giao án chủ đề vật lý 8 theo công văn 5512 năm học 2021 - 2022

giáo án được soạn theo công văn 5512

Trang 1

Soạn ngày 5 tháng 09 năm 2020

* Năng lực khoa học tự nhiên:

- Nhận thức KHTN: Vận dụng lý thuyết để lấy ví dụ về chuyển động cơ học Nêu đượcmột số ví dụ về tính tương đối của chuyển động và đứng yên, đặc biệt biết xác địnhtrạng thái đối với mỗi vật so với vật mốc

- Tìm hiểu tự nhiên: Tìm hiểu thêm ví dụ về chuyển động cơ học

3 Về phẩm chất:

- Chăm chỉ: Nghiên cứu thông tin, suy nghĩ, tìm tòi để trả lời các câu hỏi của giáo viên

II Chuẩn bị:

GV: Tranh vẽ hình 1.1 SGK, hình 1.2 SGK hình 1.3 SGK

HS: Đọc tìm hiểu trước bài 1 Chuyển động cơ học

III Hoạt động dạy học

GV: Nêu yêu cầu môn học

GV: Giới thiệu tóm tắt chương trình vật lý 8

* HS thực hiện nhiệm vụ

- Cho HS đọc phần mở bài SGK

* Kết luận:

- GV đặt vấn đề vào bài mới

Hoạt động 2 Hình thành kiến thức mới

a) Mục tiêu: Nhận biết được chuyển động cơ học là gì? Nêu được một số ví dụ về

chuyển động cơ học trong đời sống hàng ngày Nêu được một số ví dụ về tính tương đốicủa chuyển động và đứng yên, đặc biệt biết xác định trạng thái đối với mỗi vật so vớivật mốc

1

Trang 2

b) Nội dung: Học sinh nghiên cứu thông tin sách giáo khoa, thảo luận nhóm để rút rakết luận về chuyển động cơ học, tính tương đối của chuyển động cơ học.

c) Sản phẩm: Các câu trả lời, báo cáo thảo luận.

d) Tổ chức thực hiện:

* GV giao nhiệm vụ học tập 1

- Giáo viên cho các nhóm học sinh thảo

luận câu hỏi C1, C2, C3

- Tìm hiểu thông tin sgk để trả lời câu hỏi

của GV

HS hoạt động cá nhân trả lời câu C2, C3

* Báo cáo, thảo luận

- Bằng kinh nghiệm em hãy nêu tất cả các

cách để nhận biết một ô tô đang chuyển

động ?

- Cách nhận biết một vật chuyển động

trong vật lý là gì ?

- Những vật nào được gọi là vật mốc ?

- Khi không nói rõ vật mốc ta hiểu vật mốc

GV: Qua các câu trên em có kết luận gì ?

Trả lời câu hỏi C6?

- Quỹ đạo của vật chuyển động là gì?

- Trong cuộc sống em thường gặp loại

I Làm thế nào để biết một vật đang

chuyển động hay đứng yên

- Khi vị trí của vật thay đổi với vật mốc

theo thời gian thì vật chuyển động so với vật mốc.

Chuyển động này gọi là chuyển động cơ học( gọi tắt là chuyển động)

Vật không thay đổi vị trí so với vật mốc thì được coi là đứng yên so với vật mốc.

II Tính tương đối của chuyển động và đứng yên

- Một vật là chuyển động so với vật này

nhưng lại là đứng yên so với vật khác ta nói chuyển động và đứng yên có tính chất tương đối

III Một số chuyển động thường gặp

- Đường mà vật chuyển động vạch ra gọi

là quỹ đạo chuyển động

- Các chuyển động thường gặp:động

thẳng, chuyển động tròn, chuyển động

cong

2

Trang 3

chuyển động nào?

GV: Đưa hình vẽ 1.3 cho HS quan sát

chuyển động thẳng, chuyển động tròn,

chuyển động cong

GV: Em hãy nêu thêm ví dụ về chuyển

động thẳng, chuyển động cong, chuyển

động tròn thường gặp trong đời sống

Hoạt động 3 Luyện Tập

a) Mục tiêu: Giúp học sinh luyện tập các kiến thức về chuyển dộng cơ học

b) Nội dung: HS làm các bài tập luyện tập trắc nghiệm, tự luận dưới sự hướng dẫn của

giáo viên

c) Sản phẩm: Câu trả lời, đáp án đưa ra của học sinh

* GV giao nhiệm vụ học tập

Yêu cầu HS quan sát lên màn

hình và trả lời các câu hỏi trắc

nghiệm

HS thực hiện nhiệm vụ

Nghiên cứu thông tin suy nghĩ

trả lời các câu hỏi GV đưa ra

Kết luận: GV gọi học sinh trả

lời các câu hỏi, thống nhất các

phương án đúng

Bài 1: Có một ôtô đang chạy trên đường Trongcác câu mô tả sau đây, câu nào không đúng?

A Ôtô chuyển động so với mặt đường

B Ôtô đứng yên so với người lái xe

C Ôtô chuyển động so với người lái xe

D Ôtô chuyển động so với cây bên đường

Bài 2: Người lái đò đang ngồi trên chiếc thuyềnthả trôi theo dòng nước Trong các câu mô tả sauđây, câu nào đúng?

A Người lái đò đứng yên so với dòng nước

B Người lái đò chuyển động so với dòng nước

C Người lái đò đứng yên so với bờ sông

D Người lái đò chuyển động so với chiếc thuyền

Bài 3: Một đoàn tàu hỏa đang chạy trên đường ray.Người lái tàu ngồi trong buồng lái Người soát véđang đi lại trên đoàn tàu Cây cối ven đường và tàu

là chuyển động hay đứng yên so với:

a) Người soát vé

b) Đường tàu

c) Người lái tàu

Hoạt động 4 Vận dụng

a) Mục tiêu: vận dụng kiến thức đã học trả lời câu hỏi vận dụng SGK

b) Nội dung: HS làm các bài tập vận dụng dưới sự hướng dẫn của giáo viên

c) Sản phẩm: Câu trả lời của học sinh

GV: Yêu cầu HS trả lời câu hỏi C10, C11 IV Vận dụng

Câu C10 Ô tô dứng yên so với người lái

xe, chuyển động so với người đứng bênđường và cây cột điện

3

Trang 4

Củng cố bài

- Thế nào là chuyển động cơ học ?

- Tại sao nói chuyển động hay đứng yên

- Đọc tìm hiểu trước bài 2 Vận tốc

Người lái xe đứng yên so với ô tô, chuyểnđộng so với người đứng bên đường vàcây cột điện

Người đứng bên đường: Chuyển động sovới ô tô và người lái xe, đứng yên so vớicây cột điện, cây cột điện dứng yên so vớingười đứng bên đường, chuyển động sovới người lái xe và ô tô

- Nắm vững công thức tính vận tốc v = S t và ý nghĩa của các khái niệm vận tốc

- Đơn vị hợp pháp của vận tốc là m/s, km/h Cách đổi đơn vị vận tốc,

- Phát biểu được định nghĩa chuyển động đều, chuyển động không đều và nêu đượcnhững thí dụ về chuyển động đều thường gặp, chuyển động không đều

Về năng lực

* Năng lực chung

- Năng lực tự học và tự chủ: Chủ động thực hiện các nhiệm vụ được giao, tìm hiểu thông tin sách giáo khoa để trả lời các câu hỏi liên quan về vận tốc

- Giao tiếp và hợp tác: Thảo luận nhóm để tìm hiểu về vận tốc, công thức tính vận tốc

- Giải quyết vấn đề và sáng tạo: so sánh quãng đường chuyển động trong một giây củamỗi chuyển động để rút ra cách nhận biết sự nhanh, chậm của chuyển động

- Nhận thức KHTN: Hiểu được ý nghĩa của vận tốc

Vận dụng kiến thức, kỹ năng đã học để giải bài tập về vận tốc

II Chuẩn bị.

GV: Bảng phụ,tranh vẽ hình 2.2 SGK

HS: Đọc tìm hiểu trước bài 2 Vận tốc

Hoạt động 1 Khởi động

4

Trang 5

a) Mục tiêu: Kiểm tra bài việc học và làm bài về nhà của học sinh Tạo tình huống để

HS phát hiện vấn đề gây hứng thú cho học sinh trước khi vào bài mới

b) Nội dung: Học sinh trả lời bài cũ, nghiên cứu tình huống mở bài sách giáo khoa c) Sản phẩm: Câu trả lời, nhận xét, dự đoán của học sinh

HS1: Làm thế nào để biết một vật chuyển động hay đứng

yên ? Tại sao nói chuyển động hay đứng yên có tính

tương đối? Làm bài tập 1.2 SBT

HS2: Nêu các dạng chuyển động thường gặp ? Lấy ví dụ

- Trả lời bài cũ

- Cho HS đọc phần mở bài SGK

* Kết luận:

- GV nhận xét bài làm của học sinh

- Đặt vấn đề vào bài mới

Hoạt động 2.1 Tìm hiểu về vận tốc

a) Mục tiêu: Từ thí dụ, so sánh quãng đường chuyển động trong một giây của mỗi

chuyển động để rút ra cách nhận biết sự nhanh, chậm của chuyển động ( gọi là vận tốc).Nắm vững công thức tính vận tốc v = S t và ý nghĩa của các khái niệm vận tốc Đơn vị

hợp pháp của vận tốc là m/s, km/h Cách đổi đơn vị vận tốc

b) Nội dung: Học sinh nghiên cứu thông tin sách giáo khoa, thảo luận nhóm để rút ra

- Hãy thảo luận và trả lời câu hỏi C1 , C2 ?

- GV Hướng đẫn Hs trả lời câu hỏi

- Tìm hiểu thông tin sgk thảo luận để trả

lời câu hỏi của GV

- Hãy cho biết có mấy cách để so sánh

chuyển động nhanh hay chậm ?

- Độ lớn của vận tốc cho biết sự nhanh,

chậm của chuyển động Độ lớn của vận tốc cho biết quãng đường vật đi được trong một đơn vị thời gian.

Trang 6

- Công thức tính vận tốc?

- Nếu biết s, v thì t =?

- Nếu biết v, t thì s = ?

GV: Giới thiệu như SGK

GV: Yêu cầu HS hoạt động cá nhân trả lời

C4

của GV

- Đơn vị vận tốc phụ thuộc đơn vị nào ?

- Đơn vị hợp pháp của vận tốc là gì?

GV: Yêu cầu HS hoạt động cá nhân trả lởi

GV : Hướng dẫn học sinh tự trả lời C5, C6

t là thời gian vật đi hết quãng đường đó

III Đơn vị vận tốc

- Đơn vị hợp pháp của vận tốc là : m/s và km/h

C5:

a 1 giờ ô tô đi được 36 km

1 giờ xe đạp đi được 10,8 km

1 giây tà hoả đi được 10 m

Câu C6: Vận tốc của tàu là:

3600

54000

/ 54 5 , 1

Hoạt động 2.2 Chuyển động đều, chuyển động không đều

a) Mục tiêu: Phát biểu được định nghĩa chuyển động đều, chuyển động không đều và

nêu được những thí dụ về chuyển động đều thường gặp, chuyển động không đều

b) Nội dung: Học sinh nghiên cứu thông tin sách giáo khoa, thảo luận nhóm để rút ra

khái niệm về chuyển động đều, chuyển động không đều

c) Sản phẩm: Các câu trả lời, báo cáo thảo luận

- Thế nào là chuyển động đều?

- Thế nào là chuyển động không đều?

- Quan sát hình 3.1 cho biết dụng cụ thí

nghiệm?

- Nêu cách tiến hành thí nghiệm?

- GV giới thiệu thí nghiệm mô hình cho hs

I Định nghĩa

- Chuyển động đều là chuyển động mà vận tốc có độ lớn không thay đổi theo thời gian.

- Chuyển động không đều là chuyển động

mà vận tốc có độ lớn thay đổi theo thời gian.

Trang 7

quan sát

GV: Yêu cầu HS trả lời câu hỏi C1 C2.

Câu C2: Chuyển động a là đều, chuyển

động b, d, e là không đều

- Lấy ví dụ thêm về chuyển động đều,

chuyển động không đều trong cuộc sống?

Hoạt động 2.3 Tìm hiểu vận tốc trung bình của chuyển động không đều

a) Mục tiêu: Học sinh nắm được công thức tính vận tốc trung bình của chuyển độngkhông đều

b) Nội dung: Học sinh nghiên cứu thông tin sách giáo khoa trả lời các câu hỏi của GV c) Sản phẩm: Các câu trả lời

của GV

- Trên các đoạn đường AB, BC, CD trung

bình 1 giây xe lăn được bao nhiêu m ?

- Trên quãng đường AD xe chuyển động

nhanh lên hay chậm đi?

- Tính vận tốc trung bình trên cả đoạn

GV thông báo khi nói tới vận tốc trung

bình phải nói rõ trên quãng đường nào vì

trên các đoạn đường khác nhau thì vận tốc

t

s s

2 1

Trang 8

Yêu cầu HS quan sát lên màn hình và trả lời các câu hỏi trắc nghiệm

Nghiên cứu thông tin suy nghĩ trả lời các câu hỏi GV đưa ra

Kết luận: GV gọi học sinh trả lời các câu hỏi, thống nhất các phương án đúng.

Bài 1: Trong các đơn vị sau đây, đơn vị nào là đơn vị vận tốc?

D Cả ba công thức đều không đúng

Bài 4: Chuyển động nào sau đây là chuyển động đều?

A Vận động viên trượt tuyến từ dốc núi xuống

B Vận động viên chạy 100m đang về đích

C Máy bay bay từ Hà Nội vào Tp Hồ Chí Minh

D Không có chuyển động nào kể trên là chuyển động đều

a) Mục tiêu: Vận dụng kiến thức đã học trả lời câu hỏi vận dụng SGK Vận dụng công

thức tính vận tốc để tính quãng đường, thời gian chuyển động

b) Nội dung:

- HS làm các bài tập vận dụng dưới sự hướng dẫn của giáo viên

8

Trang 9

 Quãng đường từ nhà đến nơi làm việc là: s = vt =

4 2km

2

1



2 Chuyển động đều, chuyển động không đều

C4: Chuyển động của ô tô từ Hà Nội đến HảiPhòng là chuyển động không đều vì trong cáckhoảng thời gian như nhau thì quãng đường điđược khác nhau

Khi nói ô tô chạy với vận tốc 50km/h là nói tớivận tốc trung bình của ô tô trên cả đoạn đường

S S

/ 3 , 3 54

180 24 30

60 120

1 2

GV cho HS Đọc "Có thể em chưa biêt" tìm hiểu vận tốc của một số GV cho HS về nhà

tìm thêm về vận tốc của một số chuyển động thường gặp trong thực tế như vận tốc củatên lửa, máy bay

GV cho HS về nhà tìm thêm về vận tốc của một số chuyển động thường gặp trong thực

1 Kiến thức: Nêu được ví dụ cụ thể thể hiện lực tác dụng làm thay đổi vận tốc Nêu

được cách biểu diễn lực

9

Trang 10

2 Về năng lực

* Năng lực chung

- Năng lực tự học và tự chủ: Chủ động thực hiện các nhiệm vụ được giao, tìm hiểu thông tin sách giáo khoa để trả lời các câu hỏi về biểu diễn lực

- Giao tiếp và hợp tác: Thảo luận nhóm để hoàn thành nhiện vụ được giao

Giải quyết vấn đề và sáng tạo: Biểu diễn được véc tơ lực theo đúng hướng dẫn

- Nhận thức KHTN: Nhận biết được lực là đại lượng vec tơ

- Trách nhiệm: Tôn trọng và thực hiện tốt nhiệm vụ được giao

GV: Xe lăn, giá đỡ, nam châm, quả bóng cao xu, tranh vẽ hình 4.3 và 4.4 SGK,bảng phụ, thước thẳng

HS: Đọc tìm hiểu trước bài 4 Biểu diễn lực

III Các hoạt động dạy học.

Kiểm tra bài cũ

- Thế nào là chuyển động không đều ? Vận tốc của chuyển động không đều được xác định như thế nào ?

Tình huống khởi động: GV cho HS nghiên cứu tình huống sgk để tạo tình huống vấn

đề

Hoạt động 2.1 Ôn lại khái niệm lực.

a) Mục tiêu: Nêu được ví dụ cụ thể thể hiện lực tác dụng làm thay đổi vận tốc

GV: Y/C HS đọc câu hỏi thắc mắc phần mở bài

GV: Khi nào gọi là lực?

GV: Làm thí nghiệm hình 4.1 và 4.2 SGK

- Tìm hiểu thông tin sgk để trả lời câu hỏi của

GV

- Hãy Trả lời câu hỏi C1

- Khi có lực tác dụng vào vật thì kết quả làm

I Ôn lại khái niệm lực

Khi có lục tác dụng vào vật có thể làm cho vật biến đổi chuyển động( vận tốc thay đổi) hoặc làm vật

bị biến dạng.

10

Trang 11

cho vật như thế nào?

- Hãy lấy thêm ví dụ về khi có lực tác dụng lên

vật làm cho vật biến đổi chuyển động hoặc biến

dạng?

Hoạt động 2.2 Thông báo đặc điểm của lưc và cách biểu diễn lực

a) Mục tiêu: Nêu được cách biểu diễn lực

- GV thông báo: Những đại lượng vừa có

phương, chiều và độ lớn gọi là đại lượng

véc tơ

- GV thông báo cách biểu diễn véc tơ lực

- GV: Đưa hình vẽ 4.3 cho học sinh phân

tích các yếu tố về điểm đặt, phương, chiều

và độ lớn của các lực

- GV nhấn manh muốn biết kết quả tác

dụng của lực phải biết đầy dủ ba yếu tố

của lực: Điểm đặt, độ lớn, phương và

chiều

II Biểu diễn lực

1 Lực là đại lượng vec tơ.

Lực là đại lượng vừa có phương, chiều và

độ lớn lực là đại lượng véc tơ.

a) Mục tiêu: Luyện tập các kiến thức về khái niệm lực.

b) Nội dung: HS làm các bài tập luyện tập trắc nghiệm, tự luận dưới sự hướng dẫn của

giáo viên

Yêu cầu HS quan sát lên màn

hình và trả lời các câu hỏi trắc

nghiệm

Nghiên cứu thông tin suy nghĩ

trả lời các câu hỏi GV đưa ra

Kết luận: GV gọi học sinh trả

lời các câu hỏi, thống nhất các

phương án đúng

Bài 1: Khi chỉ có một lực tác dụng lên vật thì vận tốccủa vật sẽ như thế nào? Hãy chọn câu trả lời đúngnhất

A Vận tốc không thay đổi

Lời giải:

Một chiếc xe đang đổ dốc, nếu không có lúc hãm thìlực hút của Trái Đất sẽ làm tăng vận tốc của xe Xeđang chuyển động trên đoạn đường ngang, nếu không

có lực tác động nữa, lực cản của không khí sẽ làm

11

Trang 12

* Vận dụng

Gv gọi hai học sinh lên bảng vẽ C2

GV: Đưa tranh vẽ hình 4.4 cho học sinh

trả lời câu hỏi C3

* Củng cố: GV Củng cố lại toàn bộ kiến

thức bái học

III Vận dụng

- Hai hs lên bảng trả lời C2 cả lớp cùng vẽvào vở

HS: Hoạt động cá nhân trả lời Câu C3:

- H1: Lực tác dụng vào điểm A có phươngthẳng đứng, chiều từ dưới lên trên và có

độ lớn F1 = 20N

- H2: Lực tác dụng vào điểm B có phươngnằm ngang, chiều từ trái sang và có độlớn F2 = 30N

- H3: Lực tác dụng vào điểm C có phươngxiên góc 300 so với phương nằm ngang,chiều hướng lên và có độ lớn F3 = 30N

- Nêu được một số ví dụ về quán tính, giải thích được hiện tượng quán tính

Trang 13

- Giải quyết vấn đề và sáng tạo: Phân tích được các lực tác dụng lên vật khi đứng yênhoặc chuyển động đều.

- Nhận thức KHTN: Hiểu được hai lực cân bằng là gì

- Tìm hiểu tự nhiên: Tìm hiểu thêm ví dụ về quán tính trong đời sống và kỹ thuật

- Vận dụng kiến thức, kỹ năng đã học để giải thích các hiện tượng liên quan về quántính

II CHUẨN BỊ:

* GV: Xe lăn, búp bê, máy A tút, bảng phụ

* HS: Đọc tìm hiểu trước bài ở nhà

III CÁC HOẠT ĐỘNG DẠY HỌC

HS1: Nêu cách biểu diễn véc tơ lực? Chữa bài 4.5 (sbt)

đề

Hoạt động 2.1 Tìm hiểu về hai lực lực cân bằng

a) Mục tiêu: Nêu được một số thí dụ về hai lực cân bằng, nhận biết được đặc điểm của

hai lực cân bằng và biểu thị hai lực cân bằng bằng vec tơ lực Từ dự đoán về tác dụngcủa hai lực cân bằng lên vật đang chuyển động và làm thí nghiệm kiểm tra dự đoán đểkhẳng định: "Vật đang chuyển động chịu tác dụng của hai lực cân bằng thì vẫn chuyểnđộng thẳng đều" Nêu được một số ví dụ về quán tính, giải thích được hiện tượng quántính

b) Nội dung: Học sinh nghiên cứu thông tin sách giáo khoa, quan sát thí nghiệm và thảo

luận để trả lời các câu hỏi của GV

c) Sản phẩm: Các câu trả lời, báo cáo kết quả thảo luận

- Hãy nghiên cứu mục thông tin sgk

- GV cho hs trả lời C1 vào vở

- Gv gọi một Hs lên bảng biểu diễn các lực

tác dụng vào quả cầu, quyển sách, quả

2 Tác dụng của hai lực cân bằng lên vật

13

Trang 14

- GV cho Hs nghiín cứu thông tin về mây

* Bâo câo, thảo luận

- Hêy nhận xĩt về cường độ, phương chiỉu

vă điểm đặt ?

- Hai lực cđn bằng lă gì ?

- Nguyín nhđn năo lăm cho vật thay đổi

vận tốc ?

- Câc lực không cđn bằng tâc dụng lín vật

thì vận tốc của vật như thế năo ?

- Câc lực cđn bằng tâc dụng lín vật thì vận

tốc của vật như thế năo ?

- GV cho Hs nghiín cứu cđu hỏi vă lăm

TN cho Hs quan sât

- Gv hướng dẫn Hs trả lời C2, C3,C4

- GV cung cấp bảng số liệu TN cho Hs

quan sât

- Hêy tính vận tốc của quả nặng A ?

- Hêy nhận xĩt về chuyển động của quả

nặng A ?

- Vậy vật đang chuyển động mă chịu tâc

dụng của hai lực cđn bằng sẽ như thế nằ ?

đang chuyển động.

a Dự đoân.

b Thí nghiệm kiểm tra.

Thảo luận nhóm trả lời C2, C3,C4

Kết luận: Dưới tâc dụng hai lực cđn bằng lín vật đang chuyển động vẫn cứ tiếp tục chuyển động thẳng đều của

a) Mục tiíu: Luyện tập câc kiến thức về khâi niệm lực cđn bằng

b) Nội dung: HS lăm câc băi tập luyện tập trắc nghiệm dưới sự hướng dẫn của giâo

viín

c) Sản phẩm: Cđu trả lời, đâp ân đưa ra của học sinh

Yíu cầu HS quan sât lín măn

hình vă trả lời câc cđu hỏi trắc

nghiệm

Nghiín cứu thông tin suy

nghĩ trả lời câc cđu hỏi GV

đưa ra

Băi 1: Cặp lực năo sau đđy tâc dụng lín một vật lămvật đang đứng yín, tiếp tục đứng yín?

A Hai lực cùng cường độ, cùng phương

B Hai lực cùng phương, ngược chiều

C Hai lực cùng phương, cùng cường độ, cùng chiều

D Hai lực cùng cường độ, có phương nằm trín cùngmột đường thẳng, ngược chiều

Băi 2: Khi chỉ chịu tâc dụng của hai lực cđn bằng

14

Trang 15

Kết luận: GV gọi học sinh

trả lời các câu hỏi, thống nhất

các phương án đúng

A Vật đang đứng yên sẽ chuyển động nhanh dần đều

B Vật đang chuyển động sẽ dừng lại

C Vật đang chuyển động đều sẽ không chuyển độngđều nữa

D Vật đang đứng yên sẽ đứng yên, hoặc vật đangchuyển động sẽ chuyển động thẳng đều mãi

a) Mục tiêu: Vận dụng kiến thức về quán tính trả lời câu hỏi vận dụng SGK Hiểu quán

tính là gì, giải thích các hiện tượng liên quan đến quán tính

lời câu hỏi

Trả lời câu C6 làm thí nghiệm chứng

- Vật đang đứng yên chịu tác dụng của

hai lực cân bằng sẽ như thế nào?

- Vật đang chuyển động chịu tác dụng

của hai lực cân bằng sẽ như thế nào?

- Vì sao mọi vật không thể thay đổi vận

tốc một cách đột ngột được?

II Quán tính

1 Nhận xét: Mọi vật đều không thay đổi

vận tốc một cách đột ngột được vì mọi vật đều có quán tính.

2 Vận dụng:

Câu C 6: Búp bê ngã về phía sau vì chânbúp bê chuyển động theo xe nhưng thânchưa kịp chuyển động theo nên ngã vềphía sau

Câu C 7 : Búp bê ngã về phía trước vì

chân búp bê không chuyển động theo xenhưng thân vẫn chuyển động theo nênngã về phía sau

HS đọc và trả lời câu C8

Tìm tòi mở rộng

GV cho HS Đọc "Có thể em chưa biêt"

GV cho HS về nhà tìm thêm về nhà tìm hiểu về các quán tính xuất hện trong cuộc sống

và giải thích tại sao? Những vật có khối lượng lớn thì quán tính như thế nào?

Trang 16

1 Kiến thức: Bước đầu nhận biết thêm một loại lực cơ học là lực ma sát, bước đầu phân

biệt sự xuất hiện loại lực là lực ma sát, ma sát trượt, ma sát nghỉ, ma sát lăn Đặc điểmcủa mỗi loại ma sát này

* Năng lực chung

- Năng lực tự học và tự chủ: Chủ động thực hiện các nhiệm vụ được giao, tìm hiểu thông tin sách giáo khoa để trả lời các câu hỏi về lực ma sát

- Giao tiếp và hợp tác: Thảo luận để trả lời các câu hỏi của GV

Giải quyết vấn đề và sáng tạo: Nêu được cách khắc phục làm giảm ma sát có tác hại,tăng ma sát có lợi trong từng trường hợp

- Nhận thức KHTN: Kể và phân tích được một số hiện tượng về ma sát có lợi, ma sát cóhại trong đời sống và trong kỹ thuật

- Tìm hiểu tự nhiên: Tìm hiểu thêm ví dụ về lực ma sát trong đời sống và kỹ thuật

- GV: 1 lực kế, 1 miếng gỗ, 1 quả nặng, 1 xe lăn, tranh vẽ vòng bi bảng phụ

- HS: Đọc tìm hiểu trước bài ở nhà

III CÁC HOẠT ĐỘNG DẠY - HỌC

a) Mục tiêu: Kiểm tra 15 phút Tạo tình huống để HS phát hiện vấn đề gây hứng thú

cho học sinh trước khi vào bài mới

b) Nội dung: Trả lời các câu hỏi của GV, lắng nghe tình huống khởi động mà GV đặt

Câu 1 : Thế nào là hai lực cân bằng ?

Câu 2 : Biểu diễn các lực sau bằng mũi tên với tỉ lệ xích 1cm ứng với 1N

+ Trọng lực vật nặng có khối lượng 500g

+ Lực tác dụng lên vật A có phương tạo với phương nằm ngang một góc 450

chiều sang trái hướng lên có cường độ 3N

Biểu điểm

Câu 1 : Nêu đúng khái niệm hai lực cân bằng 5đ

Câu 2 : Tính trọng lực P = 10.m = 5N 1đ

+ Biểu diễn đúng trọng lực về điểm đặt, phương chiều, tỉ lệ xích 2đ

+ Biểu diễn đúng lực về điểm đặt, phương chiều, tỉ lệ xích 2đ

Đề ra 2

Câu 1 : Thế nào là hai lực cân bằng ?

Câu 2 : Biểu diễn các lực sau bằng mũi tên với tỉ lệ xích 1cm ứng với 1N

16

Trang 17

+ Trọng lực vật nặng có khối lượng 400g

+ Lực tác dụng lên vật A có phương tạo với phương nằm ngang một góc 450

chiều sang trái hướng lên có cường độ 6N

Biểu điểm

Câu 1 : Nêu đúng khái niệm hai lực cân bằng 5đ

Câu 2 : Tính trọng lực P = 10.m = 4N 1đ

+ Biểu diễn đúng trọng lực về điểm đặt, phương chiều, tỉ lệ xích 2đ

+ Biểu diễn đúng lực về điểm đặt, phương chiều, tỉ lệ xích 2đ

đề

2.1 Lực ma sát

a) Mục tiêu: Bước đầu nhận biết thêm một loại lực cơ học là lực ma sát, bước đầu phân

biệt sự xuất hiện loại lực là lực ma sát, ma sát trượt, ma sát nghỉ, ma sát lăn Đặc điểmcủa mỗi loại ma sát này

b) Nội dung: Học sinh nghiên cứu thông tin sách giáo khoa, làm thí nghiệm và thảoluận nhóm để tìm hiểu về lực ma sát trượt

c) Sản phẩm: Các câu trả lời, báo cáo kết quả thí nghiệm

GV: Thông báo những thí dụ xuất hiện ma sát

trượt như SGK

- Cho các nhóm học sinh làm thí nghiệm đẩy

cho miếng gỗ trượt trên mặt bàn

- Tìm hiểu thông tin sgk để trả lời câu hỏi của

GV

- Làm thí nghiệm và báo cáo kết quả

- Mô tả hiện tượng xãy ra?

- Nếu không có lực nào tác dụng lên miếng gỗ

hoặc các lực tác dụng lên miếng gỗ là cân

bằng thì miếng gỗ vẫn cứ chuyển động thẳng

đều, tại sao miếng gỗ dừng lại?

- Vậy lực ma sát trượt xuất hiện khi nào? xuất

iện ở đâu?

- Lấy ví dụ về sự xuất hiện lực ma sát trượt

trong đời sống và trong kỹ thuật ?

Trang 18

- HS đọc, quan sát để trả lời câu hỏi.

- Xe lăn chậm dần rồi dừng lại, đã có lực nào

tác dụng vào xe?

- Lực ma sát lăn sinh ra khi nào?

- Tìm ví dụ về ma sát lăn trong đời sống và kỹ

- Tại sao trong thí nghiệm mặc dù có lực tác

dụng vào miếng gỗ nhưng miếng gỗ vẫn đứng

yên?

- Lực ma sát nghỉ sinh ra khi nào?

- Lực ma sát lăn sinh ra khi một vật

lăn trên mặt một vật khác.

- Trong cùng điều kiện cường độ của lực ma sát trượt lớn hơn cường độ của lực ma sát lăn

3 Ma sát nghỉ.

- Lực ma sát nghỉ giữ cho vật không bị

trượt khi bị lực khác tác dụng.

2.2 Lực ma sát trong đời sống và kỹ thuật

a) Mục tiêu: Biết được lợi ích của ma sát và cách làm tăng ma sát có lợi Tác hại của ma

+ Trong quá trình lưu thông đường bộ, ma

sát giữa bánh xe và mặt đường, giữa các

II Lực ma sát trong đời sống và kỹ thuật

1 Ma sát có hại.

- Ma sát trượt giữa đĩa và xích làm mòn đĩa

và xích: cách làm giảm: tra dầu mỡ bôitrơn xích và đĩa

- Lực ma sát trượt của trục làm mòn trục

và cản chuyển động quay của bánh xe:Cách làm giảm thay bằng trục quay có ổbi

- Lực ma sát trượt lớn nên khó đẩy, cáchlàm giảm: thay bằng ma sát lăn

Trang 19

bộ phận cơ khí với nhau, ma sát giữa

phanh và vành bánh xe làm phát sinh các

bụi cao su, bụi khí và bụi kim loại Các bụi

khí này gây ra tác hại to lớn đối với môi

trường; ảnh hưởng đến sự hô hấp của cơ

thể người, sự sống của sinh vật và sự

quang hợp của cây xanh

+ Nếu đường nhiều bùn đất, xe đi trên

đường có thể bị trượt dễ gây ra tai nạn, đặc

biệt khi trời mưa và lốp xe bị mòn

- Không có lực ma sát giữa mặt răng của

ốc vít con ốc sẽ lỏng dần khi bị rung động:Cách làm giảm: Làm các rãnh của ốc vít

a) Mục tiêu: Luyện tập các kiến thức về lực ma sát.

- Giúp học sinh ghi nhớ các nội dung kiến thức của bài học về nguồn sáng, vật sáng

b) Nội dung: HS làm các bài tập luyện tập trắc nghiệm dưới sự hướng dẫn của giáo

viên

Yêu cầu HS quan sát lên màn hình

và trả lời các câu hỏi trắc nghiệm

Nghiên cứu thông tin suy nghĩ trả

lời các câu hỏi GV đưa ra

Kết luận: GV gọi học sinh trả lời

các câu hỏi, thống nhất các

phương án đúng

Bài 1: Trong các trường nào sau đây lực xuấthiện không phải là lực ma sát?

A Lực xuất hiện khi lốp xe trượt trên mặt đường

B Lực xuất hiện làm mòn đế giày

C Lực xuất hiện khi lò xo bị nén hay bị dãn

D Lực xuất hiện giữa dây cuaroa với bánh xetruyền chuyển động

Bài 2 Cách làm nào sau đây giảm được lực masát?

A Tăng độ nhám của mặt tiếp xúc

B Tăng lực ép lên mặt tiếp xúc

C Tăng độ nhẵn giữa các mặt tiếp xúc

D Tăng diện tích bề mặt tiếp xúc

a) Mục tiêu: Vận dụng kiến thức đã học về lực ma sát

Ma sát giữa lốp xe và mặt đường nhỏ nên

dễ bị trượt, ma sát này có lợi

Tìm tòi mở rộng

GV cho HS Đọc "Có thể em chưa biêt"

19

Trang 20

GV cho HS về nhà tìm thêm về nhà tìm hiểu về ma sát có lợi được ứng dụng những lĩnhvực, thiết bị hay máy móc nào trong cuộc sống? Cách làm tăng ma sát có lợi đó là gì?

*****************************************************************

Soạn ngày 7 tháng 10 năm 2021

Tiết 7 : ÔN TẬP VÀ BÀI TẬP

I MỤC TIÊU

1 Kiến thức: Ôn lại những kiến thức đã học để học chuẩn bị kiểm tra

* Năng lực chung

- Năng lực tự học và tự chủ: Chủ động thực hiện các nhiệm vụ được giao

- Vận dụng kiến thức, kỹ năng đã để giải bài tập Rèn luyện kỹ năng biểu diễn véc tơ lực

II CHUẨN BỊ

- Giáo viên chuẩn bị một số bài tập trọng tâm, tiêu biểu để phục vụ cho việc ôn tập

III HOẠT ĐỘNG DẠY HỌC

Hoạt động 1: Khởi động

a) Mục tiêu: Kiểm tra bài cũ

b) Nội dung: Học sinh trả lời bài cũ

c) Sản phẩm: Câu trả lời, nhận xét, dự đoán của học sinh

Hoạt động 2 : Hình thành kiến thức mới

a) Mục tiêu: Ôn tập các kiến thức đã học để chuẩn bị kiểm tra

b) Nội dung: Học sinh nghiên cứu thông tin sách giáo khoa trả lời các câu hỏi của giáo

- Khi nào vật đứng yên ?

- Vì sao nói chuyển động và đứng yên

1 Chuyển động đều và đứng yên :

- Chuyển động cơ học là sự thay đổi vị trí củamột vật so với vật khác được chọn làm mốc

- Nếu một vật không thay đổi vị trí của nó sovới vật khác thì gọi là đứng yên so với vật ấy

- Chuyển động và đứng yên có tính tương đối.(Tuỳ thuộc vào vật chọn làm mốc)

- Các dạng chuyển đông thường gặp: chuyểnđộng thẳng, chuyển động cong, chuyển độngtròn

20

Trang 21

có tính tương đối ?

- Nêu các dạng chuyển động thường

gặp trong thực tế ?

- Vận tốc là gì ?

- Nêu ý nghĩa của vận tốc ?

- Công thức tính vận tốc và nói rõ đơn

vị các đại lượng trong công thức ?

- Thế nào là chuyển động đều ? Thế

nào là chuyển động không đêì ? Vởn

tốc trung bình của chuyển động không

đều được tính như thế nào ?

- Vì sao nói lực là đại lượng véc tơ ?

- Nêu cách biểu diễn lực ?

- Thế nào là hai lực cân bằng ? Tác

2 Vận tốc - Chuyển động đều, chuyển động không đều.

S là quãng đường Đơn vị : m hoặc km

t là thời gian Đơn vị : s ( giây ), h ( giờ )

b Chuyển động đều: Là chuyển động mà vận

tốc có độ lớn không thay đổi theo thời gian

c Chuyển động không đều: Là chuyển động

mà độ lớn vận tốc thay đổi theo thời gian.Vận tốc trung bình của một chuyển độngkhông đều trên một quãng đường được tínhbằng độ dài quãng đường đó chia cho tổng thờigian đi hết quãng đường đó

Vtb=

2 1

s s t s

+ Độ dài biểu thị cường độ lực theo tỉ lệ xíchcho trước

4 Sự cân bằng lực- Quán tính

a Hai lực cân bằng: Là hai lực cùng đặt lên

một vật, có cường độ bằng nhau, phương nằmtrên cùng một đường thẳng, chiều ngược nhau

b Tác dụng của hai lực cân bằng lên một vật

21

Trang 22

dụng của hai lực cân bằng lên vật đang

đứng yên sẽ như thế nào, vật đang

chuyển động đều sẽ ra sao ?

- Quán tính là gì ?

- Lực ma sát sinh ra khi nào ?

- Nêu lợi ích của ma sát và cách làm

a Lực ma sát trượt: Sinh ra khi một vật

chuyển động trượt trên bề mặt vật khác

b Lực ma sát lăn: Sinh ra khi một vật chuyển

động lăn trên bề mặt vật khác

c Lực ma sát nghỉ: Giữ cho vật đứng yên khi

vật bị tác động của lực

Hoạt động 3 : Luyện tập, vận dụng

a) Mục tiêu: Luyện tập các kiến thức đã học về vận tốc, lực.

b) Nội dung: HS làm các bài tập luyện tập tự luận dưới sự hướng dẫn của giáo viên c) Sản phẩm: Câu trả lời, đáp án đưa ra của học sinh

Bài 1: Một vật chuyển động trong 20 giây đầu được 50m, một phút tiếp theo chuyển

động với vạn tốc 18km/h và trong 0,5 phút cuối vật chuyển động với vận tốc 4m/s

a Tính quãng đường vật đi trong toàn bột thời gian

b Tính vận tốc trung bình trên toàn bộ quãng đường

c Tính v n t c trung bình trong 1,5 phút cu iận tốc trung bình trong 1,5 phút cuối ốc trung bình trong 1,5 phút cuối ốc trung bình trong 1,5 phút cuối

- Tính quãng đường đi vật thứ 2 ?

- Tính quãng đường đi vật thứ 3 ?

- Tính tổng quãng đường đi ?

- Tính vận tốc trung bình trên toàn quãng

S3 = v3.t3 = 4.30 = 120mQuãng đường vật đi trong toàn bộ thời gian

s s s

/ 110

470 30 60 20

470

3 2 1

s s

m/s

Bài tập 2 : Biểu diễn các lực sau với tỉ lệ xích 1cm ứng với 2N

a Lực F1 có phương ngang, chiều từ trái sang phải, cường độ 5N

b Trọng lực của vật có khối lương 500g

22

Trang 23

c Lực F3 có phương hợp với phương ngang một góc 450 chiều từ trái sang phảihướng lên trên và có cường độ 6N.

Tiết 8: KIỂM TRA

I MỤC TIÊU

1 Kiến thức: Kiểm tra việc nắm vững kiến thức của học sinh từ đó giáo viên có biệnpháp phù hợp trong quá trình giảng dạy

2 Kỹ năng: Đánh giá kỹ năng vận dụng kiến thức để gải các bài tập liên quan

3 Thái độ: Kiểm tra đánh giá học sinh qua một quá trình học tập ở nửa đầu chương cơhọc

4 Năng lực: Phát triển năng lực tư duy logic, năm lực tính toán

II CHUẨN BỊ: Đề, đáp án

III NỘI DUNG KIỂM TRA:

Đề 1

Câu 1 : a Vì sao nói lực là một đại lượng véc tơ ? Nêu cách biểu diễn lực ?

b Hãy biểu diễn các lực sau với tỉ lệ xích 1cm ứng với 5N

+ Trọng lực của vật có khối lượng 2kg

+ Lực F1 tác dụng lên vật A có phương tạo với phương nằm ngang một góc 300 chiềusang trái hướng lên, có cường độ 15N

Câu 2 : a Hai lực cân bằng là gì ?

b Khi bút máy bị tắc mực, học sinh thường cầm bút máy vẩy mạnh cho mực văng ra.Kiến thức nào đã được áp dụng? Hãy giải thích hiện tượng?

Câu 3 : a Lực ma sát trượt sinh ra khi nào ?

b Một ô tô đang chuyển động đều với lực ma sát không đổi là 600N Hỏi

+ Lực kéo của động cơ là bao nhiêu ?

+ Nếu lực kéo của ô tô là 700N thì ô tô sẽ chuyển động như thế nào ?

Câu 4 : Một vận động viên đi xe đạp đi đoạn lên dốc dài 45km với vận tốc 20km/h.

Đoạn xuống dốc dài 30km trong 30 phút Đoạn đường bằng đi với vận tốc 10m/s trong

15 phút

a Tính toàn bộ quãng đường đi ?

b Tính vận tốc trung bình trên toàn bộ quãng đường ?

Đáp án và biểu điểm

Câu 1 a HS trả lời đúng vì sao nói lực là đại lượng véc tơ 0,25đ

- Nêu đúng cách biểu diễn lực 0,75đ

23

Trang 24

b + Vễ đúng véc tơ trọng lực F1 1đ

+ Vẽ đúng lực về phương và chiều 1đ

Câu 2 : Phát biểu đúng khái niệm 1đ

Giải thích đúng hiện tượng quán tính khi rảy bút mực 1đ

Câu 3 : Nêu đúng lực ma sát trượt sinh ra khi nào 1đ

Tính toàn bộ thòi gian đi 0,5đ

Vận tốc trung bình trên toàn bộ quãng đường là

t t

t

s s

s

/ 3

84 25 , 0 5 , 0 25 , 2

9 30 45

3 2

1

3 2

Đề 2 Câu 1 : a Vì sao nói lực là một đại lượng véc tơ ? Nêu cách biểu diễn lực ?

b Hãy biểu diễn các lực sau với tỉ lệ xích 1cm ứng với 5N

+ Trọng lực của vật có khối lượng 1500g

+ Lực F1 tác dụng lên vật A có phương tạo với phương nằm ngang một góc 300 chiềusang trái hướng lên, có cường độ 25N

Câu 2 : a Hai lực cân bằng là gì ?

b Khi bút máy bị tắc mực, học sinh thường cầm bút máy vẩy mạnh cho mực văng ra.Kiến thức nào đã được áp dụng? Hãy giải thích hiện tượng?

Câu 3 : a Lực ma sát trượt sinh ra khi nào ?

b Một ô tô đang chuyển động đều với lực ma sát không đổi là 400N Hỏi

+ Lực kéo của động cơ là bao nhiêu ?

+ Nếu lực kéo của ô tô là 500N thì ô tô sẽ chuyển động như thế nào ?

Câu 4 : Một vận động viên đi xe đạp đi đoạn lên dốc dài 45km với vận tốc 20km/h.

Đoạn xuống dốc dài 30km trong 30 phút Đoạn đường bằng đi với vận tốc 10m/s trong

15 phút

a Tính toàn bộ quãng đường đi ?

b Tính vận tốc trung bình trên toàn bộ quãng đường ?

Đáp án và biểu điểm

Câu 1 a HS trả lời đúng vì sao nói lực là đại lượng véc tơ 0,25đ

- Nêu đúng cách biểu diễn lực 0,75đ

b + Vễ đúng véc tơ trọng lực F1 1đ

+ Vẽ đúng lực về phương và chiều 1đ

Câu 2 : Phát biểu đúng khái niệm 1đ

Giải thích đúng hiện tượng quán tính khi rảy bút mực 1đ

24

Trang 25

Câu 3 : Nêu đúng lực ma sát trượt sinh ra khi nào 1đ

45

1

1   0,5đ

Tính toàn bộ thòi gian đi 0,5đ

Vận tốc trung bình trên toàn bộ quãng đường là

t t

t

s s

s

/ 3

84 25 , 0 5 , 0 25 , 2

9 30 45

3 2

1

3 2

- Phát biểu được định nghĩa áp lực và áp suất

- Viết công thức tính áp suất, nêu được tên và đơn vị của các đại lượng có mặt trongcông thức

* Năng lực chung

- Năng lực tự học và tự chủ: Chủ động thực hiện các nhiệm vụ được giao, tìm hiểu thông tin sách giáo khoa để trả lời các câu hỏi về áp suất

- Giao tiếp và hợp tác: Thảo luận nhóm để hoàn thành các nhiệm vụ học tập

- Nhận thức KHTN: Nêu được cách làm tăng, giảm áp suất trong đời sống và giải thích được một số hiện tượng đơn giản thường gặp

- Vận dụng được công thức tính áp suất để giải được các bài tập về áp lực, áp suất

- GV: Chậu nhựa đựng bột mịn, ba thỏi kim loại giống nhau, hình vẽ 7.4, 7.1

- HS: Mỗi nhóm 1 chậu nhựa đựng bột mịn, ba miếng kim loai hình chữ nhật

III TỔ CHỨC HOẠT ĐỘNG DẠY HỌC

b) Nội dung: Học sinh trả lời bài cũ, nghiên cứu tình huống mở bài sách giáo khoa

25

Trang 26

c) Sản phẩm: Câu trả lời, nhận xét, dự đoán của học sinh

a Kiểm tra bài cũ.

- HS1 : Lực ma sát sinh ra khi nào ?

Hãy biểu diễn lực ma sát khi một vật

được kéo trên mặt đất chuyển động

Hoạt động 2.1 Hình thành khái niệm áp lực

a) Mục tiêu: Phát biểu được định nghĩa áp lực

b) Nội dung: Học sinh nghiên cứu thông tin sách giáo khoa để nắm được khái niệm về

áp lực

c) Sản phẩm: Các câu trả lời

- GV cho hs quan sát hình vẽ, nghiên

cứu thông tin sách giáo khoa để trả lời

- Quan sát hình 7.2 cho biết lực mà

người và tủ tác dụng lên nền nhà là lực

nào?

- Lực đó có phương và chiều như thế

nào so với nền nhà?

- Gv thông báo khái niệm áp lực

- Gv hướng dẫn Hs thảo luận C1

C1 Lực tác dụng của máy kéo tác dụng lênmặt đường

Hb: Cả hai lực

26

Trang 27

Hoạt động 2.12 Nghiên cứu áp suất

a) Mục tiêu: Phát biểu được định nghĩa áp suất Viết công thức tính áp suất, nêu được

tên và đơn vị của các đại lượng có mặt trong công thức

b) Nội dung: Học sinh nghiên cứu thông tin sách giáo khoa để nắm được khái niệm về

áp suất, công thức tính áp suất

trả lời câu hỏi

- Hãy điền số thích hợp vào ô trống?

- Trong hai trường hợp 1 và 2 đại lượng

nào thay đổi, đại lượng nào cố định?

- trường hợp nào lún nhiều hơn?

Trong trường hợp 1 và 3 độ lún nào lớn

hơn? Trong hai trường hợp này so sánh

đại lượng F và S?

- Từ bảng so sánh em rút ra kết luận về

tác dụng của áp lực phụ thuộc những

yếu tố nào?

GV: Đưa ra công thức tính áp suất, đơn

vị do của các đại lượng trong công thức

GV: áp suất là gì?

GV: Độ Lớn áp lực là F

- Diện tích mặt bi ép là S

Vậy áp suất được tính như thế nào?

GV : Thông báo cho HS kí hiệu của áp

là Pa 1 Pa = 1N/m2

F

a

Fb

Trang 28

a) Mục tiêu: Luyện tập các kiến thức về áp suất

viên

Yêu cầu HS quan sát lên màn hình

và trả lời các câu hỏi trắc nghiệm

Nghiên cứu thông tin suy nghĩ trả

lời các câu hỏi GV đưa ra

Kết luận: GV gọi học sinh trả lời

C Người đứng cả 2 chân nhưng cúi người xuống

D Người đứng cả 2 chân nhưng tay cầm quả tạ

Bài 2: Trong các cách tăng, giảm áp suất sau đây,cách nào không đúng?

A Muốn tăng áp suất thì tăng áp lực, giảm diệntích bị ép

B Muốn tăng áp suất thì giảm áp lực, tăng diệntích bị ép

C Muốn giảm áp suất thì phải giảm áp lực, giữnguyên diện tích bị ép

D Muốn giảm áp suất thì phải giữ nguyên áp lực,tăng diện tích bị ép

a) Mục tiêu: Vận dụng kiến thức về áp suất trả lời câu hỏi vận dụng SGK Hiểu quán

tính là gì, giải thích các hiện tượng liên quan đến áp suất

b) Nội dung:

GV: Y/C HS trả lời câu C4 và C5

Lấy thêm ví dụ trong thực tế làm tăng

áp suất, giảm áp suất?

- Hãy nêu nguyên tắc tăng giảm áp suất

trong đời sống và kỹ thuật?

GV: Cho hs đọc và ghi tóm tắt đề

C4: Dựa vào nguyên tắc: áp suất cànglớn khi lực ép càng lớn, diện tích mặt bị

ép càng nhỏ và ngược lại để làm giảm

áp suất ta giảm áp lực và tăng diện tích

bị ép

Ví dụ: Lưỡi dao càng mỏng thì dao càngsắc Vì dưới tác dụng của cùng một áplực nếu diện tích bị ép càng nhỏ thì áp28

Trang 29

C5 : áp suất tác dụng lên mặt đường của

ô tô là

pô = 800000 / 2

25 , 0

20000

m N S

34000

m N S

F x

Soạn ngày 26 tháng 10 năm 2021

Tiết 10:

Bài 8: ÁP SUẤT CHẤT LỎNG

I MỤC TIÊU:

1 Kiến thức:

- Mô tả được thí nghiệm chứng tỏ sự tồn tại của áp xuất trong lòng chất lỏng

- Viết được công thức tính áp suất trong lòng chất lỏng, nêu được tên đơn vị của các đạilượng có mặt trong công thức

- Nhận thức KHTN: Hiểu được chất lỏng gây áp suất tác dụng theo mọi phương lên đáy bình, thành bình và các vật trong lòng nó

- Tìm hiểu tự nhiên: Tìm hiểu thêm ví dụ về tác dụng của áp suất chất lỏng trong đờisống và sản xuất

- Vận dụng được công thức tính áp xuất trong lòng chất lỏng giải thích được một số bàitập đơn giản

29

Trang 30

- Nhõn ỏi: Lắng nghe ý kiến của cỏc thành viờn, giỳp đỡ hỗ trợ cỏc bạn cựng nhúm đềhoàn thành nhiệm vụ.

- Chăm chỉ: Nghiờn cứu thụng tin, suy nghĩ, tỡm tũi để trả lời cỏc cõu hỏi của giỏo viờn

- Trung thực: thật thà, thẳng thắn trong bỏo cỏo kết quả hoạt động cỏ nhõn và theo nhúm

- Trỏch nhiệm: Tụn trọng và thực hiện tốt nhiệm vụ được giao

- GV: Mỗi nhúm HS Bỡnh nhựa hỡnh trụ cú đỏy C bịt màng cao su, thành bỡnh cú hai lỗ

A, B bịt màng cao su

- HS: Đọc tỡm hiểu trước bài ở nhà

III TỔ CHỨC HOẠT ĐỘNG DẠY HỌC

a) Mục tiờu: Kiểm tra bài việc học và làm bài về nhà của học sinh Tạo tỡnh huống để

HS phỏt hiện vấn đề gõy hứng thỳ cho học sinh trước khi vào bài mới

b) Nội dung: Học sinh trả lời bài cũ, nghiờn cứu tỡnh huống mở bài sỏch giỏo khoa c) Sản phẩm: Cõu trả lời, nhận xột, dự đoỏn của học sinh

HS: ỏp suất là gỡ? Viết cụng thức tớnh ỏp suất, nờu ký

hiệu của cỏc đại lượng cú mặt trong cụng thức, đơn vị

của cỏc đại lượng cú mặt trong cụng thức

Một học sinh trả lời bài cũ

Cả lớp theo dừi nhận xột

Hoạt động 2 Hỡnh thành kiến thức mới

Hoạt động 2.1 Tỡm hiểu về ỏp suất chất lỏng lờn đỏy bỡnh, thành bỡnh và trong lũng nú.

a) Mục tiờu: Mô tả đợc thí nghiệm chứng tỏ sự tồn tại của áp xuất trong lòng chất lỏng.

b) Nội dung: Học sinh nghiờn cứu thụng tin sỏch giỏo khoa, làm thớ nghiệm và thảoluận nhúm để rỳt ra nhận xột về ỏp suất chất lỏng

c) Sản phẩm: Cỏc cõu trả lời, bỏo cỏo kết quả thớ nghiệm

- Hs tiến hành TN theo nhúm quan sỏt

hiện tượng và trả lời cỏc cõu hỏi

* Bỏo cỏo, thảo luận

I Sự tồn tại của ỏp suất trong lũng chất lỏng

1 Thớ nghiệm 1:

C 1: Qua thớ nghiệm chứng tỏ cú ỏp suất

tỏc dụng lờn đỏy bỡnh và thành bỡnh.

2 Thớ nghiệm 2:

C 2 : Chất lỏng gõy ra ỏp suất theo mọi

phương lờn cỏc vật trong lũng nú

3 Kết luận:

30

Trang 31

GV: Hướng dẫn học sinh làm thớ

nghiệm 2, trả lời cỏc cõu hỏi C3 và C4

- Qua TN em rỳt ra kết luậngỡ?

- Chất lỏng gõy ỏp suất tỏc dụng theo

cỏc phương như thế nào trong lũng nú?

- GV: Sử dụng chất nổ để đỏnh cỏ sẽ

gõy ra một ỏp suất rất lớn, ỏp suất này

truyền theo mọi phương gõy ra sự tỏc

động của ỏp suất rất lớn lờn cỏc sinh vật

sống trong đú Dưới tỏc dụng của ỏp

suất này, hầu hết cỏc sinh vật bị chết

Việc đỏnh bắt cỏ bằng chất nổ gõy ra tỏc

dụng hủy diệt sinh vật, ụ nhiễm mụi

trường sinh thỏi

Hoạt động 2.2 : Xõy dựng cụng thức tớnh ỏp suất chất lỏng

a) Mục tiờu: Viết đợc công thức tính áp suất trong lòng chất lỏng, nêu đợc tên đơn vị

của các đại lợng có mặt trong công thức

b) Nội dung: Học sinh nghiờn cứu thụng tin sỏch giỏo khoa tỡm hiểu cụng thức tớnh ỏp

Chỳ ý: Từ cụng thức trờn ta cú ỏp suất

gõy ra tại cỏc điểm trong chất lỏng ở

cựng độ sõu luụn luụn bằng nhau

- ỏp suất chất lỏng phụ thuộc vào yếu tố

nào?

- Hóy so sỏnh ỏp suất tại A,B, C trong

lũng chất lỏng?

Hóy so sỏnh ỏp suất tỏc dụng lờn D và

II Cụng thức tớnh ỏp suất chất lỏng

- P = dh trong đú p là ỏp suất ở đỏy cộtchất lỏng, d là trọng lượng riờng của cộtchất lỏng, h là chiều cao của cột chấtlỏng

P tớnh ra đơn vị Pa, d tớnh ra đơn vị N/

m2, h tớnh ra đơn vị m

* *

*

A B C

31

Nước

Dầu

Trang 32

E ở đáy hai bình? Biết hai bình có cùng

độ cao

- Những điểm nằm trên cùng mặt nằm

ngang thì áp suất như thế nào?

Hoạt động 3: Luyện tập

a) Mục tiêu: Luyện tập các kiến thức về áp suất chất lỏng

Bài 2: Câu nào sau đây nói về áp suất chất lỏng là đúng?

A Chất lỏng chỉ gây áp suất theo phương thẳng đứng từ trên xuống

B Áp suất chất lỏng chỉ phụ thuộc vào bản chất của chất lỏng

C Chất lỏng gây áp suất theo mọi phương

D Áp suất chất lỏng chỉ phụ thuộc vào chiều cao của cột chất lỏng

a) Mục tiêu: Vận dụng kiến thức về áp suất trả lời câu hỏi vận dụng SGK

Đọc và trả lời các câu hỏi phần vận

dụng

Củng cố

- Viết công thức tính áp suất trong chất

lỏng, nêu ký hiệu của các đại lượng có

mặt trong công thức, đơn vị đo của các

đại lượng đó?

C 6 : Vì khi lặn sâu xuống biển, áp suất

do nước biển gây nên lên tới hàng nghìnN/m2 Nếu người thợ lặn không mặc áolặn chịu áp suất lớn thì con người khôngthể chịu được áp suất này

Câu C 7 áp suất của nước tác dụng lênđáy thùng là:

Trang 33

* Năng lực chung

- Năng lực tự học và tự chủ: Tích cực thực hiện các nhiệm vụ được giao, tìm hiểu thông tin sách giáo khoa để trả lời các câu hỏi về bình thông nhau – máy nén thủy lực

- Giao tiếp và hợp tác: Thảo luận nhóm để thực hiện nhiệm vụ học tập

- Nhận thức KHTN: Nêu được nguyên tắc bình thông nhau và dùng nó để giải thích một

số hiện tượng thường gặp

- Vận dụng kiến thức: Dùng nguyên lí Pa-xcan để giải thích nguyên tắc hoạt động của bình thông nhau và làm 1 số bài tập vận dụng

Mỗi nhóm: Bình thông nhau, cốc nước, tranh máy nén thuỷ lực

HS: Vì sao có áp suất chất lỏng? Viết công thức tính

áp suất chất lỏng, nêu ký hiệu của các đại lượng có

mặt trong công thức, đơn vị của các đại lượng có mặt

trong công thức

- Trả lời bài cũ

* Kết luận:

- Tình huống khởi động : Chúng ta biết khi sửa chữa

ô tô hoặc thay lốp xe thì người thợ dúng một máy nhỏ

và có thể nâng nổi ô tô Vậy dụng cụ đó hoạt động

dựa trên nguyên lý náo ?

- GV nhận xét bài làm của học sinh

- Đặt vấn đề vào bài mới

Một học sinh trả lời bài cũ

Cả lớp theo dõi nhận xét

Hoạt động 2 1 Tìm hiểu cấu tạo và đặc điểm của bình thông nhau.

a) Mục tiêu: Học sinh nắm được nguyên tắc bình thông nhau

b) Nội dung: Học sinh nghiên cứu thông tin sách giáo khoa, làm thí nghiệm và thảoluận nhóm để tìm hiểu về cấu tạo và nguyên tắc hoạt động của bình thông nhau

33

Trang 34

GV: Yêu cầu học sinh quan sát bình thông

nhau trong nhóm và cho biết cấu toạ của

bình thông nhau

GV: Yêu cầu cá nhân làm bài tập C5

GV: Yêu cầu học sinh làm thí nghiệm

kiểm tra

- Tìm hiểu thông tin sgk

- Học sinh làm việc theo yêu cầu của giáo

viên

- Học sinh hoạt động theo nhóm tiến hành

thí nghiệm, lưu ý trường hợp C

GV: Yêu cầu học sinh làm thí nghiệm

kiểm tra

- Nêu cấu tạo bình thông nhau?

cao, áp suất đối với bình thông nhau và mở

rộng cho học sinh giỏi đối với trường hợp

bình thông nhau chứa hai chất lỏng khác

Hoạt động 2 2: Tìm hiểu cấu tạo và hoạt động của máy nén thuỷ lực

a) Mục tiêu: Mô tả được cấu tạo của máy nén thuỷ lực là dựa trên nguyên tắc bình

thông nhau và hoạt động dựa trên nguyên lí Pa-xcan

b) Nội dung: Học sinh nghiên cứu thông tin sách giáo khoa, làm thí nghiệm và thảoluận nhóm để tìm hiểu về nguyên lý paxcan, cấu tạo và nguyên tắc hoạt động của máydùng chất lỏng

GV giao nhiệm vụ học tập

GV: Yêu cầu học sinh lấy ví dụ về bình

II Máy nén thuỷ lực

34

Trang 35

thông nhau, bình thông nhau được ứng

dụng rất nhiều trong đời sống và kỹ thuật

ta tìm hiểu một ứng dụng rất phổ biến:

Máy nén thuỷ lực

GV: Treo tranh máy nén thuỷ lực yêu cầu

học sinh nêu cấu tạo và hoạt động của máy

nén thuỷ lực

- HS đọc, quan sát, để trả lời câu hỏi

- HS: Làm theo yêu cầu của giáo viên

- Phát biểu nguyên lý paxcan?

- Nêu cấu tạo của máy nén thủy lưc?

GV: Căn cứ vào hình vẽ hướng dẫn học

sinh nguyên tắc hoạt động: Dựa trên

nguyên tắc bình thông nhau: Tác dụng lực

F1 lên pits tông nhỏ có diện tích S1 lực này

gây áp suất P1= F1/S1 lên chất lỏng đựng

trong bình kính và được truyền đi nguyên

- Rút ra kết luận về máy nén thủy lực?

2 1

1

S

S F F S

F S

F







Kết luận: Pít tông lớn có diện tích lớn hơn

pít tông nhỏ bao nhiêu lần thì tác dụng lênpít tông lớn lớn hơn lực tác dụng lên píttông nhỏ bấy nhiêu lần

Hoạt động 3: Luyện tập

a) Mục tiêu: Luyện tập các kiến thức về bình thông nhau, máy dùng chất lỏng

b) Nội dung: HS làm các bài tập luyện tập dưới sự hướng dẫn của giáo viên

Bài 1: Trong bình thông nhau vẽ ở hình 8.7, nhánh lớn có tiết diện lớn gấp đôi nhánhnhỏ Khi chưa mở khóa T, chiều cao của cột nước ở

nhánh lớn là 30 cm Tìm chiều cao của cột nước ở hai

nhánh sau khi đã mở khóa T và khi nước đã đứng yên

Bỏ qua thể tích của ống nối hai nhánh

Trang 36

Yêu cầu học sinh trả lưòi câu C8

Bài tập vận dụng: Tác dụngmột lực 600N

lên pits tông nhỏ của máy thuỷ lực Biết

diện tích của pits tông nhỏ là S1=3cm2 của

quan sát hình dạng hộp sữa đã uống song

và tự học trước bài áp suất khí quyển

C8 ấm có vòi cao hơn đựng nhiều nướchơn vì ấm và vòi là bình thông nhau nênmực nước ở ấm và vòi cùng độ cao

Bài tập máy nén thuỷ lực:

10 3

600 4 1

2 2

- Giải thích được sự tồn tại lớp khí quyển, áp suất khí quyển

- Giải thích một số hiện tượng đơn giản thường gặp

- Hiểu vì sao độ lớn của áp suất khí quyển thường tính theo chiều cao của cột thuỷ ngân

và biết cách đổi từ đơn vị mmHg sang đơn vị N/m2

- Nhận thức KHTN: Hiểu được khí quyển gây ra áp suất theo mọi phương lên bề mặt trái đất và các vật trong lòng khí quyển

- Tìm hiểu tự nhiên: Lấy ví dụ chứng minh sự tồn tại của áp suất khí quyển

36

Trang 37

HS1: Viết công thức tính áp suất trong chất lỏng, nêu ký hiệu của các đại lượng có mặttrong công thức, đơn vị đo của các đại lượng đó? Làm bài tập 8.1 SBT

HS2: Nêu nguyên lý bình thông nhau? Làm bài tập 8.2 SBT

Tình huống khởi động

- GV cho HS nghiên cứu tình huống sgk để tạo tình huống vấn đề

a) Mục tiêu: Hiểu được khí quyển là gì, vì ao có áp suất khí quyển Giải thích được sự

tồn tại lớp khí quyển, áp suất khí quyển Giải thích một số hiện tượng đơn giản thườnggặp

b) Nội dung: Học sinh nghiên cứu thông tin sách giáo khoa, làm thí nghiệm và thảoluận nhóm để tìm hiểu về nhận biết ánh sáng, khi nào nhìn thấy một vật, nguồn sáng, vậtsáng

GV: Y/C HS tự đọc thông báo SGK

- Khí quyển là gì?

- Vì sao có áp suất khí quyển?

- Khí quyển gây ra tác dụng áp suất theo

các phương như thế nào?

- GV: Khi lên cao áp suất khí quyển giảm ở

áp suất thấp, lượng ôxi trong máu giảm,

ảnh hưởng đến sự sống của con người và

động vật Khi xuống các hầm sâu, áp suất

khí quyển tăng, áp suất tăng gây ra các áp

lực chèn lên các phế nang của phổi và

màng nhĩ, ảnh hưởng đến sức khỏe con

I Sự tồn tại của áp suất khí quyển

- Khí quyển là lớp không khí bao bọc

quanh trái đất dày hàn gngàn km

- Không khí có trọng lượng gây ra

áp suất tác dụng lên mặt đất và cá vật trong lòng nó áp suất này tác dụng theo mọi phương.

37

Trang 38

HS: Trả lời câu hỏi C2

HS:Trả lời câu hỏi C3

1HS: Đọc to thí nghiệm 3

HS: Trả lời C4

- Tại sao hộp lại bị bẹp về nhiều phía?

- Hộp bị móp theo nhiều phìa chứng tỏ áp

suất khí quyển tác dụng như thế nào?

- Tại sao khi bịt tay thì cột chất lỏng không

- Qua các TN ta đã chứng minh sự tồn tại

áp suất khí quyển như thế nào?

1 Thí nghiệm 1

- Khi hút sữa ra áp suất trong hộpgiảm do áp suất ngoài hộp lớn hơn ápsuất trong hộp nên ép hộp bị móptheo nhiều phía

a) Mục tiêu: Giúp học sinh luyện tập các kiến thức về áp suất khí quyển

viên

Yêu cầu HS quan sát lên màn hình và trả

lời các câu hỏi trắc nghiệm

Trang 39

Nghiên cứu thông tin suy nghĩ trả lời các

câu hỏi GV đưa ra

Kết luận: GV gọi học sinh trả lời các câu

hỏi, thống nhất các phương án đúng

B Săm xe đạp bơm căng để ngoài nắng

có thể bị nổ

C Dùng một ống nhựa nhỏ có thể hútnước từ cốc nước vào miệng

D Thổi hơi vào quả bóng bay, quả bóngbay sẽ phồng lên

Bài 2: Càng lên cao thì áp suất khí quyển:A.Càng tăng B.Càng giảm

C.Không thay đổi D.Có thể tăng và cũng có thể giảm

a) Mục tiêu: Vận dụng kiến thức đã học trả lời câu hỏi vận dụng SGK về áp suất khí quyển

- Nói áp suất khí quyển là 76cmHg ó

nghĩa như thế nào?

GV gọi đại diện hs trả lời các câu hỏi

GV cho HS Đọc "Có thể em chưa biết"

GV cho HS về nhà tìm thêm về tìm hiểu vai trò của khí quyển đối với sự sống trên trái đất Và hãy nêu một số biện pháp để bảo vệ bầu khí quyển

- Năng lực tự học và tự chủ: Tích cực thực hiện các nhiệm vụ được giao

- Vận dụng kiến thức, kỹ năng đã học để giải thích các hiện tượng, làm các bài tập liênquan

II CHUẨN BỊ

39

Trang 40

- Gv chuẩn bị sẵn một số bài tập mẫu để hướng dẫn HS giải

III HOẠT ĐỘNG DẠY HỌC

Hoạt động 1: Kiểm tra 15 phút

Đề ra 1

Câu 1: Khí quyển là gì? Vì sao có áp suất khí quyển?

Lấy ví dụ chứng minh sự tồn tại của áp suất khí quyển?

Câu 2: Một người thợ lặn đang lặn xuống biển ở độ sâu 30m so với mặt nước biển

a Tính áp suất tác dụng lên người đó ở độ sâu đó? Biết trọng lượng riêng của nước biển là 10300N/m3

b Cửa kính chiếu sáng của áo lặn có diện tính 180cm Tính áp lực của nước biển tácdụng lên của kính ở độ sâu đó?

Đề ra 2

Câu 1: Khí quyển là gì? Vì sao có áp suất khí quyển?

Lấy ví dụ chứng minh sự tồn tại của áp suất khí quyển?

Câu 2: Một người thợ lặn đang lặn xuống biển ở độ sâu 25m so với mặt nước biển

a Tính áp suất tác dụng lên người đó ở độ sâu đó? Biết trọng lượng riêng của nước biển là 10300N/m3

b Cửa kính chiếu sáng của áo lặn có diện tính 200cm Tính áp lực của nước biển tácdụng lên của kính ở độ sâu đó?

Biểu điểm:

Câu 1: Nêu đúng khái niệm khí quyển 2đ

- Giải thích đúng sự tồn tại của áp suất khí quyển 2đ

Bài ra cho biết gì? bắt tìm gì?

GV hướng dẫn học sinh giải bài toán

theo các bước:

Xét áp suất tại mặt phân cách hai chất

lỏng

- Tại A chịu tác dụng áp suất nào?

-Tại B chịu tác dụng áp suất nào?

- áp suất tại A và B như thế nào? vì sao?

Định dạng
Số trang	95
Dung lượng	1,06 MB