Năng lực của cán bộ chính quyền cấp xã trên địa bàn huyện Cư Jút, tỉnh Đắk Nông

+ Phương pháp chuyên gia: tiến hành điều tra bằng bảng hỏi đối với những người đã và đang công tác tại Hội đồng nhân dân và Ủy ban nhân dân cấp xã, những cán bộ, công chức chuyên môn hi

BỘ GIÁO DỤC & ĐÀO TẠO BỘ NỘI VỤ / ./

HỌC VIỆN HÀNH CHÍNH QUỐC GIA

======

NGUYỄN THỊ THUYẾN

NĂNG LỰC CỦA CÁN BỘ CHÍNH QUYỀN CẤP XÃ

TRÊN ĐỊA BÀN HUYỆN CƯ JÚT,

TỈNH ĐẮK NÔNG

LUẬN VĂN THẠC SĨ QUẢN LÝ CÔNG

ĐẮK LẮK - 2018

BỘ GIÁO DỤC & ĐÀO TẠO BỘ NỘI VỤ

./ ./

HỌC VIỆN HÀNH CHÍNH QUỐC GIA

======

NGUYỄN THỊ THUYẾN

NĂNG LỰC CỦA CÁN BỘ CHÍNH QUYỀN CẤP

XÃ TRÊN ĐỊA BÀN HUYỆN CƯ JÚT,

TỈNH ĐẮK NÔNG

LUẬN VĂN THẠC SĨ QUẢN LÝ CÔNG

Chuyên ngành: Quản lý công

Mã số: 60 34 04 03 NGƯỜI HƯỚNG DẪN KH: PGS.TS VÕ KIM SƠN

ĐẮK LẮK - 2018

LỜI CAM ĐOAN

Tôi xin cam đoan đây là công trình nghiên cứu khoa học độc lập của riêng tôi Các số liệu sử dụng phân tích trong luận văn có nguồn gốc rõ ràng,

đã công bố theo đúng quy định Các kết quả nghiên cứu trong luận văn do tôi

tự tìm hiểu, phân tích một cách trung thực, khách quan và phù hợp với thực tiễn tại địa phương Các kết quả này chưa từng được công bố ở bất kỳ nghiên cứu nào khác

Tác giả luận văn

Nguyễn Thị Thuyến

LỜI CẢM ƠN

Trong suốt thời gian học tập, nghiên cứu tại trường Học viện hành chính phân viện Tây Nguyên, học viên đã nhận được sự giúp đỡ, hướng dẫn truyền đạt tận tình của quý thầy (cô) giáo, là những giảng viên cao cấp trường Học viện hành chính quốc gia Đó là những kiến thức quý báu, bổ ích, trang

bị nhiều kỹ năng trong quá trình nghiên cứu cũng như thực tiễn công tác

Trước hết, cho phép học viên xin gửi lời cảm ơn chân thành đến Ban lãnh đạo, quý thầy, cô giáo trường Học viện hành chính quốc gia, các đồng chí lãnh đạo UBND xã Đắk Wil, huyện Cư Jút, tỉnh Đắk Nông Đặc biệt, xin gửi lời cảm ơn sâu sắc nhất đến PGS TS Võ Kim Sơn đã toàn tâm, toàn ý hướng dẫn tôi về mặt khoa học để hoàn thành luận văn này

Tôi cũng xin trân trọng cảm ơn các thầy cô giáo; các cán bộ, nhân viên tại trường Học viện hành chính phân viện Tây Nguyên về những ý kiến đóng góp thẳng thắn, sâu sắc và giúp đỡ đầy nhiệt huyết để tôi hoàn thành nhiệm vụ nghiên cứu của mình Cuối cùng xin cảm ơn gia đình và bạn bè đã luôn động viên, giúp đỡ trong suốt thời gian tôi học tập tại trường Với những cố gắng,

nỗ lực của bản thân song kinh nghiệm và khả năng còn hạn chế nên luận văn này không thể tránh khỏi những thiếu sót, tôi rất mong nhận được ý kiến đóng góp của quý thầy, cô giáo, bạn bè, đồng nghiệp và các độc giả để tôi có cơ hội hoàn thiện Đề tài nghiên cứu hơn nữa

Xin chân thành cảm ơn!

DANH MỤC CÁC CHỮ VIẾT TẮT

DANH MỤC CÁC BẢNG BIỂU

Bảng 2.1 Số lượng cán bộ chính quyền cấp xã (giai đoạn 2012-2017) 36 Bảng 2.2 Cơ cấu về giới tính cán bộ chính quyền cấp xã (giai đoạn 2012-2017) 37 Bảng 2.3: Cơ cấu về độ tuổi cán bộ chính quyền cấp xã (giai đoạn 2012-2017) 38 Bảng 2.4 Cơ cấu dân tộc, tôn giáo cán bộ chính quyền cấp xã (giai đoạn 2012-2017) 39 Bảng 2.5 Về trình độ học vấn cán bộ chính quyền cấp xã (giai đoạn 2012-2017) 40 Bảng 2.6: Về trình độ chuyên môn cán bộ chính quyền cấp xã (giai đoạn 2012-2017) 41 Bảng 2.7: Về trình độ lý luận chính trị cán bộ chính quyền cấp xã (giai đoạn 2012-2017) 42 Bảng 2.8: Về trình độ tin học và ngoại ngữ của đội ngũ cán bộ chính quyền cấp xã (giai đoạn 2012 – 2017) 41 Bảng 2.9: Kết quả khảo sát kiến thức cán bộ chính quyền cấp xã 43 Bảng 2.10: Kết quả khảo sát kỹ năng cán bộ chính quyền cấp xã 45 Bảng 2.11: Kết quả khảo sát thái độ cán bộ chính quyền cấp xã……… 47 Bảng số 2.12 Kết quả đánh giá, xếp loại cán bộ chính quyền cấp xã trên địa bàn huyện

Cư Jút, giai đoạn 2015 – 2017………50

MỤC LỤC

LỜI CAM ĐOAN i

LỜI CẢM ƠN ii

DANH MỤC CÁC CHỮ VIẾT TẮT iii

DANH MỤC CÁC BẢNG BIỂU iv

MỤC LỤC v

MỞ ĐẦU 1

1 Tính cấp thiết của đề tài 1

2 Tình hình nghiên cứu luận văn 4

3 Mục đích và nhiệm vụ nghiên cứu của luận văn 6

3.1 Mục đích nghiên cứu 6

3.2 Nhiệm vụ nghiên cứu 6

4 Đối tượng và phạm vi nghiên cứu của luận văn 7

4.1 Đối tượng nghiên cứu 7

4.2 Phạm vi nghiên cứu 7

5 Phương pháp nghiên cứu của đề tài 7

5.1 Phương pháp luận 7

5.2 Phương pháp cụ thể 8

6 Ý nghĩa lý luận và ý nghĩa thực tiễn của luận văn 8

6.1 Ý nghĩa lý luận 8

6.2 Ý nghĩa thực tiễn 9

7 Kết cấu của đề tài 9

Chương 1 CƠ SỞ LÝ LUẬN VÀ THỰC TIỄN VỀ NĂNG LỰC CỦA CÁN BỘ CHÍNH QUYỀN CẤP XÃ 10

1.1 Một số vấn đề cơ bản về chính quyền cấp xã 10

1.2 Một số vấn đề về năng lực của cán bộ chính quyền cấp xã 15

1.3 Đánh giá năng lực cán bộ chính quyền cấp xã 18

1.4 Yếu tố ảnh hưởng đến năng lực cán bộ chính quyền cấp xã 27

Chương 2 THỰC TRẠNG NĂNG LỰC CỦA CÁN BỘ CHÍNH QUYỀN CẤP XÃ TRÊN ĐỊA BÀN HUYỆN CƯ JÚT – TỈNH ĐẮK NÔNG 33

2.1 Khái quát đặc điểm tự nhiên và tình hình kinh tế - xã hội huyện Cư Jút, tỉnh Đắk Nông 33 2.2 Khái quát chung về cán bộ chính quyền cấp xã trên địa bàn huyện Cư Jút, tỉnh Đắk Nông 36 2.3 Thực trạng năng lực của cán bộ chính quyền cấp xã trên địa bàn huyện

Cư Jút, tỉnh Đắk Nông 40 2.4 Đánh giá chung về năng lực của cán bộ chính quyền cấp xã trên địa bàn huyện Cư Jút, tỉnh Đắk Nông 52

Chương 3 MỤC TIÊU VÀ GIẢI PHÁP, KIẾN NGHỊ ĐỂ NÂNG CAO NĂNG LỰC CỦA CHÍNH QUYỀN CẤP XÃ TRÊN ĐỊA BÀN HUYỆN

CƯ JÚT - TỈNH ĐẮK NÔNG HIỆN NAY 65

3.1 Mục tiêu nâng cao năng lực của chính quyền cấp xã trên địa bàn huyện

Cư Jút, tỉnh Đắk Nông hiện nay 65 3.2 Giải pháp cơ bản nâng cao năng lực cán bộ chính quyền cấp xã ở huyện

Cư Jút 67 3.3 Những kiến nghị, đề xuất cơ bản góp phần nâng cao năng lực của cán bộ chính quyền cấp xã ở huyện Cư Jút 86

KẾT LUẬN 93 DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO 94

MỞ ĐẦU

1 Tính cấp thiết của đề tài

Trong hệ thống hành chính nhà nước ở Việt Nam, chính quyền cấp xã, hay chính quyền cấp cơ sở, là nền tảng của bộ máy nhà nước Luật Tổ chức

chính quyền địa phương năm 2015 quy định “Chính quyền địa phương ở xã

là cấp chính quyền địa phương gồm có Hội đồng nhân dân xã và Ủy ban nhân dân xã” [26, tr.14] Đây là cấp chính quyền có số lượng lớn nhất và có

đặc điểm tự nhiên, kinh tế - xã hội đa dạng nhất trong các loại hình đơn vị hành chính Cấp xã là nơi tuyệt đại bộ phận nhân dân cư trú, sinh sống; mọi hoạt động lãnh đạo, quản lý của chính quyền cấp xã sẽ tác động trực tiếp đến đời sống, xã hội và nhân dân trên địa bàn Chính quyền cấp xã là cầu nối trực tiếp toàn bộ hệ thống chính trị với nhân dân, là nơi tổ chức, vận động nhân dân thực hiện đường lối, chính sách của Đảng, pháp luật của Nhà nước; tăng cường khối đại đoàn kết toàn dân, khai thác mọi tiềm năng ở địa phương để phát triển kinh tế - xã hội, tổ chức cuộc sống của cộng đồng dân cư Đồng thời cũng là nơi kiểm nghiệm tính đúng đắn, sự phù hợp các chủ trương, đường lối, chính sách của Đảng, pháp luật của Nhà nước và cũng là nơi cung cấp nguồn cơ sở thực tiễn để góp phần hoàn thiện chính sách pháp luật Nghị quyết của Đảng, pháp luật của Nhà nước có đi vào thực tế cuộc sống được hay không một phần rất quan trọng là do hiệu quả hoạt động của cấp đơn vị

cơ sở này - trong đó năng lực của đội ngũ cán bộ chính quyền cấp xã là nhân

tố quyết định nhất

Cấp xã (phường, xã, thị trấn) là đơn vị hành chính cấp cơ sở, là cấp gần dân nhất, là nơi diễn ra các hoạt động kinh tế, chính trị, văn hóa, xã hội của các tầng lớp nhân dân nên tính cộng đồng của những người dân ở cấp xã rất cao, vì đây là cấp hành chính gắn liền với nền văn hóa làng xã lâu đời của người Việt

UBND cấp xã là cơ quan hành chính Nhà nước tại địa phương có vai trò, vị trí hết sức quan trọng trong hệ thống chính trị ở nước ta, là cầu nối chuyển tải và tổ chức thực hiện các chủ trương chính sách của Đảng, pháp luật của Nhà nước, trực tiếp chăm lo đến đời sống nhân dân và bảo đảm phát huy quyền làm chủ của nhân dân, phản ánh với Đảng và Nhà nước, nhằm đề

ra các chủ trương, biện pháp tổ chức, quản lý phù hợp

quy định “về chức danh, số lượng, một số chế độ, chính sách đối với cán bộ,

công chức ở xã, phường, thị trấn và những người hoạt động không chuyên trách ở cấp xã” [4, tr.2]

Chủ tịch Hồ Chí Minh, người sáng lập, rèn luyện và lãnh đạo Đảng ta

đã nhấn mạnh “Cán bộ là khâu then chốt, trọng yếu của công tác xây dựng

Đảng” và người nêu rõ: "Cán bộ là cái gốc của mọi công việc, công việc

thành công hay thất bại đều do cán bộ tốt hay kém" [17; tr.269]

Những thành tựu đạt được trong hơn 30 năm thực hiện công cuộc đổi mới đất nước có sự đóng góp to lớn của cán bộ, công chức nói chung và công chức nhà nước nói riêng Đó là thế hệ những cán bộ đã được tôi luyện, trưởng thành qua thử thách, có ý chí vượt qua mọi khó khăn, gian khổ, là những người có bản lĩnh chính trị vững vàng, có tư duy đổi mới, đã nhanh chóng thích nghi với cơ chế thị trường, góp phần vào việc đẩy mạnh công nghiệp hóa, hiện đại hóa và hội nhập quốc tế của đất nước Tuy nhiên, đứng trước những thách thức của kinh tế thị trường, một bộ phận không nhỏ cán bộ, công

chức các cấp đã bộc lộ những hạn chế, yếu kém cả về năng lực chuyên môn

và ý thức chính trị Đánh giá về công chức nhà nước, theo Báo cáo của Bộ Chính trị tại Hội nghị Trung ương 9 khóa X, tổng kết 10 năm thực hiện Nghị quyết Trung ương 3 khóa VIII về chiến lược cán bộ thời kỳ đẩy mạnh công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước đã thẳng thắn chỉ ra: “Trình độ, năng lực, kiến thức về kinh tế thị trường, luật pháp, ngoại ngữ, khả năng quản lý nhà nước, quản lý xã hội của không ít cán bộ vẫn còn bất cập; khả năng dự báo và định hướng sự phát triển vẫn còn yếu”, “Một bộ phận cán bộ, công chức chủ quan, tự mãn, bảo thủ, trì trệ, mắc bệnh thành tích; số khác thiếu tâm huyết với công việc, thiếu gương mẫu, nói nhiều làm ít, nói không đi đôi với làm; ý thức tự phê bình và phê bình và tính chiến đấu kém; lợi dụng chức quyền để vun vén lợi ích cá nhân Đặc biệt, Nghị quyết Hội nghị Trung ương 4 khóa XI tiếp tục nhấn mạnh: “Một bộ phận không nhỏ cán bộ, đảng viên, trong đó có những đảng viên giữ vị trí lãnh đạo, quản lý, kể cả một số cán bộ cao cấp, suy thoái về tư tưởng chính trị, đạo đức, lối sống với những biểu hiện khác nhau

về sự phai nhạt lý tưởng, sa vào chủ nghĩa cá nhân ích kỷ, cơ hội, thực dụng, chạy theo danh lợi, tiền tài, kèn cựa địa vị, cục bộ, tham nhũng, lãng phí, tùy tiện, vô nguyên tắc” [2, tr.145] Như vậy, có thể thấy thực trạng về chất lượng, phẩm chất đạo đức của công chức còn nhiều hạn chế, yếu kém Trong bối cảnh hiện nay, đất nước đang đẩy mạnh công nghiệp hóa, hiện đại hóa, đang chủ động hội nhập quốc tế, đã đặt ra những yêu cầu mới đối với công chức, đòi hỏi này phải nâng cao chất lượng, đồng thời phải vững vàng cả về ý thức chính trị, giữ được phẩm chất, đạo đức tốt, lối sống đúng mực, tránh được những tác động tiêu cực từ kinh tế thị trường và hội nhập quốc tế

Trên thực tế năng lực của đội ngũ cán bộ cấp xã nói chung và cán bộ cấp xã trên địa bàn huyện Cư Jút nói riêng vẫn còn nhiều hạn chế so với yêu cầu Tại Hội nghị Ban chấp hành Trung ương 5 Khóa IX cũng đã chỉ ra những vấn đề đó Nghị quyết số 17-NQ/TW ngày 18 tháng 3 năm 2002 Hội nghị Ban

chấp hành Trung ương Đảng Khóa IX về đổi mới và nâng cao chất lượng hệ thống chính trị cơ sở xã, phường, thị trấn và đến nay một số nội dung liên quan đến năng lực của cán bộ công chức cấp xã nói chung và cán bộ cấp xã trên địa bàn của huyện Cư Jút nói riêng vẫn chưa đáp ứng được yêu cầu đặt ra [Bộ Nội vụ Báo cáo kết quả khảo sát về cán bộ công chức cấp xã 2016]

Vì vậy, trước yêu cầu nhiệm vụ QLNN, nâng cao năng lực quản lý cho đội ngũ cán bộ chính quyền cấp xã trên địa bàn huyện Cư Jút, tỉnh Đắk Nông

là một yêu cầu tất yếu Xuất phát từ lý luận và thực tiễn đặt ra, tác giả chọn đề

tài: “Năng lực của cán bộ chính quyền cấp xã trên địa bàn huyện Cư Jút,

tỉnh Đắk Nông” để làm Luận văn thạc sĩ

2 Tình hình nghiên cứu luận văn

Nâng cao năng lực của cán bộ, công chức là một vấn đề quan trọng nên

đã được nhiều nhà khoa học, bình luận gia, các nghiên cứu sinh, học viên cao học lựa chọn, nghiên cứu Để đáp ứng yêu cầu ngày càng phát triển của đất nước, xây dựng một nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa, cần nâng cao năng lực quản lý với một đội ngũ cán bộ chính quyền cấp xã có phẩm chất chính trị, có năng lực, thông thạo về chuyên môn nghiệp vụ Những đề tài nghiên cứu có nội dung liên quan đến cán bộ, công chức cấp xã nói chung trong đó cán bộ chính quyền cấp xã nói riêng đã được nhiều tác giả nghiên cứu đề cập đến trong đó một số công trình nghiên cứu làm cơ sở cho thực hiện đề tài này, cụ thể như là:

Nguyễn Phú Trọng, Trần Xuân Sầm (2001), “Luận cứ khoa học cho

việc nâng cao chất lượng đội ngũ cán bộ thời kỳ đẩy mạnh công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước” [22] Đây là công trình nghiên cứu lớn thuộc đề tài

cấp Nhà nước, xác định rõ cơ sở lý luận và thực tiễn của chủ trương xây dựng đội ngũ cán bộ của Đảng ta trong thời kỳ đổi mới, đặc biệt là những yêu cầu, đòi hỏi cụ thể về tiêu chuẩn cán bộ trong hệ thống chính trị các cấp Việc xác định cơ cấu và tiêu chuẩn cán bộ phải xuất phát từ thực tiễn Việt Nam cũng như từ địa phương Khi vận dụng tư duy mặc dù đưa ra từ năm 2001, nhưng

vẫn làm định hướng đúng cho nâng cao năng lực cán bộ cấp xã hiện nay nói chung và cho cán bộ cấp xã của huyện Cư Jút, tỉnh Đắk Nông nói riêng

Hoàng Minh Quyền (2003) “Xây dựng đội ngũ cán bộ chuyên trách

cấp xã nhằm đổi mới và nâng cao hiệu lực của chính quyền cơ sở” [16] Tạp

chí Tổ chức Nhà nước, tháng 10/2003 Đây là bài viết nhằm góp phần nhận thức và triển khai Nghị quyết số 17-NQ/TW ngày 18 tháng 3 năm 2002 của Hội nghị Ban chấp hành Trung ương Đảng Khóa IX về đổi mới và nâng cao chất lượng hệ thống chính trị cơ sở xã, phường, thị trấn Một số ý kiến nhận xét về cách làm để nâng cao năng lực cho cán bộ chuyên trách cấp xã vẫn còn giá trị tham khảo đến nay

TS Nguyễn Thị Tuyết Mai làm chủ nhiệm (2005), “Nâng cao năng lực

tổ chức thực tiễn của cán bộ chủ chốt cấp xã một số tỉnh ở đồng bằng Sông Hồng trong điều kiện hiện nay”[23] Đề tài đã làm rõ thêm cơ sở lý luận và

thực tiễn về năng lực tổ chức thực tiễn của cán bộ, công chức cấp xã ở đồng bằng Sông Hồng trong điều kiện hiện nay Trên cơ sở đó đưa ra một số giải pháp, kiến nghị chủ yếu nhằm nâng cao năng lực tổ chức thực tiễn của đội ngũ cán bộ này trước yêu cầu mới của cách mạng

Ngoài ra, TS Võ Thị Kim Dung (2012), “Nâng cao năng lực quản lý

cho đội ngũ cán bộ chủ chốt chính quyền cơ sở tỉnh Phú Thọ trong giai đoạn hiện nay” [31] Đề tài nghiên cứu trên cơ sở năng lực của cán bộ chính quyền

cơ sở ở một số nơi tỉnh Phú Thọ đang bộc lộ hạn chế, nhất là sự hiểu biết về pháp luật, kỹ năng lãnh đạo, quản lý; trước những hạn chế của đội ngũ cán bộ chính quyền cơ sở tỉnh Phú Thọ tác giả đã đề ra các giải pháp góp phần nâng cao năng lực quản lý cho đội ngũ cán bộ chủ chốt chính quyền cơ sở của tỉnh

Có thể kể đến Lê Quang Trường (2017), Năng lực cán bộ Ủy ban nhân

dân cấp xã trên địa bàn huyện Đắk Lấp, tỉnh Đắk Nông, Luận văn thạc sĩ

Hành chính công, Học viện Hành chính quốc gia Hồ Chí Minh, Hà Nội [21]

Đề tài nghiên cứu nhằm tìm hiểu thực trạng đội ngũ cán bộ UBND xã góp phần đưa ra những giải pháp hữu hiệu để nâng cao năng lực cán bộ UBND xã vì mục tiêu tăng cường hiệu lực, hiệu quả quản lý nhà nước của chính quyền cấp cơ sở

Các công trình khoa học và các bài viết nêu trên đã đề cập đến một phần nội dung hay khía cạnh nào đó về chất lượng công chức như công tác đào tạo, bồi dưỡng; công tác tuyển dụng; công tác quy hoạch; công tác đề bạt, bổ nhiệm cán bộ, công tác luân chuyển, điều động cán bộ Các công trình nghiên cứu chủ yếu đề cập đến cán bộ, công chức hành chính nói chung và cách tiếp cận chủ yếu theo từ nền hành chính nhà nước, dựa trên quan điểm của quản lý hành chính Các công trình nghiên cứu mới chỉ dừng lại ở mặt phương pháp luận là chủ yếu hoặc chỉ tập trung nghiên cứu trên phạm vi khá rộng (toàn bộ đội ngũ cán bộ, công chức; đội ngũ công chức nói chung…); hoặc chỉ nghiên cứu một số khâu của công tác xây dựng công chức nhà nước như tuyển dụng công chức; đào tạo, bồi dưỡng công chức; quy hoạch đề bạt cán bộ, công chức,

Như vậy, cho đến nay chưa có một đề tài nghiên cứu cụ thể về năng lực của cán bộ chính quyền cấp xã trên địa bàn huyện Cư Jút, tỉnh Đắk Nông Đây chính là cơ sở và động lực để tác giả nghiên cứu đề tài về năng lực của cán bộ chính quyền cấp xã trên địa bàn huyện Cư Jút, tỉnh Đắk Nông, tin tưởng rằng đề tài sẽ đáp ứng được phần nào đó về tính thực tiễn và hiệu quả cho địa phương trong việc nâng cao hiệu quả QLNN của cán bộ chính quyền cấp xã trên địa bàn huyện

3 Mục đích và nhiệm vụ nghiên cứu của luận văn

3.1 Mục đích nghiên cứu

Trên cơ sở lý luận về năng lực của cán bộ chính quyền cấp xã và kết quả nghiên cứu về thực trạng năng lực của cán bộ chính quyền cấp xã trên địa bàn huyện Cư Jút, tỉnh Đắk Nông hiện nay, luận văn đề xuất những phương hướng, giải pháp phù hợp, khả thi nhằm nâng cao năng lực của cán bộ chính quyền cấp xã trên địa bàn huyện Cư Jút, tỉnh Đắk Nông đáp ứng yêu cầu thực tiễn tại địa phương trong giai đoạn hiện nay

3.2 Nhiệm vụ nghiên cứu

Hệ thống hóa cơ sở lý luận về năng lực của cán bộ chính quyền cấp xã như: Khái niệm, các yếu tố cấu thành năng lực; cơ sở xác định năng lực của cán

bộ chính quyền cấp xã; các tiêu chí đánh giá năng lực của cán bộ chính quyền cấp xã; các yếu tố ảnh hưởng đến năng lực của cán bộ chính quyền cấp xã

Phân tích thực trạng năng lực của cán bộ chính quyền cấp xã trên địa bàn huyện Cư Jút, tỉnh Đắk Nông

Đề xuất các phương hướng, giải pháp nâng cao năng lực của cán bộ chính quyền cấp xã trên địa bàn huyện Cư Jút, tỉnh Đắk Nông nhằm đáp ứng yêu cầu quản lý nhà nước ở địa phương

4 Đối tượng và phạm vi nghiên cứu của luận văn

4.1 Đối tượng nghiên cứu

Luận văn nghiên cứu “năng lực của cán bộ chính quyền cấp xã trên địa bàn huyện Cư Jút, tỉnh Đắk Nông”

- Phạm vi khách thể: Cụm từ chính quyền cấp xã được quy định trong Luật tổ chức chính quyền địa phương (2015) bao gồm: Hội đồng Nhân dân cấp xã và Ủy ban Nhân dân cấp xã Do đó cán bộ trong Luận văn này chỉ là những cán bộ thuộc Hội đồng Nhân dân và Ủy ban Nhân dân cấp xã trên địa bàn huyện Cư Jút, tỉnh Đắk Nông

5 Phương pháp nghiên cứu của đề tài

5.1 Phương pháp luận

Luận văn được thực hiện trên cơ sở vận dụng chủ nghĩa duy vật biện chứng và chủ nghĩa duy vật lịch sử; Tư tưởng Hồ Chí Minh, quan điểm, đường lối, nghị quyết, chỉ thị của Đảng về cán bộ, công chức nói chung và chất lượng đội ngũ cán bộ chính quyền cấp xã nói riêng; đồng thời kế thừa,

vận dụng có chọn lọc những kết quả của tác giả đã nghiên cứu liên quan đến vấn đề này

5.2 Phương pháp cụ thể

Luận văn sử dụng kết hợp nhiều phương pháp nghiên cứu để làm sáng

tỏ, trong đó tập trung một số phương pháp sau:

+ Phương pháp khảo cứu tài liệu: Tài liệu được sử dụng chủ yếu để

nghiên cứu các tài liệu đã được giới thiệu tại phần mở đầu, tình hình nghiên cứu liên quan đến đề tài (mục 2, phần mở đầu) và được tác giả sử dụng để thực hiện Chương 1 của luận văn Đây là phương pháp nghiên cứu chủ yếu cung cấp cơ sở lý luận, những luận cứ cho việc đánh giá năng lực của cán bộ chính quyền cấp xã và là cơ sở đề ra giải pháp cho việc nâng cao năng lực cho cán bộ chính quyền cấp xã trên địa bàn huyện Cư Jút, tỉnh Đắk Nông

+ Phương pháp chuyên gia: tiến hành điều tra bằng bảng hỏi đối với những người

đã và đang công tác tại Hội đồng nhân dân và Ủy ban nhân dân cấp xã, những cán bộ, công chức chuyên môn hiện đang công tác tại UBND các xã trên địa bàn huyện để có những ý kiến cụ thể liên quan và qua đó có những đánh giá cụ thể điểm mạnh, điểm yếu, đưa ra những giải pháp để nâng cao năng lực của cán bộ chính quyền cấp xã trên địa bàn huyện Cư Jút, tỉnh Đắk Nông

+ Phương pháp điều tra xã hội học: được tiến hành tại 8 xã trên địa bàn huyện; trao

đổi với các đồng chí Chủ tịch, Phó Chủ tịch HĐND xã, Chủ tịch, Phó Chỉ tịch UBND xã;

100 người dân được hỏi thông qua phiếu khảo sát, phiếu khảo sát được tổng hợp và xử lý bằng phần mềm Excel đảm bảo tính khách quan và trung thực trong nghiên cứu Ngoài ra, các phương pháp nghiên cứu khoa học: phân tích, tổng hợp, logic, hệ thống - cấu trúc, so sánh, thống kê, điều tra bảng biểu,… sẽ được sử dụng trong quá trình thực hiện đề tài

6 Ý nghĩa lý luận và ý nghĩa thực tiễn của luận văn

6.1 Ý nghĩa lý luận

Hệ thống hóa lý luận về năng lực của cán bộ chính quyền cấp xã; vai trò, nhiệm vụ, quyền hạn của cán bộ chính quyền cấp xã; quan niệm về năng lực của cán bộ chính quyền cấp xã; những yếu tố ảnh hưởng đến năng lực của

cán bộ chính quyền cấp xã; yêu cầu về năng lực đối với cán bộ chính quyền cấp xã

6.2 Ý nghĩa thực tiễn

Góp phần làm rõ thực trạng năng lực của cán bộ chính quyền cấp xã trên địa bàn huyện Cư Jút, tỉnh Đắk Nông thông qua các số liệu thống kê, khảo sát, phỏng vấn Những số liệu và kết luận của đề tài có thể sử dụng làm tài liệu tham khảo, các giải pháp và kiến nghị nêu ra trong luận văn có thể vận dụng vào thực tiễn, là cơ sở cho các cơ quan quản lý cán bộ xây dựng quy hoạch, kế hoạch nâng cao năng lực quản lý cho đội ngũ cán bộ chính quyền cấp xã nói chung và cán bộ chính quyền cấp xã trên địa bàn huyện Cư Jút, tỉnh Đắk Nông; đồng thời cũng giúp cho đội ngũ cán bộ chính quyền cấp xã nói riêng, cán bộ công chức nói chung tự hoàn thiện mình, nâng cao năng lực quản lý đáp ứng thực tiễn Kết quả nghiên cứu của luận văn có thể làm tài liệu tham khảo cho các địa phương khác và các cơ sở đào tạo bồi dưỡng cán bộ, đặc biệt là cán bộ chính quyền cấp xã để xây dựng chương trình đào tạo, bồi dưỡng nâng cao năng lực cho đội ngũ này

7 Kết cấu của đề tài

Ngoài phần mở đầu, kết luận, tài liệu tham khảo, phụ lục, Luận văn được kết cấu gồm 3 chương:

Chương 1: Cơ sở lý luận và thực tiễn về năng lực của cán bộ chính quyền cấp xã

Chương 2: Thực trạng năng lực của cán bộ chính quyền cấp xã trên địa bàn huyện Cư Jút, tỉnh Đắk Nông

Chương 3: Mục tiêu, phương hướng và giải pháp nâng cao năng lực của cán bộ chính quyền cấp xã trên địa bàn huyện Cư Jút, tỉnh Đắk Nông hiện nay

Chương 1

CƠ SỞ LÝ LUẬN VÀ THỰC TIỄN VỀ NĂNG LỰC CỦA CÁN BỘ

CHÍNH QUYỀN CẤP XÃ 1.1 Một số vấn đề về chính quyền cấp xã

1.1.1 Chính quyền cấp xã

Chính quyền cấp xã là chính quyền Nhà nước ở cơ sở, có vị trí, vai trò đặc biệt quan trọng, là chỗ dựa và công cụ sắc bén để thực hiện và phát huy quyền làm chủ của nhân dân, làm cơ sở cho chiến lược ổn định và phát triển đất nước, là yếu tố chi phối mạnh mẽ đến đời sống chính trị, kinh tế, văn hóa,

xã hội, quốc phòng, an ninh trên địa bàn cơ sở

Chính quyền cấp xã là nơi trực tiếp tổ chức và thực hiện đường lối, chính sách của Đảng và pháp luật của Nhà nước đi vào cuộc sống Thực tiễn cho thấy có hệ thống đường lối, chính sách pháp luật đúng đắn, khoa học nhưng ở đó chính quyền cấp xã hoạt động không hiệu lực, hiệu quả thì đường lối, chính sách, pháp luật chưa thực sự đi sâu vào cuộc sống, không phát huy được sức mạnh của nhân dân và ngược lại ở đâu cấp xã hoạt động có hiệu lực, hiệu quả, thì ở đó đường lối chính sách của Đảng và Nhà nước được thực thi nghiêm minh, chính trị ổn định, kinh tế - xã hội phát triển, đời sống nhân dân ngày càng ổn định và nâng lên

Chính quyền cấp xã là cấp hướng dẫn, giám sát các hoạt động tự quản của nhân dân phát huy mọi khả năng phát triển kinh tế - xã hội Đây là nét đặc thù của chính quyền cấp xã so với các cấp chính quyền khác

Chính quyền cấp xã là cầu nối giữa Đảng, Nhà nước với nhân dân; là cấp trực tiếp tuyên truyền, phổ biến, giáo dục đường lối, chính sách của Đảng

và pháp luật của Nhà nước cho nhân dân hiểu và thực hiện, đồng thời nắm bắt tâm tư, nguyện vọng, ý chí của nhân dân để phản ánh với cấp trên

Chính quyền cấp xã là cấp thấp nhất, cấp gần dân nhất, bao gồm Hội đồng Nhân dân xã và Ủy ban Nhân dân xã thực hiện quyền lực Nhà nước và

đại diện cho ý chí, nguyện vọng quyền làm chủ của nhân dân ở cơ sở, quyết định và thực hiện những chủ trương, biện pháp phát triển kinh tế - xã hội, củng cố quốc phòng – an ninh trên địa bàn theo quy định của Hiến pháp, pháp luật và tổ chức phát huy tính tự quản của nhân dân, đồng thời cũng là nơi kiểm nghiệm tính đúng đắn, sự phù hợp các chủ trương, đường lối, chính sách của Đảng, pháp luật của Nhà nước

1.1.2 Cán bộ chính quyền cấp xã

Theo Luật Cán bộ, công chức năm 2008, tại Điều 4 quy định:

Cán bộ xã, phường, thị trấn (sau đây gọi chung là cấp xã) là công dân Việt Nam được bầu cử giữ chức vụ theo nhiệm kỳ trong Thường trực Hội đồng nhân dân, Ủy ban nhân dân, Bí thư, Phó Bí thư Đảng ủy, người đứng đầu tổ chức chính trị - xã hội; công chức cấp xã là công dân Việt Nam được tuyển dụng giữ một chức danh chuyên môn, nghiệp vụ thuộc Ủy ban nhân dân cấp xã, trong biên chế và hưởng lương từ ngân sách nhà nước”[25, tr.1]

Theo Điều 30 Luật Tổ chức Chính quyền địa phương năm 2015 quy

định “Chính quyền địa phương ở xã là cấp chính quyền địa phương gồm có

Hội đồng nhân dân và Ủy ban nhân dân xã” [26, tr.14]

Từ cách quy định trên, cán bộ chính quyền cấp xã bao gồm Chủ tịch, Phó Chủ tịch Hội đồng Nhân dân và Ủy ban Nhân dân cấp xã trên địa bàn huyện

1.1.3 Vị trí, vai trò của cán bộ chính quyền cấp xã

Vị trí của chính quyền cấp xã là “cầu nối” giữa Đảng, Nhà nước với nhân dân, là nhân tố quyết định đến sự thành bại của cách mạng, là khâu then chốt trong công tác xây dựng Đảng

Cán bộ là người đặt ra đường lối chính sách của Đảng, pháp luật của nhà nước, đường lối chính sách, pháp luật có đúng đắn khoa học, phần lớn phụ thuộc vào cán bộ, có chính sách rồi nhưng việc thực thi nó như thế nào thì phụ thuộc vào cán bộ Nếu cán bộ giỏi, có năng lực tận tâm với công việc

thì chính sách được thi hành và sớm đi vào cuộc sống Để có thể đưa chính sách của Đảng và Nhà nước tuyên truyền, giải thích cho nhân dân hiểu và thực thi nghiêm túc thì yêu cầu đối với người cán bộ chính quyền cấp xã phải

có trình độ, trí tuệ nhất định Chủ trương, chính sách có hay mấy nhưng nếu cán bộ không tốt thì cũng không thực hiện được, cán bộ không có trình độ, trách nhiệm thì khi thực hiện nhiệm vụ dễ dẫn đến làm sai lệch tinh thần, nội dung của đường lối, chế độ chính sách đó hoặc chính sách không đến được với người dân mà điều này thì rất nguy hiểm

Như đã phân tích thì cán bộ chính quyền cấp xã có vị trí quyết định trong việc triển khai, tổ chức thực hiện thắng lợi các chủ trương, đường lối của Đảng, chính sách pháp luật của Nhà nước tại cơ sở Cán bộ chính quyền địa phương cấp xã là những người giữ vị trí, vai trò trụ cột, có tác động chi phối mọi hoạt động tại cơ sở Vì vậy, cán bộ chính quyền cấp xã là những người ngoài việc nắm vững đường lối, chủ trương, chính sách của các tổ chức

cơ sở Đảng, Nhà nước, Đoàn thể cấp trên để tuyên truyền, phổ biến, dẫn dắt,

tổ chức cho quần chúng thực hiện, mà còn am hiểu sâu sắc đặc điểm, tình hình kinh tế - xã hội, những yếu tố văn hóa của địa phương để đề ra nhiệm vụ, biện pháp cụ thể hóa đường lối, chủ trương, chính sách ấy cho phù hợp với điều kiện đặc thù của địa phương

1.1.4 Nhiệm vụ và quyền hạn của cán bộ chính quyền cấp xã

Nhiệm vụ và quyền hạn của cán bộ chính quyền cấp xã được quy định

cụ thể trong Luật Tổ chức chính quyền địa phương năm 2015 Tại Điều 31 Luật Tổ chức chính quyền địa phương năm 2015 quy định:

“Tổ chức và bảo đảm việc thi hành Hiến pháp và pháp luật trên địa

bàn xã

Quyết định những vấn đề của xã trong phạm vi được phân quyền, phân cấp theo quy định của Luật này và quy định khác của pháp luật có liên quan

Thực hiện nhiệm vụ, quyền hạn do cơ quan hành chính nhà nước cấp trên ủy quyền

Chịu trách nhiệm trước chính quyền địa phương cấp huyện về kết quả thực hiện các nhiệm vụ, quyền hạn của chính quyền địa phương

ở xã

Quyết định và tổ chức thực hiện các biện pháp nhằm phát huy quyền làm chủ của nhân dân, huy động các nguồn lực xã hội để xây dựng và phát triển kinh tế - xã hội, bảo đảm quốc phòng, an ninh trên địa bàn xã” [26, tr.14]

1.1.5 Mối quan hệ của cán bộ chính quyền cấp xã trong hệ thống chính trị

Hệ thống chính trị nước ta được cấu thành bởi ba bộ phận bao gồm Đảng, Chính quyền, Mặt trận và các đoàn thể chính trị - xã hội; ba bộ phận này có mối quan hệ mật thiết, gắn bó với nhau, mỗi bộ phận có vai trò và vị trí riêng và được thể hiện trong quy định tổ chức và phương thức hoạt động riêng Chính quyền cấp xã là một trong những bộ phận cấu thành của hệ thống chính trị và là một bộ phận tạo nên hệ thống chính quyền cấp cơ sở

Chính quyền cấp xã có những mối quan hệ theo chiều ngang, theo chiều dọc; trong điều hành công việc, tùy từng mối quan hệ mà chính quyền cấp xã có thể là chủ thể, có thể là khách thể quản lý nhà nước nhằm bảo đảm

sự thống nhất, dân chủ trong tổ chức, tránh sự chồng chéo, thiếu trách nhiệm, tránh hiện tượng cục bộ trong nội bộ tổ chức, trong quản lý nhà nước

Để hoàn thành xứ mệnh của mình Đảng ta đã không ngừng đổi mới phương thức lãnh đạo và phương thức cầm quyền, xác lập và tăng cường mối quan hệ hữu cơ giữa Đảng, chính quyền, mặt trận và các đoàn thể chính trị nhằm mục đích tạo cơ sở thực hiện tốt quyền làm chủ của nhân dân

1.1.5.1 Mối quan hệ của cán bộ chính quyền cấp xã với UBND cấp huyện và các cơ quan chuyên môn cấp huyện

Là mối quan hệ trong quá trình thực hiện nhiệm vụ của UBND cấp xã với cơ quan cấp trên, nên mối liên hệ giữa cán bộ chính quyền cấp xã cũng nằm trong mối quan hệ đó Như vậy:

+ Cán bộ chính quyền cấp xã chịu sự chỉ đạo của UBND cấp huyện, chịu trách nhiệm và chỉ đạo thực hiện nghiêm túc chế độ báo cáo với UBND

và các cơ quan chuyên môn cấp huyện theo quy định hiện hành về chế độ thông tin báo cáo Trong quá trình triển khai thực hiện nhiệm vụ, phải báo cáo kịp thời để xin ý kiến chỉ đạo của UBND cấp huyện khi gặp những vấn đề vượt quá thẩm quyền hoặc chưa được pháp luật quy định

+ Chịu sự chỉ đạo, hướng dẫn, kiểm tra đôn đốc về chuyên môn, nghiệp

vụ của cơ quan chuyên môn cấp huyện trong thực hiện nhiệm vụ chuyên môn trên địa bàn xã; có trách nhiệm phối hợp trong tuyển dụng, đào tạo, bồi dưỡng nghiệp vụ cho cán bộ chính quyền cấp xã, từng bước nâng cao chất lượng đội ngũ cán bộ chính quyền cấp xã

1.1.5.2 Mối quan hệ của cán bộ chính quyền cấp xã với Đảng ủy, Hội đồng nhân dân, Mặt trận và các đoàn thể chính trị cấp xã; thôn, buôn trưởng của các thôn, buôn

- Mối quan hệ với Đảng ủy cấp xã

Cùng với chính quyền cấp xã chịu sự lãnh đạo của Đảng ủy cấp xã trong việc thực hiện các chủ trương chính sách của Đảng, pháp luật của Nhà nước và các văn bản chỉ đạo của cơ quan Nhà nước cấp trên Chủ động đề xuất với Đảng ủy về phương hướng, nhiệm vụ cụ thể để lãnh đạo, chỉ đạo phát triển kinh tế - xã hội, giữ vững an ninh, trật tự an toàn xã hội, nâng cao đời sống nhân dân; trên cơ sở kế hoạch quy hoạch, đào tạo, bồi dưỡng cán bộ chính quyền cấp xã chủ động giới thiệu những cán bộ công chức có phẩm chất, năng lực đảm nhận các chức vụ công tác chính quyền và những vấn đề quan trọng khác của địa phương

- Mối quan hệ với Mặt trận Tổ quốc Việt Nam và các đoàn thể nhân dân cấp xã

Có mối quan hệ phối hợp chặt chẽ với Mặt trận Tổ quốc Việt Nam và các tổ chức đoàn thể xã trong thực hiện các nhiệm vụ công tác, chăm lo đời sống và bảo vệ lợi ích của nhân dân; định kỳ hoặc khi tổ chức các cuộc họp bàn về các vấn đề phát triển kinh tế - xã hội của địa phương Các hoạt động của chính quyền cấp xã mời Mặt trận Tổ quốc và các đoàn thể xã tham dự để phối hợp làm công tác tuyên truyền vận động các tầng lớp nhân dân chấp hành đúng đường lối, chính sách, pháp luật và thực hiện tốt nghĩa vụ công dân đối với Nhà nước

- Mối quan hệ với thôn, buôn trưởng của các thôn, buôn

UBND xã phân công các thành viên UBND phụ trách địa bàn, chỉ đạo nắm tình hình các thôn, buôn Hàng tháng, làm việc với thôn, buôn trưởng thuộc địa bàn được phân công phụ trách hoặc trực tiếp làm việc với thôn, buôn để nghe nhân dân phản ánh tâm tư, nguyện vọng và giải quyết các khiếu nại của nhân dân theo quy định của pháp luật

1.2 Một số vấn đề về năng lực của cán bộ chính quyền cấp xã

1.2.1 Khái niệm về năng lực

Năng lực là một thuật ngữ được rất nhiều người sử dụng, được nhiều nhà quản lý đề cập

Trong luận văn này, tác giả nghiên cứu năng lực của cán bộ chính quyền cấp xã theo mô hình năng lực của một người được hợp thành bởi ba yếu tố cơ bản, đó là: kiến thức, kỹ năng và thái độ của người đó và tất cả các yếu tố đó gắn liền với việc đáp ứng yêu cầu, đòi hỏi để thực thi nhiệm vụ được giao:

Thứ nhất, là kiến thức, những hiểu biết về khoa học cơ bản trên các lĩnh

vực tự nhiên và xã hội Những hiểu biết này có được là do quá trình học tập ở trường lớp hoặc tự học tập bằng các hình thức khác nhau Nhờ những kiến

thức cơ bản này mà cá nhân hay tập thể có sự nhìn nhận vấn đề một cách khách quan, khoa học, có khả năng quan sát, nhận xét, tư duy, xét đoán và quyết định hành động cho phù hợp

Trình độ, mức độ về sự hiểu biết, được biểu hiện qua các văn bằng, chứng chỉ mà từng cá nhân đạt được trong quá trình học tập Người có văn bằng, chứng chỉ cao (theo tiêu chuẩn của hệ giáo dục quốc gia hoặc quốc tế) thì có trình độ cao và được nhà nước thừa nhận Tuy nhiên, trong thực tế, cũng có những trường hợp tuy chưa có văn bằng, chứng chỉ cấp cao nhưng lại

có trình độ tốt trong việc lãnh đạo, quản lý Có thể nói đây là những trường hợp được đào tạo, rèn luyện qua thực tiễn, tri thức của họ được hình thành từ quá trình trải nghiệm công việc, tự nghiên cứu, học tập, tích lũy, tổng kết kinh nghiệm từ thực tiễn công tác của bản thân và phần nào có năng lực bẩm sinh Tất nhiên, số lượng này không nhiều

Thứ hai, là kỹ năng thực hiện công việc, khả năng vận dụng những hiểu

biết của mình vào hoạt động thực tiễn, mức độ vận dụng càng thành thạo nhuần nhuyễn thì kỹ năng càng cao Có nhiều loại kỹ năng như kỹ năng giao tiếp, kỹ năng hành chính, kỹ năng ứng dụng, kỹ năng phân tích, kỹ năng quản lý…Kỹ năng có được thường do quá trình làm việc lâu dài, do kinh nghiệm tạo nên, ngoài ra còn do yếu tố bẩm sinh và do kinh nghiệm truyền giao Người có kỹ năng tiến hành công việc tự tin, nhanh chóng và chất lượng để tạo sự hài lòng của những người liên quan

Thứ ba, là thái độ ứng xử, tác phong của mỗi cá nhân trước những vấn

đề có liên quan cần giải quyết Người có thái độ ứng xử phù hợp, cầu thị, hợp tác, chia sẻ và quyết đoán sẽ giải quyết công việc được nhanh chóng, thấu tình đạt lý, được mọi người đồng thuận và ủng hộ

1.2.2 Khái niệm năng lực cán bộ chính quyền cấp xã

Năng lực cán bộ là một trong những điều kiện tiên quyết đảm bảo cho quá trình thực hiện nhiệm vụ đạt kết quả tốt Đội ngũ cán bộ là nguồn lực chủ

yếu của hệ thống quản lý nhà nước có thể vận hành và hoàn thành chức năng, nhiệm vụ được giao

Như trên đã nêu, cán bộ chính quyền cấp xã phải thực hiện những nhiệm vụ được pháp luật quy định Do đó, cần phải có:

Thứ nhất, có tri thức khoa học và kiến thức chuyên môn, khả năng dự

báo, phán đoán, khả năng xử lý tình huống, khả năng hành động của cán bộ trong quá trình thực hiện chức năng, nhiệm vụ của cơ quan, tổ chức

Thứ hai, năng lực thực thi công vụ của mỗi cá nhân Lĩnh vực này có liên

quan tới cá tính và giá trị, niềm tin của mỗi cá nhân và những yếu tố này định hướng cách thức xử lý công việc của họ Lĩnh vực cá nhân của năng lực bao gồm khả năng đưa ra sáng kiến có giá trị, dám chịu trách nhiệm, sáng tạo, có khả năng phân biệt cái gì là quan trọng đối với công việc và cái gì là không quan trọng và có khát vọng đạt được kết quả Năng lực của cán bộ được coi là khả năng của mỗi người để làm công việc được giao, để xử lý tình huống cụ thể và để thực hiện một nhiệm vụ cụ thể trong một môi trường xác định

Thứ ba, khả năng quan hệ giữa cán bộ, công chức với nhau, quan hệ

với lãnh đạo, quản lý, với các tổ chức bên ngoài và nhân dân trên cơ sở thái

độ, kỹ năng giao tiếp cần thiết

Thứ tư, có năng lực tổ chức thực hiện; kỹ năng thực hành để ứng dụng

được tri thức, kiến thức chuyên môn Ngoài ra còn phải biết sử dụng công cụ

bổ trợ là tin học và ngoại ngữ thông dụng

Thứ năm, năng lực thực thi công vụ của tập thể (năng lực nhóm), mỗi

cán bộ không chỉ có năng lực cá nhân mà còn phải biến chúng thành năng lực tập thể của tổ chức Năng lực tập thể giúp kết hợp tất cả năng lực khác nhau

và sử dụng chúng một cách tốt nhất nhằm đạt được các mục tiêu tổng thể của

cơ quan, tổ chức và góp phần vào việc phát triển tổ chức

Thứ sáu, là sức khỏe cá nhân Một người dù có đầy đủ các yếu tố kể

trên nhưng sức khỏe không đảm bảo (bệnh tật, đau yếu) thì cũng hạn chế trong hình thành năng lực bản thân

Trên cơ sở 6 nhóm yếu tố đó, gắn với cán bộ chính quyền cấp xã sẽ cần được cụ thể, họ có các kỹ năng, sự hiểu biết, thái độ và giá trị của tính cách được cán bộ tích lũy và sử dụng để đạt được kết quả theo yêu cầu công việc được giao theo pháp luật quy định

Như vậy, đối với cán bộ chính quyền cấp xã đều phải có năng lực nhất định Song, với đặc thù của cán bộ chính quyền cấp xã thì yêu cầu năng lực cán bộ chính quyền cấp xã cần phải có kỹ năng triển khai chủ trương, đường lối của Đảng, chính sách pháp luật của Nhà nước tới nhân dân; kỹ năng nắm bắt tâm tư, nguyện vọng của nhân dân; kỹ năng trong việc giải quyết khiếu nại, tố cáo, phản ánh, giải quyết các yêu cầu thắc mắc của nhân dân; kỹ năng trong việc phát huy sức mạnh đoàn kết, tinh thần tương thân, tương ái trong

cơ quan cũng như trong cộng đồng dân cư ở địa phương Tác phong lãnh đạo của cán bộ chính quyền cấp xã là phải gần dân, sát dân, hiểu rõ phong tục tập quán của địa phương; có đạo đức lối sống trong sáng, được nhân dân tin yêu, tín nhiệm

Tóm lại, có thể hiểu: Năng lực cán bộ chính quyền cấp xã là khả năng

của cán bộ tiến hành quá trình tổ chức, điều hành chính quyền cấp xã thực hiện chức năng, nhiệm vụ quản lý nhà nước trên các lĩnh vực chính trị, kinh

tế, văn hóa, xã hội, an ninh, quốc phòng ở cơ sở nhằm bảo đảm hiệu lực và hiệu quả quản lý cao

1.3 Đánh giá năng lực cán bộ chính quyền cấp xã

1.3.1 Tiêu chuẩn cán bộ chính quyền cấp xã

Quyết định số 04/2004/QĐ-BNV ngày 16/01/2004 của Bộ Nội vụ quy định cán bộ cấp xã phải đáp ứng những tiêu chuẩn sau đây:

- Tiêu chuẩn chung

“Có tinh thần yêu nước sâu sắc, kiên định mục tiêu độc lập dân tộc

và chủ nghĩa xã hội; có năng lực tổ chức vận động nhân dân thực hiện có kết quả đường lối của Đảng, chính sách và pháp luật của Nhà nước ở địa phương

Cần kiệm liêm chính, chí công vô tư, công tâm thạo việc, tận tụy với dân Không tham nhũng và kiên quyết đấu tranh chống tham nhũng Có ý thức kỷ luật trong công tác Trung thực, không cơ hội, gắn bó mật thiết với nhân dân, được nhân dân tín nhiệm

Có trình độ hiểu biết về lý luận chính trị, quan điểm, đường lối của Đảng, chính sách và pháp luật của Nhà nước; có trình độ học vấn, chuyên môn, đủ năng lực và sức khỏe để làm việc có hiệu quả đáp ứng yêu cầu nhiệm vụ được giao” [3, tr.2]

- Tiêu chuẩn cụ thể đối với Chủ tịch, Phó Chủ tịch Hội đồng nhân dân cấp xã:

“ Tuổi đời: Tuổi của Chủ tịch HĐND và Phó Chủ tịch HĐND do Chủ tịch UBND cấp tỉnh quy định phù hợp với tình hình đặc điểm của địa phương nhưng tuổi tham gia lần đầu phải đảm bảo làm việc

ít nhất hai nhiệm kỳ

Học vấn: Có trình độ tốt nghiệp trung học phổ thông

Lý luận chính trị: Có trình độ trung cấp lý luận chính trị đối với khu vực đồng bằng; khu vực miền núi phải được bồi dưỡng lý luận chính trị tương đương trình độ sơ cấp trở lên

Chuyên môn, nghiệp vụ: Có trình độ trung cấp chuyên môn trở lên đối với khu vực đồng bằng Với khu vực miền núi phải được bồi dưỡng kiến thức chuyên môn tương đương trình độ sơ cấp trở lên Ngành chuyên môn phù hợp với đặc điểm kinh tế - xã hội của từng loại hình đơn vị hành chính xã, phường, thị trấn Đã qua lớp bồi dưỡng quản lý hành chính nhà nước, nghiệp vụ quản lý kinh tế, kiến

thức và kỹ năng hoạt động của đại biểu Hội đồng nhân dân cấp xã” [3, tr.6]

- Tiêu chuẩn cụ thể đối với Chủ tịch, Phó Chủ tịch Ủy ban nhân dân cấp xã:

“Tuổi đời: Tuổi đời của Chủ tịch Ủy ban nhân dân và Phó Chủ tịch

Ủy ban nhân dân do Chủ tịch UBND cấp tỉnh quy định phù hợp với tình hình đặc điểm của địa phương nhưng tuổi tham gia lần đầu phải đảm bảo làm việc ít nhất hai nhiệm kỳ

Học vấn: Có trình độ tốt nghiệp trung học phổ thông

Lý luận chính trị: Có trình độ trung cấp lý luận chính trị đối với khu vực đồng bằng; khu vực miền núi phải được bồi dưỡng lý luận chính trị tương đương trình độ sơ cấp trở lên

Chuyên môn, nghiệp vụ: Ở khu vực đồng bằng, có trình độ trung cấp chuyên môn trở lên Với miền núi phải được bồi dưỡng kiến thức chuyên môn (tương đương trình độ sơ cấp trở lên), nếu giữ chức vụ lần đầu phải có trình độ trung cấp chuyên môn trở lên Ngành chuyên môn phải phù hợp với đặc điểm kinh tế - xã hội của từng loại hình đơn vị hành chính xã, phường, thị trấn Đã được bồi dưỡng nghiệp vụ quản lý hành chính nhà nước, quản lý kinh tế” [3, tr.8]

1.3.2 Tiêu chí đánh giá năng lực cán bộ chính quyền cấp xã

Để đánh giá năng lực cán bộ nói chung và cán bộ chính quyền cấp xã nói riêng có thể sử dụng nhiều tiêu chí khác nhau

Tiêu chí đánh giá là những tiêu chí dùng làm căn cứ để đánh giá các hoạt động thực thể, từ đó rút ra những kết luận cần thiết tùy theo mục đích đánh giá

Với mục đích đánh giá năng lực lãnh đạo của cán bộ chính quyền cấp

xã người ta phải căn cứ vào rất nhiều tiêu chí khác nhau, nhưng thường xem

xét các tiêu chí như: Trình độ, kỹ năng lãnh đạo, tác phong lãnh đạo và kết quả lãnh đạo (hiệu lực và hiệu quả)

Đối với tiêu chí đánh giá, có thể phân thành các loại theo các cách thức khác nhau:

- Căn cứ vào tính chất của từng tiêu chí, có thể phân thành:

+ Tiêu chí định tính: đó là những tiêu chí phản ánh mặt định tính, chứ không xác định về mặt định lượng Ví dụ như sự tín nhiệm của nhân dân đối với nhà lãnh đạo, đối với chính quyền hoặc sự an tâm của nhân dân trước hệ thống an ninh của chính quyền cơ sở Tiêu chí định tính dùng để đánh giá tất

cả các mặt, nội dung, đặc biệt đối với những mặt, nội dung mà không thể lượng hóa được

+ Tiêu chí định lượng: đó là những tiêu chí có thể lượng hóa được bằng những con số cụ thể thông qua các quan hệ đo lường Ví dụ, số giờ làm việc

để giải quyết một công việc; năng suất lao động/một đơn vị thời gian; tốc độ tăng GDP hàng năm; tỷ lệ dân số thuộc diện hộ nghèo; chỉ số bất bình đẳng

xã hội…

Tiêu chí đánh giá năng lực cán bộ chính quyền nói chung và năng lực cán bộ chính quyền cấp xã nói riêng, là tập hợp các dấu hiệu, điều kiện, đặc trưng, các chỉ số định tính, định lượng làm căn cứ để nhận biết, đánh giá năng lực cán bộ trên thực tế Căn cứ xác định tiêu chí đó là: chức năng, nhiệm vụ của cán bộ; các yếu tố cấu thành năng lực và các mặt hoạt động chủ yếu của cán bộ; yêu cầu về chất lượng của cán bộ trong thời kỳ đẩy mạnh công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước

Trên cơ sở quan điểm của chủ nghĩa Mác – Lê nin, tư tưởng Hồ Chí Minh và Đảng ta về đánh giá cán bộ, căn cứ vào quy chế đánh giá cán bộ, tiêu chuẩn cán bộ, Luật cán bộ, công chức …và từ quan niệm về năng lực cán bộ hiện nay, bao gồm:

Tiêu chí về phẩm chất chính trị, đạo đức, lối sống; tiêu chí về trình độ, kiến thức; tiêu chí về kỹ năng công tác; tiêu chí về thái độ làm việc; tiêu chí

về sức khỏe và độ tuổi; tiêu chí về sự tín nhiệm của cán bộ và nhân dân

1.3.2.1 Tiêu chí về phẩm chất chính trị, đạo đức, lối sống:

Là tổng hợp các đặc tính cá nhân của cán bộ về mặt chính trị, bao gồm các yếu tố cơ bản: nhận thức chính trị, thái độ chính trị và hành vi chính trị

Cụ thể:

Nhận thức chính trị của người cán bộ là sự hiểu biết về đường lối, quan điểm chính trị, về nền tảng tư tưởng chính trị của Đảng, sự hiểu biết và tin tưởng vào mục đích, lý tưởng, đường lối, chủ trương, chính sách của đảng, vai trò, nhiệm vụ của cán bộ, hình thành tình cảm, ý chí cách mạng của người cán bộ

Thái độ chính trị của cán bộ là những biểu hiện, cử chỉ, lời nói, việc làm của người cán bộ, xuất phát từ nhận thức, suy nghĩ, tình cảm trước những vấn đề chính trị, tư tưởng và tổ chức của Đảng Thái độ chính trị phản ánh cách nhìn nhận, suy nghĩ và chi phối hành động của người cán bộ, bao gồm lòng trung thành, tính vững vàng, kiên định về lập trường, tư tưởng chính trị Cán bộ phải là người tuyệt đối trung thành với Tổ quốc, trung thành với Hiến pháp nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam Thái độ chính trị của cán bộ đúng hay không đúng; kiên quyết, dứt khoát hay nửa vời, chập chừng, do dự; nghiêm túc hay không nghiêm túc…có ảnh hưởng rất lớn đến việc thực hiện nhiệm vụ chính trị của người cán bộ

Hành vi chính trị của người cán bộ là hành động mang tính chính trị, như tiên phong, gương mẫu trong công tác Lao động, học tập, sinh hoạt, đi đầu trong thực hiện đường lối, chủ trương của Đảng và chính sách, pháp luật của Nhà nước; tích cực tuyên truyền, vận động nhân dân; kiên quyết đấu tranh với những biểu hiện tiêu cực về chính trị…

Ý thức đạo đức của người cán bộ là quan niệm, sự hiểu biết về đạo đức, các giá trị đạo đức truyền thống tốt đẹp của dân tộc, những giá trị chuẩn mực, đạo đức mới (đạo đức cách mạng)

Thái độ đạo đức của người cán bộ do ý thức đạo đức quy định, biểu hiện ra bên ngoài là sự yêu hay ghét, ủng hộ hay phê phán đối với: thiện, ác, đẹp, xấu, tiến bộ, lạc hậu…là đúng mực, nghiêm túc hay không nghiêm túc với công việc, nghề nghiệp với đồng chí, đồng nghiệp, gia đình, bạn bè và quần chúng nhân dân…

Hành vi đạo đức của người cán bộ là những hành động, lời nói, việc làm liên quan đến phạm trù đạo đức, có tính nêu gương, giáo dục đạo đức đối với bản thân, gia đình, đồng chí, đồng nghiệp và nhân dân

Trình độ chính trị là mức độ hiểu biết về chính trị của người cán bộ Trên thực tế trình độ chính trị được đánh giá chủ yếu bằng mức độ hiểu biết

về lý luận chính trị Hiện nay, trình độ chính trị của người cán bộ được đánh giá theo 3 mức độ: sơ cấp, trung cấp và cao cấp Trình độ chính trị là cơ sở để tạo nên phẩm chất chính trị của người cán bộ Không có trình độ chính trị nhất định thì người cán bộ không thể có giác ngộ lý tưởng cộng sản, có bản lĩnh chính trị vững vàng

Trình độ chuyên môn của người cán bộ là mức độ kiến thức và kỹ năng thực hiện nhiệm vụ chuyên môn của chức danh công việc theo quy định Trình độ chuyên môn của người cán bộ không chỉ được đánh giá bởi bằng cấp

chuyên môn được đào tạo mà chủ yếu là ở kết quả hoàn thành nhiệm vụ chuyên môn, ở uy tín trong công tác chuyên môn

1.3.2.3 Tiêu chí về kỹ năng công tác:

Xuất phát từ vị trí, vai trò và nhiệm vụ của cán bộ chính quyền cấp xã

có thể xác định rõ một số kỹ năng cơ bản mà cán bộ chính quyền cấp xã cần phải có những kỹ năng phổ quát và kỹ năng lãnh đạo như sau:

+ Kỹ năng soạn thảo văn bản;

+ Kỹ năng phối hợp công tác;

+ Kỹ năng lập kế hoạch công tác cá nhân;

+ Kỹ năng giao tiếp và thuyết trình với mọi người, thuyết phục mọi người làm việc;

+ Kỹ năng tham mưu;

+ Kỹ năng tiếp nhận và xử lý thông tin, ra quyết định nhanh, hiệu quả; + Kỹ năng phân tích logic và lập luận một cách chặt chẽ trong giải quyết công việc;

Là trạng thái tinh thần của cá nhân, hành vi ứng xử của chính bản thân,

nó có thể được sử dụng ở nhiều vị trí việc làm khác nhau Nhờ có hành vi, thái độ phù hợp mà công việc được giải quyết nhanh hơn, hiệu quả hơn và nhận được sự ủng hộ của các cá nhân khác Thái độ, hành vi của mỗi cán bộ chính quyền cấp xã có sự lan tỏa sang cán bộ, công chức khác

Đánh giá thái độ, hành vi là một việc khó vì các tiêu chí gần như chỉ định tính mà khó có thể định lượng bằng các con số cụ thể Xuất phát từ đặc điểm thực thi công vụ của cán bộ chính quyền cấp xã trong luận văn này, việc đánh giá thái độ của cán bộ chính quyền cấp xã được thể hiện qua các tiêu chí sau đây:

+ Sự chấp hành chủ trương, đường lối của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước, nội quy, quy chế của cơ quan;

+ Tinh thần, ý thức trách nhiệm đối với thực thi chức trách, nhiệm vụ được giao;

+ Tinh thần hợp tác, cầu thị, sự cởi mở trong giao tiếp nói chung và tiếp công dân nói riêng;

+ Tinh thần, ý thức học tập, rèn luyện về ý thức chính trị, chuyên môn nghiệp vụ;

+ Sự hài lòng của người dân về tinh thần, trách nhiệm thực thi chức trách nhiệm vụ của cán bộ chính quyền cấp xã;

+ Cách thức tổ chức và điều hành của cán bộ chính quyền cấp xã đối với các nhiệm vụ trọng tâm, đột xuất tại địa phương

1.3.2.5 Tiêu chí về sức khỏe và độ tuổi:

Sức khỏe là vốn quý nhất của mỗi con người Sức khỏe là nhu cầu trước hết của bản thân con người, là nhu cầu tồn tại Không có sức khỏe thì không phát triển được trí tuệ, không thể lao động có hiệu quả trong xã hội Có một cơ thể khỏe mạnh, cường tráng là điều kiện cần thiết cho một tinh thần

sảng khoái, minh mẫn, là tiền đề và cơ sở chắc chắn, thường xuyên cho việc thực hiện có chất lượng nhiệm vụ được giao

Quy định tuổi người cán bộ là để tạo mặt bằng chung, bảo đảm khả năng làm việc tốt, bảo đảm sự kế thừa và đổi mới cán bộ Tuổi đời không phải

là một yếu tố quyết định phẩm chất năng lực, trình độ, hiệu qủa công việc Tuổi đời là một tiêu chí xã hội quan trọng, xác định vị trí, vai trò và uy tín xã hội của mỗi người cán bộ Người cán bộ cần có tuổi đời thích hợp với chức trách, vai trò, nhiệm vụ hiện tại đang đảm nhận, có độ “dư thừa” cần thiết để bảo đảm khả năng phát huy lâu dài, ít nhất là một nhiệm kỳ công tác

1.3.2.6 Tiêu chí về sự tín nhiệm của cán bộ và nhân dân:

Thông qua các tổ chức của hệ thống chính trị và nơi ở của cán bộ, sự tín nhiệm của các cấp ủy, các cơ quan tham mưu đối với đội ngũ cán bộ Đây là dấu hiệu cơ bản, không thể thiếu khi đánh giá năng lực cán bộ hiện nay, là dấu hiệu tin cậy, chắc chắn bảo đảm đội ngũ cán bộ thật sự có chất lượng tốt Điều này góp phần giải thích tại sao trong cùng một hoàn cảnh khách quan mà nhiều nơi chất lượng người cán bộ không như nhau, thậm chí kém xa nhau

Các tiêu chí đánh giá năng lực cán bộ chính quyền như trên có quan hệ biện chứng, mật thiết với nhau, tạo thành một hệ tiêu chí thống nhất Để đánh giá đúng năng lực cán bộ chính quyền nói chung và cán bộ chính quyền cấp

xã nói riêng cần xem xét, đầy đủ các tiêu chí đó, cách đánh giá phải thật sự khách quan, toàn diện và lịch sử cụ thể, vừa định lượng, vừa định tính, lấy định lượng để định tính; xem xét toàn diện, tổng hợp tất cả các yếu tố có thể

đo đạc, định lượng được để định tính rõ ràng, đầy đủ năng lực cán bộ

1.3.2.6 Tiêu chí về mức độ hoàn thành nhiệm vụ

Là tiêu chí cơ bản để đánh giá đúng đắn nhất những gì mà mỗi cán bộ chính quyền cấp xã trên địa bàn huyện đã làm được trong thời gian nhất định Khả năng hoàn thành nhiệm vụ được phản ánh thông qua mức độ thực hiện nhiệm vụ được giao trong năm: thể hiện ở khối lượng công việc được giao, chất lượng công việc

được hoàn thành, tiến độ triển khai thực hiện và hiệu quả của công việc đó trong từng

vị trí, từng giai đoạn, bao gồm cả những nhiệm vụ thường xuyên và những nhiệm vụ

đột xuất Dựa trên kết quả đánh giá về khả năng hoàn thành nhiệm vụ của cán bộ

chính quyền cấp xã trên địa bàn huyện có thể đánh giá được chất lượng hoạt động của đội ngũ đó trong thực tiễn công tác Một cán bộ chính quyền cấp xã trên địa bàn huyện đạt chất lượng tốt thì phải thường xuyên được đánh giá là hoàn thành xuất sắc nhiệm vụ và hoàn thành tốt nhiệm vụ, có những cán bộ chính quyền cấp xã trên địa bàn huyện đạt trình độ chuyên môn nhưng chỉ được đánh giá là hoàn thành nhiệm vụ hoặc chưa hoàn thành nhiệm vụ, người quản lý cần xem xét những khía cạnh khác của cán bộ đó Kết quả đánh giá này cũng là cơ sở để thực hiện tốt công tác thi đua, khen thưởng và sắp xếp nhân sự tại cơ quan, đơn vị

Tất cả các tiêu chí đó khi đánh giá sẽ được so sánh với tiêu chuẩn quy định của pháp luật

1.4 Yếu tố ảnh hưởng đến năng lực cán bộ chính quyền cấp xã

Năng lực của cán bộ chính quyền nói chung và năng lực của cán bộ chính quyền cấp xã nói riêng được cấu thành từ nhiều yếu tố như đã đề cập ở trên Những yếu tố này được hình thành không chỉ bởi yếu tố bẩm sinh của cán bộ mà phần lớn phụ thuộc vào quá trình đào tạo và tự đào tạo Quá trình đào tạo và tự đào tạo lại phụ thuộc vào rất nhiều yếu tố khác như: Trình độ học vấn, kinh nghiệm, chính sách về đào tạo, bồi dưỡng đối với đội ngũ cán bộ; chế độ đãi ngộ; môi trường làm việc, điều kiện công tác…của cán bộ

Có thể nêu ra những nhân tố có ảnh hưởng quan trọng đối với việc hình thành và nâng cao năng lực đội ngũ cán bộ chính quyền cấp xã như sau:

1.4.1 Yếu tố chủ quan

- Trình độ học vấn:

Học vấn nói lên nền tảng kiến thức được đào tạo bài bản trong các trường Đại học, Cao đẳng, Học viện Học vấn đóng vai trò tiên quyết trong việc lựa chọn nghề nghiệp, ảnh hưởng quan trọng đến việc tiếp thu kỹ năng nghề nghiệp

sau này Tuy nhiên, trình độ học vấn chỉ đóng vai trò nhất định trong kiến thức tổng hợp mà người cán bộ phải hội tụ để thực hiện công việc này

- Kinh nghiệm:

Kinh nghiệm phản ánh lĩnh vực, kiến thức mà một người đã trải qua, đã từng tiếp xúc Đây là cơ sở để rút ngắn thời gian học hỏi công việc khi làm việc với lĩnh vực đã từng trải qua Đây có thể là yếu tố quyết định sự thành công của một số nghề nghiệp, ví dụ như quản lý cấp cao, lĩnh vực tài chính

Kinh nghiệm không đồng nhất với khoảng thời gian tiếp xúc, làm việc Kinh nghiệm chỉ được đánh giá chính xác khi thực hiện công việc Bởi vậy thực tế rất khó đưa ra tiêu chí để đánh giá chính xác kinh nghiệm có ích

- Hiểu biết kinh tế - xã hội:

Công việc của cán bộ chính quyền là lãnh đạo, điều hành hoạt động thực tế Bởi vậy, để thực hiện một việc nào đó có hiệu quả về lĩnh vực nào đó thì người cán bộ quản lý phải hiểu biết về lĩnh vực đó Hiểu biết sâu về một lĩnh vực nghiệp vụ là một phần nội dung khuyến khích khi đánh giá năng lực

1.4.2 Yếu tố khách quan

- Cơ chế hình thành đội ngũ cán bộ chính quyền:

Cơ chế hình thành đội ngũ cán bộ chính quyền cấp xã được coi là nhân

tố cơ bản đầu tiên ảnh hưởng đến năng lực lãnh đạo của đội ngũ cán bộ chính quyền cấp xã Kinh nghiệm thực tiễn cho thấy, việc lựa chọn cán bộ đúng tiêu chuẩn, chính xác, khách quan thì sẽ xây dựng được đội ngũ cán bộ có năng

lực và ngược lại Đội ngũ cán bộ chính quyền cấp xã được hình thành theo cơ chế bầu cử tại địa phương Chính vì vậy, năng lực đội ngũ cán bộ chính quyền cấp xã phụ thuộc vào nhiều yếu tố

Thứ nhất, phụ thuộc vào mặt bằng dân trí của địa phương Ở đâu, mặt

bằng trình độ dân trí cao thì ở đó có nguồn nhân lực có trình độ cao để có thể giới thiệu hoặc tự ứng cử để bầu vào Đảng ủy, Hội đồng nhân dân, Ủy ban nhân dân và các tổ chức chính trị - xã hội

Thứ hai, phụ thuộc vào chất lượng của việc giới thiệu của các tổ chức

cơ sở và sự Hiệp thương của Mặt trận tổ quốc Việt Nam cấp cơ sở Việc giới thiệu mà khách quan, chọn được những người có năng lực, ưu tú vào danh sách bầu cử thì chất lượng các đại biểu sẽ cao và ngược lại

Thứ ba, phụ thuộc vào sự lựa chọn của cử tri đi bầu cử Chất lượng của

sự lựa chọn đó lại phụ thuộc vào nhận thức và ý thức (trách nhiệm chính trị) của cử tri, phụ thuộc vào chất lượng của các cuộc tiếp xúc giữa ứng cử viên

và ý thức của cử tri, vào công tác vận động, tuyên truyền về mục đích, ý nghĩa của cuộc bầu cử và trách nhiệm của cử tri

- Chính sách về đào tạo và bồi dưỡng

Trong sự nghiệp cách mạng, Lê Nin đặc biệt coi trọng vai trò của công

tác đào tạo đối với việc nâng cao năng lực của cán bộ Người viết: “Trong

lịch sử cách mạng chưa hề có một giai cấp nào giành được quyền thống trị nếu không đào tạo ra được trong hàng ngũ của mình những lãnh tụ chính trị, những đại biểu tiên phong có đủ khả năng tổ chức và lãnh đạo phong trào”

[19, tr.473]

Đối với Hồ Chí Minh, từ quan niệm cán bộ là gốc của mọi công việc, Người xác định: huấn luyện cán bộ là công việc gốc của Đảng Nên trong suốt cuộc đời mình, Chủ tịch Hồ Chí Minh đã không ngừng chăm lo đào tạo, bồi dưỡng cán bộ cho Đảng cho cách mạng Người căn dặn cán bộ đi học là để làm

việc, làm người, làm cán bộ Như vậy, theo Người việc học tập là để hình thành năng lực của người cán bộ nhằm đáp ứng yêu cầu của công việc thực tế

Hiện nay, các chính sách đào tạo, bồi dưỡng của nhà nước đối với cán

bộ chính quyền cấp xã có ảnh hưởng rất lớn đến việc nâng cao năng lực của

họ Đào tạo, bồi dưỡng là con đường để nâng cao kiến thức, trình độ cho đội ngũ cán bộ chính quyền cấp xã Ở đâu cán bộ được đào tạo, bồi dưỡng kiến thức đầy đủ, bài bản thì ở đó đội ngũ cán bộ có trình độ cao, có kiến thức chuyên môn vững vàng và có năng lực trong giải quyết công việc Tuy nhiên, chất lượng của các khóa đào tạo còn phụ thuộc vào rất nhiều yếu tố như: hệ thống các cơ sở đào tạo, chương trình, giáo trình, đội ngũ giảng viên, chế độ chính sách cho người đi học, việc bố trí sắp xếp sau đào tạo

Thực tế trong thời gian qua, công tác này tuy có nhiều cố gắng nhưng chưa thực sự có hiệu quả Đào tạo, bồi dưỡng còn tràn lan, không theo quy hoạch, kế hoạch, chạy theo số lượng mà không quan tâm đến chất lượng, chưa cân đối giữa đào tạo và sử dụng, chưa quản lý chặt chẽ đội ngũ cán bộ dự nguồn sau đào tạo Nội dung và chất lượng đào tạo (nhất là hệ tại chức) chưa cao; một số cán bộ, công chức cấp xã có hiện tượng học nhằm hợp thức hóa bằng cấp Việc đào tạo lại đội ngũ cán bộ cấp xã chưa được thực hiện đồng bộ

về mọi mặt, mới chỉ đào tạo về lý luận chính trị và chuyên môn nghiệp vụ mà chưa chú ý bồi dưỡng về kỹ năng quản lý điều hành, tổ chức thực hiện, nhất là

xử lý những tình huống khó khăn ở cơ sở; phương thức đào tạo chưa đa dạng hóa, chưa tạo được động cơ học tập đúng đắn cho đội ngũ cán bộ (do cơ chế coi trọng bằng cấp) điều đó làm cho năng lực chỉ đạo, điều hành, nhất là việc

cụ thể hóa chủ trương, chính sách của Đảng, pháp luật của Nhà nước vào tình hình cụ thể ở địa phương còn lúng túng, chưa đủ sức giải quyết những vấn đề nảy sinh phức tạp theo thẩm quyền, tính tự chủ trong công việc còn hạn chế

Có thể nói rằng, cho đến nay chúng ta vẫn đang thiếu một chiến lược đào tạo

cơ bản cho đội ngũ cán bộ cấp xã

- Chế độ, chính sách đối với cán bộ:

Chế độ, chính sách là công cụ điều tiết cực kỳ quan trọng trong quản lý

xã hội Chế độ, chính sách tác động mạnh mẽ đến hoạt động của con người Chế độ, chính sách có thể mở đường, là động lực thúc đẩy tính tích cực, tài năng, sáng tạo, nhiệt tình, trách nhiệm, nhưng cũng có thể kìm hãm hoạt động, làm thui chột tài năng, sáng tạo, nhiệt tình trách nhiệm của mỗi con người Vì vậy, chế độ chính sách là yếu tố ảnh hưởng rất lớn đến năng lực cán bộ chính quyền cấp xã Có thể nói trong tình hình hiện nay việc đổi mới

cơ chế sử dụng và chính sách đối với cán bộ, công chức nói chung, cán bộ chính quyền cấp xã nói riêng là khâu có tính đột phá Chế độ, chính sách đảm bảo lợi ích vật chất đối với đội ngũ cán bộ chính quyền cấp xã bao gồm: tiền lương, phụ cấp, tiền thưởng, bảo hiểm y tế, bảo hiểm xã hội Đây là một trong những yếu tố thúc đẩy sự tận tâm, tận lực phục vụ nhân dân cũng là động lực, điều kiện đảm bảo để họ phấn đấu nâng cao trình độ, năng lực trong việc hoàn thành tốt công việc được giao

- Văn hóa địa phương:

Nền văn hóa địa phương bao gồm những giá trị, niềm tin, thói quen, có ảnh hưởng tốt hoặc không tốt đến khuynh hướng phấn đấu của mọi người dân địa phương nói chung và của đội ngũ cán bộ chính quyền cấp xã nói riêng Nền văn hóa địa phương tuy không ảnh hưởng trực tiếp tới việc nâng cao năng lực của đội ngũ cán bộ chính quyền cấp xã, nhưng nó ảnh hưởng một cách gián tiếp Ở đâu có nền văn hóa tiến bộ, có truyền thống hiếu học thì ở

đó có nguồn nhân lực có trình độ cao Ở đâu có sự cạnh tranh lành mạnh của dòng họ trong việc giáo dục con cháu có chí hướng phấn đấu trong con đường công danh sự nghiệp, đảm trách những công việc quan trọng trong bộ máy lãnh đạo của hệ thống chính trị ở cơ sở thì nơi đó có nguồn cán bộ có năng lực tốt Ngược lại, ở đâu có nền văn hóa lạc hậu, an phận thủ thường thì ở đó sẽ chậm đổi mới, chậm tiếp thu được những thành tựu văn minh của xã hội hiện đại Ở đâu còn sự cạnh tranh thiếu lành mạnh, cục bộ thì ở đó sẽ tạo ra một hệ thống chính trị bè phái, dùng mọi thủ đoạn hèn hạ để tranh giành quyền lực mà

không hề có ý thức trau dồi, rèn luyện để nâng cao trình độ cho mình Có thể nói rằng, nền văn hóa địa phương là một yếu tố có ảnh hưởng quan trọng đến việc nâng cao năng lực của đội ngũ cán bộ chính quyền cấp xã

tư nhiều thời gian và tâm huyết cho công việc Nhưng thực tế, cán bộ chính quyền cấp xã được bầu theo nhiệm kỳ, nên có tính không ổn định dẫn đến tâm

lý “nhiệm kỳ”; “quan nhất thời, dân vạn đại”, được giữ chức vụ ngày nào thì hay ngày đó, tranh thủ được lúc nào hay lúc đó Tâm lý này không chỉ ảnh hưởng đến qúa trình đào tạo và tự đào tạo bản thân mà còn ảnh hưởng đến phẩm chất đạo đức và năng lực của cán bộ chính quyền cấp xã Mặt khác, cán

bộ chính quyền cấp xã trình độ văn hóa, chuyên môn nghiệp vụ không cao, xuất phát điểm thấp, vì vậy thiếu tính chuyên nghiệp trong việc thực hiện nhiệm vụ Thực tế nói trên đã ảnh hưởng rất lớn đến năng lực đội ngũ cán bộ chính quyền cấp xã

Tiểu kết chương 1

Cán bộ chính quyền cấp xã có vị trí, vai trò rất quan trọng trong việc quyết định hiệu quả hoạt động của Hội đồng nhân dân và Ủy ban nhân dân cũng như sự ổn định, phát triển của địa phương Họ vừa là những người lãnh đạo, tổ chức, điều hành các hoạt động phát triển kinh tế - xã hội, đảm bảo quốc phòng – an ninh, vừa trực tiếp tuyên truyền, vận động và tổ chức thực hiện chủ trương, đường lối của Đảng, chính sách pháp luật của Nhà nước ở cơ

sở, đảm bảo an sinh của người dân và sự phát triển của cộng đồng Thông qua