Qua hoạt động làm quen văn học, trẻ được làm quen với các bài thơ, câu chuyện có tính giáo dục rất cao phù hợp với độ tuổi, đã giáo dục trẻ biết yêu thiên nhiên, yêu quê hương đất nước,
Trang 1I Lý do chọn giải pháp
1.Cơ sở lý luận:
Hoạt động cho trẻ làm quen văn học là một hoạt động có vị trí vô cùng quan trọng trong chương trình chăm sóc giáo dục trẻ mầm non Qua hoạt động làm quen văn học, trẻ được làm quen với các bài thơ, câu chuyện có tính giáo dục rất cao phù hợp với độ tuổi, đã giáo dục trẻ biết yêu thiên nhiên, yêu quê hương đất nước, trẻ biết yêu cái thiện, ghét cái ác Góp phần to lớn trong việc giáo dục đạo đức cũng như hình thành nhân cách cho trẻ
Với đặc điểm nhận thức của trẻ là tư duy trực quan hình tượng, nên đồ dùng đồ chơi phục vụ các hoạt động học tập nói chung, cho hoạt động làm quen văn học nói riêng cho trẻ là rất cần thiết, việc tư duy của trẻ phải gắn liền với các hình ảnh cụ thể, sinh động Hơn nữa với kinh nghiệm sống của trẻ còn nghèo nàn thì hình ảnh trực quan cùng với đồ dùng ngộ nghĩnh , màu sắc hấp dẫn sẽ kích thích khả năng tri giác của trẻ Góp phần giúp trẻ cảm nhận sâu sắc hơn các tác phẩm văn học Trẻ nhớ nhanh và nhớ lâu hơn Từ đó giúp trẻ thể hiện lại tác phẩm văn học một cách dễ dàng hơn
2.Cơ sở thực tiễn.
Trong những năm học gần đây, thông qua việc củng cố “Chuyên đề cho trẻ làm quen văn học ” Tôi nhận thấy kết quả chuyên đề đã được nâng cao đáng
kể xong vẫn chưa được như mong đợi Đồ dùng phục vụ cho chuyên đề cơ bản
đã đầy đủ nhưng chưa phong phú đa dạng Một số trẻ chưa thực sự hứng thú tích cực tham gia vào các hoạt động cho trẻ làm quen văn học Số trẻ biết đọc thơ diễn cảm, kết hợp cử chỉ điệu bộ minh họa theo bài thơ chưa cao Đặc biệt khả năng kể chuyện sáng tạo của trẻ thì rất hạn chế Chính vì vậy tôi luôn băn khoăn trăn trở, làm thế nào để khắc phục được những hạn chế đó Nên trong năm học
2019 -2020 tôi đã mạnh dạn lựa chọn giải pháp : "Một số biện pháp làm đồ dùng đồ chơi phục vụ môn làm quen văn học cho trẻ mẫu giáo 5-6 tuổi”
nhằm khắc phục những hạn chế trên
a.Thuận lợi.
-Đồ dùng đồ chơi trang thiết bị dạy học phục vụ cho chuyên đề “Làm quen văn học” tương đối đầy đủ
Trang 22 -Về phía nhà trường: Luôn quan tâm chỉ đạo sát sao về chuyên môn nghiệp vụ Hàng năm nhà trường chỉ đạo việc củng cố chuyên đề này thường xuyên
- Phụ huynh: Đa số các bậc phụ huynh đã rất quan tâm đến việc học của con em mình
-Về phía giáo viên: Bản thân tôi có trình độ đào tạo trên chuẩn, đã đạt giáo viên giỏi cấp huyện Nhiều năm dạy lớp 5-6 tuổi nên đã có kinh nghiệm trong giảng dạy
-Về phía trẻ: 100% trẻ đã qua lớp 4-5 tuổi nên rất thuận lợi trong việc đưa trẻ vào nề nếp
b Khó khăn
Bên cạnh những thuận lợi trên vẫn còn những khó khăn như sau:
-Đồ dùng phục vụ chuyên đề đã đầy đủ theo quy định xong chưa phong phú đa dạng
- Một số phụ huynh chưa quan tâm đúng mức đến việc học tập của các cháu
- Phòng học của trẻ chưa được rộng rãi, chưa có phòng ngủ riêng ( Do xây dựng theo chuẩn cũ) nên cũng ảnh hưởng đến không gian học tập vui chơi của các cháu
c.Thực trạng của vấn đề.
-Trước khi áp dụng các giải pháp, tôi đã tiến hành khảo sát trẻ trên một số nội dung Kết quả khảo sát như sau:
1 Trẻ hứng thú tham gia vào các hoạt động làm
2 Trẻ biết đọc thơ diễn cảm, biết kết hợp cử chỉ
Kết quả cho thấy trẻ đạt ở các nội dung trên chưa cao Thậm chí nội dung
3 còn rất thấp
Trang 3d.Mục đích ý nghĩa cần đạt.
Tôi áp dụng biện pháp nhằm tìm ra các giải pháp để bổ sung đồ dùng đồ chơi tự tạo cho chuyên đề làm quen văn học để giúp trẻ hứng thú hơn trong các hoạt động làm quen văn học Giúp trẻ có kỹ năng đọc thơ diễn cảm, biết kết hợp
cử chỉ điệu bộ minh học theo lời bài thơ và giúp trẻ biết kể chuyện sáng tạo
II Nội dung.
1 Giải pháp 1: Vận động phụ huynh, cùng cô sưu tầm nguyên vật liệu để làm đồ dùng đồ chơi cho trẻ.
Để có nguồn nguyên vật liệu phong phú cho cô làm đồ dùng đồ chơi cho trẻ Tôi đã vận động phụ huynh của lớp sưu tầm cho cô những đồ dùng đã qua sử dụng như chai, lọ, can dầu rửa bát, hộp sữa đã hết, hộp bánh kẹo, hộp giấy, vải vụn, giấy gói quà, gói hoa mang cho cô để cô tận dụng làm đồ chơi cho trẻ
Phụ huynh thu gom nguyên vật liệu
Trang 4Phụ huynh thu gom nguyên vật liệu.
Ngoài ra sau mỗi buổi trẻ được ăn sữa chua tôi cũng gom lại vỏ hộp, sau
đó nhờ phụ huynh cùng cô giáo vệ sinh những vỏ hộp sữa chua đó thật sạch sẽ
để tận dụng làm đồ chơi cho trẻ
Phụ huynh cùng cô rửa vỏ hộp sữa chua.
Trang 5Với hình thức như vậy, tôi đã có được nguồn nguyên vật liệu tương đối phong phú để làm ra những đồ dùng đồ chơi phụ vụ cho các hoạt động làm quen văn học nói riêng và các hoạt động học tập khác của trẻ nói chung
2.Giải pháp 2 Làm rối tay từ vải, len bông.
Từ những nguyên vật liệu tôi đã sưu tầm được như: Vải vụn, sợi bông, len
cũ, cúc áo, tôi đã khâu thành những con rối, những con búp bê để dạy trẻ
Ví dụ: Làm con vật Thỏ anh, Thỏ mẹ, hay Thỏ em trong câu chuyện “Ai đáng khen nhiều hơn” Cách làm như sau:
Đầu tiên tôi vẽ từng bộ phận trên đầu của của con vật như phần mặt phía trước, nửa đầu phía sau, tai Thỏ ra một miếng bìa cứng, sau đó áp miếng bìa vào vải màu cho phù hợp với từng nhân vật Dùng kéo cắt theo đường vẽ rồi khâu từng bộ phận lại Sau đó nhồi bông Để đầu con rối đẹp, sinh động tôi dùng những chiếc cúc bỏ gắn làm mắt, mũi, miệng Còn thân Thỏ tôi lựa chọn màu vải cắt thành áo váy, phù hợp với từng nhân vật
Để dễ sử dụng các nhân vật khi kể chuyện cho trẻ nghe, tôi dùng que tre, hoặc các chai nhựa để gắn vào
Vẽ mẫu ra bìa
Trang 6Cắt theo đường vẽ
Khâu theo đường đã cắt
Trang 7Sản phẩm sau khi tạo thành
Với 3 nhân vật Thỏ mẹ, Thỏ anh và Thỏ em tôi vừa tạo ra Tôi sẽ sử dụng dạy trẻ trong câu chuyện “Ai đáng khen nhiều hơn” lúc kể chuyện cho trẻ nghe lần 3 kết hợp với khung rối
Sân khấu rối cô tạo ra
Ngoài 3 nhân vật trên với cách làm tương tự tôi đã tạo ra những con vật khác như: Mèo, dê, gấu
Trang 8Với bộ rối tôi tạo được, trẻ lớp tôi đã rất hứng thú tham gia vào hoạt động Đặc biệt khi sử dụng bộ rối này trong góc chơi học tập sách, trẻ lớp tôi các cháu
đã tự sáng tạo ra những mẩu chuyện với các nhân vật này rất hay
Video trẻ kể chuyện sáng tạo trong góc học tập sách
Trang 9Video trẻ đọc thơ kết hợp với rối làm bằng vải, bông bài thơ: Thỏ bông bị ốm
Video trẻ kể chuyện sáng tạo trong góc học tập sách
Trang 10Video trẻ kể chuyện sáng tạo trong góc học tập sách
3 Giải pháp 3 Làm đồ dùng từ xốp màu.
Từ xốp màu các loại, tôi cũng đã làm các nhân vật khác nhau trong các tác phẩm văn học mà trẻ được làm quen như: Các nhân vật trong câu chuyện
“Cáo, thỏ và gà trống”, hay các nhân vật trong bài thơ “Tình bạn”, các nhân vật trong câu truyện “Chú dê đen”
Cách làm như sau: Tôi tạo hình các nhân vật trên giấy trắng sao cho hình dáng phù hợp với các nhân vật trong bài thơ, câu chuyện Sau đó tôi cắt trên giấy, rồi áp trên xốp màu Vẽ lại trên xốp sau đó dùng kéo cắt theo đường đã vẽ
Khi tạo hình xong các nhân vật trên xốp tôi trang trí các chi tiết phụ họa cho nhân vật thêm sinh động
Tạo hình các nhân vật
Trang 11Trẻ cùng cô làm đồ dùng
Các nhân vật trong câu chuyện gà trống mèo con và cún con
Nhân vật trong câu truyện “Chú dê đen”
Trang 1212 Ngoài ra, cũng bằng cách làm như trên, tôi còn dùng xốp màu để cùng trẻ làm những chiếc mũ các loại từ xốp như mũ hoa, mũ quả, mũ các con vật để dùng trong các giờ làm quen với văn học nhằm tạo hứng thú cho trẻ hứng thú, tích cực hơn trong các giờ làm quen văn học
Cô và trẻ cùng làm mũ hoa cúc
Ví dụ: Trong giờ làm quen văn học đề tài “Thơ hoa cúc vàng”, tôi cho trẻ trong lớp đội mũ hoa cúc vàng khi tham gia đọc thơ Tôi thấy trẻ lớp tôi rất hứng tham gia hoạt động Điều đó góp phần không nhỏ giúp trẻ tích cực hơn trong việc đọc thơ diễn cảm, kết hợp với các cử chỉ minh họa theo lời của bài thơ
Trang 13Cô cùng trẻ đọc thơ khi đội mũ
Video trẻ cùng cô đọc thơ diễn cảm bài thơ Hoa cúc vàng
Với những đồ dùng tôi tạo được từ xốp màu, tôi đã cho trẻ sử dụng trong góc chơi “Học tập - sách” Ở đó trẻ thỏa thuê sử dụng đồ dùng theo ý thích
Trang 14Trẻ chơi với các nhân vật một cách hứng thú
Video trẻ kể chuyện sáng tạo cáo, thỏ, gà trống bằng các con rối
Trang 15Video trẻ đọc bài thơ “Tình bạn”
Video trẻ đọc bài thơ Mèo đi câu cá đội mũ các con vật.
Trang 16Video trẻ đọc thơ hoa kết trái khi đội mũ hoa.
4.Giải pháp 4 Làm đồ dùng đồ chơi từ vải dạ nỉ
Với chất liệu từ vải dạ nỉ các màu, cách tạo hình các nhân vật giống như với chất liệu bằng xốp, xong cách làm thì cầu kỳ hơn một chút Sau khi tạo hình xong, cắt theo hình vẽ, rồi dùng kim khâu lại Và cắt các chi tiết phụ gắn lên cho phù hợp với các nhân vật
Ví dụ: Tôi làm các nhân vật trong câu truyện “Ba chú lợn nhỏ”
Để tạo cảnh cho câu chuyện, tôi sử dụng vải các màu,, tranh xé dán, màu xốp trang trí cho sân khấu, để khi sử dụng sẽ gây được hứng thú cho trẻ
Trang 17Trang trí khung rối
Với đồ dùng tự làm này tôi đã ứng dụng trong hoạt động cho trẻ làm quen văn học với đề tài: Kể chuyện “Ba chú lợn nhỏ” ở phần kể chuyện lần 3 cho trẻ nghe
Cô kể chuyện cho trẻ nghe
Trang 1818 Ngoài các nhân vật trong câu chuyện Ba chú lợn nhỏ, với cách làm tương
tự, tôi còn làm được rất nhiều các nhân vật khác nữa
Các sản phẩm tạo ra từ vải dạ nỉ
Với cách sử dụng đồ dùng tự làm để dạy trẻ như vây Tôi thấy trẻ lớp tôi rất hứng thú tham gia vào hoạt động làm quen văn học
Ngoài ra với đồ dùng tự làm này tôi còn cho trẻ sử dụng để kể chuyện sáng tạo trong góc học tập sách Trẻ sử dụng các con rối này kể cho nhau nghe rất nhiều câu chuyện sáng tạo theo trí tưởng tượng của trẻ
Vi deo trẻ kể chuyện sáng tạo cùng đồ dùng làm bằng vải dạ nỉ
Trang 19III Kết quả thực hiện
1.Khả năng áp dụng của giải pháp:
Giải pháp của tôi rất dễ áp dụng Nó đã có hiệu quả tại lớp tôi và đã được nhân rộng trong phạm vi toàn trường Tôi tin rằng nếu áp dụng rộng hơn trong phạm vi toàn huyện cũng sẽ góp phần nâng cao kết quả của trẻ trong hoạt động làm quen văn học
2.Hiệu quả lợi ích thu được do áp dụng giải pháp:
Qua quá trình thực hiện biện pháp, đến cuối năm học tôi đã khảo sát lại kết quả của học sinh Kết quả cụ thể như sau:
STT Nội dung khảo sát
Số trẻ đạt đầu năm
Số trẻ đạt cuối năm
Đánh giá
1
Trẻ hứng thú tham gia vào
các hoạt động làm quen văn
học
17/26 65,4 25/26 96,2 Tăng
30,8%
2
Trẻ biết đọc thơ diễn cảm,
biết kết hợp cử chỉ điệu bộ
minh họa
15/26 57,7 24/26 92,3 Tăng
34,6%
3 Trẻ biết kể chuyện sáng tạo 4/26 15,4 22/26 84,6 69,2% Qua biểu bảng khảo sát cho thấy : Việc sử dụng đồ dùng đồ chơi tự tạo khi cho trẻ làm quen văn học đã mang lại hứng thú và chất lượng giáo dục cao hơn một cách rõ rệt
IV Kết luận:
1 Kết luận chung:
Cho trẻ làm quen với văn học thực sự có tầm quan trọng rất lớn trong quá trình chăm sóc giáo dục trẻ Qua làm quen với văn học giúp trẻ biết yêu thiên nhiên yêu đất nước, biết yêu cái thiện ghét cái ác, giúp trẻ hình thành và phát triển nhân cách một cách toàn diện Vì vậy mỗi giáo viên mầm non chúng ta, hãy nêu cao tinh thần trách nhiệm Cố gắng hết khả năng có thể để đưa trẻ em đến với kho tàng văn học đầy bổ ích và lý thú một cách hiệu quả nhất
Trang 202 Bài học kinh nghiệm: Qua thời gian thử nghiệm và áp dụng giải pháp,
tôi tự rút ra cho mình một số bài học kinh nghiệm như sau:
Giáo viên cần có lòng nhiệt tình, yêu nghề mến trẻ,có tinh thần trách nhiệm cao
Nắm vững nội dung, yêu cầu của chương trình làm quen văn học theo phương pháp đổi mới
Nắm vững đặc điểm tâm sinh lý của trẻ và nhu cầu sở thích của từng độ tuổi Nắm vững nguyên tắc sử dụng đồ dùng đồ chơi trong trường mầm non Lựa chọn đồ dùng trực quan phù hợp từng loại tiết, linh hoạt kết hợp và
sử dụng đồ dùng trực quan cho một tiết dạy
Chủ động sáng tạo trong chuẩn bị tiết dạy, tích cực tham khảo và học hỏi kinh nghiệm làm đồ dùng đồ chơi qua các đợt tham quan, đợt thi đồ dùng
đồ chơi
Cần có sự kết hợp với phụ huynh một cách khéo léo, lôi cuốn phụ huynh
để phụ huynh học sinh tích cực sưu tầm và tận dụng những nguyên vật liệu sẵn
có, phế liệu trong cuộc sống và trong sinh hoạt hàng ngày
Trên đây là một số kinh nghiệm về việc làm đồ dùng đồ chơi phục vụ môn làm quen văn học Do điều kiện thời gian trong khuôn khổ đề tài này chắc hẳn cũng còn nhiều hạn chế và thiếu sót Xong tôi luôn mong được sự đóng góp ý kiến của các cấp lãnh đạo, và bạn bè đồng nghiệp để giải pháp này của tôi được hoàn thiện hơn /
Xin chân thành cảm ơn!
Hoàng An, tháng 10 năm 2020
Nguyễn Thị Yến