skkn một số kinh nghiệm trong công tác chủ nhiệm lớp 3

Giáo viên chủ nhiệm ở Tiểu học có một vị trí vô cùng quan trọng trong việc hình thành cho học sinh những cơ sở ban đầu cho sự phát triển đúng đắn và lâu dài về đạo đức, trí tuệ, thể chất

MỤC LỤC

MỤC LỤC 1

I TÊN ĐỀ TÀI:……… ……….2

II PHẦN MỞ ĐẦU: 2

1 Lý do chọn đề tài: 2

1.1 Lý do về mặt lý luận: 2

1.2 Lý do về mặt thực tiễn: 2

2 Mục đích nghiên cứu: 3

3 Đối tượng nghiên cứu: 3

4 Đối tượng khảo sát, thực nghiệm: 3

5 Phương pháp nghiên cứu: 3

6 Phạm vi nghiên cứu: 4

7 Thời gian nghiên cứu: 4

III PHẦN NỘI DUNG: 4

1 Cơ sở lý luận …… 4

2.Thực trạng 5

3: Các giải pháp ……… 6

4 Kết quả thực hiện 7

IV KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ 8

1 Kết luận: .8

2 Kiến nghị: 9

I TÊN ĐỀ TÀI:

Công tác chủ nhiệm lớp

II PHẦN MỞ ĐẦU:

1 Lý do chọn đề tài:

1.1 Lý do về mặt lý luận:

Giáo dục là nền tảng văn hóa của một đất nước, là sức mạnh trí tuệ của cả tương lai dân tộc nhằm sớm đạt cơ sở ban đầu rất quan trọng cho sự phát triển toàn diện của thế hệ trẻ Việt nam trong xu thế hội nhập với thế giới hiện nay Trong lĩnh vực khoa học nói chung giáo dục chiếm vị trí rất quan trọng Giáo dục không những cung cấp cho học sinh những hiểu biết về tri thức khoa học tiến bộ của loài người đồng thời vừa hình thành nhân cách cho học sinh là điều quan trọng cốt yếu Đặc biệt là lứa tuổi học sinh tiểu học

Xuất phát từ mục tiêu chung đó, công tác giáo viên chủ nhiệm lớp đóng một vai trò vô cùng quan trọng, có thể nói “là khâu then chốt, quyết định” việc nâng cao chất lượng học tập của các em Giáo viên chủ nhiệm ở Tiểu học có một

vị trí vô cùng quan trọng trong việc hình thành cho học sinh những cơ sở ban đầu cho sự phát triển đúng đắn và lâu dài về đạo đức, trí tuệ, thể chất, thẩm mĩ

và các kĩ năng sống cơ bản để học sinh tiếp tục học Trung học cơ sở

Ngoài việc tổ chức, hướng dẫn các hoạt động học tập của học sinh xuyên suốt 5 buổi/ tuần, giáo viên chủ nhiệm lớp còn phải thường xuyên theo dõi các hoạt động trong giờ chơi, trong các buổi sinh hoạt, giao lưu tập thể,…và cả hoạt động học tập ở nhà của học sinh Vì vậy công việc của một giáo viên chủ nhiệm lớp ở Tiểu học là rất quan trọng, vinh dự nhưng cũng dày công trong công tác Tất cả những điểm khác biệt đó đều do giáo viên chủ nhiệm lớp tạo ra Giáo viên chủ nhiệm nào có tinh thần trách nhiệm cao, tận tâm với học sinh của mình thì chắc chắn sẽ tìm ra được các biện pháp để thu hút học sinh đến lớp, làm cho học sinh trở nên chăm ngoan, thích đi học và luôn cảm thấy “mỗi ngày đến trường là một niềm vui”

Để hoàn thành tốt nhiệm vụ của mình, người giáo viên chủ nhiệm lớp ở tiểu học phải trải qua biết bao nhiêu khó khăn, bao nhiêu vất vả Vì vậy, tôi khẳng định rằng công tác của giáo viên chủ nhiệm lớp ở Tiểu học là cực kì quan trọng, là nhân tố số một quyết định chất lượng giáo dục toàn diện cho học sinh

Sau nhiều năm được làm công tác chủ nhiệm lớp, tôi luôn cố gắng hoàn thành các nhiệm vụ được giao với tinh thần trách nhiệm cao Trong các năm qua, lớp tôi chủ nhiệm luôn đạt chỉ tiêu đề ra Đó là lí do tôi chọn để viết sáng

kiến kinh nghiệm năm học này: “Công tác chủ nhiệm lớp” Với mong muốn

được chia sẻ và nhận được những đóng góp chân tình từ các thầy giáo, cô giáo

và các cấp lãnh đạo

1.2 Lý do về mặt thực tiễn

Trong xã hội hiện nay, nền kinh tế thị trường làm cho đời sống, ý thức của người dân được cải thiện hơn, ai ai cũng từ chỗ “no cơm ấm áo” dần dần tiến tới

“ăn ngon mặc đẹp”, chăm lo cho tương lai con cái nhiều hơn; chính sách mở

cửa, giao lưu kinh tế, văn hóa giữa các nước cũng rất đa dạng Điều đó đã tác động ít nhiều đến sự nhận thức, hiểu biết của các học sinh chúng ta Cho nên ta

dễ dàng nhận thấy rằng học sinh ngày nay thông minh, nhanh nhẹn, sáng tạo và hiểu biết hơn Đúng như ông cha ta đã từng nói: “Hậu sinh khả uý” Đây là một điều rất đáng mừng vì: “Con hơn cha là nhà có phúc”

Tuy nhiên ta không thể không bàn tới mặt trái của nền kinh tế thị trường Những cái xấu đã và đang len lỏi vào thế hệ trẻ chúng ta Nó làm lu mờ lí trí, bôi đen nhân cách khiến những người làm công tác giáo dục, các bậc phụ huynh phải băn khoăn, lo lắng Qua thực tế, ta nhận thấy đạo đức học sinh đang trên đà

đi xuống, đạo hiếu, truyền thống “Tôn sư trọng đạo” dường như bị xem nhẹ, quan hệ giữa người với người dần theo kiểu: “Tiền, tiền và tiền” Rồi các tệ nạn

xã hội như lưu truyền, tiếp xúc văn hóa phẩm đồi trụy, cờ bạc, ma túy …có thể nói là đầy rẫy trước mắt Đau lòng hơn nữa là có những học sinh xem thường,

vô lễ, thậm chí chống đối lại thầy cô giáo đang dạy mình ….mà đằng sau đó là một sự bao che dung túng của gia đình Thực trạng này luôn là rào cản, gây khó khăn cho những người làm công tác chủ nhiệm lớp Bởi vì người giáo viên chủ nhiệm đâu chỉ là quản lí các em mà còn phải dạy dỗ, phải chịu trách nhiệm về mặt học tập, đạo đức của các em Tôi thường nói với các em rằng: Các em là những cái cây còn non, còn người giáo viên chủ nhiệm – thay mặt nhà trường (cùng với cha mẹ các em) là người uốn nắn, định hướng cái cây ấy để cây được lớn lên thẳng thớm, đủ độ cứng cáp, vững chãi, bản lĩnh để chống chọi lại vô vàn thử thách, bão táp của cuộc đời Do đó, chủ nhiệm lớp là một công việc khó khăn nhưng vô cùng nghiêm túc

2 Mục đích nghiên cứu:

Mục đích nghiên cứu đề tài này nhằm nắm bắt thực trạng, phân tích nguyên nhân cơ bản làm hạn chế chất lượng công tác chủ nhiệm Đồng thời tìm

ra những biện pháp thích hợp để thực hịên tốt công tác dạy và học, nhằm nâng cao chất lượng và hiệu quả giáo dục một cách tốt nhất

3 Đối tượng nghiên cứu:

Đối tượng: Thực trạng về chất lượng dạy và học và công tác chủ nhiệm lớp

4 Đối tượng khảo sát, thực nghiệm:

Học sinh lớp 3E – Điểm trường Cợp - Trường tiểu học Hướng Phùng

5 Phương pháp nghiên cứu:

Đi sâu vào tìm hiểu tình hình thực tế học sinh trong lớp về đặc điểm tâm sinh lý học sinh, độ tuổi, học sinh năng khiếu, học sinh cá biệt Tìm hiểu về kinh

tế gia đình học sinh phối hợp chặt chẽ công tác kết hợp giũa gia đình nhà trường

và xã hội để có biện pháp giáo dục cho từng em

Điều tra kết quả học tập ở những năm học ở những năm học trước phân thành nhóm các đối tượng học sinh Ở mỗi nhóm đối tượng học sinh giáo viên điều gần gũi trò chuyện để biết được những mạt hạn chế hay yếu tố năng động ở

từng học sinh Từ đó, định hướng cho các em cách học tập và rèn luyện có khoa học đem lại chất lượng cao Qua đó người giáo viên có thêm kinh nghiệm để làm tốt công tác chủ nhiệm lớp

6 Phạm vi nghiên cứu:

Tìm hiểu thực trạng về tình hình học tập lớp 3E – Điểm trường Cợp qua

đó đề ra một số sáng kiến nhằm góp phần nâng cao chất lượng học tập cho học sinh lớp 3E nói riêng và học sinh ở các lớp trong toàn trường nói chung

7 Thời gian nghiên cứu

Với đề tài này tôi bắt đầu thực hiện từ tháng 9 năm 2016 đến tháng 3 năm

2017

III PHẦN NỘI DUNG

1 Cơ sở lí luận:

Giáo dục là quá trình toàn vẹn hình thành nhân cách, được tổ chức có mục đích, có kế hoạch, thông qua hoạt động và quan hệ giữa nhà giáo dục và người được giáo dục nhằm chiếm lĩnh kinh nghiệm xã hội của loài người Giáo dục là quá trình tác động tới thế hệ trẻ về đạo đức, tư tưởng, hành vi nhằm hình thành niềm tin, lý tưởng, động cơ, thái độ, hành vi, thói quen ứng xử đúng đắn trong

xã hội

Đối với nước ta, giáo dục được xác định là “quốc sách hàng đầu”, là vô cùng quan trọng và cấp thiết bởi sự thành đạt của một con người, sự phát triển của một thế hệ, sự hưng thịnh của đất nước đều phụ thuộc vào kết quả của hoạt động giáo dục “Vì lợi ích mười năm trồng cây, vì lợi ích trăm năm trồng người” Hơn thế, trong một thời đại hội nhập kinh tế, thời đại công nghệ thông tin phát triển như vũ bão hiện nay thì giáo dục lại vô cùng cần thiết Làm thế nào để những người chủ tương lai của đất nước có đủ đức lẫn tài? Làm thế nào để sự nghiệp giáo dục mang lại hiệu quả tốt? Đây chính là trách nhiệm chung của toàn

xã hội, của tất cả những người làm công tác giáo dục, đặc biệt là của người giáo viên chủ nhiệm lớp – người trực tiếp và thường xuyên nhất tiếp xúc với các em học sinh Bởi vậy, người gần gũi nhiều nhất với các em học sinh, người luôn ở bên cạnh giải đáp mọi khó khăn thắc mắc của các em, người mà các em kính trọng và yêu quí nhất, người mà được các em xem như là cha là mẹ không ai khác chính là người giáo viên chủ nhiệm lớp

Là một giáo viên chủ nhiệm lớp tôi rất mong muốn học trò của mình là những con ngoan, trò giỏi, tài đức vẹn toàn để sau này lớn lên các em tự tin, năng động, bản lĩnh bước vào đời, trở thành những người công dân có ích cho

xã hội

Về bản thân, tôi rất mong muốn mình là người đồng nghiệp được tin yêu, được phụ huynh tin tưởng khi gửi gắm con em mình đến để giáo dục, dạy dỗ, góp phần nâng cao chất lượng giáo dục của điểm trường Cợp nói riêng và của trường Tiểu học Hướng Phùng nói chung

2 Thực trạng của việc nâng cao chất lượng công tác chủ nhiệm lớp:

a.Về phía giáo viên:

Trong quá trình truyền thụ kiến thức cho học sinh, giáo viên chưa chú ý phân loại các đối tượng

Trong quá trình chủ nhiệm lớp, giáo viên chưa quan tâm đến điều kiện gia đình của từng em

Chưa đầu tư vào việc soạn giảng ít gây hứng thú học tập cho học sinh

Các hoạt động ngoại khoá như văn nghệ, thể dục, thể thao, hoạt động Đội chưa được chú trọng đúng mức nhằm phát huy tính hiệu quả của nó trong việc nâng cao chất lượng học tập

b Về phía học sinh:

Một số học sinh chưa xác định động cơ học tập đúng đắn nên chưa chăm học

Chưa năm được phương pháp học tập và mất căn bản kiến thức ở lớp dưới Điều kiện học tập như: Sách giáo khoa, dụng cụ học tập, góc học tập ở nhà…

Do thời gian dành cho các em tự học ở nhà quá ít nên không đảm bảo việc hoàn thành các bài tập, bài học ở lớp

Bên cạnh đó các trò chơi vô bổ như: bi da, điện tử…cũng như những phim ảnh không lành mạnh, đã trực tiếp tác động làm ảnh hưởng không ít đến việc học tập của các em

Chất lượng học sinh trong lớp không đồng đều

c Đối với phụ huynh:

Vẫn còn một số phụ huynh chưa quan tâm đúng mức đến việc học của các

em, còn khoán trắng cho nhà trường, chưa tạo điều kiện cho các em học tập

Nên ngay từ đầu năm học, trong phạm vi nghiên cứu, tôi đã khảo sát chất lượng các môn học và hoạt động giáo dục của lớp 3E như sau:

Bảng 1: Kết quả về các môn học và hoạt động giáo dục:

Thời gian Tổng

số HS

Hoàn thành tốt Hoàn thành Chưa hoàn

thành

Tỷ lệ

Tỷ lệ (%)

Bảng 2: Kết quả về hình thành và phát triển năng lực, phẩm chất:

Thời gian Tổng

số HS

Tỷ lệ

Tỷ lệ (%)

Qua bảng khảo sát trên cho thấy tỉ lệ học sinh chưa hoàn thành và cần cố gắng chiếm tỉ lệ cao Để nâng cao chất lượng học tập của các em, tôi xin mạnh dạn đưa ra một số giải pháp sau:

3 Các giải pháp để nâng cao chất lượng công tác chủ nhiệm lớp:

Ngoài những nội quy quy định của trường, ngành thì tôi thực hiện một số bước như sau:

Sau khi khảo sát điều tra phân loại từng đối tượng học sinh, thông qua cuộc họp phụ huynh đầu năm Tôi đã trực tiếp trao đổi với phụ huynh về từng đối tượng học sinh và đồng thời nhận được những thông tin từ phía phụ huynh Nhận thông tin bàn giao bằng văn bản và bằng trao đổi miệng từ giáo viên chủ nhiệm củ Từ đó kịp thời có những kế hoạch cụ thể để tập trung cho từng học sinh

3.1 Đối với học sinh tiếp thu chậm:

Các học sinh còn chậm chữ viết còn cẩu thả giáo viên cần quan tâm nhiều trong việc rèn đọc, viết và làm toán

Trước hết cần biết các em tiếp thu còn chậm mức độ đọc - viết ra sao? Nguyên nhân nào dẫn đến việc học tiếp thu chậm Để giúp các em tiến bộ trong học, tôi luôn suy nghĩ tìm ra những cách dạy, luôn học hỏi đồng nghiệp đi trước

để có những phương pháp để giúp đỡ, chỉ dẫn cho các học sinh Bên cạnh đó, tôi thường xuyên kiểm tra và theo dõi việc học bài và làm bài tập nhà của học sinh.Thường xuyên khen ngợi các em khi các em có tiến bộ

3.2 Đối với học sinh tiếp thu tốt:

Đối với những em này, trong quá trình giảng dạy, tôi luôn kết hợp ra các câu hỏi, bài tập nâng cao hơn, khó hơn nhất là Toán và Tiếng Việt làm cho các

em không nhàm chán và hứng thú học tập

3.3 Đối với những học sinh có năng khiếu đặc biệt

Bên cạnh các môn học tôi luôn quan niệm rằng “ Nét chữ, nết người: ở lớp tôi luôn chú ý đến việc rèn chữ viết, giữ gìn sách vở của các em nên hàng tháng

có , đánh giá nhận xét khen thưởng, những em có bộ vở sạch chữ đẹp để các em cùng nhau thi đua và có thói quen tự rèn luyện chữ viết, giữ gìn sách vở củ mình đẹp hơn

3.4 Đối với học sinh có hoàn cảnh kinh tế gia đình khó khăn:

Tôi luôn quan tâm gần gũi động viên để các em cố gắng học tập tốt như phát động phong trào “Giúp bạn nghèo vượt khó”, “Lá lành đùm lá rách”, gặp riêng phụ huynh để bàn bạc và khuyên họ khắc phục khó khăn tạo điều kiện cho com em học tập

3.5 Đối với học sinh nghịch ngợm trong lớp:

Việc giúp các đối tượng này, chấp hành tốt nội quy của lớp đòi hỏi phải tốn nhiều thời gian Đối với những học sinh này, tôi luôn tạo sự gần gũi thân thiện,

luôn phát huy và khen thưởng kịp thời phát hiện những điều tốt, có tiến bộ để dần giúp các em có những thái đội đúng đắn hơn trong học tập Mặt khác tôi thường xuyên liên lạc, thông báo với phụ huynh của những học sinh này để cùng theo dõi, nhắc nhở và tạo môi trường giáo dục chặt chẽ hơn giữa nhà trường và gia đình, bên cạnh việc quan tâm đến từng đối tượng học sinh, đội ngũ công tác đắc lực nhất giúp tôi hoàn thành tốt công tác chủ nhiệm lớp là ban cán sự lớp Đây là lực lượng đóng vai trò quan trọng với chất lượng học tập cũng như nề nếp lớp học

Hàng ngày, tôi giao nhiệm vụ cụ thể cho các em luyện viết từng bài rõ ràng những em viết chữ đẹp tôi yêu cầu các em luyện viết nhiều kiểu chưc khác nhau

Với những học sinh vẽ đẹp, hàng tuần tôi cho các em tìm hiều chọn các đề tài, từ đó các em hình dung và vẽ theo ý thích…

3.6 Đối với những học sinh mồ côi

Hằng tháng tôi kêu gọi học sinh trong lớp ủng hộ sách, vở, viết, quần áo cũ

để các em có điều kiện học tập, trang phục phù hợp với các bạn trong lớp

Ngoài ra để tăng cường chất lượng học tập đều khắp của lớp, tôi đã xây dựng các tổ học nhóm, đôi bạn cùng tiến, học sinh gỏi kèm học sinh yếu Bên cạnh đó còn yêu cầu học sinh cần tập trung học việc học tập của mình ở nhà Bên cạnh đó, tôi còn tổ chức cho các em tham gia các buổi sinh hoạt ngoại khoá như: “Đố vui để học”, “Trò chơi học tập” nhằm phát huy tính tích cực học tập của các học sinh Qua đó học sinh có điều kiện học mà vui, vui mà học giảm bớt đi sự căng thẳng

Hằng ngày, hằng tuần tôi thường xuyên cập nhật nhật kí chủ nhiệm để theo dỏi tình hình học tập và mọi hoạt động của học sinh

4 Kết quả thực hiện

Với những kinh nghiệm làm tốt công tác “chủ nhiệm lớp” ở lớp 3E Tôi đã vạch ra kế hoạch và áp dụng trong công tác chủ nhiệm lớp của mình, cụ thể năm

2016 - 2017 tôi được phân công chủ nhiệm và giảng dạy lớp 3E, là một lớp có

số lượng học sinh chủ yếu là con em dân tộc thiểu số, nhưng với những kinh nghiệm mà tôi đúc rút từ giảng dạy thực tế Bằng những kinh nghiệm mà tôi áp dụng từ đó đã thu được kết quả thực nghiệm được thể hiện qua bảng sau:

Bảng 1: Kết quả về các môn học và hoạt động giáo dục:

Thời gian Tổng

số HS

Hoàn thành tốt Hoàn thành Chưa hoàn

thành

SL Tỷ lệ (%) SL Tỷ lệ (%) SL Tỷ lệ (%)

Bảng 2: Kết quả về hình thành và phát triển năng lực, phẩm chất:

Thời gian Tổng

số HS

Tỷ lệ

Tỷ lệ (%)

IV KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ

1 Kết luận

Để thực hiện tốt đề tài “Làm tốt công tác chủ nhiệm lớp ” người giáo viên cần phải:

Có tâm huyết với nghề nghiệp, yêu nghề, mến trẻ, có năng lực, nhiệt tình sẵn sàng tất vả vì học sinh thân yêu

Nắm vững tâm sinh lý học sinh

Phối hợp chặt chẽ giữa gia đình, nhà trường, và xã hội

Lập kế hoạch bài học rõ ràng, phù hợp với những đối tượng học sinh

Thường xuyên học tập để nâng cao trình độ, sử dụng phương pháp hợp lý, sử dụng đồ dùng học dạy học thiết thực, tối ưu vào bài giảng

Thường xuyên giáo dục phẩm chất đạo đức cho học sinh, tổ chức các hoạt động vui chơi, rèn luyện thân thể, bảo vệ sức khoẻ

Giáo viên cần chấp hành và tuân thủ mọi điều hành giúp đỡ của ban giám hiệu nhà trường, ngành Giáo dục

Việc làm tốt công tác chủ nhiệm lớp ở cấp Tiểu học là vấn đề hết sức quan trọng, giáo dục cho thế hệ trẻ trở thành những con người phát triển toàn diện về: đức, trí, thể, mỹ và các kỹ năng cơ bản để học sinh tiếp tục học ở các lớp trên

Vì vậy người giáo viên phải có cách nhìn nhận mới, truyền thụ kiến thức cho học sinh một cách chính xác, có hệ thống, có chọn lọc, để thế hệ trẻ trở thành chủ nhân tương lai của đất nước

Là người giáo viên Tiểu học ai cũng có một tấm lòng yêu nghề mến trẻ và mong học sinh của mình trở thàng con ngoan trò giỏi Muốn đạt được đều đó cần phải áp dụng đề tài “Làm tốt công tác chủ nhiệm lớp ”

2 Kiến nghị:

Đối với phòng giáo dục: Thường xuyên tổ chức các buổi sinh hoạt chuyên

đề bồi dưỡng và nâng cao chất lượng công tác chủ nhiệm lớp

Qua hội thảo, chuyên đề để giáo viên có nhiều cơ hội cọ xác và rút kinh nghiệm trong công tác chủ nhiệm

Đối với nhà trường và tổ khối chuyên môn: Tổ chức cho giáo viên đi tham quan dự giờ để học hỏi những giáo viên dạy giỏi chuyên đề

XÁC NHẬN CỦA

THỦ TRƯỞNG ĐƠN VỊ

Hướng Phùng, ngày 30 tháng 03 năm 2017

Tôi xin cam đoan đây là SKKN của mình viết, không sao chép nội dung của người khác

(Ký và ghi rõ họ tên)

Lê Hải Sơn