Giải pháp nâng cao hiệu quả hoạt động TTQT tại ngân hàng TMCP Kỹ Thương Việt Nam – chi nhánh Thăng Long.DOC

Giải pháp nâng cao hiệu quả hoạt động TTQT tại ngân hàng TMCP Kỹ Thương Việt Nam – chi nhánh Thăng Long

Lời mở đầu

1 Tính cấp thiết của đề tài

Hiện nay, quốc tế hoá, toàn cầu hoá đang là xu thế tất yếu của thời đại.Theo đó, tất cả các quốc gia trên thế giới đều hoà mình vào dòng chảy hộinhập hợp tác để cùng đạt mục tiêu chung là hoà bình, phát triển bền vững vàtiến bộ xã hội Nhờ có xu thế này, mọi mặt của một quốc gia có sự liên kếtchặt chẽ với các quốc gia khác, đặc biệt là lĩnh vực hợp tác kinh tế quốc tế.Trong đó TTQT nổi lên với vai trò nh chiếc cầu nối giữa kinh tế trong nớc vớiphần còn lại của thế giới bên ngoài

Đối với các NHTM, TTQT góp phần quan trọng trong việc tạo nên hiệuquả hoạt động kinh doanh của mỗi ngân hàng, là mắt xích không thể thiếu đểthúc đẩy các hoạt động kinh doanh ngân hàng khác phát triển Giải quyết tốtvấn đề hiệu quả hoạt động TTQT sẽ góp phần thúc đẩy và tạo tiền đề thuận lợi

để các NHTM có đợc những bớc đi ban đầu cần thiết khi bớc vào sân chơibình đẳng của xu thế hội nhập quốc tế về Ngân hàng

Không ngoại lệ, Techcombank Thăng Long luôn nhận thức rõ vai tròcủa TTQT đối với bản thân ngân hàng và với nền kinh tế đất nớc Tuy nhiên,vốn chỉ là một chi nhánh cấp một với vẻn vẹn 10 năm hoạt động,Techcombank Thăng Long vẫn còn những hạn chế nhất định trong quá trìnhcung cấp các dịch vụ TTQT, hơn nữa ngân hàng cũng đang phải đối mặt với

sự cạnh tranh gay gắt trong nớc cũng nh thách thức từ hội nhập quốc tế Do

đó, việc phân tích thực trạng và từ đó tìm ra các giải pháp nâng cao hiệu quảhoạt động TTQT là rất cần thiết Sau thời gian thực tập tại ngân hàng cùngnhững kiến thức đã đợc học tại Học viện Ngân hàng, em đã mạnh dạn chọn đề

tài nghiên cứu: Giải pháp nâng cao hiệu quả hoạt động TTQT tại ngân“Giải pháp nâng cao hiệu quả hoạt động TTQT tại ngân

hàng TMCP Kỹ Thơng Việt Nam – chi nhánh Thăng Long” chi nhánh Thăng Long ” làm khoáluận tốt nghiệp

2 Mục đích nghiên cứu

- Hệ thống hoá các lý luận liên quan đến hoạt động TTQT, làm sáng tỏ vai tròcủa nó đối với NHTM và với nền kinh tế

- Xây dựng một hệ thống các chỉ tiêu nhằm đánh giá hiệu quả hoạt độngTTQT

- Phân tích thực trạng hoạt động TTQT tại Techcombank Thăng Long trongnhững năm gần đây nhằm rút ra đợc những đánh giá, đề xuất, kiến nghị, giải

pháp để nâng cao hiệu quả hoạt động TTQT tại Techcombank nói chung vàTechcombank Thăng Long nói riêng.

3 Đối tợng và phạm vi nghiên cứu

- Đối tợng nghiên cứu: Hoạt động TTQT tại Techcombank Thăng Long

- Phạm vi nghiên cứu: Khoá luận chủ yếu đi sâu vào đánh giá hoạt độngTTQT tại Techcombank Thăng Long trong giai đoạn 2003- 2005 qua một sốchỉ tiêu định tính và định lợng

4 Phơng pháp nghiên cứu

- Sử dụng phơng pháp nghiên cứu duy vật biện chứng – chi nhánh Thăng Long” nghiên cứu hoạt độngTTQT và các chỉ tiêu đánh giá hiệu quả hoạt động TTQT trong mối liên hệtổng thể với hoạt động kinh doanh khác của ngân hàng và môi trờng xungquanh

- Phơng pháp duy vật lịch sử của chủ nghĩa Mác, phơng pháp trừu tợng hoákhoa học, phơng pháp thống kê chọn mẫu kết hợp với phân tích tổng hợp và sosánh mô hình hoá

5 Kết cấu của khoá luận

Ngoài phần mở đầu và kết luận, khoá luận đợc kết cấu thành 3 chơng:

Chơng 1: Những vấn đề cơ bản về thanh toán quốc tế.

Chơng 2: Thực trạng hiệ u quả hoạt động thanh toán quốc tế tại NHTMCP Kỹ Thơng Việt Nam chi nhánh Thăng Long.

Chơng 3: Giải pháp nâng cao hiệu quả hoạt động TTQT tại NHTMCP Kỹ Thơng Việt Nam chi nhánh Thăng Long

Chơng 1 Những vấn đề cơ bản về Thanh Toán Quốc Tế

1.1. Thanh toán Quốc tế và vai trò của nó trong nền kinh tế

1.1.1 Khái niệm Thanh toán quốc tế

Quan hệ quốc tế giữa các nớc bao gồm nhiều lĩnh vực nh kinh tế, chínhtrị, văn hoá trong đó quan hệ kinh tế mà chủ yếu là ngoại thơng chiếm vị tríchủ đạo, là cơ sở cho các quan hệ kinh tế khác tồn tại và phát triển Quá trìnhtiến hành các hoạt động quốc tế dẫn đến những nhu cầu chi trả thanh toángiữa các chủ thể ở các nớc khác nhau từ đó hình thành và phát triển hoạt độngTTQT, trong đó ngân hàng là cầu nối giữa các bên

Thanh toán quốc tế là việc thực hiện các nghĩa vụ chi trả và quyền ởng lợi về tiền tệ phát sinh trên cơ sở hợp đồng kinh tế và phi kinh tế giữa các

h-tổ chức, cá nhân nớc này với h-tổ chức quốc tế thông qua quan hệ ngân hàng của các nớc có liên quan

Từ khái niệm trên cho thấy, TTQT không chỉ là thanh toán thơng mại

mà còn bao gồm thanh toán phi thơng mại nh: Thanh toán viện trợ, vay nợ

n-ớc ngoài, chi trả chi phí của các cơ quan ngoại giao ở nn-ớc ngoài Việc thựchiện thanh toán phát sinh trên cơ sở hàng hoá xuất nhập khẩu và cung ứng cácdịch vụ thơng mại cho nớc ngoài theo giá cả thị trờng quốc tế đợc gọi làTTQT trong ngoại thơng

1.1.2 Vai trò của Thanh toán quốc tế

Sự phát triển nhanh chóng của nền kinh tế ở một số nớc trên thế giớitrong thời gian qua đã chứng tỏ rằng: nền kinh tế của một nớc không thể pháttriển với một chính sách đóng cửa, chỉ dựa vào tích luỹ, trao đổi trong nớc.Một nền kinh tế chỉ có thể phát triển đợc trên cơ sở phát huy các lợi thế trongnớc, tận dụng nguồn lực bên ngoài, phát huy lợi thế so sánh và kết hợp sứcmạnh trong hợp tác kinh tế quốc tế Trớc xu thế toàn cầu hoá, các quốc gia

đều đặt hoạt động kinh tế đối ngoại lên hàng đầu thì hoạt động TTQT ngàycàng khẳng định đợc vai trò ngày càng quan trọng trong nền kinh tế quốc dân

1.1.2.1 Đối với nền kinh tế

TTQT là khâu quan trọng trong quá trình mua bán dịch vụ giữa các tổchức cá nhân thuộc các quốc gia khác nhau Nếu không có hoạt động TTQTthì hoạt động kinh tế đối ngoại sẽ khó tồn tại và phát triển đợc Nếu hoạt độngTTQT đợc nhanh chóng an toàn, chính xác sẽ giải quyết đợc mối quan hệ giữangời mua, ngời bán một cách hiệu quả Về giác độ kinh doanh, ngời muathanh toán, ngời bán giao hàng thể hiện chất lợng của một chu kỳ kinh doanh,phản ánh hiệu quả kinh tế và tài chính trong hoạt động của các doanh nghiệp

Nh vậy, đối với nền kinh tế, TTQT góp phần mở rộng và trao đổi quan hệ kinh

tế đối ngoại, tăng cờng vị thế kinh tế của mỗi quốc gia trên thơng trờng quốc

tế, là cầu nối giữa các quốc gia trong quan hệ thanh toán tiền hàng có hiệuquả

Ngoài ra, vai trò quan trọng của TTQT đối với sự phát triển kinh tế củamột quốc gia còn đợc thể hiện chủ yếu ở các mặt sau :

- Bôi trơn, thúc đẩy hoạt động xuất nhập khẩu của nền kinh tế nh mộttổng thể

- Thúc đẩy hoạt động đầu t nớc ngoài trực tiếp và gián tiếp

1.1.2.2 Đối với NHTM

Ngày nay hoạt động TTQT là một dịch vụ không thể thiếu đối với cácNHTM Nó đem lại nguồn thu đáng kể về cả số lợng tuyệt đối và tỷ trọng.TTQT là một mắt xích quan trọng chắp nối và thúc đẩy sự phát triển và mởrộng các hoạt động kinh doanh khác của ngân hàng nh : Kinh doanh ngoạihối, tài trợ xuất nhập khẩu, bảo lãnh ngân hàng trong ngoại thơng, tăng cờngnguồn vốn huy động - đặc biệt là nguồn vốn bằng ngoại tệ TTQT tạo điềukiện thu hút khách hàng, mở rộng thị phần kinh doanh của NHTM Điều này

có ý nghĩa rất quan trọng trong bối cảnh cạnh tranh giữa các ngân hàng ngàycàng trở nên khốc liệt

Sự phát triển toàn diện của hoạt động TTQT giúp ngân hàng nâng cao

đ-ợc uy tín trên trờng quốc tế Trên cơ sở đó, khai thác đđ-ợc nguồn vốn tài trợcủa các ngân hàng nớc ngoài và nguồn vốn trên thị trờng tài chính, nhằm đápứng tốt hơn nhu cầu vay vốn của khách hàng Mặt khác, sự gia tăng về uy tínthông qua việc thực hiện tốt hoạt động TTQT sẽ giúp ngân hàng có điều kiện

mở rộng các dịch vụ và các nghiệp vụ kinh doanh khác

TTQT giúp cho hoạt động ngân hàng vợt ra khỏi phạm vi quốc gia, hộinhập vào hệ thống ngân hàng thế giới

Tóm lại, khi xem xét vai trò của TTQT, có thể thấy hoạt động này có vịtrí vô cùng quan trọng đối với nền kinh tế quốc dân nói chung và hoạt độngkinh doanh ngân hàng nói riêng Do đó, việc nghiên cứu phân tích nội dunghoạt động TTQT để hoạt động này ngày càng phát triển là hết sức cần thiết

1.1.3 Các nguồn luật điều chỉnh quan hệ TTQT

Các quốc gia trên thế giới đều có phong tục tập quán và hệ thống phápluật của riêng mình, vì vậy khi tiến hành hoạt động TTQT thờng xảy ranhững bất đồng, tranh chấp giữa các bên gây ra tốn kém về thời gian và tiềncủa Để khắc phục những tồn tại đó, ngời ta xây dựng một hệ thống các luậtpháp thống nhất mang tính quốc tế để điều chỉnh các hoạt động quốc tế, trong

đó có TTQT

Dới đây là những văn bản chủ yếu điều chỉnh quan hệ TTQT:

1.1.3.1 Quy tắc và thực hành thống nhất về tín dụng chứng từ

(Uniform customs and practice for Documentary Credit- gọi tắt là UCP)UCP là một văn bản tập hợp toàn bộ các quy tắc, những định nghĩachuẩn mực thống nhất trong thực hành nghiệp vụ tín dụng chứng từ (TDCT)trên phạm vi quốc tế Nó phân định rõ quyền lợi, nghĩa vụ và trách nhiệm củacác bên tham gia vào giao dịch TDCT Mặc dù đây chỉ là những quy định đ ợcsoạn thảo bởi Phòng Thơng mại quốc tế – chi nhánh Thăng Long” ICC nhng UCP đợc coi là luậtquốc tế về ngân hàng trong giao dịch TDCT và đợc áp dụng rộng rãi tại hơn

165 quốc gia, tạo hành lang pháp lý cho mọi giao dịch quốc tế của ngân hàngphục vụ nền thơng mại thế giới

Kể từ khi phát hành lần đầu tiên năm 1933, bản quy tắc đã qua 6 lầnsửa đổi nhằm theo kịp với sự phát triển của nền mậu dịch và khoa học kỹ thuậtthế giới Lần sửa đổi gần đây nhất là vào năm 1993 với tên gọi UCP 500 đợccoi là bản hoàn thiện nhất tính đến thời điểm hiện tại tuy vẫn còn nhiều điềukhoản cha hợp lý và còn nhiều thiếu sót

Cũng cần lu ý rằng UCP là một văn bản mang tính quy phạm tuỳ ý,không bắt buộc phải áp dụng Do đó, khi sử dụng phơng thức TDCT, các bênmuốn áp dụng thì phải ghi rõ “Giải pháp nâng cao hiệu quả hoạt động TTQT tại ngândẫn chiếu UCP ” trong th tín dụng

Tại Việt Nam, tất cả các NHTM đợc phép hoạt động nghiệp vụ kinhdoanh đối ngoại khi tiến hành các giao dịch thanh toán theo phơng thức TDCT

đều có cam kết tuân thủ thực hiện UCP hiện hành (UCP 500)

Ngoài ra còn có bản phụ trơng của UCP, đó là :

- eUCP – chi nhánh Thăng Long” supplement to UCP 500 for Electronic Presentation: gồm cácquy định về xuất trình chứng từ điện tử đợc chính thức phát hành lần đầu vàotháng 1-2002 eUCP không thay thế UCP 500, nó đợc sử dụng để điều chỉnhcho việc xuất trình chứng từ điện tử tơng đơng chứng từ giấy theo UCP

- ISBP – chi nhánh Thăng Long” International Standard Banking Practice for Examination ofthe Documents under Document Credit: Là một văn bản cụ thể hoá các thông

lệ trong UCP và hệ thống hoá các ý kiến quyết định của ICC về việc kiểm trachứng từ trong thanh toán TDCT ISBP đợc coi là cẩm nang hữu ích cho cácngân hàng vận hành vào thực tiễn hoạt động

1.1.3.2 Quy tắc thống nhất về Nhờ thu

– chi nhánh Thăng Long” Uniform Rules for Collections – chi nhánh Thăng Long” URC : Ra đời nhằm tạo điều kiệnthuận lợi trong thực hành nghiệp vụ Nhờ thu trong TMQT trên phạm vi toànthế giới URC quy định những vấn đề có tính nguyên tắc về khái niệm, hìnhthức và cơ cấu Nhờ thu về quyền lợi, nghĩa vụ, trách nhiệm của ngân hàng vàcác bên có liên quan, về chi phí và chứng từ Nhờ thu

1.1.3.3 Luật Hối phiếu

Trong phạm vi quốc gia, mỗi nớc đều sử dụng nguồn luật của riêngmình còn trên phạm vi thế giới, hiện nay một số điều ớc quốc tế và luật quốcgia quan trọng đợc ngân hàng và các bên tham gia hoạt động thơng mại sửdụng:

- Công ớc Geneve 1930 – chi nhánh Thăng Long” Luật thống nhất về Hối phiếu

( Uniform Law for Bill of Exchange – chi nhánh Thăng Long” ULB 1930)

- Hệ thống luật của các nớc thuộc khối Anglo-Saxon, dựa trên cơ sởluật hối phiếu của Anh Quốc ( Bill of Exchange Act – chi nhánh Thăng Long” BEA 1882)

- Công ớc liên hợp quốc về về Hối phiếu và lệnh phiếu quốc tế

( Bill of Exchange and International Promissory Note- UN convention 1980)

1.1.3.4 Công ớc Geneve về Séc – chi nhánh Thăng Long” Genève Conventions for Check 1931

Nhìn chung các quốc gia sử dụng Séc làm phơng tiện TTQT đều ápdụng những quy định có liên quan đến việc lu thông Séc trong công ớcGeneve

Ngoài công ớc Geneve 1931 hiện nay hệ thống luật về Séc của Anh – chi nhánh Thăng Long”

Mỹ cũng đợc áp dụng trong TMQT

1.1.3.5 Thoả ớc giữa các Ngân Hàng

Là những thoả ớc thống nhất về các vấn đề liên quan đến hoạt động tiền

tệ, tín dụng và thanh toán nhằm tạo điều kiện thuận lợi cho quá trình triển khaithực hiện thanh toán các hợp đồng do chủ thể trong nớc ký kết với các chủ thểnớc ngoài

1.1.3.6 Các điều kiện thơng mại quốc tế – chi nhánh Thăng Long” INCOTERMS

Là văn bản tập hợp toàn bộ những điều kiện thơng mại thông dụng nhấttrong ngoại thơng Nó phân định quyền hạn và trách nhiệm của các bên mua,bán trong việc phân chia chi phí, rủi ro ,vận chuyển và bốc dỡ, bảo hiểm hànghoá từ ngời bán sang ngời mua cũng nh việc thúc đẩy xuất nhập khẩu Vănbản đợc sử dụng phổ biến hiện nay là INCOTERMS 2000

Ngoài ra còn phải kể đến Hợp đồng thơng mại quốc tế: Là một văn bảnthoả thuận có hiệu lực pháp lý giữa các bên mua bán thuộc các quốc gia khácnhau, trong đó quy định bên bán có trách nhiệm giao hàng- chuyển quyền sởhữu hàng hoá cùng các chứng từ liên quan và nhận tiền Bên mua có nghĩa vụthanh toán tiền hàng và nhận hàng

Các điều kiện trong HĐTM đợc thoả thuận trên cơ sở dẫn chiếu các

điều kiện thơng mại quốc tế Incoterms

1.1.4 Các phơng tiện sử dụng trong TTQT

1.1.4.1 Hối phiếu – chi nhánh Thăng Long” Bill of Exchange

a Khái niệm

Hối phiếu là một mệnh lệnh đòi tiền vô điều kiện do một ngời ký phát cho ngời khác, yêu cầu ngời này khi nhìn thấy hối phiếu hoặc đến một thời

điểm nhất định trong tơng lai phải trả một số tiền nhất định cho ngời hởng hoặc ngời đợc chỉ định trên hối phiếu

b Đặc điểm của Hối phiếu

Tính trừu tợng: Do trên hối phiếu chỉ ghi số tiền phải trả và những nộidung liên quan đến việc trả tiền mà không cần phải ghi nội dung quan hệ tíndụng hoặc nguyên nhân phát sinh việc trả tiền Hiệu lực pháp lý của hối phiếucũng không bị ràng buộc do nguyên nhân gì mà hối phiếu đợc phát sinh

Tính bắt buộc phải trả tiền: Khi đến thời hạn trả tiền, ngời trả tiền hốiphiếu có nghĩa vụ phải trả theo đúng nội dung ghi trên hối phiếu đã đợc chấpnhận, tuyệt đối không đợc viện lý do riêng để trì hoãn hoặc từ chối nghĩa vụtrả tiền trừ khi hối phiếu đợc lập ra trái phép

Tính lu thông: nhờ 2 đặc điểm trên mà Hối phiếu có đợc phép chuyểnnhợng một hay nhiều lần từ ngời này sang ngời khác để làm phơng tiện thanhtoán, chi trả lẫn nhau giữa các chủ thể có liên quan trong thời gian hiệu lựccủa hối phiếu

c Các bên liên quan đến hối phiếu

Ngời ký phát hay ngời phát hành: là ngời lập và ký phát hối phiếu, ờng là ngời xuất khẩu

th-Ngời trả tiền: là ngời có trách nhiệm phải thanh toán số tiền ghi trên hốiphiếu cho ngời hởng lợi khi đến thời hạn thanh toán, thờng là ngời mua hàng,ngời nhập khẩu

Ngời hởng lợi: là ngời có quyền nhận số tiền ghi trong hối phiếu, có thể

là ngời ký phát hoặc là ngời do ngời ký phát hối phiếu chỉ định

1.1.4.2 Kỳ phiếu – chi nhánh Thăng Long” Promissory Note

a Khái niệm

Kỳ phiếu là một tờ cam kết trả tiền vô điều kiện của ngời ký phát, trong

đó ngời này cam kết sẽ trả một số tiền nhất định cho ngời hởng lợi hoặc theolệnh của ngời này trả tiền cho một ngời khác quy định trong kỳ phiếu đó

Nhìn chung các điều luật thờng điều chỉnh hối phiếu cũng đợc sử dụng

để điều chỉnh lệnh phiếu trong hoạt động thơng mại Tuy nhiên, do tính thụ

động trong thanh toán nên lệnh phiếu ít đợc sử dụng hơn hối phiếu

b Đặc điểm của Kỳ phiếu

- Kỳ phiếu do ngời mua ký phát cam kết thanh toán cho ngời bán

- Trong giao dịch kỳ phiếu chỉ có hai bên liên quan là ngời ký phát vàngời thụ hởng

- Trên kỳ phiếu phải ghi rõ thời hạn trả tiền

- Một kỳ phiếu có thể do một hay nhiều ngời ký phát cam kết thanhtoán cho một hoặc nhiều ngời hởng lợi

- Kỳ phiếu không yêu cầu phải chấp nhận vì ngời ký phát chính là ngờithụ lệnh

1.1.4.3 Séc - Cheque ( Check)

a Khái niệm

Séc là một loại phơng tiện thanh toán, đã xuất hiện từ lâu và đợc sửdụng rất phổ biến trên thế giới

Theo công ớc Geneve 1931 : Séc là một tờ mệnh lệnh trả tiền vô điều

kiện do một khách hàng của ngân hàng ký phát ra lệnh cho ngân hàng trích một số tiền nhất định từ tài khoản của mình để trả cho ngời đợc chỉ định trên Séc hoặc cho ngời cầm Séc.

b Đặc điểm của Séc

Séc có tính thời hạn: Tờ Séc chỉ có giá trị tiền tệ hoặc thanh toán nếuthời hạn hiệu lực của nó cha hết Thời hạn đó tuỳ thuộc vào không gian mà tờSéc đó lu hành và tuỳ vào quy định của pháp luật của mỗi quốc gia

c Các bên liên quan

Ngời ký phát Séc: Là ngời phát Séc để trả nợ, thanh toán … họ là ng họ là ngời

có tài khoản tiền gửi thanh toán tại ngân hàng nơi phát hành Séc

Ngời thụ lệnh: Là ngân hàng thanh toán nơi ngời phát hành Séc có tàikhoản giao dịch

Ngời thụ hởng: Là ngời đợc hởng số tiền trên tờ Séc

- Không cần mang theo một lợng tiền mặt lớn khi đi mua hàng

- An toàn, vì các loại thẻ đợc làm bằng công nghệ cao, mã hoá

- Tiết kiệm, dùng thẻ vừa văn minh, hiện đại nhng không bị phân biệtgiá cả khi đi mua hàng

1.1.5 Các phơng thức thanh toán quốc tế

Phơng thức thanh toán quốc tế là toàn bộ quá trình, điều kiện quy định

để ngời mua trả tiền và nhận hàng còn ngời bán nhận tiền và giao hàng trong TMQT

Trong thực tế, điều kiện quy định để các bên giao nhận hàng hoá và chitrả tiền là rất đa dạng, do đó tồn tại nhiều phơng thức TTQT khác nhau Mỗiphơng thức đều có những u, nhợc điểm nhất định, thể hiện thành mâu thuẫn về

quyền lợi và nghĩa vụ giữa ngời XK và ngời NK Tuỳ theo hoàn cảnh và điềukiện cụ thể, các bên đối tác trong quan hệ TMQT sẽ lựa chọn và thoả thuậnvới nhau một phơng thức thanh toán cho phù hợp

Các phơng thức thanh toán quốc tế đợc sử dụng chủ yếu gồm :

1.1.5.1 Phơng thức thanh toán chuyển tiền - Remittance

a Khái niệm

Chuyển tiền là phơng thức thanh toán trong đó một khách hàng (ngờiyêu cầu chuyển tiền) yêu cầu ngân hàng phục vụ mình chuyển một số tiềnnhất định cho một ngời khác (ngời thụ hởng) ở một địa điểm nhất định vàtrong một thời gian nhất định

b Các bên tham gia thanh toán

- Ngời yêu cầu chuyển tiền (Remitter): Là ngời yêu cầu ngân hàng thaymình thực hiện chuyển tiền ra nớc ngoài, thờng là ngời NK, ngời mắc nợ hoặcngời có nhu cầu chuyển vốn

- Ngời thụ hởng (Benificiary): Là ngời nhận số tiền chuyển tới thôngqua ngân hàng, thờng là ngời XK, chủ nợ hoặc nói chung là ngời đợc ngờichuyển tiền chỉ định

- Ngân hàng nhận uỷ nhiệm chuyển tiền chuyển tiền (Remitting Bank):Ngân hàng ở nớc ngoài chuyển tiền và thực hiện lệnh chuyển tiền do ngời nàygửi tới

- Ngân hàng trả tiền (Paying Bank): là ngân hàng trực tiếp trả tiền chongời thụ hởng, thờng là ngân hàng đại lý hay chi nhánh của ngân hàng chuyểntiền tại nớc ngời thụ hởng

c Quy trình thanh toán chuyển tiền

Sơ đồ 1.1 Quy trình nghiệp vụ chuyển tiền :

(1): Căn cứ vào hợp đồng ngoại thơng, ngời XK thực hiện việc giao hàng vàBCT thơng mại cho ngời NK

Ng ời yêu cầu chuyển tiền

Remitter

(4)

(5)

(2): Ngời NK sau khi kiểm tra hàng hoá (hoặc BCT hàng hoá), nếu thấy phùhợp yêu cầu theo thoả thuận đôi bên, lập giấy uỷ nhiệm chuyển tiền (lệnhchuyển tiền) gửi tới ngân hàng phục vụ mình

(3): Ngân hàng này tiến hành kiểm tra tài khoản của ngời yêu cầu chuyển tiền,nếu số d tài khoản còn đủ thì ngân hàng sẽ chuẩn bị các thủ tục chuyển tiềnqua ngân hàng đại lý

(4): Ngân hàng chuyển tiền làm thủ tục chuyển tiền qua ngân hàng đại lý hoặcchi nhánh - ngân hàng trả tiền

(5): Ngân hàng trả tiền thanh toán tiền cho ngời thụ hởng

d Các trờng hợp áp dụng

Chuyển tiền thờng đợc sử dụng trong các bên có quan hệ mua bán tin ởng lẫn nhau, tín nhiệm nhau; thanh toán những hợp đồng có giá trị nhỏ, cáckhoản ứng trớc,thanh toán tiền đặt cọc

t-e Ưu nhợc điểm

Đây là phơng thức thanh toán rất nhanh chóng, chi phí ít.Tuy nhiên khi

áp dụng, việc trả tiền hay không phụ thuộc thiện chí trả tiền của ngời NK Rủi

ro sẽ xảy ra nếu sau khi nhận hàng ngời NK không tiến hành chuyển tiền hoặc

cố tình dây da kéo dài nhằm chiếm dụng vốn của ngời XK

1.1.5.2 Phơng thức nhờ thu – chi nhánh Thăng Long” Collection of payment

- Thanh toán và/hoặc chấp nhận thanh toán, hoặc:

- Giao chứng từ để đợc thanh toán và/hoặc chấp nhận thanh toán, hoặc:

- Giao chứng từ theo các điều kiện đã đặt ra

“Giải pháp nâng cao hiệu quả hoạt động TTQT tại ngânChứng từ tài chính” bao gồm các hối phiếu, kỳ phiếu, séc, hoặc các loạichứng từ tơng tự khác dùng để nhờ thu

“Giải pháp nâng cao hiệu quả hoạt động TTQT tại ngânChứng từ thơng mại” gồm có hoá đơn, chứng từ vận chuyển, chứng từ vềquyền sở hữu hoặc bất kỳ một loại chứng từ tơng tự nào khác, miễn là khôngphải chứng từ tài chính

Từ định nghĩa nhờ thu trên, ta có thể khái quát về nhờ thu nh sau:

Nhờ thu là phơng thức thanh toán, trong đó ngời XK sau khi hoàn thành nghĩa vụ giao hàng hoặc cung ứng dịch vụ cho ngời NK, lập BCT thanh toán,

uỷ thác cho ngân hàng phục vụ mình thu hộ số tiền từ ngời NK trên cơ sở hối phiếu do mình ký phát

b Các bên tham gia

- Ngời có yêu cầu nhờ thu (Pricipal/ Drawer): Là ngời XK hàng hoáhoặc cung ứng dịch vụ – chi nhánh Thăng Long” là ngời giao chỉ thị nhờ thu cho ngân hàng phục vụmình nhờ thu hộ tiền

- Ngời trả tiền (Drawee): Là ngời mà chứng từ đợc xuất trình để đòi tiềntheo quy định trong chỉ thị nhờ thu Họ chính là ngời NK, ngời sử dụng dịch

vụ đợc cung ứng hay gọi chung là bên NK

- Ngân hàng chuyển chứng từ (Remitting Bank): Là ngân hàng đợc ngờinhờ thu giao chỉ thị nhờ thu và các chứng từ nhờ thu Đó chính là ngân hàngphục vụ bên bán

- Ngân hàng thu hộ (Collecting Bank): Là ngân hàng ở nớc ngời mua,nhận nhờ thu và thực hiện thu tiền từ ngời mua theo các điều kiện ghi tronglệnh nhờ thu

- Ngân hàng xuất trình (Presenting Bank): Là ngân hàng thu, có nhiệm

vụ có xuất trình chứng từ tới ngời trả tiền Thờng là ngân hàng đại lý hay chinhánh của ngân hàng nhận ủy nhiệm thu ở nớc ngời mua

c Phân loại :

- Nhờ thu phiếu trơn – chi nhánh Thăng Long” Clean Collection

Theo quy tắc thống nhất về nhờ thu- URC 522-, “Giải pháp nâng cao hiệu quả hoạt động TTQT tại ngân Nhờ thu phiếu trơn cónghĩa là nhờ thu các chứng từ tài chính, không kèm theo chứng từ thơng mại”

Nói cách khác, nhờ thu phiếu trơn là phơng thức thanh toán, trong đóngời XK uỷ nhiệm cho ngân hàng phục vụ mình thu hộ tiền ở ngời NK chỉ căn

cứ vào chứng từ tài chính do mình lập ra Các chứng từ thơng mại đợc ngời

XK chuyển giao trực tiếp cho ngời NK không thông qua ngân hàng

Sơ đồ 1.2 Quy trình thanh toán nhờ thu trơn

(1): Nhà XK giao hàng hóa đồng thời giao BCT thơng mại trực tiếp cho nhàNK

(2): Nhà XK lập hối phiếu đòi tiền nhà NK và th uỷ nhiệm gửi ngân hàng

Remitter/Exporter

phục vụ mình nhờ thu hộ tiền ở nhà NK.

(3): Ngân hàng phục vụ nhà XK chuyển hối phiếu qua ngân hàng phục vụ bên

NK để nhờ thu tiền nhà NK

(4): Ngân hàng phục vụ nhà NK đòi tiền nhà NK hoặc yêu cầu ký chấp nhậnhối phiếu

(5): Nhà NK trả tiền hoặc chấp nhận trả tiền

(6): Ngân hàng thu hộ chuyển trả giá trị tiền nhờ thu hoặc hối phiếu kỳ hạn đãchấp nhận cho ngân hàng gửi nhờ thu

(7): Ngân hàng phục vụ bên XK thanh toán tiền hoặc chuyển trả hối phiếu đãchấp nhận cho nhà XK

* Nhận xét: Phơng thức này không đảm bảo lợi ích cho nhà XK vì giữaviệc nhận hàng và thanh toán tiền của nhà NK không có ràng buộc với nhau.Nhà NK có thể nhận hàng mà không chịu trả tiền hoặc chậm trễ thanh toán.Ngợc lại, đối với nhà NK, cũng có thể xảy ra trờng hợp bất lợi chẳng hạn hốiphiếu đòi tiền đến trớc, nhà NK phải trả tiền mà cha biết hàng hóa chuyểngiao có đạt yêu cầu và hợp đồng thoả thuận hay không Do đó, phạm vi ápdụng phơng thức này chủ yếu là giữa các khách hàng ở mức độ tin tởng, tínnhiệm cao, có thiện chí cả trong giao dịch thơng mại và thực hiện nghĩa vụthanh toán

- Nhờ thu kèm chứng từ – chi nhánh Thăng Long” Documentary Collection

Theo quy tắc thống nhất về nhờ thu- URC 522, nhờ thu kèm chứng từ

đ-ợc định nghĩa nh sau:

“Giải pháp nâng cao hiệu quả hoạt động TTQT tại ngânNhờ thu kèm chứng từ có nghĩa là nhờ thu:

- Chứng từ tài chính kèm theo chứng từ thơng mại

- Chứng từ thơng mại không kèm chứng từ tài chính.”

Quy trình thanh toán nhờ thu đợc diễn ra nh sau:

Sơ đồ1.3 : Quy trình nghiệp vụ thanh toán nhờ thu kèm chứng từ

Ngân hàng nhận uỷ thác

thu (Remitting Bank) Ngân hàng xuất trình (Presenting Bank)

(HĐ): Nhà XK và NK ký kết hợp đồng thơng mại trong đó điều khoản thanhtoán quy định áp dụng phơng thức thanh toán nhờ thu kèm chứng từ

(1): Nhà XK giao hàng hoá cho nhà NK

(2): Nhà XK lập BCT thanh toán ( gồm chứng từ hàng hoá và hối phiếu) gửitới ngân hàng nhận uỷ thác thu, nhờ thu hộ tiền của nhà NK

(3): Ngân hàng nhận uỷ thác thu chuyển BCT thanh toán qua ngân hàng xuấttrình, nhờ thu hộ tiền ở nhà NK

(4): Ngân hàng xuất trình thu tiền ở nhà NK (hoặc yêu cầu nhà NK ký chấpnhận hối phiếu)

(5): Nhà NK trả tiền: thanh toán hoặc chấp nhận hối phiếu hoặc phát hành kỳphiếu, giấy nhận nợ

(6): Ngân hàng xuất trình trao BCT hàng hoá để nhà NK đi nhận hàng

(7): Chuyển tiền cho ngân hàng nhận uỷ thác thu

(8): Thanh toán tiền cho nhà XK

* Lợi ích rủi ro đối với các bên :

Với nhà XK: Họ chắc chắn rằng BCT chỉ đợc giao cho nhà NK sau khingời này đã thanh toán hoặc chấp nhận thanh toán Do đó kiểm soát đợc hànghoá.Tuy nhiên, họ sẽ gặp rủi ro nếu chữ ký chấp nhận là giả mạo, chứng từ bịthất lạc, họ cũng phải gánh chịu mọi chi phí liên quan đến việc bảo vệ hànghóa của ngân hàng

Với nhà NK: Về lý thuyết, nhà NK phải thanh toán hoặc chấp nhậnthanh toán khi nhận BCT mà không đợc kiểm tra hàng hoá trớc Thực tế, họthờng có cơ hội kiểm tra BCT tại ngân hàng xuất trình trớc khi ký chấp nhận

Với ngân hàng: Giúp tăng thu nhập từ chi phí nhờ thu từ các giao dịchmua bán ngoại tệ, các giao dịch khác có liên quan, tăng cờng mối quan hệ vớingân hàng đại lý Do đó, tạo ra tiềm năng về các giao dịch đối ứng và là cơ sở

mở rộng khách hàng

1.1.5.4 Phơng thức thanh toán tín dụng chứng từ

a Khái niệm và đặc điểm

Trong các phơng thức TTQT thì TDCT là phơng thức thanh toán thôngdụng nhất hiện nay Phơng thức thanh toán này đảm bảo tối u quyền lợi vàtrách nhiệm của các bên tham gia nh là nhà XK, nhà NK cũng nh ngân hàngphục vụ nhà NK, ngân hàng phục vụ nhà XK trong quá trình thực hiện hợp

đồng cũng nh trong thanh toán tiền hàng

Tại Điều 2 UCP 500, trình bày về định nghĩa TDCT nh sau:

Nhằm phục vụ mục đích các Điều khoản này, những thuật ngữ

“Giải pháp nâng cao hiệu quả hoạt động TTQT tại ngân

TDCT , và tín dụng dự phòng (d

“Giải pháp nâng cao hiệu quả hoạt động TTQT tại ngân ” ” ới đây gọi là tín dụng) có nghĩa là bất cứ một sự thoả thuận nào, dù cho đợc gọi hoặc mô tả nh thế nào, mà theo đó một

ngân hàng (Ngân hàng phát hành) hành động đúng theo yêu cầu và/hoặc chỉ theo chỉ thị của một khách hàng (ngời phát hành th tín dụng) hoặc nhân danh chính bản thân mình:

1- Phải tiến hành trả tiền theo lệnh của một ngời thứ ba (ngời hởng lợi) hoặc chấp nhận và trả tiền các hối phiếu do ngời hởng lợi ký phát, hoặc

2- Uỷ quyền cho một ngân hàng khác tiến hành thanh toán nh thế hoặc chấp nhận trả tiền các hối phiếu đó, hoặc

3- Cho phép ngân hàng khác chiết khấu BCT quy định trong tín dụng

th với điều kiện chứng từ phù hợp với tất cả các điều khoản và điều kiện của tín dụng th.

Để thực hiện các mục đích của những điều khoản này, các chi nhánh của một ngân hàng ở các nớc khác nhau đợc coi là những ngân hàng khác ”

Ta có thể hiểu một cách đơn giản phơng thức thanh toán TDCT là

ph-ơng thức thanh toán dựa vào cam kết thanh toán có điều kiện của ngân hàngphát hành Cam kết thanh toán có điều kiện này chính là th tín dụng - Letter ofCredit

L/C là bất kỳ sự thỏa thuận nào của ngân hàng phát hành mà theo đóngân hàng phát hành sẽ trả ngay hoặc đến một thời điểm trong tơng lai sẽ trảmột số tiền nhất định cho ngời hởng lợi với điều kiện ngời hởng lợi phải xuấttrình một bộ chứng từ hoàn toàn phù hợp với các điều kiện và điều khoản củaL/C

L/C có nhiều loại khác nhau căn cứ vào các tiêu thức phân chia khácnhau, nhng chỉ có một số loại L/C phổ biến thờng sử dụng là L/C có thể hủyngang, L/C không thể hủy ngang, L/C không thể hủy ngang có xác nhận, L/Cgiáp lng, L/C dự phòng

Các chủ thể tham gia phơng thức thanh toán tín dụng chứng từ gồm:Ngời yêu cầu mở L/C (Applicant), ngời NK hoặc ngời thụ hởng (Beneficiry),ngân hàng mở L/C (Issuing Bank), ngân hàng thông báo L/C (Advising Bank),ngân hàng hoàn trả (Reimbusment Bank), ngân hàng xác nhận (ConfirmingBank), ngân hàng chiết khấu chứng từ (Negotiating Bank)

Sơ đồ 1.4: Quy trình nghiệp vụ thanh toán tín dụng chứng từ

II

Hđtm

(5) (6) (2)

Ngân hàng phát hành

(Issuing bank) Ngân hàng thông báo(Advising bank)

Ngời yêu cầu mở tín dụng

th (applicant) Ngời thụ hởng(Beneficiary)

(5)(3)

(7) (1)(8)

(4)

(6)

(HĐTM): Nhà XK và nhà NK ký kết hợp thơng mại, với điều khoản thanhtoán theo phơng thức TDCT.

(1): Nhà NK, căn cứ vào hợp đồng thơng mại lập đơn xin mở tín dụng th chonhà XK hởng tại ngân hàng phục vụ mình

(2): Căn cứ vào nội dung đơn xin mở tín dụng th, nếu đáp ứng yêu cầu, ngânhàng phát hành sẽ lập th tín dụng và thông qua ngân hàng đại lý của mình ở n-

ớc nhà XK, thông báo về việc mở th tín dụng và chuyển bản chính của th tíndụng qua ngân hàng thông báo

(3): Khi nhận đợc thông báo về việc mở th tín dụng và tín dụng th, ngân hàngthông báo sẽ thông báo và chuyển giao th tín dụng cho nhà XK

(4): Nhà XK, sau khi kiểm tra th tín dụng, nếu chấp nhận nội dung th tín dụng

đã mở thì giao hàng; nếu không thì đề nghị ngân hàng phát hành, tu chỉnh lạicho phù hợp nội dung hợp đồng rồi tiến hành giao hàng

(5): Sau khi chuyển giao hàng hoá, nhà XK lập BCT thanh toán theo quy địnhcủa th tín dụng; thông qua ngân hàng thông báo, xuất trình cho ngân hàngphát hành để yêu cầu đợc thanh toán tiền

(Nhà XK cũng có thể xuất trình BCT thanh toán cho một ngân hàng đợcchỉ định thanh toán (hoặc chấp nhận hay chiết khấu) đuợc xác định trong tíndụng th)

(6): Ngân hàng phát hành kiểm tra BCT thanh toán, nếu thấy phù hợp với quy

định trong th tín dụng thì tiến hành trả tiền (hoặc chấp nhận hay chiết khấu).Nếu thấy không phù hợp, ngân hàng từ chối và gửi lại toàn bộ chứng từ chonhà XK thông qua ngân hàng thông báo

(Trờng hợp các nghiệp vụ trên đợc thực hiện bởi ngân hàng chỉ định, thìsau khi hoàn tất nghiệp vụ, BCT thanh toán sẽ đợc chuyển giao về ngân hàngphát hành kèm theo yêu cầu bồi hoàn)

(7): Ngân hàng phát hành giao lại BCT thanh toán cho nhà NK và yêu cầuthanh toán bồi hoàn

(8): Nhà NK kiểm tra toàn bộ chứng từ, nếu thấy phù hợp với những điều quy

định trong th tín dụng, thì hoàn trả tiền cho ngân hàng, nếu thấy không phùhợp, có quyền từ chối trả tiền cho ngân hàng

b Ưu điểm nhợc điểm :

Đối với nhà NK: Việc thanh toán đợc thực hiện trên cơ sở các chứng từ

đại diện cho hàng hóa, những chứng từ đó chính là bằng chứng về quyền từchối thanh toán nếu nhà XK trình ra những chứng từ không phù hợp với nhữngyêu cầu nh đã quy định trong tín dụng th

Đối với nhà XK: Bên XK có thể hoàn toàn tin tởng vào sự thanh toáncủa ngân hàng mở tín dụng th thay cho việc trông chờ vào khả năng tài chính,

rủi ro phá sản với nhà NK Việc thanh toán diễn ra ngay khi nhà XK có khảnăng xuất trình chứng từ, điều này đảm bảo vốn lu động cho hoạt động kinhdoanh bình thờng của bên bán.

Đối với ngân hàng : Nó chính là một dịch vụ khách hàng có giá trị, bêncạnh việc cung cấp một phơng thức an toàn nhất cho hoạt động thơng mạiquốc tế của khách hàng, TDCT còn tạo ra khả năng sinh lãi cho ngân hàng

Tuy nhiên nhà NK và ngân hàng cũng có thể gặp phải rủi ro vì cácchứng từ đợc xem xét có thể phù hợp với các điều khoản của tín dụng th nhngthực chất hàng hóa lại không khớp đúng với BCT Khi đó, hoặc nhà NK gặpphải rủi ro, hoặc ngân hàng gặp phải rủi ro do nhà NK không thanh toán.1.2 Các chỉ tiêu đánh giá hiệu quả hoạt động TTQT

1.2.1 Khái niệm hiệu quả hoạt động TTQT

Hiệu quả hoạt động TTQT là một phạm trù hiệu quả kinh tế, phản ánhchất lợng kinh doanh trong lĩnh vực TTQT tại NHTM Nó đợc đo bằng hiệuquả giữa doanh thu hoạt động TTQT và chi phí hoạt động TTQT

Hiệu quả hoạt động TTQT : Hqttqt = Dttqt – chi nhánh Thăng Long” Cttqt

Trong đó: Hqttqt : Hiệu quả hoạt động TTQT

Dttqt : Doanh thu TTQTCttqt : Chi phí TTQTHiện cha có một chuẩn mực cụ thể nào đánh giá hiệu quả hoạt độngTTQT tại NHTM, tuy nhiên dới góc độ kinh tế thì ta có thể xem xét chỉ tiêuhiệu quả thông qua các nhóm chỉ tiêu định tính và định lợng nhằm đánh giámột cách tổng quát, toàn diện hiệu quả hoạt động TTQT

Thông qua việc ngân hàng cho doanh nghiệp vay tiền thanh toán tiền

NK, vay ký quỹ… họ là ng hoặc cho nhà XK vay sản xuất, thực hiện hợp đồng… họ là ng ngânhàng sẽ thu lãi trên tài khoản đầu t cho vay này Nếu hoạt động TTQT nàydiễn ra an toàn thì nguồn vốn tín dụng sẽ thu hồi cả gốc lẫn lãi, góp phần làmtăng hiệu quả hoạt động tín dụng của ngân hàng Hơn nữa việc thu hồi nợ

đúng hạn sẽ không phát sinh nợ quá hạn, từ đó nâng cao chất lợng hoạt độngtín dụng Qua đó cho thấy TTQT góp phần tích cực trong việc nâng cao hiệuquả và chất lợng hoạt động tín dụng, tăng doanh thu dịch vụ, nâng cao hiệuquả hoạt động ngân hàng

- Đánh giá qua việc tăng cờng và hỗ trợ cho nghiệp vụ tài trợ XNK

Chỉ tiêu này cũng đề cập tới mối quan hệ giữa doanh số TTQT vớidoanh số tài trợ XNK thông qua các thời kỳ.

Bên cạnh các khoản thu phí dịch vụ trên, ngân hàng còn có thể thu lãitrong nghiệp vụ tài trợ ngoại thơng nh: tài trợ trên cơ sở phơng thức thanh toánnhờ thu, TDCT, hoặc trên cơ sở bảo lãnh ngân hàng,… họ là ngCác khoản phí dịch vụngân hàng thu đợc thông qua dịch vụ tài trợ XNK nh: phí chiết khấu chứng từhàng xuất truy đòi, phí chiết khấu chứng từ hàng xuất miễn truy đòi Đối vớinghiệp vụ chiết khấu miễn truy đòi, ngân hàng mua đứt BCT hàng XK củakhách hàng, mọi rủi ro trong thu hồi tiền từ nớc ngoài thuộc về ngân hàng Dovậy tỷ lệ chiết khấu trong trờng hợp này thờng cao hơn phí chiết khấu có truy

đòi Khi hoạt động này càng phát triển thì hiệu quả mang lại từ hoạt độngTTQT càng cao

- Đánh giá qua việc góp phần tạo hiệu quả kinh doanh ngoại hối

Khi thực hiện nghiệp vụ TTQT, ngân hàng bán ngoại tệ cho khách hàng

có nhu cầu thanh toán tiền hàng NK hoặc mua của khách hàng có nguồn thungoại tệ trong thanh toán hàng xuất Chính vì vậy, hoạt động TTQT giúp ngânhàng phát triển các dịch vụ kinh doanh ngoại tệ, tạo khả năng tăng doanh thudịch vụ, nâng cao hiệu quả kinh doanh của ngân hàng nói chung

- Đánh giá thông qua việc tăng trởng nguồn vốn bằng ngoại tệ

Chỉ tiêu này đề cập đến mối quan hệ giữa doanh số TTQT với số d tiềngửi ngoại tệ của các tổ chức kinh tế tại ngân hàng

Khi thực hiện nghiệp vụ TTQT, mọi nguồn thu ngoại tệ từ nớc ngoàihoặc chi ngoại tệ để thanh toán cho nớc ngoài, các NHTM phải thực hiệnthông qua các tài khoản NOSTRO – chi nhánh Thăng Long” tài khoản tiền gửi ngoại tệ của mình ở n-

ớc ngoài Hoạt động TTQT càng phát triển thì doanh số giao dịch qua các tàikhoản này càng lớn Khi đó, số d tiền gửi ngoại tệ của NHTM sẽ cao Nh vậy,hoạt động TTQT đã ảnh hởng đến tốc độ tăng trởng nguồn vốn của ngân hàng,

cụ thể là nguồn vốn ngoại tệ Đây cũng chính là hiệu quả TTQT đem lại choquá trình kinh doanh ngân hàng

- Đánh giá qua việc hỗ trợ các dịch vụ ngân hàng khác:

NHTM không chỉ thực hiện chức năng trung gian thanh toán giữa cácbên mà còn cung cấp một số dịch vụ hỗ trợ khác nh: Bảo lãnh, chiết khấu hốiphiếu, t vấn, mua bán ngoại tệ… họ là ng khi thực hiện TTQT qua ngân hàng, kháchhàng có thể sử dụng các thêm các sản phẩm phụ trợ kể trên Từ đó ngân hàng

có thể mở rộng hoạt động kinh doanh của mình

- Đánh giá qua việc phát triển mạng lới ngân hàng đại lý, phát triểnquan hệ đối ngoại, củng cố và nâng cao uy tín của ngân hàng

Chỉ tiêu này đợc thể hiện thứ tự xếp bậc, xếp hạng hay các giải thởng

do các tổ chức quốc tế có uy tín xếp hạng hoặc trao tặng

Để hoạt động kinh doanh ngân hàng nói chung và hoạt động TTQT nóiriêng có hiệu quả, các ngân hàng phải thiết lập một hệ thống các ngân hàng

đại lý ở nớc ngoài và mối quan hệ này phải trên cơ sở hợp tác tơng trợ Cùngthời gian các mối quan hệ đó ngày càng mở rộng và uy tín của ngân hàng trêntrờng quốc tế ngày càng tăng, đó cũng chính là hiệu quả do TTQT đem lại

1.2.3 Các chỉ tiêu định lợng

a Doanh thu TTQT (Dttqt): Là đại lợng tỷ lệ thuận với doanh số hoạt động

TTQT qua ngân hàng Khi hoạt động TTQT tăng thì hiệu quả mang lại từ thudịch vụ TTQT cũng tăng theo, do đó hiệu quả kinh doanh ngân hàng cũng đợcnâng cao

b Lợi nhuận TTQT (Lnttqt) = Doanh thu TTQT – chi nhánh Thăng Long” Chi phí TTQT

Chỉ tiêu này phản ánh hiệu quả hoạt động TTQT, NH hoạt động TTQThiệu quả khi doanh thu TTQT cao và chi phí cho TTQT là chấp nhận đợc

c Lnttqt/ Dttqt : Chỉ tiêu này cho biết một đồng doanh thu TTQT tạo ra bao

nhiêu đồng lợi nhuận

d Cttqt / Dttqt: Chỉ tiêu này cho biết để có một đồng doanh thu TTQT thì phải

bỏ ra bao nhiêu đồng chi phí

e Lnttqt / tổng doanh thu:

Cho biết hiệu quả hoạt động TTQT trên một đồng doanh thu ngânhàng Chỉ số này càng cao chứng tỏ hoạt động TTQT chiếm u thế trong tổngnguồn thu hoạt động kinh doanh của ngân hàng

f Dttqt/ Tổng doanh thu: Cho biết tỷ trọng doanh thu dịch vụ TTQT trong

tổng nguồn thu hoạt động kinh doanh ngân hàng

g Dttqt/ Doanh thu dịch vụ: Cho biết tỷ trọng của nguồn thu từ hoạt động

TTQT trong tổng nguồn thu dịch vụ của ngân hàng

h Lnttqt/ Vốn tự có: Lợi nhuận thu đợc trên một đồng vốn tự có.

i Dttqt/ Vốn tự có: Cho biết một đồng Vốn tự có bỏ ra thu đợc bao nhiêu đồng

Dttqt

1.3 Các nhân tố ảnh hởng đến hiệu quả hoạt động TTQT

1.3.1 Nhân tố khách quan

- Môi trờng kinh tế trong nớc: gồm trình độ phát triển của nền kinh tế,

sự tham gia của các thành viên vào hoạt động của thị trờng với một trình độphát triển nhất định của sức sản xuất

- Môi trờng chính trị xã hội: Tình hình chính trị xã hội của một quốcgia có ảnh hởng đến tất cả các hoạt động kinh tế của quốc gia đó gồm cả nộithơng và ngoại thơng, giá trị đồng tiền… họ là ng Tình hình chính trị xã hội ổn định sẽtạo điều kiện thuận lợi cho các hoạt động kinh tế có một nền tảng vững chắc

để hoạt động, lĩnh vực hoạt động kinh tế đối ngoại của một nớc cũng sẽ có cơhội phát triển Do đó, các hoạt động TMQT cũng sẽ phát triển, nhu cầu TTQT

sẽ cao Ngợc lại, sự bất ổn về chính trị là một trong các nguyên nhân dẫn đếntình hình bất ổn nền kinh tế của mỗi quốc gia, không ngoại trừ quốc gia đótheo thể chế chính trị nào Nó sẽ kìm hãm sự phát triển, hội nhập của nền kinh

tế, tác động tiêu cực hoạt động XNK và hoạt động TTQT

- Môi trờng pháp lý: Thể hiện ở hệ thống các văn bản pháp luật và cácvăn bản dới luật Sự đồng bộ, toàn diện và phù hợp với các thông lệ quốc tếcủa hệ thống pháp luật sẽ tạo thành hành lang pháp lý thống nhất cho các hoạt

động kinh tế trong nớc, tạo điều kiện thuận lợi cho các doanh nghiệp trong

n-ớc và các ngân hàng vì mọi hoạt động kinh doanh đều phải có trách nhiệmtuân thủ những quy định này

- Môi trờng tài chính quốc tế: Các cuộc khủng hoảng tài chính sẽ gây ratình trạng khủng hoảng, vỡ nợ và phá sản của một số doanh nghiệp và ngânhàng, tác động tiêu cực đến hoạt động TTQT

- Sự ổn định của đồng tiền thanh toán: Nếu đồng tiền thanh toán bị mấtgiá sẽ ảnh hởng tiêu cực đến hiệu quả hoạt động của các doanh nghiệp XK.Ngợc lại, nếu đồng tiền thanh toán lên giá sẽ tác động xấu đến hiệu quả hoạt

động của các doanh nghiệp NK

- Năng lực kinh doanh của khách hàng: Khách hàng của ngân hàngtrong hoạt động TTQT chính là các doanh nghiệp kinh doanh XNK nên nếucác doanh nghiệp này có năng lực kinh doanh tốt, năng động, hiểu biết về hoạt

động TTQT và luật pháp nớc ngoài sẽ giúp cho ngân hàng thực hiện nghiệp vụTTQT an toàn và hiệu quả

- Chính sách khách hàng: Phải gắn liền với hiệu quả kinh doanh của cảngân hàng và của khách hàng, kết hợp nhiều loại hình dịch vụ với các nhu cầutổng thể, có chính sách u đãi với các khách hàng truyền thống, khách hàng códoanh số hoạt động TTQT qua ngân hàng cao … họ là ng

- Năng lực kinh doanh ngoại hối của ngân hàng trên thị trờng ngoại hối:Nếu năng lực này tốt sẽ giúp ngân hàng thực hiện kinh doanh có hiệu quả, thu

về nhiều ngoại tệ, tạo điều kiện thoả mãn các nhu cầu về ngoại tệ của khách

hàng trong quá trình thực hiện thanh toán.

- Công nghệ thông tin: Công nghệ thông tin hiện đại sẽ tạo điều kiệncho các giao dịch TTQT diễn ra nhanh chóng, an toàn và hiệu quả Ngợc lại,nếu công nghệ lạc hậu, không theo kịp sự phát triển của các đối thủ cạnh tranh

sẽ bị loại bỏ khỏi thị trờng

- Nhân tố con ngời: Đây là nhân tố rất quan trọng đối với hiệu quả hoạt

động TTQT Đòi hỏi các nhân viên làm công tác thanh toán phải có một trình

độ và năng lực nhất định Nhân tố này quyết định chất lợng hoạt động TTQTnói riêng, hoạt động kinh doanh ngân hàng và sự tồn tại, phát triển của ngânhàng nói chung

Tóm tắt chơng I

TTQT là nghiệp vụ không thể thiếu đối với bất cứ ngân hàng hiện đạinào Nó phức tạp, đầy rủi ro nhng cũng đem lại những nguồn thu đáng kể chocác ngân hàng, đồng thời nó cũng có những tác động rất tích cực đến các hoạt

động kinh doanh khác của ngân hàng nên việc tìm hiểu kỹ lỡng những vấn đềcơ bản liên quan đến hoạt động TTQT có ý nghĩa vô cùng quan trọng Nhậnthức đợc điều này, ở chơng 1 em đã tập trung làm rõ những lý luận tổng quátnhất về TTQT Cụ thể đã làm sáng tỏ đợc các vấn đề cơ bản sau:

- Vai trò của TTQT đối với nền kinh tế nói chung và với ngân hàng nóiriêng

Chơng 2Thực trạng hiệu quả hoạt động thanh toánquốc tế tại nhtmcp kỹ thơng việt nam

055697 do Trọng tài kinh tế Hà Nội nay là Sở kế hoặch và đầu t Hà Nội cấpngày 07.09.1993 nhằm mục đích trở thành một trung gian tài chính, nối liềnnhà tiết kiệm và nhà đầu t cần vốn để kinh doanh, phát triển nền kinh tế trongthời kỳ mở cửa

Trụ sở ban đầu của ngân hàng đặt ở số 24 Lý Thờng Kiệt nay chuyểnsang số 15 Đào Duy Từ, Hà Nội

Sau 13 năm hoạt động, Techcombank không ngừng phát triển lớn mạnh,thể hiện là số lợng chi nhánh đợc mở rộng ở khắp các tỉnh thành phố lớn củacả nớc và vốn điều lệ liên tục tăng trởng Cụ thể, đến thời điểm tháng 4 năm

2006, Vốn điều lệ của Techcombank là 617,660 tỷ đồng với tổng số hơn 52chi nhánh và điểm giao dịch trên cả nớc

Techcombank Thăng Long là chi nhánh cấp 1 của Techcombank, đợcthành lập theo quyết định số 00149/NH-GP của NHNN ngày 24 tháng 4 năm

1996, nhằm mở rộng mạng lới Techcombank và bắt kịp nhu cầu khách hàng.Techcombank Thăng Long chịu sự quản lý trực tiếp của Techcombank, có trụ

sở tại số 193 C3-Bà Triệu-Hà Nội Techcombank Thăng Long ngày càng lớnmạnh và nhiều chi nhỏnh cấp 2 và phũng giao dịch thuộc TechcombankThăng Long liờn tục ra đời gồm: Techcombank Đụng Đụ, TechcombankĐống Đa, Techcombank Ba Đỡnh, Techcombank Khõm Thiờn, TechcombankNgọc Khỏnh, Techcombank Kim Liờn, Techcombank Giỏp Bỏt,Techcombank Thanh Xuõn, Techcombank Cầu Giấy, Techcombank Giảng

Võ Các chi nhánh cấp hai và phòng giao dịch này tuy quy mô không lớnnhưng có cơ sở vật chất kỹ thuật hiện đại, đội ngũ cán bộ nhân viên năngđộng và chuyên nghiệp đủ thoả mãn tốt nhất nhu cầu của khách hàng.

Techcombank Thăng Long là một trong số chi nhánh đầu tiên của ngânhàng thương mại cổ phần Kỹ Thương Việt Nam Chi nhánh nằm trong khuvực trung tâm, đông dân cư, phù hợp với mục tiêu phát triển ngân hàng đô thị,

có tiềm năng phát triển mạnh mẽ và thực tế đã chứng minh được điều đó vớilượng khách hàng đông đảo Khách hàng của chi nhánh chủ yếu là doanhnghiệp ngoài quốc doanh, cá nhân là những người trẻ, thu nhập khá trở lên, cónhu cầu lớn về gửi tiền, tín dụng, thanh toán… Chi nhánh đang ngày càngphát triển nhiều dịch vụ để có thể thu hút được lượng khách hàng đông đảonhất và đáp ứng được những nhu cầu mới nhất của khách hàng

2.1.1.2 Chức năng nhiệm vụ của Techcombank Thăng Long

- Mua bán, trao đổi ngoại tệ, vàng bạc đá quý, VNĐ, chiết khấu giấy tờ

- Phát triển các dịch vụ mới, tìm kiếm khách hàng mới: thẻ, tài trợngoại thương, bao thanh toán,…

Trong sự cạnh tranh gay gắt với cỏc ngõn hàng khỏc cựng địa bàn,Techcombank Thăng Long vẫn đó và đang thực hiện tốt chức năng, nhiệm vụcủa mỡnh và trở thành một đơn vị mạnh trong cuộc cạnh tranh đú Trong thờigian tới cũn nhiều mục tiờu để Techcombank Thăng Long vươn tới và chinhỏnh đang nỗ lực, sỏng tạo rất nhiều.

2.1.1.3 Cơ cấu tổ chức của Techcombank Thăng Long

Sơ đồ 2.1: Cơ cấu tổ chức của Techcombank Thăng Long

Trong đó, TTQT là một bộ phận của phòng doanh nghiệp thực hiện cácnghiệp vụ:

- Nhận, ký phát điện từ Techcombank đi nớc ngoài và ngợc lại

- Kiểm soát trong và sau khi thực hiện các giao dịch TTQT

- Hạch toán và quản lý tài khoản liên quan đến hoạt động TTQT vàngân hàng đại lý

- Tổng hợp, phân tích, đánh giá các hoạt động thanh toán đối ngoại

Nhìn chung, chi nhánh có cơ cấu tổ chức khá rõ ràng, mỗi phòng ban

đều có nhiệm vụ, chức năng riêng Qua thực tế thấy rằng các phòng ban nàyhoạt động khá hiệu quả và luôn hỗ trợ, giúp đỡ nhau hoàn thành công việc đợcgiao Trong trờng hợp cần thiết có thể điều chuyển nhân viên giữa các phòng

Giám đốc

Phó Giám đốc

Phòng doanh nghiệp

Phòng dịch vụ ngân hàng cá

nhân

Techcombank Linh Đàm

Techcombank Khâm Thiên Techcombank Trung Tự

Ban thẩm

định và quản lý rủi ro tín dụng

ban với nhau Chính điều này đã giúp cho chi nhánh hoạt động hiệu quả.

2.1.2 Tình hình hoạt động của Techcombank Thăng Long trong thời gian qua.

Hơn 10 năm qua, cùng sự biến đổi sâu sắc của đời sống chính trị, xã hộitrên toàn đất nớc, đặc biệt là sự phát triển vợt bậc của ngành ngân hàng,Techcombank Thăng Long đã có những bớc đi lên, vợt qua những khó khăncủa thời kỳ ban đầu: sự nhỏ bé của vốn hoạt động, mạng lới mỏng, nhân viên

ít kinh nghiệm và hơn nữa văn hoá kinh doanh ngân hàng mới chỉ thực sự đợchình thành từ một nền kinh tế vừa mới ra khỏi cơ chế bao cấp Đến nay, nhờ

sự phấn đấu của tập thể và sự chỉ đạo của ban lãnh đạo ngân hàng, sự vữngvàng của các cổ đông, các thành viên Hội đồng quản trị, Techcombank ThăngLong đã và đang tạo đợc vị thế uy tín hình ảnh và chất lợng dịch vụ

- Huy động kỳ phiếu, trái phiếu với các loại khách hàng

- Vay vốn của các tổ chức tài chính trên các loại thị trờng Riêng đối với cácchi nhánh thì chỉ nhận điều chuyển vốn từ các chi nhánh khác trong hệthống Techcombank với lãi suất điều chuyển vốn theo quyết định củaTổng giám đốc Techcombank

Tình hình nguồn vốn của Techcombank trong thời gian qua thể hiện ởbản số liệu sau:

Bảng 2.1 Tình hình nguồn vốn tại Techcombank Thăng Long theo tính

quy đổi

Tiền gửi tổ chức tín

dụng

360.214 239.522 - 120.692 - 66,49%Vốn ủy thác đầu t 821.500 930.200 + 108.700 113,23%

( Nguồn: Báo cáo hoạt động kinh doanh Techcombank Thăng Long)

Nhìn chung, cơ cấu vốn tăng trởng qua câc năm là khá ổn định, cơ cấuvốn khá hợp lý Đây là kết quả khả quan, phù hợp với diễn biến của thị trờng

2.1.2.2 Tình hình d nợ

Tổng doanh số cho vay năm 2005 là 6.299 tỷ tăng 870 tỷ so với năm 2004Tổng doanh số thu nợ năm 2005 là 5.706 tỷ tăng 989 tỷ so với năm 2004Tổng d nợ đến 31/12/2005 là 4.242 tỷ, tăng 593 tỷ so với đầu năm, đạt100% kế hoạch năm, tốc độ tăng trởng 16,2%, d nợ bình quân 1 cán bộ là4.820 triệu đồng, tăng 581 triệu so với đầu năm

Nợ xấu chiếm tỉ trọng 2,9% / tổng d nợ (kế hoạch trung ơng giao là dới5%)

Năm 2005 khối lợng tín dụng tăng trởng khá, phù hợp với tốc độ tăng ởng của toàn hệ thống

tr-2.1.2.3 Nghiệp vụ kinh doanh đối ngoại

Techcombank đợc xem là một trong số các ngân hàng có hệ thốngTTQT hiện đại và quy mô nhất tại Việt Nam với hệ thống thanh toán liên ngânhàng toàn cầu SWIFT, liên tiếp trong 3 năm đợc The Bank of New Yorkchứng nhận là ngân hàng đạt tỷ lệ chuyển tiền điện tử xuất sắc với tỷ lệ điệnchuẩn trên 99 %

Hiện Techcombank có quan hệ đại lý với trên 400 ngân hàng trên thếgiới, gần 800 chi nhánh của trên 80 quốc gia L/C của Techcombank đợc cácngân hàng toàn cầu nh Citibank, HSBC, ING, BHF, Standard Chartered Bankxác nhận

Về doanh số TTQT: Với phơng châm “Giải pháp nâng cao hiệu quả hoạt động TTQT tại ngân Chăm lo để bạn thành công”

Techcombank đã trở thành một trong năm ngân hàng đầu tiên trên thế giới kýkết các thoả thuận với ngân hàng Phát triển Châu á trong việc hỗ trợ cácdoanh nghiệp XNK.

Mặc dù còn nhiều khó khăn khi gia nhập với công nghệ vốn đã pháttriển từ lâu trên thế giới nhng với sự nỗ lực học hỏi cộng với sự nhiệt tình củacán bộ công nhân viên, Techcombank đã dần khẳng định đợc mình trong quátrình hội nhập

Cùng hoà mình vào truyền thống của Techcombank, TechcombankThăng Long cũng đã chứng tỏ đợc năng lực và vị trí của mình trong toàn hệthống, thể hiện ở Doanh số TTQT của chi nhánh liên tục tăng trong nhữngnăm qua:

- Thanh toán nhờ thu 525,2 1.247,3 1.363,2 237,5% 109,3%

- Thanh toán chuyển

Thu ngoài tín dụng chiếm 3,6%/ tổng thu nhập ròng

Lãi suất bình quân đầu vào: 0,65%

Đơn vị: 1000 USD

Lãi suất bình quân đầu ra 1,08%.

2.2 Thực trạng hiệu quả hoạt động TTQT tại NH TMCP Kỹ Thơng Việt Nam chi nhánh Thăng Long

2.2.1 Qui định về hoạt động TTQT của Techcombank Thăng Long

Hoạt động TTQT gồm: Thanh toán hàng XNK, hàng chuyển khẩu vàchuyển khẩu tái xuất, chuyển tiền ra nớc ngoài, nhận tiền thanh toán từ nớcngoài và nghiệp vụ chiết khấu BCT XK

Hiện nay, hoạt động TTQT của chi nhánh thực hiện theo quyết định số501/TCB quy định về hoạt động thanh toán qua ngân hàng Techcombank.Theo quy định này, hoạt động TTQT của chi nhánh Thăng Long nói riêng vàcủa toàn hệ thống Techcombank nói chung sẽ phải phù hợp với :

- Quy định về thông lệ TTQT do Phòng Thơng mại quốc tế ICC banhành còn hiệu lực Bao gồm: UCP 500, URC 522, URR 525, ISBP 2002

- Các quy định của luật pháp, chính phủ và NHNN Việt Nam

- Hiệp định, thoả ớc quốc tế do Chủ tịch Hội đồng quản trịTechcombank ký kết

Những quy định trên bao gồm các nội dung:

- Theo quy định của Techcombank, nghiệp vụ TTQT gồm chuyển tiền,mua bán ngoại tệ, mở L/C nhập khẩu và các hình thức TTQT khác

- Về chấp hành các quy định của NHNN, Techcombank trong mảngnghiệp vụ chuyển tiền và mua bán ngoại tệ hiện đã và đang thực hiện theo

- Về mua bán ngoại tệ: Techcombank Thăng Long thực hiện đúng quy

định về điều kiện hồ sơ cũng nh tỷ giá mua bán ngoại tệ

- Techcombank Thăng Long cũng tuân thủ các quy định của NHNN,của Techcombank trong mảng nghiệp vụ TTQT theo hình thức L/C ( XK,NK), các nghiệp vụ TTQT khác

Việc mở L/C thực hiện đầy đủ các quy trình nh tỷ lệ ký quỹ, hồ sơ hợp

lệ, phơng án kinh doanh của khách hàng khả thi

2.2.2 Thực trạng hiệu quả hoạt động TTQT

2.2.2.1 Kết quả chung:

Bảng 2.3 Doanh số thanh toán XNK

Năm Thanh toán hàng NK Thanh toán hàng XK Tổng doanh

đạt kết quả cao hơn trong những năm tiếp theo

Doanh số mua bán ngoại tệ năm 2005 đạt 65.883,69 ngàn USD, tăng11.470,7 ngàn USD so với năm 2004 tơng đơng 1,21% Trong đó lợng ngoại

tệ mua vào tăng 19,99%, lợng ngoại tệ bán ra tăng 22,18% so với năm 2004.Chi nhánh đã thực hiện khá tốt quy chế quản lý ngoại hối do đó đã đáp ứng đ -

ợc nhu cầu ngoại tệ của khách hàng để thanh toán hàng hoá XNK, đặc biệt làtrong bối cảnh khan hiếm ngoại tệ năm 2004 và tỷ giá biến động thờng xuyên.Trong năm 2005 tỷ giá Đô la Mỹ và Euro luôn biến động thất thờng nhng nhờ

có các biện pháp phòng ngừa rủi ro kịp thời nên hoạt động kinh doanh ngoại

tệ của chi nhánh vẫn có lãi

Kết quả kinh doanh ngoại tệ của chi nhánh đợc thể hiện ở bảng sau:

Bảng 2.4 Kết quả kinh doanh ngoại tệ

Mua ngoại tệ (ngàn USD) 27.239,72 32.684,22 119,99 %

Bán ngoại tệ ( ngàn USD) 27.173,27 33.199,47 122,18%

Lãi KD ngoại tệ (triệu VNĐ) 20,00 28,70 143,50%

( Nguồn : Kết quả tổng kết hoạt động kinh doanh Techcombank Thăng Long các năm 2003, 2004, 2005)

Đơn vị:1000USD

2.2.2.2 Kết quả từng phơng thức cụ thể

Hiện nay, các dịch vụ TTQT đợc thực hiện chủ yếu ở chi nhánh là :chuyển tiền, nhờ thu và TDCT Kết quả của từng phơng thức cụ thể nh sau:

a Thanh toán chuyển tiền

Đối với phơng thức chuyển tiền, kết quả thu đợc là rất khả quan vớidoanh số thanh toán tăng từ 2.531,4 ngàn USD năm 2003 lên 27.000 ngànUSD năm 2004 và đến năm 2005 con số này là 31.137,98 ngàn USD Tơng đ-

ơng với tỷ lệ gia tăng qua các năm lần lợt là 1.066% và 115,3% Trong đó:

Chuyển tiền đến năm 2005 đạt 3.746.728 USD chiếm 12% trong doanh

số thanh toán nhận từ nớc ngoài và chiếm 8,28% trong doanh số TTQT

Chuyển tiền đi năm 2005 đạt 27.391.255 USD chiếm 88% trong doanh

số thanh toán cho nớc ngoài và chiếm 60,52% trong doanh số TTQT nóichung

Bảng 2.5 Doanh số Thanh toán chuyển tiền

Đơn vị: 1000 USD

Chuyển tiền đi 2.021,5 20.600,0 27.391,3 1.090,0 132,97Chuyển tiền đến 509,9 6.400,0 3.746,7 1.255,0 0,59Doanh số thanh toán 2.531,4 27.000,0 31.137,9 1.066,0 115,30

( Nguồn: Báo cáo hoạt động kinh doanh Techcombank Thăng Long các năm

2003, 2004, 2005)

Nhìn vào bảng trên, ta có thể thấy rõ chuyển tiền là phơng thức chiếm

tỷ trọng cao trong doanh số hoạt động TTQT, doanh số thanh toán chuyển tiền

và tỷ trọng của nó trong doanh số TTQT nói chung ngày càng tăng, trong đóchuyển tiền đi chiếm đến 2/3 tổng doanh số Điều này hàm ý, lợng tiền thanhtoán hàng NK chiếm tỷ trọng rất cao trong cơ cấu TTQT theo phơng thứcchuyển tiền tại Techcombank Thăng Long

Tuy phơng thức này nhanh chóng, đỡ tốn kém hơn so với các phơngthức khác nhng nó cũng có độ rủi ro rất cao cho các bên tham gia và nó chỉthực sự an toàn khi các bên mua bán thờng xuyên, có uy tín và hoàn toàn tin t-ởng lẫn nhau

b Thanh toán nhờ thu

Đơn vị: 1000 USD

Bảng 2.6 Doanh số Thanh toán nhờ thu

Nhờ thu hàng nhập 410,5 954,4 1.023,6 232,5 107,3

Nhờ thu hàng xuất 114,7 292,9 339,6 255,4 115,9

Doanh số thanh toán 525,2 1.247,3 1363,2 237,5 109,3

( Nguồn: Báo cáo hoạt động kinh doanh Techcombank Thăng Long các năm

2003, 2004, 2005)

Có thể nói doanh số thanh toán nhờ thu qua các năm đều tăng nhanh.Tuy nhiên xét trong tổng thể các phơng thức TTQT thì nó chiếm tỷ trọng rấtkhiêm tốn Lý do là vì đây là phơng thức chứa đựng nhiều rủi ro cho các bêntham gia, kể cả ngân hàng nên doanh số thanh toán của phơng thức này ítcũng là điều dễ hiểu và phù hợp với quy luật kinh doanh ngân hàng Cụ thể:

Doanh số thanh toán nhờ thu năm 2003 chỉ chiếm 5,24% doanh sốTTQT của chi nhánh, năm 2004 con số này là 3,4% và đến năm 2005 nó chỉcòn 3,01%

Trong thanh toán nhờ thu thì hoạt động nhờ thu hàng xuất chiếm tỷtrọng nhỏ chỉ khoảng 21,83% năm 2003, 23,48% năm 2004 và 24,9% năm

2005 Nguyên nhân của tình trạng này cũng là bởi nó thực sự không an toàncho nhà XK, doanh số thanh toán qua ngân hàng nhỏ và chủ yếu áp dụng vớicác khách hàng làm ăn với bạn hàng có uy tín, làm ăn lâu năm với nhau

Nhờ thu hàng nhập có sự tăng trởng mạnh mẽ qua các năm về cả tỷtrọng và doanh số thanh toán

Đơn vị: ngàn USD

toán qua các năm đều tăng Nếu nh năm 2003 đạt 6.965,7 ngàn USD, năm

2004 là 8.337,7 ngàn USD thì năm 2005 là 12.755,8 ngàn USD tơng ứng với

tỷ lệ tăng là 19,7% và 53% Trong cơ cấu TTQT thì tỷ trọng của phơng thứcnày có xu hớng giảm và ngày càng ổn định ở mức dới 30% Cụ thể năm 2003

tỷ lệ TTQT bằng phơng thức TDCT chiếm 69,5%, đến năm 2004 tỷ lệ này là22,26% và năm 2005 là 28,19% trong tổng doanh số TTQT

Tuy nhiên, nhìn vào cơ cấu, ta thấy rõ sự chênh lệch giữa tỷ lệ thanhtoán L/C nhập và L/C xuất Tỷ trọng L/C nhập luôn ở mức cao và tăng trởng

ổn định, giao động ở mức 70% doanh số thanh toán TDCT nói riêng và nếuxét trong tổng thể TTQT chiếm 47,47% trong năm 2003; 19,35% năm 2004trong khi đó L/C xuất chỉ chiếm một tỷ trọng rất khiêm tốn và thậm chí năm

2004 còn giảm 43 % so với năm trớc

Nh vậy, có thể thấy phơng thức này trong tổng thể hoạt động TTQTtăng trởng đều nhng tỷ trọng cuả nó vẫn còn rất khiêm tốn so với chuyển tiền.Tóm lại, tỷ trọng doanh số của từng phơng thức thanh toán trong tổng doanh

số TTQT của chi nhánh trong năm 2005 đợc thể hiện qua biểu đồ

Biểu 2.1