểm định Redundant Fixed

Effects để lựa chọn giữa FEM và Pooled OLS và kiểm định Lagrange multiplier

(LM) để lựa chọn giữa REM và Pooled OLS, qua đó lựa chọn được kết quả hồi

quy phù hợp nhất

Bước 5:

Tiến hành kiểm định các vi phạm (nếu có) của mô hình hồi quy để đảm bảo tính vững chắc cho kết quả nghiên cứu, bao gồm: hiện tượng tự tương quan, phương sai sai số thay đổi; nếu không có các vi phạm này thì kết hợp với bước 4

để thực hiện bước 6; nếu có một trong các vi phạm này thì đề tài sẽ khắc phục bằng phương pháp ước lượng GLS (Generalized Least Square) để tìm ra kết quả hồi quy cuối cùng kèm theo kiểm định các giả thuyết nghiên cứu tại mục 4 và chuyển sang bước 6

Bước 6:

Đây là bước cuối cùng của quy trình nghiên cứu, căn cứ kết quả hồi quy,

đề tài tiến hành thảo luận, đúc rút kết luận và đưa ra các gợi ý, khuyến nghị có liên quan nhằm trả lời các câu hỏi nghiên cứu cũng như giải quyết mục tiêu nghiên cứu đã đề ra

3.2 MÔ HÌNH NGHIÊN CỨU

3.2.1 Mô hình nghiên cứu

Đề tài nghiên cứu cứu tác động của quản trị vốn lưu động đến dòng tiền hoạt động kinh doanh của các doanh nghiệp phi tài chính niêm yết tại Việt Nam thể hiện tại hình 3.1, kế thừa nghiên cứu của Keramat Jafari và Hasan Hematti (2014)

Hình 3.1 Thiết kế nghiên cứu của tác giả

Theo mô hình nghiên cứu thể hiện ở hình 3.1, quản trị vốn lưu động là nhân tố tác động dòng tiền hoạt động kinh doanh của các doanh nghiệp, trong đó: quản trị vốn lưu động được đo lường bởi chỉ tiêu chu kỳ vốn lưu động với 3 thành phần cấu thành là thời gian luân chuyển tồn kho, thời gian thu tiền bán hàng và thời gian trả tiền mua hàng; vì vậy, với mục tiêu nghiên cứu đã đề cập, đề tài sẽ được thực hiện với 2 mô hình hồi quy dự kiến như sau:

Mô hình thứ nhất:

OCF i,t = β 0 + β 1 x WCM i,t + β 2 x SIZE i,t + β 3 x GROWTH i,t + β 4 x LEV i,t + β 5 x LIQ i,t + ε i,t

Mô hình thứ hai:

OCF i,t = β 0 + β 1 x ID i,t + β 2 x RD i,t + β 3 x LEV i,t + β 4 x SIZE i,t + β 5 x GROWTH i,t +

β 6 x LEV i,t + β 7 x LIQ i,t + ε i,t

Trong đó:

OCF: Tỷ lệ dòng tiền ròng hoạt động kinh doanh trên doanh thu

WCM: Quản trị vốn lưu động

SIZE: Quy mô doanh nghiệp

GROWTH: Khả năng tăng trưởng

LEV: Tỷ số nợ

LIQ: Thanh khoản/Hệ số khả năng thanh toán hiện thời

ID: Thời gian tồn kho

RD: Thời gian thu tiền bán hàng

LEV: Thời gian trả tiền mua hàng

3.2.2 Giải thích các biến

Mô hình nghiên cứu tác động của quản trị vốn lưu động đến dòng tiền hoạt động kinh doanh của các doanh nghiệp phi tài chính niêm yết tại Việt Nam như đã cập tại mục 3.3.1 bao gồm biến phụ thuộc, biến độc lập và biến kiểm soát

- Biến phụ thuộc trong 2 mô hình nghiên cứu đều là dòng tiền hoạt động kinh doanh (OCF), đo lường bởi tỷ lệ dòng tiền ròng từ hoạt động kinh doanh trên doanh thu , được tiếp cận thông qua báo cáo lưu chuyển tiền tệ và báo cáo kết quả hoạt động kinh doanhvới công thức tính như sau:

Chu kỳ vốn

lưu động

Tỷ lệ dòng tiền ròng từ hoạt động kinh doanh Dòng tiền ròng từ hoạt động kinh doanh

Doanh thu thuần

- Biến độc lập của mô hình thứ nhất là quản trị vốn lưu động (WCM),

đo lường bởi chu kỳ vốn lưu động, hay còn gọi là chu kỳ tiền trong sản xuất kinh doanh, với 3 thành phần cấu thành theo phương trình sau:

Các biến độc lập được tiếp cận trên cơ sở báo cáo kết quả kinh doanh, bảng cân đối kế toán, thuyết minh báo cáo tài chính và tài liệu khác ngoài báo cáo tài chính, số ngày quy ước của một năm được tính chẵn là 360 ngày

- Biến kiểm soát trong các mô hình nghiên cứu của đề tài là quy mô doanh nghiệp (SIZE), khả năng tăng trưởng (GROWTH), tỷ số nợ (LEV) và hệ số thanh khoản (LIQ) trong đó: quy mô doanh nghiệp được đo lường bởi logarit của

Thời gian luân chuyển tồn kho

Thời gian thu tiền bán hàng

Thời gian trả tiền mua hàng

tổng tài sản, khả năng tăng trưởng được đo lường bởi tỷ lệ tăng (giảm) doanh thu thuần, tỷ số nợ trên cho tổng tài sản, tính thanh khoản được đo bằng tài sản ngắn hạn/nợ ngắn hạn

3.2.3 Giả thuyết nghiên cứu

Như đã đề cập , đề tài nghiên cứu tác động của quản trị vốn lưu động đến dòng tiền hoạt động kinh doanh của các doanh nghiệp phi tài chính niêm yết tại Việt Nam với 4 mô hình hồi quy; căn cứ vào các cơ sở lý thuyết và nghiên cứu thực nghiệm trong cũng như ngoài nước, đề tài đưa ra các giả thuyết nghiên cứu

về ảnh hưởng của các biến độc lập và các biến kiểm soát như sau:

3.2.3.1 Quản trị vốn lưu động đo lường bởi chu kỳ vốn lưu động

Theo lý thuyết chu kỳ vốn lưu động, lý thuyết chi phí giao dịch và lý thuyết dựa vào giá trị đều gợi ý rằng các doanh nghiệp cần tập trung quản trị vốn lưu động hiệu quả nhằm đảm bảo khả năng tạo tiền, tức là thông qua rút ngắn chu kỳ vốn lưu động - chu kỳ luân chuyển tiền trong kinh doanh sẽ góp phần tăng dòng tiền hoạt động kinh doanh Các nghiên cứu thực nghiệm trong và ngoài nước cũng

đã kiểm định và khẳng định mối quan hệ nói trên, chẳng hạn như Haitham Nobanee và Maryam Al Hajjar (2009), Lucy W Mwangi và các cộng sự (2014), Aymen Telmoudi và các cộng sự (2010), Bùi Ngọc Toản (2016), Chu Thị Thu Thủy (2014), Huỳnh Phương Đông và Jyh-Tay Su (2010), Phan Đình Nguyên và Nguyễn Ngọc Trãi (2014), Nguyễn Thị Uyên Uyên và Từ Thị Kim Thoa (2014); tuy nhiên quản trị vốn lưu động không có ý nghĩa thống kê trong nghiên cứu của Hashem Valipour và các cộng sự (2012), Vương Đức Hoàng Quân và Dương Diễm Kiều (2016) Như vậy, giả thiết cho nhân tố chu kỳ vốn lưu động đại diện cho quản trị vốn lưu động như sau:

H0: Chu kỳ vốn lưu động không tác động đến dòng tiền hoạt động kinh doanh H1: Chu kỳ vốn lưu động tác động ngược chiều đến dòng tiền hoạt động kinh doanh

3.2.3.2 Thời gian luân chuyển tồn kho

Theo lý thuyết chu kỳ vốn lưu động, thời gian luân chuyển tồn kho rút ngắn sẽ rút ngắn chu kỳ vốn lưu động và tác động tích cực đến khả năng tạo tiền

từ hoạt động kinh doanh cũng như khả năng tạo lợi nhuận của doanh nghiệp; và ngược lại Tuy nhiên, kết quả nghiên cứu thực nghiệm có những kết quả khác biệt nhau; cụ thể là thời gian luân chuyển tồn kho có thể tác động ngược chiều đến dòng tiền hoạt động kinh doanh cũng như lợi nhuận theo nghiên cứu của Aymen Telmoudi và các cộng sự (2010), Keramat Jafari và Hasan Hematti (2014), Nguyễn Thị Uyên Uyên và Từ Thị Kim Thoa (2014), Huỳnh Phương Đông và Jyh-Tay Su (2010), Vương Đức Hoàng Quân và Dương Diễm Kiều (2016), Bùi Ngọc Toản (2016), trong khi đó kết quả nghiên cứu của Haitham Nobanee và Maryam Al Hajjar (2009), Chu ThịThu Thủy (2014) đưa ra kết luận ngược lại Như vậy, giả thiết cho nhân tố thời gian luân chuyển tồn kho như sau:

H0: Thời gian luân chuyển tồn kho không tác động đến dòng tiền hoạt động kinh doanh

H1: Thời gian luân chuyển tồn kho tác động ngược chiều đến dòng tiền hoạt động kinh doanh

3.2.3.3 Thời gian thu tiền bán hàng

Theo lý thuyết chu kỳ vốn lưu động, thời gian thu tiền bán hàng rút ngắn sẽ rút ngắn chu kỳ vốn lưu động và tác động tích cực đến khả năng tạo tiền từ hoạt động kinh doanh cũng như khả năng tạo lợi nhuận của doanh nghiệp; và ngược lại Tác động ngược chiều của thời gian thu tiền bán hàng đến dòng tiền hoạt động kinh doanh cũng như lợi nhuận của doanh nghiệp được kiểm định và kết luận theo nghiên cứu của Haitham Nobanee và Maryam Al Hajjar (2009) Aymen Telmoudi

và các cộng sự (2010) Nguyễn Thị Uyên Uyên và Từ Thị Kim Thoa (2014) Phan Đình Nguyên và Nguyễn Ngọc Trãi (2014) Huỳnh Phương Đông và Jyh-Tay Su (2010) Chu Thị Thu Thủy (2014) Như vậy, giả thiết cho nhân tố thời gian thu tiền bán hàng như sau:

H0: Thời gian thu tiền bán hàng không tác động đến dòng tiền hoạt động kinh doanh

H1: Thời gian thu tiền bán hàng tác động ngược đến dòng tiền hoạt động kinh doanh

3.2.3.4 Thời gian trả tiền mua hàng

Theo lý thuyết chu kỳ vốn lưu động, thời gian trả tiền mua hàng rút ngắn sẽ kéo dài chu kỳ vốn lưu động và tác động tiêu cực đến khả năng tạo tiền từ hoạt động kinh doanh cũng như khả năng tạo lợi nhuận của doanh nghiệp; và ngược lại Tác động cùng chiều của thời gian trả tiền mua hàng đến dòng tiền hoạt động kinh doanh cũng như lợi nhuận của doanh nghiệp được kiểm định và kết luận theo nghiên cứu của Haitham Nobanee và Maryam Al Hajjar (2009), Aymen Telmoudi

và các cộng sự (2010), Lucy W Mwangi và các cộng sự (2014), Huỳnh Phương Đông và Jyh-Tay Su (2010), Chu Thị Thu Thủy (2014) Như vậy, giả thiết cho nhân tố thời gian trả tiền mua hàng như sau:

H0: Thời gian trả tiền mua hàng không tác động đến dòng tiền hoạt động kinh doanh

H1: Thời gian trả tiền mua hàng tác động cùng chiều đến dòng tiền hoạt động kinh doanh

Bảng 3.1 tổng hợp giả thuyết nghiên cứu, đưa ra kỳ vọng tác động đến dòng tiền hoạt động kinh doanh của quản trị vốn lưu động (WCM) được đo lường bởi chu

kỳ vốn lưu động với 3 thành phần là thời gian luân chuyển tồn kho (ID), thời gian thu tiền bán hàng (RD) và thời gian trả tiền mua hàng (PD), và của bốn biến kiểm soát là quy mô doanh nghiệp (SIZE), khả năng tăng trưởng (GROWTH),tỷ số nợ (LEV) và hệ số khả năng thanh toán hiện thời (LIQ)

WCM + Haitham Nobanee và Maryam Al Hajjar (2009),

Lucy W Mwangi và các cộng sự (2014), Aymen Telmoudi và các cộng sự (2010), Bùi Ngọc Toản (2016), Chu Thị Thu Thủy (2014), Huỳnh Phương Đông và Jyh-Tay Su (2010), Phan Đình Nguyên và Nguyễn Ngọc Trãi (2014), Nguyễn Thị Uyên Uyên và Từ Thị Kim Thoa (2014), Ali

Asghar Sameni1 và Razieh Fakour (2019) Thời

gian tồn

kho

ID - Aymen Telmoudi và các cộng sự (2010), Keramat

Jafari và Hasan Hematti (2014), Nguyễn Thị Uyên Uyên và Từ Thị Kim Thoa (2014), Huỳnh Phương Đông và Jyh-Tay Su (2010), Vương Đức Hoàng Quân và Dương Diễm Kiều (2016), Bùi Ngọc Toản (2016), Phan Gia Quyền và Bùi Văn Huy (2016)

Thời

gian thu

tiền bán

hàng

RD - Haitham Nobanee và Maryam Al Hajjar (2009),

Aymen Telmoudi và các cộng sự (2010), Nguyễn Thị Uyên Uyên và Từ Thị Kim Thoa (2014), Phan Đình Nguyên và Nguyễn Ngọc Trãi (2014), Huỳnh Phương Đông và Jyh-Tay Su (2010), Chu Thị Thu Thủy (2014)

Thời

gian trả

tiền mua

hàng

PD + Haitham Nobanee và Maryam Al Hajjar (2009),

Aymen Telmoudi và các cộng sự (2010), Lucy

W Mwangi và các cộng sự (2014), Huỳnh Phương Đông và Jyh-Tay Su (2010), Chu Thị Thu Thủy (2014)

Quy mô

doanh

nghiệp

SIZE + Keramat Jafari và Hasan Hematti (2014), Bùi

Ngọc Toản (2016), Chu Thị Thu Thủy (2014),

Phan Gia Quyền và Bùi Văn Huy (2016)

Khả

năng

tăng

trưởng

GROWTH + Hashem Valipour và các cộng sự (2012), Keramat

Jafari và Hasan Hematti (2014)

Tỷ số nợ LEV - Phan Gia Quyền và Bùi Văn Huy (2016), Afza, T

và Nazir, M.S (2008)