Giáo trình mô đun Tiêu thụ sản phẩm Nghề Chăn nuôi gà, lợn hữu cơ LỜI GIỚI THIỆU Phát triển chương trình dạy nghề trình độ sơ cấp nhằm đáp ứng nhu cầu dạy nghề nông nghiệp cho lao động nông thôn giai đoạn 2009 – 2015 của Bộ Nông nghiệp và Phát triển Nông thôn, là nhu cầu cấp thiết của các cơ sở dạy nghề. Đối tượng người học là lao động nông thôn, đa dạng về tuổi tác trình độ văn hoá và kinh nghiệm sản xuất. Vì vậy, chương trình dạy nghề cần kết hợp một cách khoa học giữa việc cung cấp những kiến thức lý thuyết với kỹ năng, thái độ nghề nghiệp. Trong đó, chú trọng xây dựng năng lực và các kỹ năng thực hiện công việc của nghề với năng lực thực hiện tương lai.
Trang 1B Ộ NÔNG NGHIỆP V À PHÁT TRI ỂN NÔNG THÔN
TIÊU TH Ụ SẢN PHẨM
MÃ S Ố: MĐ 07
Trình độ: S ơ cấp nghề
Trang 3TUYÊN BỐ BẢN QUYỀN:
Tài liệu này thuộc loại sách giáo trình nên các nguồn thông tin có thể đượcphép dùng nguyên bản hoặc trích dùng cho các mục đích về dạy và tham khảo Mọi mục đích khác mang tính lệch lạc hoặc sử dụng với mục đích kinhdoanh thiếu lành mạnh sẽ bị nghiêm cấm
MÃ TÀI LIỆU: MĐ 07
Trang 4LỜI GIỚI THIỆU
Phát triển chương trình dạy nghề trình độ sơ cấp nhằm đáp ứng nhu cầudạy nghề nông nghiệp cho lao động nông thôn giai đoạn 2009 – 2015 của BộNông nghiệp và Phát triển Nông thôn, là nhu cầu cấp thiết của các cơ sở dạynghề Đối tượng người học là lao động nông thôn, đa dạng về tuổi tác trình độvăn hoá và kinh nghiệm sản xuất Vì vậy, chương trình dạy nghề cần kết hợp mộtcách khoa học giữa việc cung cấp những kiến thức lý thuyết với kỹ năng, thái độnghề nghiệp Trong đó, chú trọng xây dựng năng lực và các kỹ năng thực hiệncông việc của nghề với năng lực thực hiện tương lai
Sau khi tiến hành hội thảo DACUM dưới sự hướng dẫn của các tư vấn trong
và ngoài nước cùng với sự tham gia của các chủ trang trại, công ty và các hộ,nhóm nông dân sản xuất hữu cơ, chúng tôi đã xây dựng sơ đồ DACUM, thựchiện bước phân tích nghề và soạn thảo chương trình dạy nghề chăn nuôi gà lợnhữu cơ trình độ sơ cấp nghề Chương trình được kết cấu thành 7 mô đun và sắpxếp theo trật tự lô gíc nhằm cung cấp những kiến thức và kỹ năng từ cơ bản đến
kỹ thuật của chăn nuôi gà lợn hữu cơ
Chương trình dạy nghề “Chăn nuôi gà lợn hữu cơ” cùng với bộ giáo trình
được biên soạn đã tích hợp những kiến thức, kỹ năng cần có của nghề, đã cậpnhật những tiến bộ của khoa học kỹ thuật và thực tế chăn nuôi gà, lơn hữu cơ tạicác địa phương trong cả nước, các nước Đông Nam Á do đó có thể coi là cẩmnang cho người đã, đang và sẽ chăn nuôi gà lơn theo hướng hữu cơ
Bộ giáo trình gồm 7 quyển:
1) Giáo trình mô đun Nuôi gà thịt 2) Giáo trình mô đun Nuôi gà đẻ 3) Giáo trình mô đun Nuôi lợn con 4) Giáo trình mô đun Nuôi lợn choai 5) Giáo trình mô đun Nuôi lợn vỗ béo 6) Giáo trình mô đun Nuôi lợn nái
Để hoàn thiện bộ giáo trình này chúng tôi đã nhận được sự chỉ đạo, hướngdẫn của Vụ Tổ chức cán bộ – Bộ Nông nghiệp và PTNT; Tổng cục dạy nghề - BộLao động - Thương binh và Xã hội Sự hợp tác, giúp đỡ của Viện chăn nuôi đồngthời chúng tôi cũng nhận được các ý kiến đóng góp của các nhà khoa học, cán bộ
kỹ thuật của các Viện, Trường, cơ sở sản xuất chăn nuôi hữu cơ, Ban Giám Hiệu
và các thầy cô giáo Trường Cao đẳng Nông nghiệp và phát triển nông thôn Bắc
Bộ Chúng tôi xin được gửi lời cảm ơn đến Vụ Tổ chức cán bộ – Bộ Nông nghiệp
và PTNT, Tổng cục dạy nghề, Ban lãnh đạo các Viện, Trường, các cơ sở sản xuất,các nhà khoa học, các cán bộ kỹ thuật, các thầy cô giáo đã tham gia đóng gópnhiều ý kiến quý báu, tạo điều kiện thuận lợi để hoàn thành bộ giáo trình này
Trang 5Giáo trình “Tiêu thụ sản phẩm” giới thiệu các hình thức bán sản phẩm chănnuôi bằng hình thức: Giới thiệu sản phẩm, chuẩn bị địa điểm bán hàng, thực hiệnbán hàng, hạnh toán hiệu quả sau khi chăn nuôi
Trong quá trình biên soạn, chúng tôi đã tham khảo một số tài liệu của các tácgiả, các tranh ảnh từ nguồn internet, cũng như một kết quả sản xuất tại các nhóm sản xuất hữu cơ trong Hiệp hội hữu cơ Việt Nam và Tổ chức hữu cơ thế giới (IFOAM)
Trong quá trình biên soạn chắc chắn không tránh khỏi những sai sót, chúngtôi mong nhận được nhiều ý kiến đóng góp của các nhà khoa học, các cán bộ kỹthuật, các đồng nghiệp để giáo trình hoàn thiện hơn
Xin chân thành cảm ơn!
Nhóm biên soạn
1 Lê Trung Hưng
2 Nguyễn Linh
3 Nguyễn Ngọc Điểm
Trang 6MỤC LỤC
LỜI GIỚI THIỆU 2
Bài 1: QUẢNG BÁ SẢN PHẨM CHĂN NUÔI HỮU CƠ 7
A Nội dung 7
1 Quảng bá sản phẩm chăn nuôi hữu cơ 7
1.1 Tham khảo tài liệu, công cụ quảng bá sản phẩm chăn nuôi hữu cơ 7
1.2 Tổ chức sản xuất chương trình, tài liệu công cụ, thiết kế tờ rơi, pano, áp phích 9
2 Giới thiệu các phương phương pháp Marketing sản phẩm chăn nuôi hữu cơ 10
2.1 Khái niệm 10
2.2 Chức năng của marketing trong kinh doanh sản phẩm chăn nuôi hữu cơ 10
3 Chiến lược thị trường 12
3.1 Chiến lược tiếp thị sản phẩm chăn nuôi hữu cơ 12
3.2 Phân khúc thị trường chăn nuôi 13
3.3 Lựa chọn thị trường mục tiêu 15
4 Chiến lược sản phẩm 15
4.1 Xác định và xác định lại vị trí của sản phẩm 15
4.2 Đối với sản phẩm 16
4.3 Phát triển sản phẩm mới 16
5 Một số chiến lược về giá của các loại sản phẩm chăn nuôi hữu cơ 16
5.1 Những yếu tố ảnh hưởng tới việc xác định giá của sản phẩm chăn nuôi 16
5.2 Các căn cứ đề định giá 17
5.3 Một số chiến lược giá cả 18
6 Thực hiện chương trình quảng bá sản phẩm 19
B Câu hỏi và bài tập 20
C Ghi nhớ Error! Bookmark not defined. Bài 2 CHUẨN BỊ ĐỊA ĐIỂM BÁN HÀNG 22
A Nội dung 22
1 Thiết lập hệ thống kênh phân phối và mạng lưới tiêu thụ sản phẩm chăn nuôi hữu cơ 22 2 Các bước để chuẩn bị một địa điểm bán hàng 23 3 Quy trình thực hiện bán hàng 24 4 Các phương thức thanh toán 25
5 Tổ chức, trưng bày các sản phẩm chăn nuôi hữu cơ tại quầy hàng 26
B Câu hỏi và bài tập 27
Bài 3: BÁN HÀNG 28
Trang 7A Nội dung 28
1 Tâm lý người mua hàng 28
2 Kỹ năng bán hàng 29
3 Chăm sóc khách hàng sau bán hàng 30
Bài 4: HẠCH TOÁN HIỆU QUẢ KINH TẾ 33
A Nội dung 33
1 Nhận dạng doanh thu và chi phí 33
1.1 Chi phí
33 1.2 Doanh thu
34 2 Lợi nhuận 34
3 Tính doanh thu và chi phí cho 1 chu kỳ sản xuất 35
3.1 Tính chi phí cho 1 chu kỳ sản xuất kinh doanh 35
3.2 Tính doanh thu cho một chu kỳ sản xuất
37 B Bài tập 38
HƯỚNG DẪN GIẢNG DẠY MÔ ĐUN 39
I Vị trí, tính chất của mô đun: 39 II Mục tiêu: 39
1 Mục tiêu 39
2 Nội dung 39
IV Hướng dẫn thực hiện bài tập, bài thực hành 40
Bài 1: Giới thiệu sản phẩm 40
Bài 2: Chọn địa điểm bán hàng 40
Bài 3: Thực hiện bán hàng 41
Bài 4: Hạch toán hiệu quả kinh tế 41
V Yêu cầu về đánh giá kết quả học tập 42
5.1 Bài 1: Giới thiệu sản phẩm 42
5.2 Bài 2: Chọn địa điểm bán hàng 42
5.3 Bài 3: Thực hiện bán hàng 42
5.4 Bài 4: Hạch toán hiệu quả kinh tế 43
VI Tài liệu tham khảo 43
Trang 8MÔ ĐUN: TIÊU THỤ SẢN PHẨM
Mã mô đun: MĐ 07 Giới thiệu mô đun
Mô đun 7: “Tiêu thụ sản phẩm” có thời gian học tập là 40 giờ trong đó có 8giờ lý thuyết; 28 giờ thực hành và 4 giờ kiểm tra Mô đun này trang bị cho ngườihọc các kiến thức và kỹ năng nghề để thực hiện các công việc: quảng bá chấtlượng sản phẩm, tìm hiểu nhu cầu thị trường, chọn địa điểm bán hàng đạt hiệuquả cao
Mô đun này được giảng dạy theo phương pháp dạy học tích hợp giữa lýthuyết và thực hành, kết thúc mô đun được đánh giá bằng phương pháp trắcnghiệm và làm bài tập thực hành
Trang 9Bài 1: QUẢNG BÁ SẢN PHẨM CHĂN NUÔI HỮU CƠ
Mã bài: MĐ 07 – 01
Mục tiêu:
- Xác định được sự cần thiết phải quản bá sản phẩm khi bán hàng
- Thiết kế được các chương trình và lựa chọn được hình thức quảng bá loại sản
phẩm của mình ra thị trường
A Nội dung
1 Quảng bá sản phẩm chăn nuôi hữu cơ
1.1 Tham khảo tài liệu, công cụ quảng bá sản phẩm chăn nuôi hữu cơ
Quảng bá sản phẩm chăn nuôi hữu cơ là việc sử dụng các phương tiện thông tin
để truyền đạt tin tức về chất lượng hay ưu điểm của sản phẩm đến khách hàngnhằm bán được nhanh, nhiều sản phẩm Sự sợ hãi về hoóc môn, chất kích thíchhay hàm lượng kháng sinh trong sản phẩm chăn nuôi theo hướng công nghiệpngày càng tăng trong người tiêu dùng, điều này mở ra hướng lớn trong chăn nuôitheo hướng an toàn nói chung và chăn nuôi hữu cơ nói riêng Điều này có nghĩasản phẩm chăn nuôi hữu cơ có vị trí quan trọng trong tiêu thụ và quảng bá sảnphẩm đến tay người tiêu dùng
Để lựa chọn công cụ, tài liệu để quảng bá sản phẩm hữu cơ, chúng ta cần chú ý
đến đặc trưng của sản phẩm hữu cơ: Các đặc trưng cơ bản của sản phẩm chăn
nuôi hữu cơ - Giá sản phẩm chăn nuôi hữu cơ thường cao
- Nguồn cung cho sản phẩm chăn nuôi hữu cơ chưa ổn định, một số cơ sở kinhdoanh sản phẩm hữu cơ như Ecomart; Viet linh chưa có đủ nguồn hàng, vìhiện tại có ít cơ sở sản xuất hữu cơ ở Việt Nam
- Nhiều người tiêu dùng chưa hiểu biết về sản xuất hữu cơ nói chung và chăn nuôihữu cơ nói riêng, nên họ hầu như biết gì đến sản phẩm chăn nuôi hữu cơ
- Rất ít có những chương trình, hội thảo, sự quảng bá về sản phẩm hữu cơ, sảnxuất hữu cơ
- Màu sắc sản phẩm hữu cơ nói chung trông không “ngon mắt” bằng sản phẩmnông nghiệp sử dụng các chất dinh dưỡng có nguồn gốc hóa học
Các công cụ và phương tiên giới thiệu sản phẩm hữu cơ:
-Nhóm phương tiện in ấn: báo chí, tạp chí, ấn phẩm thương mại
-Nhóm phương tiện điện tử: truyền thanh, truyền hình, phim tư liệu
-Nhóm phương tiện ngoài trời: pa nô, áp phích, bảng hiệu
Trang 10Dựa vào các ưu,
nhược điểm của các
phương tiện quảng
quảng cáo cạnh tranh
- Nhiều khách hàng biết tới sản phẩm
Hạn chế:
- Hạn chế sáng tạo
- Không chọn lọc người xem, khách hàng
Hình 7.1.1 Giới thiệu sản phẩm ngoài trời
2 Truyền hình
Ưu điểm:
- Kết hợp tốt âm thanh, hình ảnh, màu sắc
- Bao quát số lượng lớn khán giả
Trang 11Phương tiện Ưu điểm Nhược điểm
định được thời gian
- Bao quát đượcthị trường
- Thời gian ngắn
- Đọc lướt qua, sơ lược -Chất lượng hình ảnh, màu nội địa
- Được chấp nhận và sử dụng rộng rãi - Mức
độ tin cậy cao
sắc kém
giả, khu vực
- Có chất lượng tái tạo
- Gắn bó với độcgiả trong thời gian lâu
- Thời gian gián đoạn dàigiữa hai lần xuất bản
Truyền
- Linh động về khu vực địa lý
- Chi phí thấp
- Đánh vào tai của người nghe
- Ít gây chú ý hơn ti vi
- Thời gian ngắn
1.2 Tổ chức sản xuất chương trình, tài liệu công cụ, thiết kế tờ rơi, pano, áp phích
Thiết kế mẫu tờ rơi quảng cáo hay pano, áp phích là một công việc cần chuẩn bị
cụ thể và chu đáo Các bước thực hiện:
- Quy cách thiết kế:
+ Kích thước thiết kế + Chất liệu
+ Gia công thành phẩm (bề gập, )
- Thống nhất nội dung:
+ Thiết kế phần chữ viết trong tờ rơi Đặt câu thông điệp ở trang bìa đầu tiên,trang bìa tờ rơi đóng vai trò giống như dòng tít quảng cáo
Trang 12+ Hình kèm theo: chọn hình ảnh biểu đạt được ý nghĩa cần thiết
+ Lựa chọn logo, biểu tượng, quy chuẩn màu
Hình 7.1.2 Pano tuyên truyền về sản phẩm hữu cơ)
+ Sự khác biệt giữa sản phẩm chăn nuôi thông thường với sản phẩm chăn nuôihữu cơ
Ví dụ: Nhiều người tiêu dùng hiện nay chưa hiểu sự khác biệt giữa sản phẩmhữu cơ, sản phẩm an toàn do đó trong nội dung cần có những điểm khác biệtnày, cụ thể như đây là sản phẩm không sử dụng hoóc môn, chất tăng trưởng trong chăn nuôi, màu sắc sản phẩm có khác biệt gì, mùi vị của sản phẩm sau chếbiến, nấu thế nào hay nói cách khác trong nội dung cần có những thông tin
“nhằm giáo dục người tiêu dùng – cung cấp kiến thức cho người tiêu dùng”
- Thời gian thiết kế và thời gian hoàn thiện
Những lưu ý khi thiết kế tờ rơi:
- Luôn luôn chú thích cho hình ảnh
- Bố cục rõ ràng, làm nổi bật được những ý
quan trọng
- Dùng hình chụp thay cho hình vẽ
- Nên lựa chọn giấy dày, thiết kế hấp dẫn
- Thông tin về địa chỉ phải trình bày
rõ ràng, trang trọng và được bố trí ở nơi riêng
2 Giới thiệu các phương phương pháp Marketing sản phẩm chăn nuôi hữu
cơ
Trang 132.1 Khái niệm
Marketing là hình thức kinh doanh nhằm đạt mục tiêu của các doanh nghiệpthông qua việc cung ứng vượt mức về các yêu cầu của khách hàng và thực hiệntốt việc đáp ứng các nhu cầu của khách hàng hơn là chạy theo các phương thứccạnh tranh
2.2 Chức năng của marketing trong kinh doanh sản phẩm chăn nuôi hữu cơ
Chức năng cung cấp, hấp dẫn, thu hút và thỏa mãn tốt mọi nhu cầu của kháchhàng tiêu dùng chăn nuôi hữu cơ ở mọi thị trường trong và ngoài nước
Chức năng kết nối giữa sản xuất với tiêu dùng cuối cùng về các loại sản phẩmchăn nuôi hữu cơ Đối với đa số các sản phẩm công nghiệp, vai trò của marketing
đã trở nên vô cùng quan trọng, tuy nhiên đối với các sản phẩm chăn nuôi hữu cơnhư hiện nay thì vai trò của marketing trong các kênh phân phối hầu như còn rấtmới mẻ Do tính đồng nhất tương đối của các sản phẩm chăn nuôi hữu cơ, nênviệc xây dựng thương hiệu và quản lý thương hiệu là rất khó khăn và càng khóhơn cho các hoạt động marketing Tuy nhiên, các sản phẩm chăn nuôi hữu cơ lànhững hàng hóa không bảo quản được nhiều và tích lũy được lâu, nhanh bị hưhỏng Đây là một vấn đề khó song không phải là vấn đề không thể thực hiệnđược đối với các loại sản phẩm hữu cơ nói chung, chăn nuôi hữu cơ nói riênghiện nay
Chức năng của marketing trên kênh phân phối sản phẩm từ hữu cơ nói chungđến sản phẩm chăn nuôi hữu cơ nói riêng là làm cho các chuỗi giá trị của các sảnphẩm và các dịch vụ từ người sản xuất đến người tiêu dùng cuối cùng đượcthông suốt, trật tự nhanh chóng, đến đúng địa điểm, thời gian và người nhận vớichi phí vận chuyển trên mỗi đơn vị sản phẩm thấp hơn tỷ lệ hư hỏng giảm điđáng kể, doanh lợi cao hơn cho toàn kênh và trong mỗi khâu của kênh, đồng thờithanh toán trở lại đúng giá, nhanh gọn sòng phẳng, dứt điểm và thuận tiện
Theo chức năng trên thì các dòng chảy trên kênh phân phối gồm có các dòngchủ yếu sau: Dòng vận chuyển sản phẩm và dịch vụ, dòng chuyển quyền sở hữu,dòng thanh toán, dòng thông tin, dòng xúc tiến
Dòng vận động sản phẩm và dịch vụ chăn nuôi hữu cơ: là dòng vận động vậtchất hình thái vật lý của các sản phẩm chăn nuôi hữu cơ từ địa điểm sản xuất tớiđại điểm tiêu dùng qua các kho dự trữ, các sân bay, bến cảng và các phương tiệnvận tải chuyên dùng cần thiết
Dòng vận chuyển sở hữu: là dòng thực hiện sở hữu các sản phẩm chăn nuôi hữu
cơ từ người bán sang người mua lần lượt qua các khâu trong kênh và kết thức khichúng ta đã thuật về quyền sở hữu của người tiêu dùng cuối cùng
Dòng thanh toán: là chiều vận động của tiền tệ và các chứng từ thanh toán ngược
từ người tiêu dùng lần lượt trở lại các khâu trung gian cho tới sản xuất
Trang 14Dòng thông tin trên kênh: là dòng quan trọng nhất và nó được thực hiện haichiều về những vấn đề liên quan đến hoạt động của kênh Những thông tin nàyđược thông báo hoặc là trao đổi giữa hai thành viên kế cận hoặc không kế cận,cũng có thể chạy suốt toàn kênh, đến mọi thành viên, tùy theo tính chất của nộidung thông tin đối với những thành viên nhận tin
Dòng xúc tiến: là hoạt động hỗ trợ và xúc tiến của toàn kênh và các thành viêntrong kênh như các hoạt động quảng cáo, tuyên truyền, khuyến mại
Những dòng chảy này không hoàn toàn phải ăn khớp với nhau theo một tiếntrình chung nào đó và nó thể hiện tính phức tạp của kênh Tuy nhiên, chúng lại
có mối quan hệ phụ thuộc lẫn nhau và hỗ trợ cho nhau và cho toàn kênh
3 Chiến lược thị trường
3.1 Chiến lược tiếp thị sản phẩm chăn nuôi hữu cơ
1 Lập kế hoạch tiếp thị : Kế hoạch cẩn thận và cũng trước, đừng cho rằng tiếp thị sẽ chăm sóc bản thân chỉ vì bạn có một sản phẩm hữu cơ để bán Thiết lập mục tiêu và hiểu rõ các bước phải được thực hiện để đạt được những mục tiêu này trước khi bạn bắt tay vàomột doanh nghiệp mới Hãy chuẩn bị để phát triển thị trường của bạn từ từ và cẩn thận
2 Hãy chắc chắn rằng bạn có thể sản xuất một sản phẩm chất lượng phù hợp - nếu thịt là khó khăn, bạn sẽ không nhận được khách hàng lặp lại ngay cả khi
nó là hữu cơ Nếu bạn đang sản xuất cho thị trường cửa hàng thực phẩm bán lẻhoặc chính thống, tính đồng nhất của sản phẩm và khả năng để duy trì nguồn cung cấp là những yếu tố quan trọng
3 Xây dựng chiến lược về giá bán : Vì sản phẩm của bạn là "hữu cơ", nên chiến lược giá hết sức phù hợp, nhưng không quá thấp và cố gắng để cạnh tranh với giá siêu thị Nhiều sản phẩm chăn nuôi đã được đắt tiền và đánh dấu bổ sung
có thể hạn chế thị trường của bạn, đòi hỏi phải nỗ lực nhiều để tìm ra khách hàng đánh giá cao giá trị Bạn nên nhằm mục đích cho một mức giá công bằng cho một sản phẩm chất lượng Tìm ra chi phí sản xuất, chi phí vận tải, lưu trữ, tiếp thị và cấp giấy chứng nhận
4 Giáo dục người tiêu dùng Thông tin ghi nhãn, điểm mua tài liệu, thẻ công thức, mẫu miễn phí hoặc các buổi nấu và dùng thử sản phẩm, và các bài viết trong tờ báo là tất cả các công cụ để tiếp cận khách hàng tiềm năng Tìm kiếm
cơ hội để giải thích cho người tiêu dùng những lợi ích của việc hỗ trợ nông dân hữu cơ với mua hàng của họ Trả lời cho người tiêu dùng những người có mối quan tâm về môi trường và đạo đức Giải thích cho họ, họ có thể trở thànhmột phần của giải pháp bằng cách mua các sản phẩm hữu cơ đến từ một môi trường nhân đạo và không gây ô nhiễm, và rằng con vật được nuôi mà không
có việc sử dụng các hóa chất tổng hợp, thuốc kháng sinh và hoóc môn tăng trưởng
5 Lựa chọn phương pháp tiếp thị: Hãy xem xét tất cả các tùy chọn - tiếp thị trực tiếp đến người tiêu dùng, các cửa hàng bán lẻ hoặc các nhà hàng, các dự án hợp tác tiếp thị, thông qua các nhà phân phối và do đó trên