Giải pháp dạy trẻ 5 6 tuổi cảm nhận đúng âm điệu của thơ ca

Khi cho trẻ làm quen với các tác phẩm thơ, tôi nhận thấy một số trẻ còn chưa hứng thú và thể hiện được đúng âm điệu, nhịp điệu của thơ ca.. Ảnh tham gia hội giảngSau một thời gian học tậ

I.Lý do chọn giải pháp

1.Cơ sở lý luận:

Trong chương trình chăm sóc giáo dục Mầm non, hoạt động cho trẻ làm quen với văn học là rất cần thiết và quan trọng, bởi văn học gắn liền với cuộc sống con người, nó phản ánh đúng thực tế hàng ngày giữa con người với con người, con người với công việc

Khi cho trẻ làm quen với văn học nói chung và thơ ca nói riêng, việc cho trẻ cảm nhận đúng âm điệu, nhịp điệu của thơ ca đóng vai trò quan trọng trong việc trình bày tác phẩm Nhờ có âm điệu, nhịp điệu mà người đọc có thể tác động mạnh đến cảm xúc của người nghe, khiến người nghe có được những dung cảm đúng đắn, lành mạnh, tạo cho người nghe thấu hiểu nội dung tư tưởng của tác phẩm

Khó có thể hình dung được sự phát triển của trẻ lại thiếu vắng những bài thơ, sớm cho trẻ tiếp xúc với thơ ca ngay từ khi còn nhỏ là điều rất lên làm Vì thơ ca là nguồn dinh dưỡng cho tâm hồn trẻ em về nhiều mặt khác Trước hết thơ ca giúp trẻ tiếp nhận cái hay, cái đẹp trong tiếng nói dân tộc và thơ ca làm giàu thế giới cảm xúc, phát triển mạnh trí tưởng tượng, giúp trẻ khám phá những điều mới lạ ở thế giới xung quanh

2.Cơ sở thực tiễn:

Trước lợi ích to lớn của văn học đối với đời sống của trẻ như thế Xong trong thực

tế giảng dạy hoạt động cho trẻ làm quen văn học thì không phải giáo viên nào cũng đạt được mục đích yêu cầu đề ra một cách rễ ràng Bản thân tôi cũng gặp rất nhiều khó khăn vướng mắc trong việc giúp trẻ cảm nhận tốt các tác phẩm văn học Khi cho trẻ làm quen với các tác phẩm thơ, tôi nhận thấy một số trẻ còn chưa hứng thú và thể hiện được đúng

âm điệu, nhịp điệu của thơ ca Một số trẻ chưa đọc rõ ràng, mạch lạc và diễn cảm bài thơ Chính vì vậy trong năm học 2019 – 2020 tôi đã mạnh dạn nghiên cứu và áp dụng

“Giải pháp dạy trẻ 5 -6 tuổi cảm nhận đúng âm điệu của thơ ca” nhằm giúp trẻ học

tốt hơn hoạt động này

a Thuận lợi

Ban giám hiệu nhà trường luôn tạo điều kiện tốt nhất để bồi dưỡng giáo viên nâng cao trình độ chuyên môn nghiệp vụ

Nhận thức của nhân dân về giáo dục Mầm Non đã được nâng cao hơn rất nhiều so với năm học trước

Bản thân tôi có trình độ đạt chuẩn, luôn có tinh thần học hỏi, cầu tiến bộ, yêu nghề mến trẻ

Trẻ ngoan ngoãn, có nề nếp

Lớp học có đủ điều kiện theo quy định về trang thiết bị học tập, đồ dùng, đồ chơi trong các hoạt động

b.Khó khăn

Điều kiện kinh tế của một số gia đình học sinh còn gặp nhiều khó khăn, bố mẹ bận việc ít quan tâm tới việc học hành của con cái

Nhận thức của một số phụ huynh về hoạt động làm quen văn học còn hạn chế nên gặp nhiều khó khăn trong việc giáo dục trẻ

c.Thực trạng của vấn đề

Để nắm được tình hình của lớp ngay từ đầu năm học tôi đã tiến hành khảo sát trẻ trên một số nội dung Kết quả khảo sát như sau:

được khảo sát

Số trẻ đạt

1 Trẻ hứng thú và thể hiện

được đúng âm điệu, nhịp điệu

2 Trẻ đọc rõ ràng, mạch lạc và

diễn cảm

25

Qua số liệu điều tra cho thấy tỷ lệ trẻ đạt ở hai nội dung trên là chưa cao

d.Mục đích ý nghĩa cần đạt

Nhằm tìm ra những giải pháp, những kinh nghiệm dạy trẻ mẫu giáo 5-6 tuổi cảm nhận đúng âm điệu, nhịp điệu của thơ ca

Giúp giáo viên linh hoạt sáng tạo hơn trong quá trình tổ chức các hoạt động cho trẻ làm quen với văn học nhất là thơ ca

II Nội dung

1.Giải pháp 1: Giáo viên tự rèn luyện chính mình cách đọc đúng âm điệu, nhịp điệu của thơ ca.

Muốn cho trẻ cảm nhận được âm điệu, nhịp điệu của thơ ca trước tiên cô giáo phải là người đọc thơ diễn cảm, thể hiện rõ âm điệu, nhịp điệu của bài thơ

Đi sâu nghiên cứu tài liệu tham khảo ý kiến đóng góp của đồng nghiệp, ban giám hiệu nhà trường qua các buổi dự giờ và đã xác định rõ âm điệu, nhịp điệu cường độ to nhỏ, ngắt nghỉ của các bài thơ, câu thơ theo yêu cầu của từng bài thơ

Ví dụ: Bài thơ "Bác Hồ của em"

Có nội dung tự hào tha thiết về Bác Đọc với giọng điệu trang trọng

Khi em ra đời

Đã không còn Bác Chỉ còn tiếng hát

Chỉ còn lời ca

Chỉ còn câu chuyện

Chỉ còn vần thơ

Mà em vẫn thấy

Bác như rất gần

Hay Bài thơ "Chú bộ đôi hành quân trong mưa" đọc chậm rãi thể hiện sự tự hào, lòng yêu mến chú bộ đội

Mưa rơi mưa rơi Lộp bộp lộp bộp

Áo dù có ướt

Vẫn đi vẫn đi

Và còn nhiều bài thơ khác

Hàng ngày vào thời gian rảnh rỗi bằng cách đọc đi đọc lại nhiều lần, nhập tâm vào tác phẩm Bên cạnh đó tôi tự lên kế hoạch cho mình làm bài tập trắc nghiệm, sưu tầm

nhiều câu thơ, vần thơ có âm điệu khác nhau như nhanh, chậm to, nhỏ, sự lo lắng vui vẻ,

để tự mình luyện cho mình thêm thành thạo và tự tin hơn

Để kiểm nghiệm và thiết thực cho việc rèn âm điệu, nhịp điệu thơ ca của mình tôi tham gia tích cực vào phong trào hội giảng do trường tổ chức để lấy ý kiến đóng góp của Ban giám hiệu và các bạn đồng nghiệp để tự mình chỉnh sửa cách đọc

(Ảnh tham gia hội giảng)

Sau một thời gian học tập và rèn luyện tích cực tôi đã có những kiến thức cơ bản

về việc xác định và thể hiện đúng âm điệu, nhịp điệu của các bài thơ ca trong chương trình và một số bài ngoài chương trình để làm tăng hiệu quả bài giảng và tự tin trong giao tiếp với mọi người cũng như dạy trẻ

2 Giải pháp 2: Rèn trẻ đọc đúng âm điêu, nhịp điệu của thơ ca thông qua hoạt động học có chủ đích ( Hoạt động làm quen văn học: Tiết thơ)

Hoạt động này là hoạt động giáo viên chuẩn hóa, chính xác hóa kiến thức cho trẻ thu nhận từ nhiều nguồn tin khác nhau, với hoạt động cho trẻ làm quen với văn học thông qua tiết dạy thơ, tôi chuẩn bị rất kĩ và chính xác, đây là hoạt động chính trẻ nhận thức đúng về cách đọc đúng âm điệu để tôi hướng dẫn trẻ luyện tập

Khi đọc mẫu cô phải đọc chuẩn, chính xác đúng với âm điệu của từng bài thơ, khổ thơ (Vui, buồn, nhanh, chậm, trong sáng, thiết tha, ngắt nghỉ theo đúng yêu cầu của từng câu) đồng thời, nêu rõ cách thể hiện cử chỉ, nét mặt theo từng khổ thơ, bài thơ

Ví dụ: Bài thơ "Hạt gạo làng ta"

(Video cô đọc mẫu cho trẻ nghe)

Cô giáo cần giúp trẻ thấy được cái hay, cái đẹp của tiếng nói dân tộc bằng những vần điệu, hình ảnh gợi cảm, khêu gợi những xúc cảm của các cháu đối với những người chịu thương chịu khó, chịu đựng cả bão tháng 7, mưa tháng 3 để làm ra hạt gạo, gợi mở

để cho trẻ có thể hình dung ra những cảnh như:

" Những trưa tháng sáu Nước như ai nấu Chết cả cá cờ Cua ngoi lên bờ

Mẹ em xuống cấy"

Nếu chỉ dừng lại ở mức độ nghe cô đọc mẫu thì trẻ chưa thể cảm nhận được đúng

âm điệu, nhịp điệu Vì vậy, tôi cho trẻ nghe luyện đọc nhiều lần từng khổ thơ, câu thơ với nhiều cách khác nhau và ở mọi lúc mọi nơi Trước tiên cho trẻ đọc cùng cô vài lần Sau đó cô gọi tổ, nhóm, cá nhân trẻ thể hiện giọng đọc Khi trẻ đọc tôi tập trung theo dõi

và kịp thời sửa ngay cho trẻ đọc sai và ngọng Tôi đứng đối diện với trẻ yêu cầu trẻ nhìn nét mặt, cử chỉ, nghe cô đọc câu thơ (khổ thơ) theo đúng âm điệu, nhịp điệu của câu thơ (Bài thơ) giống cô hay chưa, theo con thì con thể hiện đọc như thế nào? Đó là cách khắc sâu kiến thức cho trẻ một cách tốt nhất

(Video cho trẻ đọc thơ cùng cô cả lớp đứng đọc cùng cô)

* Trò chơi: "Thi xem ai đọc thơ hay"

Tôi chuẩn bị tranh thơ có cảnh minh họa nội dung câu thơ, khổ thơ Cho trẻ mở tranh xem nó ứng với nội dung bài thơ nào, đọc với giọng điệu gì (nhanh hay chậm, vui hay buồn) và thi đua đọc câu thơ, khổ thơ đúng với hình ảnh trong tranh cô gọi 3 -4 trẻ lần lượt lên đọc cùng hình ảnh rồi cô cho trẻ tự nhận xét và sửa sai cho trẻ và sau cô củng cố lại

Ví dụ: Bài thơ "Mèo đi câu cá"

Cảnh trong hình ảnh là Anh em Mèo trắng (Mèo em ngồi bờ ao, mèo anh đang bên bờ sông cái)

"Anh em Mèo trắng Vác giỏ đi câu

Em ngồi bờ ao Anh ra sông cái"

Trẻ thể hiện khổ thơ theo đúng âm điệu, nhịp điệu như đã được đàm thoại và gợi ý trên

Ngoài ra tôi khêu gợi ở trẻ những cảm xúc những ý tưởng và khuyến khích trẻ kể lại những điều mà trẻ cảm nhận được và hình dung ra khi đọc bài thơ đó thông qua hoạt động tạo hình vẽ để trẻ nhớ lại những hình ảnh biểu hiện cảm xúc của mình đối với con người, cảnh vật hoặc những gì trẻ cảm nhận được ở bài thơ theo cách nghĩ trí tưởng tượng của trẻ sau khi đã được học bài thơ

(Video minh họa)

3 Giải pháp 3: Rèn trẻ đọc đúng âm điêu, nhịp điệu của thơ ca thông qua hoạt động vui chơi.

Như chúng ta đã biết hoạt động vui chơi là hoạt động chủ đạo của trẻ mẫu giáo Qua hoạt động vui chơi trẻ được học bằng chơi, chơi mà học một cách nhẹ nhàng thoải thoái Vậy nên tôi đã tận dụng thời gian trong hoạt động vui chơi mà cụ thể ở góc phân vai để rèn trẻ

VD: Trong chủ điểm “ Mầm non” góc phân vai với trò chơi cô giáo Tôi đã gợi

mở nội dung chơi cho trẻ bằng cách hỏi trẻ: Hôm nay cô giáo dạy học sinh bài thơ gì? Bài thơ đó có âm điệu nhịp điệu như thế nào? Và cứ thế tôi dẫn dắt trẻ đọc thơ và quan sát trẻ xem trẻ có thể hiện đúng âm điệu nhịp điệu của bài thơ hay không Từ có có biện pháp tác động cho phù hợp giúp trẻ thể hiện đúng âm điệu nhịp điệu của bài thơ

(Video trẻ đọc thơ trong góc phân vai)

Tương tự trong các chủ điểm khác tôi cũng lựa chọn những trò chơi sao cho phù hợp với chủ đề chủ điểm, tận dụng những trò chơi đó giúp trẻ có cơ hội được rèn luyện

kỹ năng đọc thơ, cũng như cơ hội được cảm nhận âm điệu nhịp điệu của thơ ca

4.Giải pháp 4: Rèn trẻ đọc đúng âm điêu, nhịp điệu của thơ ca thông qua hoạt động chiều.

Giờ sinh hoạt chiều là khoảng thời gian rất tốt để giáo viên có thể củng cố kiến thức cho trẻ Trong hoạt động chiều giáo viên cho trẻ ôn lại những bài thơ, bài đồng dao

ca dao mà trẻ đã được làm quen Qua đây cô có điều kiện quan sát, sửa sai và giúp trẻ cảm nhận cũng như thể hiện tốt hơn âm điệu nhịp điệu của bài thơ, đồng dao, hay ca dao

Ví dụ: Buổi sáng có hoạt động làm quen văn học đề tài thơ “ Hoa cúc vàng” đến buổi chiều cô cho trẻ ôn lại bài thơ trên: Cô cho trẻ đọc thơ cô quan sát sửa sai cho trẻ Hoặc trong các buổi chiều khác nếu có cơ hội cô cho trẻ ôn lại các bài thơ, đồng dao, ca dao đã học để qua đó rèn cho trẻ có khả năng cảm thụ và thể hiện âm điệu nhịp điệu một cách tốt nhất

(Video trể đọc thơ trong hoạt động chiều)

(Video cô sửa sai cho trẻ)

5 Giải pháp 5: Rèn trẻ đọc đúng âm điêu, nhịp điệu của thơ ca thông qua hội thi “ Giọng thơ vàng”

Qua các hội thi do cô tổ chức hay nhà trường tổ chức cũng là một cơ hội để cô và trẻ có thời gian rèn luyện cũng như thể hiện tài năng của mình Để chuẩn bị tham gia vào hội thi cô và trẻ phải tập trung rèn luyện để tham gia Qua đây giáo viên sẽ tìm kiếm được những tài năng nhí có khả năng thể hiện tốt âm điệu nhịp điệu của bài thơ Trẻ sẽ được cô tập luyện sửa sai cách thể hiện âm điệu ngữ điệu giọng cũng như nhịp điệu của bài thơ, đồng dao hay ca dao

(Video cô cho trẻ đọc thơ trong hội thi)

Cũng qua hình thức hội thi cô giáo có thể lôi cuốn được cả những người thân trong gia đình trẻ cùng tham gia Chính vì vậy nó sẽ có hiệu quả lớn hơn trong việc rèn trẻ cảm nhận âm điệu nhịp điệu của bài thơ

6 Giải pháp 6: Phối hợp với phụ huynh rèn trẻ ở nhà

Ngoài việc giáo viên cung cấp kiến thức, hệ thống hóa kiến thức cho trẻ ở trên lớp Để có hiệu quả cao hơn giáo viên cần biết tận dụng mọi cơ hội để rèn trẻ Vậy nên phối hợp với phụ huynh rèn trẻ là biện pháp rất tốt Trong các giờ đón trả trẻ tôi thường trao đổi với phụ huynh tình hình học tập của các cháu Tôi cung cấp cho phụ huynh thông tin về lịch học, chương trình học của tửng tuần Ngoài ra tôi còn thông tin trao đổi với phụ huynh nội dung bài thơ, đồng dao, ca dao và cách đọc để phụ huynh có thể nắm

rõ, hiểu rõ và có thể đọc lại cùng con mình khi ở nhà Tôi thấy làm tốt điều này rất có hiệu quả vì những phụ huynh nào quan tâm đúng mức tới con em mình thì hiệu quả sẽ nhìn thấy ngay Ngày hôm sau khi trẻ đến lớp trong giờ đón trẻ nếu có cơ hội tôi sẽ hỏi lại trẻ trò chuyện gợi ý để trẻ có thể đọc lại bài thơ cho cô nghe, bạn nghe

III Kết quả thực hiện

1.Khả năng áp dụng của giải pháp:

Trong quá trình nghiên cứu và tiến hành áp dụng " Giải pháp dạy trẻ 5-6 tuổi cảm nhận đúng âm điệu của thơ ca" Tôi đã thu được kết quả rất khả quan và phổ biến kinh

nghiệm cho đồng nghiệp ở trường cùng ứng dụng trong việc rèn cách thể hiện cho trẻ trong trường đạt hiệu quả hơn

Mặt khác, tôi tiếp xúc nghiên cứu đề tài này để góp phần nhỏ bé của mình vào việc rèn phát âm, sửa ngọng, cách diễn đạt cho trẻ mẫu giáo nói riêng và cho sự nghiệp giáo dục trẻ mầm non nói chung nhằm đáp ứng được yêu cầu đổi mới hình thức tổ chức

và phương pháp giáo dục trẻ, chất lượng cho trẻ làm quen văn học ở các trường Mầm non được nâng cao hơn

Giải pháp này đã được ứng dụng có hiệu quả trong toàn trường Tôi mong rằng nó

sẽ được ứng dụng rộng rãi hơn trên phạm vi toàn huyện để góp phần bé nhỏ vào việc nâng cao chất lượng giáo dục trẻ hiện nay

2.Hiệu quả lợi ích thu được do áp dụng giải pháp:

*Đối với trẻ

Với những biện pháp như trên tôi đã vận dụng vào tình hình thực tế một cách hợp

lí và mang lại kết quả cho trẻ trong giờ hoạt động làm quen văn học đạt được nhiều thành quả đáng khích lệ

Cuối năm học trẻ lớp tôi có những chuyển biến rõ nét cụ thể:

được khảo sát

Số trẻ đạt đầu năm

Số trẻ đạt cuối năm

Đánh giá

1 Trẻ hứng thú và

thể hiện được

đúng âm điệu của

thơ ca

36%

2 Trẻ đọc rõ ràng,

mạch lạc và diễn

cảm

36%

*Đối với phụ huynh

Với Phụ huynh đã có cái nhìn nhận tốt hơn về năng lực của con em mình từ đó có những đóng góp tích cực đối với các hoạt động của lớp, sưu tầm đồ dùng, đồ chơi giúp

đỡ và phối hợp với giáo viên chủ nhiệm để giúp trẻ ngày càng tiến bộ

*Đối với cô:

Sau thời gian nghiên cứu và ứng dụng đề tài bản thân tôi thấy mình có thêm kinh nghiệm cũng như linh hoạt hơn trong quá trình tổ chức cho trẻ làm quen văn học

Đề tài đã được ứng dụng ngay trên tiết học làm quen văn học mà tôi còn ứng dựng các môn học khác tận dụng mọi lúc, mọi nơi, trong sinh hoạt hàng ngày của trẻ, tận dụng các cơ hội tùy từng điều kiện và rèn trẻ, uốn nắn trẻ để nâng cao chất lượng làm quen văn học chữ viết trong lớp

IV Kết luận:

1 Kết luận chung:

Với yêu cầu ngày càng cao của chương trình chăm sóc giáo dục trẻ phát triển 1 cách toàn diện, vươn lên chủ khoa học, làm chủ nhân của đất nước sau này thì việc đổi mới phương pháp, sáng tạo trong công tác là việc làm hết sức cần thiết đối với giáo viên khi tiến hành một hoạt động cho trẻ làm quen tác phẩm văn học, qua thời gian nghiên cứu và ứng dụng giải pháp trên tôi nhận thấy rằng trẻ mẫu giáo hoàn toàn có khả năng cảm nhận âm điệu và nhịp điệu của thơ ca Tuy nhiên để tiết học đạt kết quả cao thì yêu cầu

cô giáo còn phải có một số điểm sau Trước hết cô phải có những hiểu biết về đặc điểm tâm lý trẻ để trẻ có thể vận dụng biện pháp và đề ra những biện pháp phù hợp với đối tượng trẻ để phát huy tính độc lập sáng tạo ở trẻ Cô giáo khuyến khích trẻ thực hiện nhiệm vụ học tập chứ không nên áp đặt cho trẻ như Cách diễn ngôn ngữ, cách thể hiện điệu bộ, cử chỉ cho phù hợp Cô phải là người thể hiện giọng đọc thơ của mình đúng âm điệu, nhịp điệu của bài thơ Một điểm nữa không thể thiếu đó là cô giáo cần phải có lòng nhiệt tình, gần gũi thương yêu trẻ, gợi ý và động viên trẻ phát huy hết khả năng sáng tạo của mình

Nếu tất cả các cô giáo đều làm tốt những yêu cầu trên đây tôi tin rằng năng lực sáng tạo thông qua tiết học "đọc thơ" và khả năng tự tham gia vào hoạt động văn học nghệ thuật, thái độ sáng tạo ngôn ngữ ở trẻ sẽ được nâng lên một bước mới và tôi tin rằng trẻ mẫu giáo sẽ ngày một thông minh hơn, sáng tạo trong cách thể hiện hơn Sau này trẻ sẽ

có ý thức học tập tốt hơn Như vậy chúng ta sẽ góp phần không nhỏ vào việc giáo dục trẻ ngay từ tuổi ấu thơ

2.Bài học kinh nghiệm:

Qua kết quả đạt được của giải pháp bản thân tôi rút ra được bài học kinh nghiệm sau: Cần cho trẻ hoạt động trong môi trường nghệ thuật phong phú