slide bài giảng ảnh hưởng lẫn nhau giữa các sinh vật 1

ẢNH HƯỞNG LẪN NHAU GiỮA CÁC SINH VẬT - Thế nào là quan hệ hỗ trợ cùng loài?. ẢNH HƯỞNG LẪN NHAU GiỮA CÁC SINH VẬT + Cạnh tranh: các sinh vật cùng loài tranh giành nhau thức ăn, nơi ở, á

_ _

Đàn voi rừng Rừng thông

Nhóm

cá thể

BÀI 44 ẢNH HƯỞNG LẪN NHAU GIỮA CÁC SINH VẬT

I QUAN HỆ CÙNG LOÀI

Các sinh vật cùng loài sống gần nhau, liên hệ

với nhau, hình thành nên nhóm cá thể VD:

Các sinh vật trong nhóm thường hỗ trợ hoặc

cạnh tranh nhau.

Thế nào là quan hệ cùng loài? Cho ví dụ?

Các sinh vật trong nhóm thường có mối quan

hệ nào? Các sv cùng loài hỗ trợ hoặc cạnh tranh nhau trong những điều kiện nào?-> Tìm hiểu qua các VD sau:

Khi có gió bão, thực vật sống thành nhóm có lợi gì so với sống riêng rẽ?

Hình 44.1 a Các cây thông

mọc gần nhau trong rừng

Hình 44.1 b Cây bạch đàn đứng riêng lẻ bị gió thổi nghiêng về một bên

BÀI 44 ẢNH HƯỞNG LẪN NHAU GiỮA CÁC SINH VẬT

Khi có gió bão, thực vật sống thành nhóm có lợi hơn so với sống riêng rẽ Vì chúng nương tựa nhau, giúp chúng đứng vững trong gió bão

c

BÀI 44 ẢNH HƯỞNG LẪN NHAU GiỮA CÁC SINH VẬT

BÀI 44 ẢNH HƯỞNG LẪN NHAU GiỮA CÁC SINH VẬT

Hình Trâu rừng sống thành bầy có khả năng tự vệ chống lại kẻ thù tốt hơn.

Hình Khỉ báo động khi phát hiện kẻ thù

QUAN HỆ CÙNG LOÀI –HỖ TRỢ

H 1: HT LIỀN RỄ Ở CÂY THÔNG H 2 :CÂY MỌC GẦN NHAU CÙNG

NHAU CHỐNG GIÓ BÃO H 3 : THỤ PHẤN KẾT HẠT TỐT

H 4 :BẢO VỆ NHAU -ĐÀN TRÂU

RỪNG HỢP SỨC ĐUỔI SƯ TỬ

H 5 : ĐÀN SƯ TỦ HỢP TÁC SĂN MỒI –TÌM THỨC ĂN DỄ DÀNG

H 6 : ĐẢM BẢO SINH SẢN

I QUAN HỆ CÙNG LOÀI

BÀI 44 ẢNH HƯỞNG LẪN NHAU GiỮA CÁC SINH VẬT

- Thế nào là quan hệ hỗ trợ cùng loài?

+ Hỗ trợ: các sinh vật cùng loài hỗ trợ nhau để được bảo vệ tốt hơn, kiếm được nhiều thức ăn hơn…

Cá sấu ăn thịt nhau.

2 con trâu hút nhau.

các con linh cẩu giành nhau thức ăn.

Khi nào xảy ra quan hệ cạnh tranh giữa các động vật cùng loài?

H1 :HIỆN TƯỢNG TỰ TỈA THƯA Ở

THỰC VẬT ( TỈA CÀNH TỰ NHIÊN )

QUAN HỆ CÙNG LOÀI – CẠNH TRANH

H2, 3 :CÂY CẠNH TRANH VỀ ÁNH SÁNG , THÂN CÂY CÒI CỌC

H 6 :ĂN THỊT ĐỒNG LOẠI

H 4 ,5 :ĐÁNH NHAU ĐỂ TRANH GIÀNH THỨC ĂN,

NƠI Ở, ĐỰC CÁI TRONG MÙA SINH SẢN

I QUAN HỆ CÙNG LOÀI

BÀI 44 ẢNH HƯỞNG LẪN NHAU GiỮA CÁC SINH VẬT

+ Cạnh tranh: các sinh vật cùng loài tranh giành

nhau thức ăn, nơi ở, ánh sáng…

+ Hỗ trợ: các sinh vật cùng loài hỗ trợ nhau để được bảo vệ tốt hơn, kiếm được nhiều thức ăn hơn…

- Thế nào là quan hệ cạnh tranh cùng loài?

Một số cá thể phải tách ra khỏi nhóm

Bài tập: tìm câu đúng trong các câu sau:

1 Hiện tượng cá thể tách ra khỏi nhóm làm tăng khả năng cạnh tranh giữa các cá thể.

2 Hiện tượng cá thể tách ra khỏi nhóm làm cho nguồn thức

ăn cạn kiệt nhanh chóng.

3 Hiện tượng cá thể tách ra khỏi nhóm làm giảm nhẹ cạnh tranh giữa các cá thể, hạn chế sự cạn kiệt nguồn thức ăn.

3 Hiện tượng cá thể tách ra khỏi nhóm làm giảm nhẹ cạnh tranh giữa các cá thể, hạn chế sự cạn kiệt nguồn thức ăn.

Liên hệ thực tế: Trong chăn nuôi, cần phải làm gì để tránh sự cạnh tranh gay gắt giữa các cá thể, làm

giảm năng suất vật nuôi?

Nuôi gà đàn, lợn đàn… với mật độ hợp lí, cung cấp đủ thức ăn, nước uống, ….cho chúng Các con vật sẽ tranh nhau ăn, chúng sẽ ăn nhiều hơn → mau lớn.

BÀI 44 ẢNH HƯỞNG LẪN NHAU GiỮA CÁC SINH VẬT

II QUAN HỆ KHÁC LOÀI

- Các sinh vật khác loài có quan hệ gì?

Bảng 44 các mối quan hệ khác loài.

Cạnh tranh

Kí sinh, nửa

kí sinh

SV ăn

SV khác

Bảng 44 các mối quan hệ khác loài.

Cạnh tranh

Kí sinh, nửa

kí sinh

SV ăn

SV khác

• VD: phong lan sống bám trên thân cây to

Bảng 44 các mối quan hệ khác loài.

Hợp tác cùng có lợi giữa các loài SVHợp tác giữa hai loài SV, một bên có lợi bên kia không có lợi, không có hại

Cạnh tranh

Kí sinh, nửa

kí sinh

SV ăn

SV khác

Dê và cừu cùng ăn cỏ trên cánh đồng

Bảng 44 các mối quan hệ khác loài.

Hợp tác cùng có lợi giữa các loài SVHợp tác giữa hai loài SV, một bên có lợi bên kia không có lợi, không có hại

Cạnh tranh

Kí sinh, nửa

Cây tầm gửi sống trên cây khác

Muỗi hút máu

Bảng 44 các mối quan hệ khác loài.

Hợp tác cùng có lợi giữa các loài SVHợp tác giữa hai loài SV, một bên có lợi bên kia không có lợi, không có hại

Cạnh tranh

Kí sinh, nửa

SV sống nhờ trên cơ thể của sinh vật khác, lấy chất dinh dưỡng, máu…từ sinh vật đó

Chim ăn sâu Ốc ăn lúa

Bảng 44 các mối quan hệ khác loài.

Hợp tác cùng có lợi giữa các loài SVHợp tác giữa hai loài SV, một bên có lợi bên kia không có lợi, không có hại

Cạnh tranh

Kí sinh, nửa

SV sống nhờ trên cơ thể của sinh vật khác, lấy chất dinh dưỡng, máu…từ sinh vật đó

Động vật ăn thực vật, động vật ăn thịt con mồi, thực vật bắt sâu bọ…

THẢO LUẬN NHĨM ( 4 phút)

1/ở địa y (tảo và nấm)

2/ Trên một cánh đồng lúa , khi cỏ dại

phát triển , năng suất lúa giảm

3/ Hươu , nai và hổ cùng sống trong một

cánh rừng Số lượng hươu, nai bị khống

chế bởi số lượng hổ

4/ Rận và bét sống bám trên da trâu, bò Chúng sống được nhờ hút máu của trâu, bò. 5/ Địa y sống bám trên

cành cây.

6/ Cá ép bám vào rùa biển, nhờ

đó cá được đưa đi xa.

7/ Dê và bò cùng ăn cỏ trên một

1/ Ở địa y , các sợi nấm hút nước

và muối khoáng từ môi trường

cung cấp cho tảo , tảo hấp thu nước , muối khoáng và năng lượng ánh

sáng mặt trời tổng hợp nên các

chất hữu cơ , nấm và tảo đều sử

dụng các sản phẩm hữu cơ do tảo

Kí sinh, nửa kí sinh

Sinh vật ăn sinh vật

khác

PHIẾU HỌC TẬP

2/ Trên một cánh đồng lúa , khi cỏ dại phát

triển , năng suất lúa giảm

3/ Hươu , nai và hổ cùng sống trong một cánh rừng Số lượng hươu, nai bị khống

chế bởi số lượng hổ

ĐỐI ĐỊCH ( sinh vật ăn sinh vật khác )

4/ Rận và bét sống bám trên da trâu,

bò Chúng sống được nhờ hút máu của

5/ Địa y sống bám trên cành cây.

Địa y

HỖ TRỢ ( hội sinh )

6/ Cá ép bám vào rùa biển, nhờ đó cá được đưa đi xa.

HỖ TRỢ (hội sinh)

1,

5,

2,

4, 3,

7/ Dê và bò cùng ăn cỏ trên một cánh

1,

5, 6

2, 7

4, 3,

8

9

Rễ cây đậu phộng Thu hoạch đậu

phộng

10/ Caây naép aám baét coân truøng.

1, 9

5, 6

2, 7

4, 8 3,

Trồng cây nắp ấm để diệt ruồi muỗi…

Kí sinh nửa kí sinh Sinh vật

ăn sinh vật

Sự hợp tác cùng có lợi giữa các loài sinh vật

Các sinh vật khác nhau tranh giành thức ăn, nơi ở và các điều kiện sống khác của môi

trường Các loài kìm hãm sự phát triển của

nhau.

Sự hợp tác giữa hai loài sinh vật, trong

đó một bên có lợi còn bên kia không có

lợi và cũng không có hại.

Sinh vật sống nhờ trên cơ thể sinh

vật khác, lấy các chất dinh dưỡng, máu… từ sinh vật đó.

Gồm các trường hợp: động vật ăn thịt con mồi, động vật ăn thực vật, thực vật bắt sâu bọ.

Trong nông nghiệp con người đã lợi dụng mối quan hệ đối địch giữa các sinh vật khác loài để làm gì ? Cho ví dụ ?

Trả lời:

- Dùng sinh vật tiêu diệt sinh vật có hại.

- Đây là biện pháp sinh học, diệt được sinh vật gây hại mà không gây ô nhiễm môi

Nuôi mèo bắt chuột Vịt ăn ốc bưu vàng, ăn

sâu…

Quan hệ khác

loài

Hỗ trợ

Đối địch

Cộng sinh Hội sinh

Cạnh tranh

Kí sinh và nửa

kí sinh

Sinh vật ăn sinh vật khác

Ảnh hưởng

lẫn nhau giữa

các sinh vật

Quan hệ cùng lồi

Hỗ trợ Cạnh tranhCỦNG CỐ-LUYỆN TẬP

HƯỚNG DẪN HỌC SINH TỰ HỌC Ở NHÀ

• - Học thuộc bài, trả lời câu hỏi và bài tập 1, 2, 3, 4 SGK trang 134.

• - Đọc mục “Em có biết” trang 134.

• - Đọc trước bài 45 “Thực hành: tìm hiểu môi trường và ảnh hưởng của một số nhân tố sinh thái lên đời sống sinh vật”

• - Sưu tầm tranh ảnh về sinh vật sống ở các môi trường.