KẾ HOẠCH BÀI DẠY NGỮ VĂN 8 CV 5512 HỌC KỲ 2

KẾ HOẠCH BÀI DẠY NGỮ VĂN 8 CV 5512 HỌC KỲ 2; KẾ HOẠCH BÀI DẠY NGỮ VĂN 8 CV 5512 HỌC KỲ 2; KẾ HOẠCH BÀI DẠY NGỮ VĂN 8 CV 5512 HỌC KỲ 2; KẾ HOẠCH BÀI DẠY NGỮ VĂN 8 CV 5512 HỌC KỲ 2; KẾ HOẠCH BÀI DẠY NGỮ VĂN 8 CV 5512 HỌC KỲ 2; KẾ HOẠCH BÀI DẠY NGỮ VĂN 8 CV 5512 HỌC KỲ 2; KẾ HOẠCH BÀI DẠY NGỮ VĂN 8 CV 5512 HỌC KỲ 2; KẾ HOẠCH BÀI DẠY NGỮ VĂN 8 CV 5512 HỌC KỲ 2; KẾ HOẠCH BÀI DẠY NGỮ VĂN 8 CV 5512 HỌC KỲ 2; KẾ HOẠCH BÀI DẠY NGỮ VĂN 8 CV 5512 HỌC KỲ 2; KẾ HOẠCH BÀI DẠY NGỮ VĂN 8 CV 5512 HỌC KỲ 2;

Trang 1

A Mục tiêu

1 Kiến thức: Học sinh cần nắm được

- Nguồn cảm hứng lớn trong thơ Tế Hanh nói chung và ở bài thơ này: tìnhyêu quê hương đằm thắm

- Hình ảnh khỏe khoắn, đầy sức sống của con người và sinh hoạt lao động;lời thơ bình dị, gợi cảm xúc trong sáng, tha thiết

- Nhận biết được tác phẩm thơ lãng mạn

3 Phẩm chất

- Tích cực học tập

- GD học sinh lòng yêu lao động và yêu quê hương đất nước

II Thiết bị dạy học và học liệu

- Giáo viên (GV): Ảnh chân dung tác giả Tế Hanh, soạn bài, máy chiếu đanăng, máy chiếu vật thể

- Học sinh (HS): Chuẩn bị bài ở nhà

Trang 2

GIÁO ÁN NGỮ VĂN 7 CV 5512

III Tiến trình dạy- học

1 Hoạt động 1: Mở đầu

a)Mục tiêu:Giúp học sinh huy động những kiến thức đã học ở bài trước để

kết nối vào bài học, tạo tâm thế và định hướng chú ý cho học sinh

b) Nội dung:Giáo viên hướng dẫn học sinh xác định vấn đề cần giải quyết

qua thực hiện nhiệm vụ GV giao

c) Sản phẩm: Phần kiến thức cũ của HS

d) Tổ chức thực hiện:

Bước 1: Chuyển giao nhiệm vụ học tập:

Trong mỗi chúng ta, tình cảm với quê hương luôn là những tình cảmthiêng liêng và sâu nặng Nếu một ngày nào đó phải xa quê thì tình cảm của

em dành cho quê hương như thế nào và những hình ảnh nào của quê hương

sẽ đọng lại trong tâm trí em?

2 HS trả lời

Bước 2: Thực hiện nhiệm vụ học tập

Học sinh: suy nghĩ và trả lời cá nhân

Bước 3: báo cáo kết quả

Bước 4: Đánh giá kết quả thực hiện nhiệm vụ

- Học sinh nhận xét, đánh giá, bổ sung.

người con vạn chài – Tế Hanh qua bài thơ Quê hương

2 Hoạt động 2: Hình thành kiến thức mới

Nhiệm vụ 1: Giới thiệu chung

a)Mục tiêu:

- Học sinh nắm được những thông tin chung về tác giả và tác phẩm

qua thực hiện nhiệm vụ theo hệ thống câu hỏi khai thác chú thích sgk

c) Sản phẩm: Phần làm việc và câu trả lời của HS

+ Nêu được thông tin về tác giả

Trang 3

GIÁO ÁN NGỮ VĂN 7 CV 5512+ Nêu được hoàn cảnh sáng tác văn bản

Bước 1: Chuyển giao nhiệm vụ học

tập:

GV chiếu tranh chân dung Tế Hanh

? Nếu được giới thiệu về nhà thơ Tế

Hanh, em sẽ nói gì

? Có em nào bổ sung thông tin về tác

giả không

- Học sinh: lắng nghe câu hỏi-> vận

dụng chú thích sgk làmviệc cá nhân

- Học sinh quan sát, trả lời câu hỏi

- Học sinh bổ sung thông tin

Bước 3: báo cáo kết quả và thảo

luận

Bước 4: Đánh giá kết quả thực hiện

nhiệm vụ

- Học sinh nhận xét, đánh giá, bổ sung

- Giáo viên nhận xét, đánh giá

-> Giáo viên chốt kiến thức

Phần giới thiệu của bạn về nhà thơ Tế

Hanh khá đầy đủ Em hãy đối chiếu

với nội dung trên màn hình, xem có

thông tin nào sai lệch không để điều

chỉnh

GV chuyển ý: Như cô vừa giới thiệu,

quê hương là mạch nguồn cảm xúc

I Giới thiệu chung 1.Tác giả

- Tế Hanh (1921- 2009), quê ở làng ĐôngYên phủ Bình Sơn nay là xã Bình Dươnghuyện Bình Sơn tỉnh Quảng Ngãi

- Tế Hanh có mặt trong phong trào Thơ mới ởchặng cuối nhưng vẫn có đóng góp không nhỏvào thành tựu của thơ Mới

- Thơ ông mang nặng tình yêu quê hương thắmthiết Quê hương là mạch nguồn cảm xúc dạtdào chảy suốt đời thơ Tế Hanh Vì vậy mà ôngđược mệnh danh là “nhà thơ của quê hương”

- Sự nghiệp sáng tác của ông khá phong phú

với các tác phẩm chính: các tập thơ: Hoa niên (1945), Gửi miền Bắc (1955), Tiếng sóng (1960), Hai nửa yêu thương (1963), Khúc ca mới (1966),

- Năm 1996, ông được nhà nước tặng giải

thưởng Hồ Chí Minh về văn học nghệ thuật

Trang 4

GIÁO ÁN NGỮ VĂN 7 CV 5512chảy suốt cuộc đời thơ Tế Hanh Và

một trong những tác phẩm tiêu biểu

khơi nguồn cho cảm hứng ấy là bài thơ

Quê hương Cô cùng các em sang phần

2

? Hãy giới thiệu hoàn cảnh ra đời và

xuất xứ bài thơ Quê hương.

trữ tình của nhà thơ như thế nào, chúng

ta chuyển sang phần II

- Học sinh nắm được những kiến thức cơ bản của văn bản, tìm hiểu được

chú thích, thể thơ, chia bố cục và bức tranh thiên nhiên

qua thực hiện nhiệm vụ khai thác văn bản

Hoạt động của GV và HS Nội dung cần đạt

Trang 5

dụng kiến thức đã học -> khái quát

? Theo em nên đọc như thế nào để

thể hiện được cái hay của bài thơ

- Học sinh trả lời

- Học sinh bổ sung

- Giáo viên hướng dẫn cách đọc:

giọng tha thiết, nhẹ nhàng, chú ý

những từ ngữ miêu tả, bộc lộ cảm

xúc Phần cuối bài thơ nên đọc với

giọng lắng sâu hơn

- HS đọc cả bài HS khác nhận xét

GV đọc cả bài

Các em đã soạn bài ở nhà, hãy cho

cô biết trai tráng và tuấn mã có

nghĩa là gì?

Các em chú ý chú thích 1: Theo Tế

Hanh, câu thơ Chim bay dọc biển

đem tin cá theo là câu thơ của phụ

thân ông Đây là lời đề từ của bài

II Đọc- hiểu văn bản

1 Đọc, chú thích

* Đọc

* Chú thích

Trang 6

GIÁO ÁN NGỮ VĂN 7 CV 5512thơ.

Lời đề từ là thành phần nằm ngoài

tác phẩm, thường viết ở đầu cuốn

sách, đầu mỗi chương, mỗi bài,

nhằm hướng người đọc vào ý đồ

nghệ thuật hoặc tư tưởng nghệ thuật

của tác phẩm Nó cũng được coi là

chìa khóa để khám phá nội dung tác

phẩm Câu thơ đề từ khá thú vị,ngắn

gọn, giản dị nhưng lại hàm súc, trữ

tình Nó chia làm 2 vế Vế 1 chim

bay dọc biển: tả cảnh miền biển, gợi

không khí yên bình Vế 2 mang tin

cá là bức tranh cuộc sống làng chài

Chúng ta tiếp tục tìm hiểu phần 2

? Dựa vào phần chuẩn bị bài ở nhà,

hãy cho cô biết bài thơ có thể chia

làm mấy phần? Nội dung từng phần

Cô và các em cùng phân tích bài thơ

này theo bố cục trên Chúng ta sang

phần 3

GV đọc 2 câu thơ đầu

? Qua 2 câu thơ đầu, tác giả Tế Hanh

muốn giới thiệu điều gì

HS trả lời: giới thiệu chung về quê

hương

? Tác giả giới thiệu về làng trên

những phương diện nào

HS: 2 phương diện: nghề nghiệp và

- Phần 2: khổ 4: Tình cảm của nhàthơ với quê hương

3 Phân tích

a Hình ảnh quê hương a1 Giới thiệu chung về quê hương

Làng tôi ở vốn làm nghề chài lưới Nước bao vây cách biển nửa ngày sông

nghề: chài lưới

- Phương diện:

Vị trí: cách biển

nửa ngày sông

→ Lời giới thiệu tự nhiên, bình dị, mộc mạc, chân thành.

- Niềm tự hào thầm kín của tác giả.

Trang 7

thuộc: nghề chài lưới, cách biển nửa

ngày sông

(hiệu ứng gạch chân)

? Cụm từ “Làng tôi” mở đầu bài thơ

gợi cho ta cảm nhận được cảm xúc

nào của tác giả Tế Hanh?

GV: Cụm từ “Làng tôi” mở đầu bài

thơ thể hiện niềm tự hào thầm kín

của Tế Hanh về làng quê mình Hơn

một lần trong thơ, ông nói về làng

quê trong mối quan hệ sở hữu như

thế:

Quê hương tôi có con sông xanh biếc

Nước gương trong soi tóc những

hàng tre.

? Quan sát vào câu thơ thứ 2 và cho

biết cách giới thiệu vị trí làng quê có

gì đặc biệt?

HS trả lời

GV: Quê hương Tế Hanh là một

vùng cù lao Con sông được Tế Hanh

nhắc tới là sông Trà Bồng Tế Hanh

kể: trước khi đổ ra biển, dòng sông

lượn vòng ôm trọn làng biển quê tôi.

Vùng đất cù lao ấy chính là nơi chôn

nhau cắt rốn của nhà thơ Tế Hanh

Cách tính thời gian, không gian cách

biển nửa ngày sông là cách tính rất

riêng của người đi biển: không dùng

đơn vị đo lường thông thường mà lấy

thời gian để đo khoảng cách không

gian

? Qua 2 câu thơ, em hình dung như

thế nào về làng quê của Tế Hanh

HS trả lời

HS đọc 2 câu thơ tiếp theo

- Giới thiệu vị trí không dùng đơn vị

đo lường thông thường mà dựa vàocách tính rất riêng của người đi biển

=> Quê hương Tế Hanh là một làng chài ven biển.

Trang 8

? Hai câu thơ này miêu tả cảnh gì

HS trả lời: cảnh ra khơi đánh cá

? Trong cảnh ra khơi, thiên nhiên và

con người được miêu tả qua những

chi tiết nào

HS: + Thiên nhiên: trời trong, gió

GV: Thiên nhiên tươi đẹp với không

gian khoáng đạt, bao la, nhuốm sắc

hồng của bình minh tươi sáng, trong

trẻo Đây là dấu hiệu của chuyến ra

khơi yên lành, cho nhiều tôm cá Dấu

hiệu này có lẽ đã được dự báo từ

những cánh chim bay dọc

biển-những cánh chim hiền hòa mang

theo một thông điệp của thiên nhiên

về những ngày trời yên bể lặng Trên

nền cảnh ấy, người dân chài ra khơi

khỏe khoắn, vạm vỡ, hăng hái mê

say, phơi phới niềm vui

Nói về cảnh ra khơi của những người

dân chài, không thể thiếu hình ảnh

con thuyền và cánh buồm

? Hình ảnh con thuyền được miêu tả

qua những chi tiết nào

HS đọc, trả lời

+ Chiếc thuyền nhẹ, hăng – con tuấn

mã

+ Phăng mái chèo, mạnh mẽ vượt

+ Phép liệt kê: trời trong, gió nhẹ, sớm mai hồng.

Chiếc thuyền nhẹ hăng như con tuấn mã

Phăng mái chèo mạnh mẽ vượt trường giang

→ So sánh, động từ mạnh, tính từ

=> Con thuyền ra khơi mạnh mẽ và

Trang 9

GIÁO ÁN NGỮ VĂN 7 CV 5512trường giang.

? Các em ạ, khi bình những câu thơ

này, có ý kiến cho rằng câu thơ

Chiếc thuyền nhẹ băng như con tuấn

mã hay hơn câu thơ Chiếc thuyền

nhẹ hăng như con tuấn mã Em đồng

ý không? Vì sao?

HS: Hăng và băng đều gợi được tốc

độ nhanh của con thuyền Nhưng

hăng còn gợi được khí thế, sức

mạnh, nội lực của con thuyền, còn

băng thì không.

? Ngoài cái hay của từ hăng, câu thơ

còn có nét đặc sắc gì về nghệ thuật

? Qua đó, em hình dung như thế nào

về hình ảnh con thuyền khi ra khơi

GV: Chỉ với 2 câu thơ, với nghệ

thuật so sánh đặc sắc: lấy cái cụ thể

so sánh với cái cụ thể (chiếc thuyền

với con tuấn mã), kết hợp với các

động từ mạnh (hăng, phăng, vượt),

Thuyền ta lái gió với buồm trăng

Lướt giữa mây cao với biển bằng.

Con thuyền của Huy Cận lướt sóng

ra khơi trong sự giao hòa với thiên

nhiên: mây cao, biển bằng thì con

thuyền của Tế Hanh ra khơi với sức

mạnh phi thường của nó: Phăng mái

chèo mạnh mẽ vượt trường giang.

Cùng với hình ảnh con thuyền ra

=> Cánh buồm trở nên gần gũi, lớnlao, thiêng liêng, là biểu tượng cholinh hồn làng chài, ẩn chứa niềm tin,

hi vọng của những người dân chài

Trang 10

? Đọc cho cô câu thơ miêu tả cánh

buồm

? Cánh buồm được đánh giá là một

trong những hình ảnh đẹp trong bài

thơ Hãy nêu cảm nhận của em về

hình ảnh thơ này

GV gọi 2 HS cảm nhận

GV chốt

GV: Cánh buồm là một hình ảnh

đẹp, đầy sáng tạo Khi miêu tả cánh

buồm, tác giả sử dụng nghệ thuật so

sánh: lấy cái cụ thể hữu hình (cánh

buồm) so sánh với cái trừu tượng vô

hình (mảnh hồn làng) Hình ảnh so

sánh ấy vừa gợi ra được cái hình,

vừa gợi được cái hồn của sự vật

Chuyển giao nhiệm vụ về nhà: Tìm

Nhiệm vụ 2: Đọc - hiểu văn bản( tiếp)

a)Mục tiêu:

- Học sinh nắm được những kiến thức cơ bản của văn bản, nắm được cảnhđánh cá trở về và cảm xúc của nhà thơ

Trang 11

tập:

Bước 2: Thực hiện nhiệm vụ học

tập

- Học sinh: quan sát thơ, lắng nghe

câu hỏi-> suy nghĩ, trả lời-> khái

quát kiến thức

luận

GV chiếu hình ảnh

? Hình ảnh này gợi cho em nhớ đến

câu thơ nào trong bài thơ

HS trả lời

? Cảm nhận của em về cái hay của 2

câu thơ trên

HS trả lời:

+ Nhân hóa chiếc thuyền qua từ ngữ:

im, mỏi, nằm: con thuyền giống như

con người, biết mỏi mệt sau chuyến

ra khơi, trở về bến nằm nghỉ

- Ẩn dụ: Nghe: con thuyền lắng nghe

chất muối, vị mặn của biển thấm vào

cơ thể mình

Các biện pháp nghệ thuật làm cho

con thuyền trở nên sinh động, có

hồn

GV: Khi ra khơi, con thuyền được

miêu tả hăng như con tuấn mã thì

khi trở về con thuyền được nhân hóa,

nó cảm thấy mỏi mệt trên bến Tác

giả sử dụng nghệ thuật ẩn dụ chuyển

đổi cảm giác qua từ nghe Con

thuyền thư thái lắng nghe chất muối,

nghe hương vị của biển đang thấm

sâu, và lặn dần vào cơ thể mình

→Tính từ gợi tả

=>Không khí đông vui, rộn ràng, náonức, gợi cuộc sống ấm no

Dân chài lưới làn da ngăm rám nắng

Cả thân hình nồng thở vị xa xăm

+ Làn da ngăm rám nắng: da ngăm

đen, trải qua nhiều nắng gió biểnkhơi

+ Thân hình nồng thở vị xa xăm:

mang hơi thở của đại dương, vị mặnmòi của biển cả

- Nghệ thuật nhân hoá (mỏi trở về nằm), ẩn dụ (nghe).

=>Con thuyền trở nên sinh động, cóhồn

Trang 12

Với Tế Hanh, quê hương bao giờ

cũng gần gũi, thân thương mà thiêng

liêng, cao cả Trong trái tim của

chàng trai vừa tròn 18 tuổi xa quê

hương, tình cảm với quê hương có gì

đặc biệt, chúng ta cùng chuyển sang

phần b.Tình cảm của nhà thơ đối với

HS trả lời: màu nước xanh, cá bạc,

buồm vôi, con thuyền rẽ sóng ra

khơi, mùi nồng mặn.

? Em có nhận xét gì về cách thể hiện

nỗi nhớ của nhà thơ

? Qua cụm từ luôn tưởng nhớ, em có

cảm nhận gì về nỗi niềm của tác giả

đối với quê hương?

HS: Nỗi nhớ quê luôn thường trực

trong lòng, đau đáu, da diết, cháy

bỏng khôn nguôi

? Cảm nhận của em về cái hay của

câu thơ kết?

HS cảm nhận

GV: Câu thơ kết thể hiện trọn vẹn

nỗi nhớ của nhà thơ Nỗi nhớ đó giản

dị, tự nhiên mà sâu sắc Xa quê, nhà

b Tình cảm của nhà thơ với quê hương

Nay xa cách lòng tôi luôn tưởng nhớ Màu nước xanh, cá bạc, chiếc buồm vôi,

Thoáng con thuyền rẽ sóng chạy ra khơi,

Tôi thấy nhớ cái mùi nồng mặn quá !

Giọng thơ: sâu lắng

=> Nỗi nhớ quê đau đáu, thườngtrực, da diết trong trái tim nhà thơ

Trang 13

GIÁO ÁN NGỮ VĂN 7 CV 5512thơ nhớ tới tất cả những hình ảnh

thân quen: màu nước xanh, cá bạc,

chiếc buồm vôi, con thuyền rẽ sóng

chạy ra khơi, và rồi hội tụ, kết đọng

lại ở mùi nồng mặn quá Phải chăng

đây là vị xa xăm, mặn mòi của biển

khơi, là nét riêng, là hồn thiêng của

làng chài ven biển Bài thơ kết thúc

mà tình cảm luôn đầy ắp sau mỗi câu

chữ, mỗi hình ảnh: đẹp, thơ mộng,

chân thực, gần gũi mà lớn lao, thiêng

liêng vô cùng

? Qua đó ta thấy tình cảm của tác

giả với quê hương như thế nào?

Bây giờ cô và các em cùng khái quát

lại những nét chung về nội dung,

nghệ thuật và ý nghĩa của bài thơ

Chúng ta sang phần 4.Tổng kết

? Khái quát những nét đặc sắc về nội

dung, nghệ thuật và ý nghĩa của bài

thơ

Hướng dẫn: -HS tự khái quát vào vở,

có thể sử dụng sơ đồ tư duy

- GV thu vở, chiếu 3 bài để HS quan

4 Tổng kết

Sơ đồ tư duy:

Hoạt động 3: Luyện tập

a) Mục tiêu:

- Học sinh biết vận dụng kiến thức vừa học giải quyết bài tập cụ thể

- Rèn kỹ năng vận dụng kiến thức đã học vào viết bài

b) Nội dung:Thực hiện các yêu cầu GV giao

c) Sản phẩm: Phần làm bài tập của HS

d) Tổ chức thực hiện

Trang 14

Giáo viên chuyển giao nhiệm vụ:Đọc diễn cảm bài thơ Quê hương.

- Học sinh: thực hiện theo yêu cầu và hướng dẫn của GV

Bước 3: báo cáo kết quả và thảo luận

- Phần trình bày của HS

GV nhận xétphần đọc của HSđánh giá và bổ sung, rút kinh nghiệm cho HS

Hoạt động 4: Vận dụng

a) Mục tiêu:tạo cơ hội cho HS vận dụng những kiến thức, kĩ năng, thể

nghiệm giá trị đã được học vào trong cuộc sống thực tiễn ở gia đình, nhàtrường và cộng đồng

b) Nội dung:Thực hiện yêu cầu GV giao

c) Sản phẩm: Phần trình bày miệng của HS

d) Tổ chức thực hiện

Bài tập 2: Thảo luận (2 phút)

Kể tên những tác giả, tác phẩm thuộc phong trào Thơ mới mà em đã học trong chương trình Ngữ văn 8 Cách viết của nhà thơ Tế Hanh với các nhà thơ kể trên có gì giống và khác?

Học sinh: thảo luận cặp đôi-> trình bày kq trên phiếu HT

Bước 3: báo cáo kết quả và thảo luận

HS trình bày

- Học sinh nhận xét, đánh giá, bổ sung.

Trang 15

GIÁO ÁN NGỮ VĂN 7 CV 5512điểm

Thể hiện cái tôi cá nhân với tình cảm buồn bã, hoài cổ

Chuyển giao nhiệm vụ học tập về nhà

- Học thuộc lòng bài thơ

- Nắm chắc nghệ thuật, nội dung và ý nghĩa bài học

- Viết một đoạn văn cảm nhận về bức tranh mùa hè trong bài thơ

- Chuẩn bị bài: Khi con tu hú.

I Mục tiêu

1 Kiến thức:

Giúp HS nắm được

- Những hiểu biết bước đầu về tác giả Tố Hữu

- Nghệ thuật khắc họa hình ảnh( thiên nhiên, cái đẹp của cuộc đời tự do)

- Niềm khao khát cuộc sống tự do, lý tưởng cách mạng của tác giả

2 Năng lực

a Năng lực chung: Năng lực tự chủ và tự học, năng lực giải quyết vấn đề

và sáng tạo, năng lực giao tiếp và hợp tác

Trang 16

b Năng lực chuyên biệt:

- Rèn luện kĩ năng cảm thụ bài thơ trữ tình

- Đọc diễn cảm một tác phẩm thơ thể hiện tâm tư người chiến sĩ cách mạng

bị giam giữ trong ngục tù

- Nhận ra và phân tích được sự nhất quán về cảm xúc giữa hai phần của bàithơ; thấy được sự vận dụng tài tình thể thơ truyền thống của tác giả ở bài thơnày

- Rèn KNS : giao tiếp, suy nghĩ sáng tạo, xác định giá trị bản thân

3 Phẩm chất:

- Giáo dục lòng kính yêu những chiến sĩ cách mạng, biết ơn và yêu cuộcsống

II Thiết bị dạy học và học liệu

- Kế hoạch bài dạy, máy chiếu, máy tính, SGK, SGV, TLTK

- Phần chuẩn bị của HS

III Tiến trình dạy- học

1 Hoạt động 1: Mở đầu

a)Mục tiêu:Giúp học sinh huy động những kiến thức đã học để kết nối vào

bài học, tạo tâm thế và định hướng chú ý cho học sinh

qua thực hiện nhiệm vụ GV giao

c) Sản phẩm: Phần kiến thức cũ của HS

tập:

? Em đã được học tác phẩm nào của

nhà thơ Tố Hữu trong chương trình

Trang 17

- 1 HS báo cáo kết quả

nhiệm vụ

- GV nhận xét, đánh giá

- GV nhận xét, dẫn dắt vào bài học:

Như vậy, ở chương trình Ngữ văn lớp

6, các em đã được tìm hiểu bài thơ

“Lượm” của nhà thơ Tố Hữu Lên

đến chương trình Ngữ Văn lớp 8, các

em tiếp tục được tìm hiểu về thơ Tố

Hữu qua bài thơ “ Khi con tu hú” “

Khi con tu hú” là khúc ca tâm tình thể

hiện sâu sắc lòng yêu cuộc sống và

niềm khao khát tự do cháy bỏng, là

bức chân dung tinh thần tự họa của

người thanh niên cộng sản Tố Hữu

Giờ học ngày hôm nay, cô cùng các

em sẽ tìm hiểu bài thơ này

2 Hoạt động 2: Hình thành kiến thức mới

Nhiệm vụ 1: Giới thiệu chung

a)Mục tiêu:

- Học sinh nắm được những thông tin chung về tác giả và tác phẩm

qua thực hiện nhiệm vụ theo hệ thống câu hỏi khai thác chú thích sgk

+ Nêu được thông tin về tác giả

+ Nêu được hoàn cảnh sáng tác văn bản

Trang 18

tập:

?Qua việc đọc và chuẩn bị bài ở nhà

một em hãy khái quát cho cô những

thông tin chính về tác giả Tố Hữu?

? Ngoài những thông tin bạn đã trình

bày có bạn nào bổ sung thông tin về

- Học sinh quan sát, trả lời câu hỏi

- Học sinh bổ sung thông tin

luận

nhiệm vụ

- Học sinh nhận xét, đánh giá, bổ sung

- Giáo viên nhận xét, đánh giá

-> Giáo viên chốt kiến thức

Các em ạ! Mảnh đất Huế mộng mơ

với sông Hương, núi Ngự cùng những

làn điệu dân ca đã sinh ra Tố Hữu

con chim đầu đàn, lá cờ đầu của thơ

ca cách mạng Việt Nam Nhắc đến Tố

Hữu chúng ta nhắc đến sự thống nhất

đẹp đẽ giữa cuộc đời cách mạng với

cuộc đời thơ Con đường thơ của ông

theo sát những biến cố lịch sử của dân

I Giới thiệu chung

1 Tác giả (1920- 2002)

- Tên thật: Nguyễn Kim Thành

- Quê: tỉnh Thừa Thiên Huế

- Lá cờ đầu của thơ ca cách mạng vàkháng chiến

- Sự thống nhất đẹp đẽ giữa cuộc đời cáchmạng và cuộc đời thơ

- Một số tác phẩm chính: Từ ấy 1946), Việt Bắc(1946-1954), Gió lộng

(1937-(1955-1961), Ra trận (1962-1971), Máu

và hoa (1972-1977), Một tiếng đờn(1979-1992)

Trang 19

GIÁO ÁN NGỮ VĂN 7 CV 5512tộc Việt Nam trong thế kỉ XX.

? Hãy kể tên một số tác phẩm chính

của nhà thơ Tố Hữu?

GV: Ngay từ những ngày đầu bắt đầu

sự nghiệp sáng tác, thơ Tố Hữu đã

được soi sáng bởi lý tưởng cách

mạng, thể hiện một tâm hồn nồng

nhiệt, say sưa Sự nồng nhiệt say sưa

ấy đã xuyên suốt đời thơ của ông làm

nên một phong cách thơ riêng

biệt-phong cách nhà thơ- chiến sĩ Tố Hữu

- Giáo viên chiếu tranh trường Quốc

học Huế: Đây là trường Quốc học

Huế với hai góc nhìn xưa và nay Đây

cũng chính là nơi ông đã giác ngộ lí

tưởng cách mạng Ông tham gia hoạt

động cách mạng rất sôi nổi, tích cực

Sau cách mạng, ông giữ nhiều chức

vụ quan trọng trong bộ máy lãnh đạo

Đảng và chính quyền : Ủy viên Bộ

Chính trị, Bí thư Ban chấp hành

Trung ương Đảng, Phó chủ tịch Hội

đồng Bộ trưởng

- Giáo viên chiếu tiếp tranh Tố Hữu

và Hồ Chí Minh: Tiếp theo là hình

mình cho sự nghiệp văn học nghệ

thuật nước nhà Ông được nhà nước

trao tặng Giải thưởng Hồ Chí Minh về

văn học nghệ thuật (năm 1996) và

nhiều giải thưởng cao quý khác

2 Văn bản

- Hoàn cảnh ra đời: khi Tố Hữu bị giamcầm trong nhà lao Thừa Phủ Huế (7/1939)

Trang 20

? Dựa vào chú thích * sách giáo khoa,

em hãy cho biết hoàn cảnh ra đời của

bài thơ có gì đặc biệt?

- Giáo viên: Tố Hữu đang ở lứa tuổi

18 cảm thấy “ sung sướng vô biên khi

bắt gặp lý tưởng cộng sản, đang say

mê hoạt động cách mạng với tâm hồn

phơi phới, lạc quan, yêu đời, bỗng bị

nhốt giam trong nhà tù tăm tối, cách

biệt hoàn toàn với cuộc sống bên

ngoài

Các em quan sát tranh nhà lao Thừa

Phủ Huế Nơi được coi không khác gì

chốn địa ngục trần gian, nơi đã từng

giam cầm, tra tấn dã man nhiều cán

bộ cách mạng của ta Đây là nơi đã

giam giữ người tù cách mạng Tố Hữu

Đến tháng 3/1942, Tố Hữu vượt ngục,

bắt liên lạc với Đảng và đã tham gia

lãnh đạo Tổng khởi nghĩa tháng Tám

(1945) tại Huế

? Bài thơ được trích từ tập thơ nào?

- Giáo viên chiếu tranh tập thơ Từ ấy.

- Giáo viên giới thiệu: Đây là hình

ảnh trang bìa tập thơ đầu tay của Tố

Hữu Tập thơ “Từ ấy” được đánh giá

là cuốn cẩm nang tinh thần của thanh

niên lúc bấy giờ

Trang 21

tập:HS đọc, tìm hiểu chú thích, pt bố

cục, pt bức tranh mùa hè

Bước 2: Thực hiện nhiệm vụ học

tập

dụng kiến thức đã học -> khái quát

? Với thể thơ lục bát, phương thức

biểu cảm kết hợp với miêu tả, theo

em, ta nên đọc bài thơ này với giọng

đọc như thế nào để thể hiện được cái

hay, cái đẹp của bài thơ?

- Giáo viên hướng dẫn cách đọc: Đây

là bài thơ trữ tình viết theo thể lục bát,

II Đọc - hiểu văn bản

1 Đọc - chú thích

- Thể thơ lục bát

- Phương thức biểu đạt: Biểu cảm kết

hợp miêu tả

Trang 22

GIÁO ÁN NGỮ VĂN 7 CV 5512lại ra đời trong hoàn cảnh tù ngục nên

các em phải đọc thể hiện được cảm

xúc của người tù trong bài thơ: Đoạn

đầu với giọng tha thiết vui, náo nức,

phấn chấn , đoạn sau với giọng bực

bội, uất ức và chú ý các từ ngữ cảm

thán …

- Giáo viên đọc một đoạn -> gọi một

học sinh đọc tiếp-> Gọi một HS đọc

cả bài

- Giáo viên theo dõi, sửa chữa lỗi đọc

- Giáo viên hướng dẫn học sinh tìm

hiểu chú thích

? Em hiểu “nắng đào” là nắng như thế

nào?

? “Phòng” ở đây là gì ?

? Trong bài có nhắc đến loài chim tu

hú Em biết gì về loài chim này?

? Dựa vào bài soạn chuẩn bị ở nhà,

hãy cho biết bài thơ có thể chia làm

mấy phần? Nội dung từng phần?

- Chia bố cục: 6 câu đầu (phần 1), 4

câu cuối (phần 2)

- Giáo viên chiếu: 2 phần

? Quay trở lại nhan đề bài thơ, em

nhận thấy nhan đề bài thơ có gì đặc

- Nhan đề: - Chưa trọn vẹn nghĩa

- nhan đề bài thơ bỏ lửng như vậy sẽ gây

tò mò, cuốn hút và gợi liên tưởng

3 Phân tích

a Bức tranh mùa hè

Khi con tu hú gọi bầy

Trang 23

Tố Hữu đã vẽ lên một bức tranh mùa

hè Theo em, bức tranh mùa hè được

tác giả miêu tả trực tiếp hay gián tiếp?

Vì sao em biết?

? Vậy bức tranh mùa hè ấy được hiện

lên qua những phương diện nào?

? Quan sát vào bức tranh mùa hè

trong 6 câu thơ trên và cho biết bức

tranh mùa hè được mở ra bằng những

âm thanh nào ?

? Những âm thanh đó có gì đặc biệt?

? Vậy những âm thanh ấy đã gợi ra

một cuộc sống như thế nào?

GV bình: Bức tranh mùa hè được mở

ra bằng âm thanh của tiếng chim tu hú

gọi bầy, âm thanh của tiếng ve ngân

nga trên vòm lá xanh râm mát và trên

trời cao là âm thanh vi vu của diều

sáo tạo thành bản nhạc giao hưởng

tưng bừng, rộn rã Để rồi sau những

âm thanh ấy là một thế giới rộn ràng,

tưng bừng, tràn trề sức sống đã mở ra,

thức dậy, mời gọi làm cho nhân vật

trữ tình quên đi nỗi cô đơn

? Vậy những màu sắc ấy được gợi lên

qua những hình ảnh thơ nào ?

Lúa chiêm đang chín, trái cây ngọt dần Vườn râm dậy tiếng ve ngân Bắp rây vàng hạt đầy sân nắng đào

Trời xanh càng rộng càng cao Đôi con diều sáo lộn nhào từng không

- giọng điệu: vui tươi, hào hứng

- Miêu tả gián tiếp (chỉ là tái hiện trongtâm tưởng, miêu tả qua trí tưởng tượng)

Vì nhà thơ đang bị giam trong nhà lao

- Âm thanh, màu sắc, hương vị, khônggian

* Âm thanh:

+ Tu hú gọi bầy+ Tiếng ve ngân+ Tiếng diều sáo -> âm thanh quen thuộc, gần gũi, lànhững âm thanh đặc trưng của mùa hè-> gợi cuộc sống tươi vui, tưng bừng, rộnrã

* Màu sắc:

- Màu vàng:

Tiêu đề	Quê Hương
Tác giả	Tế Hanh
Trường học	Trường trung học cơ sở
Chuyên ngành	Ngữ văn
Thể loại	giáo án
Năm xuất bản	2023
Thành phố	Quảng Ngãi

Định dạng
Số trang	46
Dung lượng	330,5 KB