THUYẾT MINH mô tả GIẢI PHÁP và kết QUẢ THỰC HIỆN SÁNG KIẾN

Tuy nhiên các giải pháp đó chưa thực hiện đồng bộ, chưa đi vào chiều sâu nên hiệu quả chưa cao, cụ thể: - Môi trường cho trẻ hoạt động còn nghèo nàn, đồ dùng để phục vụ cho hoạt động tạ

CỘNG HÒA XÃ HỘI CHỦ NGHĨA VIỆT NAM

Độc lập – Tự do – Hạnh phúc

THUYẾT MINH MÔ TẢ GIẢI PHÁP

VÀ KẾT QUẢ THỰC HIỆN SÁNG KIẾN

1 Tên sáng kiến: Một số giải pháp nâng cao chất lượng hoạt động tạo hình

cho trẻ 4-5 tuổi ở Trường Mầm non Thị trấn Thắng - Hiệp Hòa- Bắc Giang

2 Ngày sáng kiến được áp dụng lần đầu hoặc áp dụng thử: Ngày 09

tháng 9 năm 2020 đến ngày 30 tháng 7 năm 2020

3 Các thông tin cần bảo mật: Không

4 Mô tả các giải pháp cũ thường làm

Đối với việc giáo dục phát triển nhân cách toàn diện cho trẻ em hoạt động tạo hình có một vị trí rất quan trọng Hoạt động tạo hình là một hoạt động có đầy

đủ điều kiện để đảm bảo sự tác động đồng bộ lên mọi mặt phát triển của trẻ em

về đạo đức, trí tuệ, thẩm mĩ, thể chất, lao động. Biết được tầm quan trọng đó, Trong nhiều năm qua tôi rất quan tâm và áp dụng một số giải pháp để nâng cao chất lượng hoạt động tạo hình cho trẻ Tuy nhiên các giải pháp đó chưa thực hiện đồng bộ, chưa đi vào chiều sâu nên hiệu quả chưa cao, cụ thể:

- Môi trường cho trẻ hoạt động còn nghèo nàn, đồ dùng để phục vụ cho hoạt động tạo hình còn hạn chế: chưa có giá vẽ, các loại nguyên vật liệu cho trẻ hoạt động còn chưa phong phú, đa dạng, chưa phát huy hết khả năng sáng tạo của trẻ

- Các phương pháp hoạt động tạo hình lâu nay đang được sử dụng còn mang tính áp đặt, dập khuôn theo mẫu, chưa có điều kiện đưa trẻ đi trải nghiệm được nhiều

- Việc tận dụng môi trường xung quanh để tạo cảm xúc thẩm mỹ cho trẻ

và việc tìm kiếm các nguyên vật liệu sẵn có để đưa vào hoạt động tạo hình của trẻ còn hạn chế

Khả năng chú ý của trẻ chưa cao, không đều, không ổn định vì vậy nên trẻ chưa chú ý đến hướng dẫn của cô và chưa thực sự tích cực trong hoạt động tạo, một số trẻ chưa mạnh dạn, tự tin tự tin trong các hoạt động tạo hình

Kiểm tra các cháu kĩ năng tạo hình tạo ra sản phẩm như: Vẽ, xé dán, nặn, chưa chú ý sự sáng tạo và thể hiện bố cục trên sản phẩm, chưa biết phối hợp các mảng màu, và các nguyên vật liệu khác nhau, sản phẩm của trẻ còn đơn điệu Một số phụ huynh tuy cũng có quan tâm đến việc học của trẻ song phương pháp dạy trẻ chưa đúng như: cầm tay trẻ vẽ, vẽ sẵn cho trẻ tô màu…

5 Sự cần thiết phải áp dụng giải pháp sang kiến

Đối với việc giáo dục và phát triển nhân cách cho trẻ ngay lứa tuổi mầm non, hoạt động tạo hình đóng vai trò vô cùng quan trọng trong sự phát triển của trẻ nhỏ Thông qua tạo hình trẻ được thử sức trong việc thể hiện và sáng tạo thế giới riêng theo tư duy của mình, phát triển ở trẻ khả năng quan sát, trí tưởng tượng, sáng tạo từ đó sẽ làm phát triển tình cảm thẩm mỹ cho trẻ Chính

vì vậy việc thực hiện tốt các hoạt động tạo hình trong trường Mầm non sẽ góp phần không nhỏ vào việc nâng cao chất lượng giáo dục nhằm phát triển toàn diện cho trẻ, là phương tiện phát triển thẩm mỹ cho trẻ rất hữu hiệu, hình thành các phẩm chất kỹ năng ban đầu của trẻ Hoạt động tạo hình giúp trẻ phản ánh lại thế giới xung quanh một các tích cực, biết yêu quý và trân trọng cái đẹp (tình yêu con người, yêu thiên nhiên, con vật, cỏ cây hoa lá….) Nó là phương tiện giúp cô và trẻ trong việc tổ chức hoạt động của các môn học khác có liên quan trong chương trình dạy học của lứa tuổi mầm non, có ảnh hưởng mạnh

mẽ tới cuộc sống hàng ngày của trẻ Hoạt động tạo hình là một hoạt động có đầy đủ điều kiện đảm bảo sự tác động đồng bộ lên mọi mặt phát triển của trẻ

em về đạo đức, trí tuệ, thẩm mỹ, thể chất và hình thành các phẩm chất kỹ năng ban đầu của con người

Mặt khác thông qua hoạt động tạo hình trẻ được thử sức mình trong việc thể hiện và sáng tạo thế giới riêng theo tư duy của mình Hoạt động tạo hình phát triển ở trẻ khả năng quan sát, trí tưởng tượng sáng tạo, khả năng phối hợp giữa tay và mắt, hoàn thiện một số kĩ năng cơ bản (vẽ, nặn, cắt dán, xé dán, gấp, phối màu…) nó giúp trẻ tìm hiểu, khám phá và thể hiện một cách sinh động những gì

chúng nhìn thấy trong thế giới xung quanh, gây cho chúng những rung động cảm xúc, tình cảm tích cực Những sản phẩm trẻ tạo ra rất đơn giản ngộ nghĩnh sinh động trẻ biết đánh giá khái quát cao, trẻ phản ánh ấn tượng của bản thân không phụ thuộc vào thực tế Trẻ rất thích sử dụng màu sắc sực sỡ mang tính chất phản ánh biểu tượng Mỗi sản phẩm của trẻ mang một nội dung một tên gọi khác nhau Trẻ tham gia vào hoạt động tạo hình đã giúp trẻ hình thành được đức tính tốt như yêu cái đẹp và mong muốn tạo ra cái đẹp

Xuất phát từ đặc điểm trên tôi nhận thấy nhiệm vụ quan trọng của cô giáo mầm non cần phải làm gì? Làm như thế nào? Việc dạy trẻ không phải đơn giản chỉ là thực hiện theo đề tài cho sẵn của cô mà phải tạo cho trẻ hứng thú thật sự trong giờ học, trẻ có thể sáng tạo theo ý hiểu của trẻ, những gì trẻ nhìn thấy, trẻ cảm nhận được Có như vậy sản phẩm của trẻ làm ra mới là một tác phẩm nghệ thuật

Trước những biện pháp đã thực hiện hằng năm, tôi thấy thực sự chưa có hiệu quả Do đó tôi đã chú trọng sử dụng đồng bộ các biện pháp nhằm khắc phục hạn chế của biện pháp cũ để nâng cao chất lượng hoạt động tạo hình cho trẻ ở trường mầm non

6 Mục đích của giải pháp sáng kiến

Khi tiến hành nghiên cứu đề tài này, mục đích của tôi là tìm ra những giải pháp hữu hiệu nhất để nâng cao chất lượng hoạt động tạo hình cho trẻ 4-5 tuổi tại trường Mầm non Thị trấn Thắng- Hiệp Hòa- Bắc Giang, góp phần nâng cao chất lượng chăm sóc giáo dục trẻ

7 Nội dung:

7.1 Thuyết minh giải pháp mới hoặc cải tiến

Giải pháp 1 Tạo môi trường phong phú, đa dạng giúp trẻ hoạt động tạo hình tốt nhất

Môi trường hoạt động có một vai trò rất quan trọng đối với trẻ Môi trường kích thích, thúc đẩy, làm phong phú quá trình phát triển của trẻ và tạo điều kiện để trẻ sớm bộc lộ những khả năng tiềm ẩn của mình Sự phát triển này đạt được mức độ cao chỉ khi có sự tác động của một môi trường mang tính phát triển Tạo môi trường cho trẻ hoạt động và đồ dùng nguyên vật liệu đối với hoạt

động tạo hình có ý nghĩa rất quan trọng Sự tích cực tham gia hoạt động của trẻ phụ thuộc vào môi trường và nguyên vật liệu cho trẻ hoạt động Do đó tôi luôn quan tâm đến việc tạo môi trường tổ chức hoạt động cho trẻ

Môi trường hoạt động cho trẻ trong trường mầm non bao gồm:

*Với môi trường trong lớp: Ở các góc để gây ấn tượng cho trẻ tôi  

thường sưu tầm, thiết kế các hình ảnh ngộ nghĩnh đáng yêu, có màu sắc đẹp,   bố cục hợp lí và có tên thật gần gũi với trẻ

- Sắp xếp thiết bị, đồ chơi ở các góc chơi trong nhóm, lớp đảm bảo an toàn; tận dụng mọi điều kiện phù hợp với từng hoạt động tạo hình của trẻ để tạo

cơ hội cho trẻ được hoạt động ở mọi lúc, mọi nơi, tăng cường hoạt động tạo hình trong thời gian trẻ ở trường mầm non

- Khai thác, sử dụng hiệu quả các đồ dùng, đồ chơi cho trẻ phát triển hoạt động tạo hình Sắp xếp theo hướng mở (theo nhu cầu của trẻ) Các khu vực bố trí phù hợp, linh hoạt, tạo điều kiện dễ dàng cho trẻ tự lựa chọn và sử dụng đồ vật, đồ chơi, tham gia vào các góc chơi, đồng thời thuận lợi cho sự quan sát của giáo viên

Ví dụ: Trong lớp tôi bố trí sắp xếp đồ dùng, đồ chơi ở các góc được xắp xếp gọn gàng, bàn ghế sau mỗi hoạt động được xếp ngăn nắp Dễ lấy dễ thực hiện, Trong các giờ hoạt động tôi cũng chú ý bố trí hình thức cho trẻ thực hiện phong phú Ngoài ngồi bàn ghế hình chữ U hoặc ngồi theo dãy, tôi cũng thay đổi sang thực hiện theo nhóm, ngồi vòng tròn… giúp trẻ hứng thú

Hình ảnh các góc chơi được bố trí đẹp mắt

Ví dụ: Ở góc nghệ thuật tôi sưu tầm nhiều các nguyên vật liệu thiên nhiên, phế thải để khi hoạt động trẻ được làm tranh bằng nhiều nguyên vật liệu phế

thải không độc hại như: Bông, vỏ mo cau, lá khô, hoa khô, vỏ áo ngô, hoa quả khô, rễ si,…Tôi dùng một góc nhỏ ở góc nghệ thuật để trưng bày chính sản phẩm của trẻ theo từng chủ đề, trẻ được nhìn ngắm mỗi ngày tạo cho trẻ cảm giác mới lạ, thích thú, đồng thời nó cũng là động lực thúc đẩy trẻ có kỹ năng tạo hình yếu cố gắng tạo ra những sản phẩm tạo hình đẹp để được trưng bày như bạn Phụ huynh nhìn thấy rất thích khi sản phẩm của con em mình được trang trí

ở các góc của lớp

Hình ảnh sản phẩm của trẻ trưng bày ở góc tạo hình

* Với môi trường ngoài lớp: Để phát huy tối đa tác dụng của môi trường

hoạt động cho trẻ, tôi còn tạo thêm môi trường ngoài lớp học, tạo cho trẻ môi

trường rộng mở để trẻ được thỏa sức tưởng tượng, sáng tạo, trí tưởng tượng bay

xa hơn  

Ví dụ 2: Với giờ "hoạt động ngoài trời" tôi tạo môi trường cho trẻ bằng cách trang trí lên tường những hình ảnh ngộ nghĩnh, cho trẻ dùng phấn vẽ trên sân trường, trẻ thoả sức sáng tạo vẽ những ngôi nhà, bông hoa, con vật theo từng chủ đề đang học, trẻ sẽ cảm nhận được cái đẹp và mong muốn tạo thêm những sản phẩm đẹp khác

Hình ảnh môi trường ngoài lớp

*Sưu tầm và sử dụng nguyên vật liệu tạo hình lôi cuốn trẻ vào hoạt động

Khi thực hiện hoạt động tạo hình, nguyên vật liệu không thể thiếu được Vậy để việc hoạt động tạo hình có hiệu quả, việc sử dụng nguyên vật liệu tạo hình là vô cùng quan trọng Để làm được điều này, tôi phải lựa chọn chính xác các nguyên vật liệu bởi đây là phần tạo nên sản phẩm cuối cùng của trẻ

- Tôi thường sưu tầm , tìm kiếm những nguyên vật liệu là những loại đồ dùng, dụng cụ dễ kiếm Có thể trẻ tự kiếm như lá cây, phế liệu hư, vỏ hộp, thùng cattong, quần áo cũ, bông, vải vụn, vỏ ngao, vỏ hến, vỏ cây giấy, hồ dán, kéo, những nguyên vật liệu này dễ tìm, dễ kiếm và sẵn có ở địa phương

- Sự đa dạng của nguyên vật liệu tạo hình để lựa chọn, để khuyến khích khả năng sáng tạo của trẻ

- Để đảm bảo khi sử dụng nguyên vật liệu tạo hình tôi cân nhắc những điểm sau:

+ An toàn (không nhọn, không có cạnh sắc, không độc hại, )

+ Rẻ tiền (Những nguyên vật liệu sẵn có ở địa phương)

+ Dễ kiếm, tận dụng: Vỏ ốc, hến, hạt na, bưởi, len

+ Dễ bảo quản hay cất giữ

+ Dễ cầm (phù hợp với tay của trẻ)

+Dễ cung cấp kinh nghiệm bao gồm cả giác quan

+ Dễ sửa chữa

+ Tạo cơ hội cho trẻ lựa chọn và săp xếp nguyên vật liệu

+ Luôn quan sát sự tưởng tượng và sử dụng trí nhớ linh hoạt

- Vì từng đồ dùng, đồ chơi còn nhiều hạn chế tôi luôn huy động trẻ tìm kiếm nguyên vật liệu thiên nhiên, phế thải có sẵn ở địa phương

Ví dụ 1: Các vật liệu sưu tầm vào hoạt động của trẻ như: vỏ lạc, vỏ ngô, lá chuối khô, lá ép khô, hoa thông, cành cây khô cắt thành khúc, rễ cây si

Hình ảnh sưu tầm, tìm kiếm nguyên vật liệu từ thiên nhiên

Ví dụ 2: Chủ đề “ Thế giới động vật” tôi có thể dùng những lá cây ép vào cuốn sổ cho phẳng và để khô rồi cho trẻ làm tranh tạo hình con vật từ lá cây vỏ ngô làm những bông hoa, Hạt đậu, hạt lạc, vỏ cây, hoa thông cho trẻ bồi tranh con vật, đồ vật…, cây, len vụn, vải vụn làm tán cây, lá, hoa cỏ… cánh bèo tây làm con gà, cái đuôi là lá bèo, chân gà là 2 cái tăm cắm vào hay cái bồng dài làm

con chó Lá chuối làm con mèo Lá dừa làm chong chóng, con châu chấu, bẹ bắp ngô lá chuối khô làm búp bê…

Hình ảnh sản phẩm của trẻ làm các con vật từ nguyên vật liệu thiên nhiên

- Như vậy thông qua biện pháp này giúp trẻ tích cực tham gia vào hoạt động tạo hình thì bản thân tôi phải làm tốt công tác chuẩn bị, chuẩn bị từ tranh ảnh vật mẫu đến các nguyên vật liệu phù hợp và đủ với số lượng cho tất cả mọi trẻ đều được tham gia hoạt động Có như vậy thì giờ hoạt động mới đảm bảo, từ

đó sẽ thu được kết quả cao

Giải pháp 2: Tổ chức tiết học linh hoạt và đổi mới phương pháp dạy học để phát huy tính tích cực, chủ động sáng tạo của trẻ trong giờ hoạt động.

* Tổ chức tiết học nhẹ nhàng, linh hoạt  

Trong quá trình nghiên cứu đề tài, tôi thường đặt ra câu hỏi, làm thế nào

để giờ học tạo hình được hấp dẫn lôi cuốn trẻ. Để trả lời câu hỏi này, tôi đã không ngừng suy nghĩ, đưa các thủ thuật hấp dẫn vào tiết học, sao cho trẻ  

hoạt động thật thoải mái, không gò ép

Ví dụ: Với loại bài vẽ theo ý thích, chủ đề thế giới động vật, tôi sẽ trò chuyện với trẻ về những con vật mà trẻ thích như con mèo, con thỏ, con cá,  con gà Gợi ý cho trẻ nói lên ý định của mình thể hiện trên bức tranh đó, lựa  chọn theo sở thích các con vật mình muốn vẽ Sau đó tôi đặt câu hỏi gợi ý cho trẻ về cách vẽ nên con vật ấy, hướng trẻ nói về màu sắc hình dáng, cách vẽ  của các con vật theo ý hiểu của trẻ Khuyến khích trẻ làm những kỹ năng vẽ  đơn giản, phù hợp với bài như những nét xiên, nét thẳng, nét cong tròn  để  tạo nên bức tranh đẹp, đồng thời trong quá trình trẻ thực hiện tôi luôn động  viên trẻ kịp thời trẻ sẽ mạnh dạn, tự tin hoàn thành bài vẽ tốt hơn

Hình ảnh sản phẩm của trẻ

* Đổi mới phương pháp dạy học lấy trẻ làm trung tâm phát huy tính tích cực, chủ động sáng tạo của trẻ trong giờ hoạt động chung

- Trong các tiết học trước đây, việc sử dụng phương pháp dạy học phát huy tính tích cực, chủ động sáng tạo của trẻ còn hạn chế, do đó muốn thực hiện đổi mới dạy học thì trước hết bản thân phải ý thức được để từ bỏ phương pháp dạy học truyền thống, từ chủ yếu cô nói, trẻ làm, chuyển sang phương pháp đổi mới phát huy tính tích cực, chủ động sáng tạo của trẻ trong

giờ hoạt động theo phương châm: “Lấy trẻ làm trung tâm” Không nên quá lạm dụng mẫu, hay làm mẫu cho trẻ xem mà trước đó cần gợi ý trẻ suy nghĩ và tìm kiếm cách để thể hiện  

- Với từng bài dạy, loại tiết tôi đưa ra hệ thống câu hỏi đã chuẩn bị mang tính tư duy để kích thích sự tưởng tượng và phát triển trí tuệ của trẻ Câu hỏi mang tính chất logic từ dễ đến khó, không mang tính gò bó ép buộc trẻ để đàm thoại với trẻ một cách sôi nổi, đồng thời trẻ tích luỹ có hệ thống những biểu tượng tạo hình phong phú, trẻ bộc lộ suy nghĩ cảm nhận riêng của mình, phát huy được tính tích cực, chủ động, sáng tạo của trẻ Hệ thống câu hỏi không được vụn vặt mà phải đi vào các đặc điểm của bức tranh, nhấn mạnh chỗ trẻ cần quan tâm để ghi nhớ, từ đó giúp trẻ nắm được các kỹ năng cần thiết

- Trong giờ học tôi luôn chú ý bao quát lớp để tìm hiểu đặc điểm của   từng trẻ, gần gũi động viên, giúp đỡ những trẻ còn yếu kém, đưa trẻ vào hoạt   động với các bạn có nề nếp hơn, hứng thú hơn  

Ví dụ 1: Trong giờ dạy trẻ nặn củ cà rốt Tôi kể cho trẻ nghe một câu chuyện về chú Thỏ do lười biếng nên chẳng có gì ăn, hỏi trẻ điều gì sẽ xảy ra nếu thỏ không được ăn gì? Vậy là cả lớp sẽ cùng tạo ra những củ cà rốt ngon lành tặng cho thỏ nhé.Tôi khuyến khích trẻ suy nghĩ xem để nặn được củ cà rốt cần làm như thế nào, tôi cho trẻ cùng tự nặn, sau đó tổ chức cho trẻ thi đua theo nhóm (nhóm bạn trai, bạn gái), xem nhóm nào nặn được nhiều củ cà rốt nhất để tặng cho bạn thỏ Khi nhận xét sản phẩm tôi gợi ý để các bạn trai nhận xét sản phẩm của các bạn gái và ngược lại, đồng thời cho trẻ tự đánh giá nhận xét về sản phẩm của mình  

Ví dụ 2: Sau chuyến tham quan làng quê, với chủ đề Gia đình của bé,

cô sẽ cho trẻ tự lựa chọn cách mà trẻ tạo ra sản phẩm, có trẻ sẽ có được lựa chọn theo mong muốn của mình, có trẻ sẽ vẽ cánh đồng, có trẻ sẽ sử dụng hột hạt để tạo

ra bức tranh, có trẻ lại muốn xé dán

Hình ảnh sản phẩm của trẻ

*Giải pháp 3: Lồng ghép hoạt động tạo hình ở mọi lúc, mọi nơi.

Việc tích lũy các biểu tượng tạo hình cần phải thực hiện ở mọi lúc, mọi nơi và thông qua các hoạt động như: hoạt động ngoài trời, hoạt động vui chơi, hoạt động dạo chơi tham quan Giáo viên nên tạo điều kiện để trẻ tiếp xúc với đối tượng ở bất kỳ thời điểm nào để giúp trẻ khắc sâu và nhớ lâu kiến thức

Ví dụ 1: Khi cho trẻ dạo chơi ngoài trời tôi cho trẻ quan sát bông hoa đang nở, những chồi non xanh mơn mởn, những giọt sương long lanh đọng trên lá.Tôi có thể gọi hỏi trẻ nêu đặc điểm, cấu tạo và cho trẻ sờ cánh hoa ngửi hoa và hỏi trẻ cảm nhận của mình về vẻ đẹp của hoa và muôn màu của thế giới xung quanh

Ví dụ 1: Qua các buổi hoạt động trải nghiệm do lớp, trường tổ chức, tôi cho trẻ được trải nghiệm theo những ngày lễ lớn vừa biết được ý nghĩa của ngày

lễ, vừa tạo được hứng thú cho trẻ tham gia, từ đó động viên khích lệ trẻ tạo ra sản phẩm đẹp để trưng bày cho mọi người quan sát, khen ngợi

Ví dụ 2: Giờ hoạt động góc tôi cho trẻ vẽ, tô màu nặn xé dán, làm sách tranh có nội dung về chủ đề Tổ chức cho trẻ chơi với vải vụn, hột hạt, lõi ngô, hoa thông, xếp hột hạt, bồi tranh