Thuyết trình về: THỊ TRƯỜNG tài CHÍNH

CDV Tài chính – Ngân hàng là một ngành khá là rộng, liên quan đến tất cả các dịch vụ giao dịch, luân chuyển tiền tệ. Vì vậy có rất nhiều các lĩnh vực chuyên ngành hẹp. Ngành Tài chính – Ngân hàng chia thành nhiều lĩnh vực khác nhau: Chuyên ngành Tài chính, chuyên ngành Ngân hàng, chuyên ngành Phân tích tài chính, Quỹ tín dụng…

BÁO CÁO THUYẾT TRÌNH

 Lời cảm ơn 

………

Nhơn Trạch cùng tất cả các giáo viên đã tận tình giảng dạy và giúp đỡ chúng em trong suốt quá trình học tập, nghiên cứu.

 Chúng em xin trân trọng cảm ơn lãnh đạo, giáo viên và học sinh trường Cao Đẳng Nghề Khu Vực Long Thành – Nhơn Trạch đã dành thời gian quý báu của mình để trả lời các câu hỏi, tìm kiếm và cung cấp tư liệu, tư vấn, giúp đỡ chúng em hoàn thành tiểu luận này  Chúng em xin bày tỏ lòng biết ơn sâu sắc đến thầy Trần Hoa Quỳnh người đã trực tiếp giảng dạy và hướng dẫn tạo mọi điều kiện thuận lợi giúp đỡ chúng em trong quá trình thực hiện đề tài.

 Chúng em xin cảm ơn các bạn độc giả đã dành chút thời gian quý báu để theo dõi bài tiểu luận này và rất mong nhận được sự góp ý của các bạn.

bài tiểu luận của chúng em không tránh khỏi những khiếm khuyết Chúng em mong được sự góp ý của các thầy cô trong bộ môn tài chính để có thể hoàn thành bài tiểu luận này Xin chân thành cảm ơn!

Mục Lục

Trang

Tài Liệu Tham Khảo 5

Giải Thích Thuật Ngữ 6

A LỜI MỞ ĐẦU 7

B NỘI DUNG 8

Chương 1: KHÁI NIỆM THỊ TRƯỜNG TÀI CHÍNH VÀ NHỮNG VẤN ĐỀ VỀ TTTC 8

1 Tiền đề ra đời và tồn tại của TTTC 8

2 Khái niệm TTTC 9

3 Những vấn đề về TTTC ở Việt Nam 10

4 Các công cụ tài chính 15

5 Các công cụ của thị trường vốn 20

Chương 2: VAI TRÒ CỦA TTTC TRONG NỀN KINH TẾ THỊ TRƯỜNG Ở VIỆT NAM 21

1 TTTC có vai trò quan trọng trong việc huy động và cung cấp các nguồn lực tài chính để phục vụ nhu 21

cầu phát triển kinh tế và xã hội 2 TTTC là công cụ quan trọng của Nhà nước thực hiện các chính sách tài chính và chính sách tiền tệ 21

Nhằm điều hành và quản lý tốt hơn nền kinh tế thị trường 3 TTTC có vai trò kiểm soát về luồng dịch chuyển tài chính từ đó có cơ cấu phân bổ hợp lý các nguồn 22

lực của nhà nước theo ngành nghề phù hợp 4 Ưu điểm và nhược điểm của TTTC trong nền kinh tế thị trường Việt Nam 22

Chương 3: MỘT SỐ GIẢI PHÁP NHẰM THÚC ĐẨY THỊ TRƯỜNG TÀI CHÍNH TRONG NỀN KINH TẾ 24

THỊ TRƯỜNG VIỆT NAM 1 Các kiến nghị đối với nhà nước đẩy mạnh lưu thông tàichính 24

2 Giải pháp đối với việc phát triển và hoàn thiện thị trường tín dụng 24

3 Giải pháp cho thị trường chứng khoám Việt Nam 25

4 Giải pháp về kinh tế đối ngoại thu hút vốn nước ngoài đi qua TTTC 25

C KẾT LUẬN 26

Tài Liệu Tham Khảo

1 Giáo trình tài chính của trường Đại học Quản lý và kinh doanh

2 Thời báo kinh tế Việt Nam

3 Tạp chí tài chính Báo đầu tư chứng khoán

4 Một số thông tin trên mạng Internet.

Giải Thích Thuật Ngữ

 TTTC: Thị Trường Tài Chính

 CNH-HĐH: Công Nghiệp Hóa – Hiện Đại Hóa

 NHTM: Ngân Hàng Thương Mại

 NHNN: Ngân Hàng Nhà Nước

 TP.HCM: Thành Phố Hồ Chí Minh

 SGDCK Việt Nam: Sở Giao Dịch Chứng Khoán Việt Nam

 NHTW: Ngân Hàng Trung Ương

 DNNN: Doanh Nghiệp Nhà Nước

 GDP: Trong kinh tế học, tổng sản phẩm nội địa, tức tổng sản phẩm quốc

nội hay GDP (viết tắt của Gross Domestic Product) là giá trị thị trường của tất cả hàng hóa và

dịch vụ cuối cùng được sản xuất ra trong phạm vi một lãnh thổ quốc gia trong một thời kỳ nhất

định(thường là một năm).

A PHẦN MỞ ĐẦU

Ngày nay, trong xã hội hiện đại đặc biệt là sự phát triển như vũ bão của công nghệ

thông tin “nơi diễn ra quá trình trao đổi, mua bán” Hoạt động trên thị trường tài chính diễn

ra hết sức sôi động, thậm chí ra quyết định phải tính đến một phần của giây, đứng trên góc

độ này thì kinh doanh trên trị trường tài chính thực ra là kinh doanh thông tin Thị trường tài chính được ra đời và phát triển một cách nhanh chóng và cùng với những công nghệ thông tin như vậy thì ngày nay thị trường tài chính đặc biệt được quan tâm

Công cuộc đổi mới kinh tế của đất nước ta từ nền kinh tế tập trung quan liêu bao cấp sang nền kinh tế thị trường Trong những năm qua đã và đang kéo theo hàng loạt những thay đổi tích cực tạo nên những cơ sở quan trọng ban đầu để phát triển thị trường tài chính (TTTC) nhằm đảm bảo sự tăng trưởng và phát triển kinh tế một cách bền vững

Xuất phát từ chiến lược phát triển kinh tế xã hội đến năm 2020 với mục tiêu trọng tâm là thực hiện CNH- HĐH thì nhu cầu vốn cho đầu tư phát triển là rất lớn Vì vậy, tiếp tục phát triển TTTC Việt Nam là một trong những mục tiêu và định hướng chiến lược của Đảng và Nhà nước ta Sự phát triển của TTTC được coi là một nhân tố tích cực trong việc tìm lời giải cho bài toán tăng trưởng kinh tế của một đất nước Do vậy làm rõ vai trò của TTTC đối với sự phát triển kinh tế mang ý nghĩa quan trọng trong hoạch định chính sách cũng như trong các quan hệ kinh tế - xã hội theo hướng đã định

Để góp một ý kiến chung vào việc tìm hiểu nghiên cứu TTTC cũng là để nâng cao hơn nữa khả năng chuyên ngành mình đang học Em đã chọn đề tài: "Thị trường tài chính và vai trò của nó trong nền kinh tế thị trường Việt Nam"

B NỘI DUNG

CHƯƠNG 1: KHÁI NIỆM THỊ TRƯỜNG TÀI CHÍNH VÀ NHỮNG VẤN ĐỀ VỀ TTTC:

1 Tiền đề ra đời và tồn tại của TTTC:

Tài chính thị trường tài chính chỉ ra đời và tồn tại trong những điều kiện lịch sử nhất định Lịch sử phát triển của loài người là quá trình vận động và nâng cao các hình thức lao động, đó là sự phân công lao động dẫn đến việc một hay một nhóm người trong

xã hội chỉ tập trung làm một hay một số việc nhất định, từ đó quá trình lao động, sản xuất được chuyên môn hoá Tuy nhiên sản phẩm sản xuất ra không chỉ thoả mãn nhu cầu cho

cả cộng đồng Khi sản xuất đã phát triển, khi xã hội xuất hiện sự trao đổi hàng hoá thì

theo đó tiền tệ cũng xuất hiện Nó là vật trung gian quy ước giá trị của hàng hoá

Nền kinh tế hàng hoá - tiền tệ ngày càng phát triển thì các hình thức sử dụng tiền tệ càng được mở rộng và nâng cao, để đáp ứng nhu cầu xã hội, khi nhà nước ra đời tiền tệ được các chủ thể sử dụng vào việc tham gia phân phối sản phẩm xã hội và thu

nhập quốc dân để tạo nên các quỹ tiền tệ phục vụ cho mục đích riêng các chủ thể

Như vậy, tài chính phản ánh các quan hệ kinh tế nảy sinh trong phân phối của cải xã hội dưới hình thức giá trị, là một bộ phận của các quan hệ phân phối xã hội

2 Khái niệm TTTC:

Trong bất kì xã hội nào, khi có những người tích luỹ được một số tài sản nhưng không sử dụng hết trong tiêu dùng, cũng không biết cách kinh doanh Trong khi đó có nhiều người khác thiếu vốn để thực hiện hoạt động kinh doanh của mình họ phải vay tiền để thoả mãn nhu cầu nhất là trong kinh tế thị trường Để giải quyết mâu thuẫn này thì phải có sự giao lưu giữ các luồng vốn đó Nhưng để các luồng vốn này nhanh chóng đến nơi cần thiết mà hao phí vật chất nhỏ nhất thì phải

có trung gian tài chính sử dụng các nghiệp vụ đặc trưng của mình để hệ thống các mối liên kết đó Chính vì vậy TTTC ra đời

Vậy TTTC là tài chính mà ở đó diễn ra các hoạt động trao đổi mua bán quyền sử dụng các nguồn tài chính thông qua những phương thức giao dịch và công cụ tài chính nhất định

Việt Nam xếp thứ 52 về tốc độ phát triển của thị trường tài chính

3 Những vấn đề về TTTC ở Việt Nam:

a) Cơ cấu của TTTC:

Có nhiều cách phân loại dựa theo các tiêu thức khác nhau, nếu căn cứ vào thời hạn các hàng hóa trên thị trường có thể chia thành thị trường vốn và thị trường tiền tệ, nếu căn cứ vào mức độ rộng rãi của các chủ thể tham gia có thể chia thành thị trường sơ cấp và thị trường thứ cấp, nếu căn cứ vào tiêu thức huy động vốn của các chủ thể thì lại chia thành thị trường nợ và thị trường vốn cổ phần Tuy vậy, cơ cấu TTTC của mỗi nước được tổ chức thực hiện một cách khác nhau Ở Việt Nam, để phù hợp với việc thực hiện chức năng quản lý vĩ mô của Nhà nước, TTTC được nâng lên chính vì vậy

mà nó bao trùm cả 2 bộ phận cấu thành là thị trường tiền tệ và thị trường vốn.

* Công cụ của thị trường vốn

- Cổ phiếu

- Vay thế chấp

- Trái khoán công ty

- Chứng khoán chính phủ

b) Bước phát triển của TTTC ở Việt Nam:

Do điều kiện là nước đang phát triển, TTTC Việt Nam nhìn chung chưa đạt

quy mô và trình độ cao như các nước có nền kinh tế thị trường ở mức hoàn hảo

Tuy nhiên đã có sự hình thành dẫn đến các yếu tố của TTTC, nổi lên rõ nhất là

thị trường tiền tệ với các nghiệp vụ huy động và cho vay vốn của hệ thống NHTM

quốc doanh và cổ phần hoặc việc phát hành trái phiếu kho bạc của nhà nước

* Sự phát triển của thị trường tài chính Việt Nam

Cho đến nay thị trường tài chính Việt Nam chưa phát triển - song thị trường tiền tệ (giao dịch vốn ngắn hạn) đã được tổ chức và đi vào hoạt động, như thị trường tiền gửi (thị trường tín dụng, thị trường cho vay ngắn hạn), thị trường nội tệ liên ngân hàng, thị trường ngoại tệ liên ngân hàng, thị trường hối đoái giao dịch các loại ngoại tệ), thị trường tín phiếu kho bạc

l - Thị trường tiền gửi (thị trường cho vay ngắn hạn)

Đây là thị trường cổ điển nhất và phổ biến nhất tại Việt Nam, bao gồm hoạt động tín dụng

ngân hàng truyền thống, như huy động tiền gửi các loại và cung ứng tín dụng ngắn hạn, trung và dài hạn đối với nền kinh tế quốc dân Về phương diện vốn và bán vốn của các ngân hàng thương mại và của các tổ chức tín dụng khác, trong những năm gần đây đều có sự tăng tiến về lượng, phong phú về thể loại, và sự nâng cao không ngừng về chất lượng Cho đến nay thị trường tiền gửi đã được cải thiện nhiều, nhiều hình thức huy động vốn mới ở NHTM được đưa vào áp dụng để tạo ra nguồn vốn trung và dài hạn, như tiền gửi tiết kiệm, xây dựng nhà ở, phát hành trái phiếu NHTM, … Hoạt động được phát triển cả về số lượng và loại hình Hiện nay, khối lượng tín dụng của các NHTM đã tăng gấp nhiều lần so với những năm đầu đổi mới để đáp ứng vốn cho sự tăng trưởng kinh tế Các NHTM không chỉ cho vay mà còn mở ra nhiều hoạt động để phục vụ khách hàng, như tổ chức các nghiệp vụ thuê mua, kinh doanh ngoại tệ, dịch vụ tư vấn đầu tư…

- Thị trường nội tệ liên ngân hàng

Giao dịch giữa các NHTM với ngân hàng nước ngoài, ngân hàng liên doanh để cho vay qua lại lẫn nhau bù đắp thiếu hụt vốn tạm thời Thị trường này được hình thành tại Hà Nội và đi vạo hoạt động từ năm 1994 nhằm giải quyết nhu cầu vốn tín dụng giữa các NHTM trước khi vay tái chiết khấu ở NHNN Có như vậy NHNN mới thực hiện được nguyên lý là "người cho vay cuối cùng của nền kinh tế tham gia vào thị trường này các NHTM nước ngoài và các ngân hàng liên doanh có vai trò quan trọng, vì họ là những ngân hàng cho các NHTM quốc doanh trong nước nay với doanh số lớn Việc vay mượn trên thị trường này là tự nguyện và theo lãi suất thoả thuận Hoạt động của thị trường tiền tệ liên ngân hàng Việt Nam chưa phát triển sôi động, hưa trở thành giao điểm hội tụ và định hướng chuyển dịch các dòng vốn nhàn rỗi giữa các NHTM, nhất là chưa có loại lãi xuất cơ bản - lãi xuất cho vay giữa các NHTM

l - Thị trường ngoại tệ liên ngân hàng

Thị trường này đi vào hoạt động từ 15/10/1994 với các thành phần tham gia là các NHTM quốc doanh và cổ phần, ngân hàng liên doanh và ngân hàng nước ngoài thông qua chi nhánh của

họ ở Việt Nam Việc mua bán ngoại tệ trên thị trường ngoại tệ liên ngân hàng có vai trò quan trọng trong việc xác lập tỷ giá hối đoái thị trường giữa các NHTM Tỷ giá này sẽ là cơ sở để NHNN xác định tỷ giá hối đoái chuẩn hàng ngày Thị trường này sớm có tại TP.HCM kể từ khi nền kinh tế mở cửa và ngày càng phát triển sôi động

- Thị trường tín phiếu kho bạc

Được triển khai thí điểm trong tháng 12 năm 1994 và đầu năm 1995 đã đi vào hoạt động

chính thức; NHNN phối hợp với Bộ Tài chính thực hiện đấu giá tín phiếu kho bạc là một loại trái phiếu do Nhà nước phát hành với lãi suất cố định và thời hạn ấn định trước nhằm huy động vốn để

bổ sung ngân sách nhà nước Tín phiếu kho bạc được phát hành nhằm bù đắp thâm thủng ngân sách và giải quyết thiếu hụt tạm thời Như vậy ngay cả khi có bội thu ngân sách cần phát hành tín phiếu kho bạc Trên thị trường Việt Nam, tín phiếu kho bạc là công cụ phát hành rộng rãi và phổ biến nhất, an toàn nhất

* Sự phát triển của thị trường vốn ở Việt Nam

- Thị trường chứng khoán

Là hình thức thu hút vốn đầu tư của nước ngoài một cách đơn giản và hiệu quả và đó cũng là một công cụ quan trọng nhất làm giảm áp lực lạm phát và thúc đẩy doanh nghiệp làm ăn có hiệu quả hơn

Để thúc đẩy quá trình phát triển TTTC Việt Nam, Chính phủ đã thành lập uỷ ban chứng khoán quốc gia vào năm 1998 Uỷ ban này đã xúc tiến hàng loạt các hoạt động tạo điều kiện cho việc hình thành và phát triển thị trường chứng khoán Việt Nam Trung tâm giao dịch chứng khoán ở TP.HCM được thành lập vào tháng7/1998 là bước đi đầu tiên để tiến tới thành lập SGDCK Việt Nam

Một sự kiện đáng ghi nhớ và có ý nghĩa trong đời sống kinh tế - chính trị - xã hội của Việt Nam trong năm 2000 là việc khai trương trung tâm giao dịch chứng khoán TP HCM vào ngày 20/7/2000 Sauđó 8 ngày, 28/7/2000, vào lúc 11h phiên giao dịch đầu tiên của thị trường chứng khoán Việt Nam được thực hiện và được đánh giá là thành công ngoài dự kiến Đây là một mốc son quan trọng trong tiến trình hình thành và phát triển thị trường tài chính Việt Nam với

nỗ lực đưa thị trường chứng khoán vào hoạt động, tạo thêm một kênh huy động vốn hữu hiệu cho sự nghiệp CNH-HĐH nền kinh tế đất nước

- Thị trường vay thế chấp (thị trường cho vay dài hạn có cầm cố bất động sản)

Hoạt động này, hiện nay vẫn chưa tách hẳn thành một thị trường riêng biệt vì NHTM

nào ở Việt Nam khi cho vay cũng đều yêu cầu thế chấp bất động sản thay vì thế hàng hoá

như ở các nước

- Thị trường tín dụng thuê mua hoặc cho thuê tài chính

Thị trường này mới bắt đầu hình thành ở Việt Nam với 3 công ty liên doanh Để phát

triển thị trường vốn đòi hỏi phải xây dựng được 30 đến 50 công ty tín dụng thuê mua

chuyên ngành và đa ngành Chính phủ cần dành những ưu đãi về thuế cho loại hình công

ty mới này Trong một thời gian nhất định để khích lệ những người đi tiên phong, mở

đường cho thị trường tài chính Việt Nam phát triển

4 Các công cụ tài chính:

Tại sao khi phân tích các nhân tố ảnh hưởng đến lãi suất của các công cụ tài chính trong nền kinh tế thị trường chúng ta cần thiết phải tìm hiểu đặc điểm của các công cụ tài chính? Thực tế đã chứng minh rằng nền kinh tế càng phát triển thì các hình thức thanh toán nợ cũng phát triển tương xứng, di đó mà sự đa dạng hóa các công cụ tài chính sẽ được đề cập đến dưới đây Nhưng để trả lời câu hỏi trên chúng ta cần thiết phải nhận thấy rằng hàng hóa trên trị trường tài chính cũng giống như trên các thị trường khác cũng có những nét riêng biệt của nó Tức là mỗi nhân tố ảnh hưởng

có thể chỉ ảnh hưởng đến một hay một nhóm các công cụ này mà không ảnh hưởng đến các công

cụ khác, thậm chí với những diễn biến nhất định thì có lợi cho công cụ này nhưng lại không có lợi cho công cụ khác

Một ví dụ điển hình là nguyên nhân gây ra sụp đổ thị trường cổ phiếu Hoa Kỳ vào “ngày thứ hai đen tối” 19/07/1987 lại là nguyên nhân làm cho trái khoán kho bạc trở nên hấp dẫn, cầu về trái khoán kho bạc tăng vọt kết quả là sự chêch lệch lãi suất giữa trái khoán của công ty kém tín nhiệm với trái khoán của kho bạc lên đến 6% Hay nói cách khác thì những công cụ trên thị trường tài chính hoàn toàn có thể coi là những hàng hóa thay thế cho nhau Do đó các nhân tố ảnh hưởng thuận chiều đối với mọi trái khoán nên cần thiết phải tìm hiểu từng loại công cụ tài chính

Nếu xem xét thị trường tài chính theo cách phân loại như trên thành thị trường tiền tệ và thị trường vốn thì 2 loại thị trường này cũng có những công cụ riêng của nó

4.1 Các công cụ trên thị trường tiền tệ

Đó là các công cụ tài chính ngắn hạn, kỳ hạn thường dưới 1 năm (hay 1 năm) Có thể chia ra thành các công cụ chiết khấu và các công cụ mang lãi suất