2. Mô tả chủ đề: Hiện nay, nến thơm ngày càng được sử dụng phổ biến trong cuộc sống. Lợi ích của nến thơm: giúp bạn tập trung, tạo sự ấm áp cho căn phòng, mang lại giấc ngủ ngon, giúp cải thiện sức khỏe... Tuy nhiên, các loại nến thơm bán trên thị trường hiện đa số được sản xuất từ các thành phần hóa học gây ảnh hưởng đến sức khỏe con người. Trong chủ đề này, HS sẽ thực hiện dự án thiết kế và chế tạo được “Nến thơm” từ sáp thực vật và tinh dầu tự nhiên. 3. Mục tiêu: Sau khi hoàn thành chủ đề này, học sinh có khả năng: a. Kiến thức, kĩ năng. Phát biểu được định nghĩa sự nóng chảy và sự đông đặc. Nêu được các đặc điểm của sự nóng chảy. Nêu được sự phụ thuộc của nhiệt nóng chảy và khối lượng chất rắn. Thiết kế được sơ đồ tiến trình làm nến dựa vào tài liệu hướng dẫn. Tự làm được nến bằng sáp (bơ) thực vật và tinh dầu tự nhiên. Thuyết trình được tiến trình làm nến và các quá trình biến đổi trạng thái của quá trình làm nến. Vận dụng kiến thức đã học giải thích một số hiện tượng ứng dụng trong cuộc sống. b. Phát triển phẩm chất: – Có thái độ tích cực, hợp tác trong làm việc nhóm. – Yêu thích, say mê nghiên cứu khoa học. – Có ý thức bảo vệ môi trường. c. Định hướng phát triển năng lực: – Năng lực thực nghiệm, nghiên cứu kiến thức về sự nóng chảy và sự đông đặc. – Năng lực giao tiếp và hợp tác nhóm để thống nhất bản thiết kế và phân công thực hiện từng phần nhiệm vụ cụ thể. 4. Thiết bị: Phương tiện dạy học: Bảng, tivi (máy chiếu). Hình ảnh, video: sự nóng chảy của thiếc, ứng dụng của sự nóng chảy vào đúc chuông... Phiếu học tập theo mỗi hoạt động.
Trang 1Chủ đề THIẾT KẾ HOẠT ĐỘNG GIÁO DỤC STEM THÔNG QUA HOẠT ĐỘNG
LÀM NẾN THƠM TỪ SÁP THỰC VẬT VÀ TINH DẦU TỰ NHIÊN.
Giáo viên: Đỗ thị nghiên - Trường THPT Việt Yên số 2.
1 Tên chủ đề:
“Thiết kế hoạt động giáo dục STEM thông qua hoạt động làm nến thơm từ sáp thực
vật và tinh dầu tự nhiên”
(Thời lượng dự kiến: 3 tiết trên lớp - Lớp 10)
2 Mô tả chủ đề:
Hiện nay, nến thơm ngày càng được sử dụng phổ biến trong cuộc sống Lợi ích của nến thơm: giúp bạn tập trung, tạo sự ấm áp cho căn phòng, mang lại giấc ngủ ngon, giúp cải thiện sức khỏe Tuy nhiên, các loại nến thơm bán trên thị trường hiện đa số được sản xuất
từ các thành phần hóa học gây ảnh hưởng đến sức khỏe con người
Trong chủ đề này, HS sẽ thực hiện dự án thiết kế và chế tạo được “Nến thơm” từ sáp
thực vật và tinh dầu tự nhiên
3 Mục tiêu:
Sau khi hoàn thành chủ đề này, học sinh có khả năng:
a Kiến thức, kĩ năng.
- Phát biểu được định nghĩa sự nóng chảy và sự đông đặc
- Nêu được các đặc điểm của sự nóng chảy
- Nêu được sự phụ thuộc của nhiệt nóng chảy và khối lượng chất rắn
- Thiết kế được sơ đồ tiến trình làm nến dựa vào tài liệu hướng dẫn
- Tự làm được nến bằng sáp (bơ) thực vật và tinh dầu tự nhiên
- Thuyết trình được tiến trình làm nến và các quá trình biến đổi trạng thái của quá trình làm nến
- Vận dụng kiến thức đã học giải thích một số hiện tượng ứng dụng trong cuộc sống
b Phát triển phẩm chất:
– Có thái độ tích cực, hợp tác trong làm việc nhóm
– Yêu thích, say mê nghiên cứu khoa học
– Có ý thức bảo vệ môi trường
c Định hướng phát triển năng lực:
– Năng lực thực nghiệm, nghiên cứu kiến thức về sự nóng chảy và sự đông đặc
– Năng lực giao tiếp và hợp tác nhóm để thống nhất bản thiết kế và phân công thực hiện từng phần nhiệm vụ cụ thể
4 Thiết bị:
- Phương tiện dạy học: Bảng, tivi (máy chiếu)
- Hình ảnh, video: sự nóng chảy của thiếc, ứng dụng của sự nóng chảy vào đúc chuông
- Phiếu học tập theo mỗi hoạt động
Trang 25 Tiến trình dạy học:
Hoạt động 1 – XÁC ĐỊNH VẤN ĐỀ.
Phân tích tình huống, xác định nhiệm vụ “thiết kế quy trình làm nến thơm” – 15’ A.Yêu cầu đạt được.
- Xác định được nhiệm vụ dự án là thiết kế quy trình làm nến với các yêu cầu:
(1) Quy trình làm nến rõ ràng, đơn giản, dễ làm
(2) Sử dụng nguyên vật liệu đơn giản, dễ tìm trong phòng thí nghiệm của trường học
và cuộc sống
(3) Nến có mùi thơm của tinh dầu tự nhiên
- Liệt kê được các yêu cầu cần đạt của sản phẩm, từ đó định hướng thiết kế sản phẩm
dự án
B Nội dung dạy học.
GV trình bày nhu cầu thiết yếu của việc sử dụng nến thơm tinh dầu, từ đó giới thiệu nhiệm vụ dự án là chế tạo quy trình làm nến thơm với các yêu cầu đã được học sinh và giáo viên xác định
Thống nhất yêu cầu cần đạt của bản thiết kế và sản phẩm quy trình làm nến giữa GV
và HS
Hướng dẫn học sinh về tiến trình dự án và yêu cầu học sinh ghi vào nhật kí học tập Bước 1 Tiếp nhận nhiệm vụ
Bước 2 Tìm hiểu kiến thức, kĩ năng liên quan
Bước 3 Lập bảng phương án thiết kế và báo cáo
Bước 4 Làm sản phẩm
Bước 5 Báo cáo và đánh giá sản phẩm
C Dự kiến sản phẩm đáp ứng yêu cầu cần đạt
- Bảng yêu cầu cần đạt thiết kế và sản phẩm quy trình làm nến thơm
- Bảng ghi nhận nhiệm vụ, kế hoạch dự án và phân công công việc của mỗi nhóm
D Tiến trình dạy học cụ thể:
Nội dung Hoạt động của HS Hoạt động của GV Công cụ hỗ trợ
Phân tích tình
huống, phát
biểu vấn đề cần
giải quyết
Nghe và ghi nội dung tình huống chủ đề STEM
Thông báo tình huống Phiếu học tập
-Dựa vào tình huống đặt ra, nêu nhiệm
vụ cần thực hiện, chế tạo sản phẩm gì
-Lắng nghe câu hỏi
- Cho HS phát biểu nhiệm vụ cần thực hiện trong chủ đề
-Hỗ trợ Hs xác định nhiệm vụ bằng câu hỏi:
Bảng nhóm cho HS ghi chú phân tích
Trang 3hỗ trợ của GV để xác định đúng nhiệm vụ cần thực hiện
+ Những nguyên liệu nào thường sử dụng để làm nến thơm?
+ Công thức làm nến thơm như thế nào để đạt chuẩn của Bộ Y tế
+ Liệu có thể thiết kế quy trình làm nến thơm
từ phòng thí nghiệm của trường chúng ta không?
Thống nhất quy
trình dự án
-Đề xuất tiến trình thực hiện dự án
-Thống nhất thời gian thực hiện với giáo viên
-Cho học sinh đề xuất tiến trình dự án
- Chỉnh sửa tiến trình, thống nhất thời gian thực hiện
Bảng tiến trình dự
án trong phiếu học tập
Thống nhất và
lập bảng yêu cầu
cần đạt thiết kế,
sản phẩm quy
trình làm nến
thơm
-Phân tích đặt câu hỏi làm rõ những yêu cầu cần đạt mà
Gv đưa ra
-Bổ xung, chỉnh sửa các yêu cầu cần đạt
-Thống nhất thang điểm cho các tiêu chí
- Đề xuất một số yêu cầu cần đạt cho bản thiết kế
và cho sản phẩm
- Chỉnh sửa tiêu chí, thang điểm phù hợp với thống nhất của HS
Hoạt động 2 – NGHIÊN CỨU KIẾN THỨC NỀN.
Nghiên cứu kiến thức nền về “Sự nóng chảy” – 30’.
A.Yêu cầu cần đạt.
Sau hoạt động này học sinh có khả năng:
- Phân biệt được sự nóng chảy và sự động đặc
- Nêu được các đặc điểm của sự nóng chảy
- Viết được công thức tính nhiệt nóng chảy của vật rắn
- Nêu được một số ứng dụng của sự nóng chảy
- Mô tả được một số phương pháp làm nến
Trang 4B Nội dung dạy học.
- GV cho HS quan sát thí nghiệm khảo sát quá trình nóng chảy và đông đặc của thiếc và một số chất khác
-HS đọc SGK, tài liệu tìm hiểu về sự nóng chảy, sự đông đặc, các đặc điểm của sự nóng chảy, nhiệt nóng chảy và ứng dụng của sự nóng chảy
- Hs trình bày kiến thức vừa tìm hiểu được
- GV chuẩn hóa kiến thức mà HS đã trình bày
C Dự kiến sản phẩm đáp ứng yêu cầu cần đạt.
- Phiếu học tập trình bày các bước của quy trình làm nến thơm
- Phiếu học tập trình bày kiến thức nền vừa tìm hiểu
D Tiến trình dạy học cụ thể:
Nội dung
Hoạt động của HS Hoạt động của GV Công cụ hỗ trợ
Quan sát phân
tích Video đun
nóng chảy thiếc
(5 phút)
-Nhóm HS quan sát video, thảo luận nhóm,
mô tả sự thay đổi nhiệt
độ trong quá trình nóng chảy và đông đặc của thiếc
-Cho Hs quan sát video đun nóng chảy thiếc
- Cho HS thảo luận nhóm,
mô tả sự thay đổi nhiệt
độ trong quá trình nóng chảy và đông đặc của thiếc
Video đun nóng chảy thiếc
nhóm tìm hiểu
kiến thức về sự
nóng chảy
(10 phút)
-Quan sát video, thảo luận nhóm và cho biết đặc điểm của sự nóng chảy
GV chiếu thêm video về
sự nóng chảy của một số chất rắn kết tinh và chất rắn vô định hình và yêu cầu HS cho biết đặc điểm của sự nóng chảy
Ti vi SGK Tài liệu tham khảo
Đọc SGK, tài liệu, hoạt động nhóm và trả lời các câu hỏi của GV
GV yêu cầu Hs đọc SGK và tài liệu cho biết thế nào là nhiệt nóng chảy, công thức tính nhiệt nóng chảy của vật rắn
Đọc SGK và tài liệu, kể tên một số ứng dụng của sự nóng chảy
GV yêu cầu Hs đọc SGK và tài liệu, kể tên một số ứng dụng của sự nóng chảy
Báo cáo kết quả
tìm hiểu kiến
thức
-Trình bày kiến thức vừa tìm hiểu về sự
-Mời các nhóm HS lên trả lời lần lượt các câu hỏi
Đặc điểm của sự nóng chảy, nhiệt nóng chảy, công
Trang 5(10 phút) nóng chảy.
- Tiếp nhận và trả lời câu hỏi của các nhóm khác
- Ghi chép kiến thức đã được GV chính xác hóa sau cùng
định hướng
-Mời các HS khác đặt câu hỏi, tìm hiểu kiến thức
- Chính xác hóa lại kiến thức nền cho HS ghi chép
thức tính nhiệt nóng chảy của vật rắn, ứng dụng của sự nóng chảy
nhiệm vụ hoạt
động ở nhà, đề
xuất phương án
quy trình làm
nến thơm từ sáp
(bơ) thực vật và
tinh dầu thiên
nhiên
(5 phút)
-Tiếp nhận nhiệm vụ hoạt động ở nhà
Nhóm trưởng và thư kí ghi lại cách liên lạc với GV
+ Tìm hiểu sự sôi và
sự bay hơi + Đề xuất một số phương án quy trình làm nến thơm
-Thông báo nhiệm vụ hoạt động ở nhà:
+ Tìm hiểu sự sôi và sự bay hơi
+ Thiết kế bản vẽ quy trình làm nến thơm
- Nêu các yêu cầu cần đạt của bản thiết kế
- Thống nhất các tiêu chí
và thang điểm đánh giá đối với HS
Bản yêu cầu cần đạt của thiết kế của các nhóm
Hoạt động 3 – LỰA CHỌN BẢN THIẾT KẾ.
Báo cáo bản thiết kế và nhận xét, điều chỉnh – 45’.
A.Yêu cầu cần đạt.
Sau hoạt động này, học sinh có khả năng
Trình bày được quy trình, nguyên vật liệu làm nến thơm.
Giới thiệu được một số thiết bị, dụng cụ sử dụng trong quá trình làm nến.
Lựa chọn được phương án chế tạo tối ưu cho quy trình làm nến thơm.
Điều chỉnh, đề xuất cải tiến thiết kế quy trình làm nến thơm đơn giản có thể làm tại nhà.
B Nội dung dạy học.
- Trong 30 phút đầu, Hs trình bày bản thiết kế đã thực hiện ở nhà của nhóm mình Các học sinh khác lắng nghe, đánh giá với các tiêu chí đã thống nhất với GV, Hs tiến hành phản biện bảo vệ phương án thiết kế, lựa chọn và bảo vệ phương án thiết kế tối ưu
- GV nhận xét bản thiết kế của các nhóm, góp ý chỉnh sửa và dặn dò chuẩn bị dụng
cụ trong tiết tiếp theo
- Trong 15 phút sau HS thảo luận, điều chỉnh phương án thiết kế
Trang 6- GV hỗ trợ HS trong quá trình tìm hiểu giải pháp.
C Dự kiến sản phẩm đáp ứng yêu cầu cần đạt.
- Bản thiết kế hoàn chỉnh quy trình làm nến thơm
- Bảng đánh giá nhận xét thiết kế của các nhóm HS và GV
D Tiến trình dạy học cụ thể:
Trang 7Hoạt động 4: CHẾ TẠO VÀ THỬ NGHIỆM SẢN PHẨM.
Thi công sản phẩm – tiến hành làm nến thơm (làm việc tại nhà).
A.Yêu cầu cần đạt
Sau hoạt động này, học sinh có khả năng:
- Thảo luận được với các thành viên trong nhóm để cùng lựa chọn gải pháp nguyên liệu cũng như quy trình làm nến thơm từ sáp thực vật và tinh dầu tự nhiên
- Đánh giá việc thực hiện sản phẩm, cách thức và tiến trình chế tạo sản phẩm cho phù hợp với tiêu chí ban đầu
- Tạo ra được nến thơm từ sáp thực vật và tinh dầu tự nhiên
B Nội dung dạy học.
- Hs thảo luận, làm việc nhóm, hoàn thiện sản phẩm tại nhà
- GV theo dõi, trao đổi với HS qua các kênh mạng xã hội, tư vấn hỗ trợ HS trong qua trình làm sản phẩm tại nhà nếu cần thiết
C Dự kiến sản phẩm đáp ứng yêu cầu cần đạt.
- Nến thơm làm từ sáp (bơ) và tinh dầu tự nhiên
- Bản thiết kế chi tiết nguyên vật liệu, quy trình làm nến thơm điều chỉnh(nếu có)
Hoạt động 5: TRÌNH BÀY SẢN PHẨM VÀ ĐÁNH GIÁ.
Trình bày sản phẩm quy trình làm nến thơm, đánh giá, phát triển ý tưởng thực tế.
(45’)
A Yêu cầu cần đạt
a) Mục đích:
- HS biết giới thiệu về quy trình làm nến thơm và sản phẩm nến thơm mà nhóm đã thực hiện
- Giải thích được sự thành công và thất bại của sản phẩm trong quá trình thực hiện
- Đưa ra ý kiến nhận xét, phản biện, giải thích được bằng các kiến thức liên quan
- Có ý thức về cải tiến, phát triển sản phẩm
- Tự đánh giá và đánh giá chéo sản phẩm theo các tiêu chí
- Đề xuất phương án cải tiến sản phẩm
B Nội dung dạy học:
– Các nhóm trưng bày sản phẩm trước lớp;
– Các nhóm lần lượt báo cáo sản phẩm và trả lời các câu hỏi của GV và các nhóm bạn – Đề xuất phương án cải tiến sản phẩm
C Dự kiến sản phẩm đáp ứng yêu cầu cần đạt:
HS cần đạt được sản phẩm là một cây nến thơm làm từ sáp thực vật và tinh dầu tự nhiên
Bài thuyết trình giới thiệu sản phẩm
Hồ sơ học tập hoàn chỉnh của dự án
Trang 8D Tiến trình dạy học cụ thể:
Nội dung Hoạt động của HS Hoạt động của GV Công cụ hỗ trợ
Báo cáo sản
phẩm của các
nhóm
- Báo cáo quy trình làm nến, nhấn mạnh những điểm thay đổi sau buổi báo cáo bản thiết kế
- Giới thiệu sản phẩm nến thơm đã hoàn thành
Lắng nghe nhận xét từ các HS khác trong lớp và
từ GV -Thảo luận nhóm, trả lời câu hỏi của Gv về kiến thức đã thu thập được,
kĩ năng đã rèn luyện được trong quá trình làm nến
GV Tổ chức cho
HS chuẩn bị và trưng bày sản phẩm cùng lúc
– Các nhóm trưng bày sản phẩm trước lớp
-Sử dụng phiếu đánh giá để đánh giá sản phẩm
- Đặt câu hỏi kiểm tra kiến thức kĩ năng sau chủ đề
Câu hỏi kiểm tra kiến thức, kĩ năng sau chủ đề
Tổng kết đánh giá
dự án của lớp
-Lắng nghe nhận xét của GV
-Tổng kết lại nội dung kiến thức
- Suy nghĩ, phát triển ứng dụng quy trình vào cuộc sống
-Nhận xét, tổng kết
-Gợi ý tìm phương án cải tiến
Tổng kết kiến thức cần học và ứng dụng
Trang 9HỆ THỐNG CÁC PHIẾU HỌC TẬP
PHIẾU HỌC TẬP SỐ 1 Câu 1 Có thể làm nến từ những loại sáp nào ?
Câu 2 Loại nến làm từ sáp nào được sử dụng phổ biến trong đời sóng hàng ngày hiện nay? Loại nến đó có ảnh hưởng tới sức khỏe con người hay không? Vì sao ?
Câu 3 Tác dụng của tinh dầu tự nhiên đối với con người.
Câu 4 Tại sao chúng ta nên sử dụng loại nến thơm được làm từ sáp (bơ) thực vật và tinh dầu tự nhiên.
Trang 10
Câu 5 Mỗi cây nến có những thành phần cấu tạo chính nào? Mỗi thành phần đó có vai trò gì ?
KẾT LUẬN (về khả năng tạo nến thơm từ sáp thực vật và tinh dầu tự nhiên)
BẢNG PHÂN CÔNG NHIỆM VỤ CHO THÀNH VIÊN CỦA NHÓM
trách bài trình bày trên ppt
của nhóm
chứng của nhóm
Các nhiệm vụ là dự kiến, có thể thay đổi theo thực tế triển khai nhiệm vụ của nhóm Một thành viên có thể đảm nhận nhiều công việc.
Trang 11CÁC TIÊU CHÍ ĐÁNH GIÁ TIÊU CHÍ 1: ĐÁNH GIÁ MÔ HÌNH SẢN PHẨM
2 Khi thắp sáng có mùi hương của tinh dầu
thiên nhiên
2
3 Nến có thời gian sáng (trước khi tự tắt) tối
thiểu 5 phút
3
TIÊU CHÍ 2 : ĐÁNH GIÁ BẢN THIẾT KẾ
1 Nêu đủ các bước thực hiện quy
trình làm nến thơm
3
2 Mô tả rõ hành động/ thao tác thực
hiện ở các bước
2
3 Mô tả rõ loại nguyên liệu, tỉ lệ
các nguyên liệu phù hợp
2
Trang 124 Sáng tạo trong cách làm khuôn
và sử dụng nguyên liệu chọn mùi thơm
1
5 Sử dụng vật liệu an toàn không
gây ô nhiễm môi trường
2
PHIẾU HỌC TẬP SỐ 2 HƯỚNG DẪN TÌM HIỂU KIẾN THỨC NỀN 1.Nguyên liệu làm nến.
Bơ thực vật thuộc loại chất rắn gì? Nhiệt độ nóng chảy và nhiệt độ đông đặc của bơ thực vật có đặc điểm gì?
2 Quy trình làm nến -Hãy thiết kế quy trình làm nến từ sáp (bơ) thực vật.
- Trong quá trình làm nến sự nóng chảy diễn ra ở giai đoạn nào? Sự đông đặc diễn ra ở giai đoạn nào?
Trang 13
PHIẾU HỌC TẬP SỐ 3 A- KẾ HOẠCH THỰC HIỆN
Vấn đề/Nhiệm vụ/Dự án cần thực hiện:
Kế hoạch triển khai T
T Hoạt động Sản phẩm
Tiêu chí đánh giá cơ bản Thời gian
Người phụ trách
C- ĐÁNH GIÁ CHUẨN KIẾN THỨC VÀ KỸ NĂNG CỦA CHỦ ĐỀ