Biện pháp nâng cao chất lượng giáo dục kĩ năng tự phục vụ cho trẻ mẫu giáo 4 5 TUOI

NỘI DUNG CỦA BIỆN PHÁP Biện pháp 1: Khảo sát và lập kế hoạch thực hiện rèn các kĩ năng tự phục vụ cho trẻ Đối với lứa tuổi 4 – 5 tuổi: nhận thức, kĩ năng của trẻ còn hạn chế vì vậy để

BÀI THUYẾT TRÌNH THI GIÁO VIÊN MẦM NON DẠY GIỎI CẤP HUYỆN CHU KỲ 2019 – 2021 Biện pháp: “ Nâng cao chất lượng giáo dục kĩ năng tự phục vụ cho trẻ

mẫu giáo 4 -5 tuổi ở trường Mầm non”

Họ và tên giáo viên: Nguyễn Thị Huyên

Dạy tại nhóm, lớp: 4TA3

Đơn vị: Trường mầm non Thanh Vân

1 LÝ DO CHỌN BIỆN PHÁP

Giáo dục kỹ năng sống cho trẻ mầm non là điều vô cùng cần thiết, đặc biệt là kỹ năng tự phục vụ Việc rèn kỹ năng tự phục vụ đóng vai trò quan trọng cho quá trình phát triển của trẻ Xuất phát từ thực tế lớp mẫu giáo 4 tuổi tôi dạy, là độ tuổi mới từ mẫu giáo bé lên vì vậy các kĩ năng tự phục vụ của trẻ còn hạn chế Trẻ thường thụ động trong hành vi, ỷ lại phụ thuộc ngay từ trong suy nghĩ và tìm sự giúp đỡ của người lớn, cô giáo, trẻ chưa có nhiều kĩ năng trong một số việc đơn giản để tự phục vụ bản thân

Thực tế hiện nay trẻ bị ảnh hưởng bởi cuộc sống phát triển hiện đại qua các thiết bị điện tử như: điện thoại thông minh, máy tính, ipad, tivi… trẻ được sống trong môi trường quá bao bọc, bố mẹ chăm con từng li từng tí khiến trẻ quen dựa dẫm, không có tính tự lập, ích kỷ Vấn đề về kỹ năng tự phục vụ không được quan tâm Chính những việc làm đó của người lớn đã vô tình làm mất dần đi những kỹ năng cơ bản của một đứa trẻ

Một số phụ huynh cho rằng cứ lo cho con đầy đủ, chiều chuộng theo ý thích của con, còn việc dạy dỗ thì phó mặc cho giáo viên Mặc dù rất quan tâm đến con nhưng đa

số phụ huynh là công nhân nên ít có thời gian giành cho con, phần lớn đều nhờ ông bà,

vì vậy việc thống nhất quan điểm, biện pháp chăm sóc giáo dục trẻ giữa giáo viên và phụ huynh còn gặp nhiều khó khăn

Và tất cả những điều đó ảnh hưởng trực tiếp đến quá trình hình thành nhân cách của trẻ Dạy cho trẻ biết những kĩ năng tự phục vụ là giúp trẻ ý thức được bản thân, trẻ

sẽ sống có trách nhiệm hơn với chính bản thân mình và những người xung quanh Xuất phát từ những vấn đề đó, tôi đã lựa chọn và tìm những biện pháp làm sao để trẻ có thói quen tự lập, tự phục vụ, đặc biệt ở lứa tuổi mẫu giáo nhỡ 4-5 tuổi mà tôi

đang trực tiếp giảng dạy.Và tôi đã lựa chọn “Biện pháp nâng cao chất lượng giáo dục

kĩ năng tự phục vụ cho trẻ mẫu giáo 4 – 5TA3 ở trường mầm non Thanh Vân,

huyện Hiệp Hòa”

2 MỤC ĐÍCH CỦA BIỆN PHÁP

Nhằm góp phần nâng cao chất lượng hiệu quả giáo dục kỹ năng tự phục vụ cho trẻ mẫu giáo 4 – 5 tuổi tại lớp và hình thành cho trẻ những kĩ năng tự phục vụ cần thiết trong cuộc sống

3 NỘI DUNG CỦA BIỆN PHÁP

Biện pháp 1: Khảo sát và lập kế hoạch thực hiện rèn các kĩ năng tự phục vụ cho trẻ

Đối với lứa tuổi 4 – 5 tuổi: nhận thức, kĩ năng của trẻ còn hạn chế vì vậy để trẻ dễ hiểu, dễ đánh giá kết quả ở trẻ, ngay từ đầu năm học tôi đã tiến hành khảo sát trên chính trẻ của lớp mình

Bảng khảo sát đầu năm chưa áp dụng biện pháp

Nội dung khảo sát Số trẻ đạt

- Tự cất, đeo dép, đồ dùng

- Tự cầm ca lấy nước uống đúng kí

- Tự lấy và cất đồ chơi, đồ dùng học

- Tự thu dọn bàn ghế cùng cô và các

- Tự cởi hoặc mặc quần áo khi nóng

- Tự lấy gối, cất gối khi đi ngủ đúng

Sau khi khảo sát tôi bắt đầu xây dựng các kế hoạch, nội dung và lồng ghép vào các hoạt động để dạy trẻ theo từng tháng, từng chủ đề với các kĩ năng như: Kĩ năng xếp hàng, lấy cất ghế, để đồ dùng cá nhân đúng nơi quy định, cách đi – cất giày dép, cách cầm thìa bát tự xúc ăn, cách rửa tay, rửa mặt, tự vệ sinh cá nhân, cách cởi áo, gấp quần áo

Ngoài việc thường xuyên nhắc nhở và dạy trẻ các kĩ năng tự phục vụ cơ bản Tôi

đã chia đều các nội dung giáo dục và hướng dẫn trẻ các kĩ năng từ dễ đến khó, đơn giản đến phức tạp Động viên khích lệ những trẻ nhanh, quan tâm động viên những trẻ còn chậm, yếu hơn so với các bạn Đặc biệt tôi rất chú trọng rèn kĩ năng cho trẻ thông qua các hoạt động hàng ngày của trẻ trên lớp Từ đó vừa hình thành vừa củng cố các kĩ năng cho trẻ

Biện pháp 2: Cô làm gương cho trẻ

Hằng ngày trẻ đến lớp phần lớn thời gian trong ngày trẻ được học tập, sinh hoạt cùng cô Vì vậy cô có vai trò rất quan trọng trong việc hình thành những kĩ năng thói quen, nề nếp cho trẻ Cô luôn là người làm mẫu, thường xuyên quan sát theo dõi hướng dẫn trẻ thực hiện các kĩ năng tự phục vụ và chỉnh sửa cho trẻ nếu trẻ chưa thực hiện được

Ví dụ:

- Trong giờ học khi dạy học xong cô cất gọn gàng đồ dùng của cô và hướng dẫn trẻ tự xếp gọn gàng đồ dùng của trẻ vào đúng nơi quy định

- Trước giờ ăn, cô rửa tay trước khi chia cơm và hướng dẫn làm mẫu cho trẻ cách tự

rửa tay, rửa mặt đúng theo các bước sạch sẽ trước khi ăn cơm

Hình thành cho trẻ thói quen, kĩ năng rửa tay khi tay bẩn, trước khi ăn, sau khi đi vệ sinh

Biện pháp 3: Xây dựng môi trường lớp học an toàn để trẻ có thể thực hiện các

kĩ năng tự phục vụ

* Môi trường bên trong lớp học

Môi trường lớp học có vị trí to lớn trong việc nhận thức của trẻ, là nơi trẻ tiếp xúc hàng ngày Do đó tôi đã chủ động tìm tòi, làm và sưu tầm bổ sung thêm các đồ dùng

đồ chơi nguyên vật liệu mở Đề xuất với ban giám hiệu trang bị bổ sung thêm đồ chơi cho lớp Giúp trẻ có nhiều cơ hội học tâp vui chơi

Vì hoạt động vui chơi là hoạt động chủ đạo của trẻ mẫu giáo Tôi đã xây dựng, thiết

kế và bố trí các góc chơi thuận tiện, hợp lý, linh hoạt, dễ thay đổi đáp ứng nhu cầu, hứng thú vui chơi của trẻ Đồ dùng đồ chơi, nguyên vật liệu, học liệu đều có giá đựng ngăn nắp, gọn gàng, dễ lấy, dễ dùng và dễ cất Từ đó giúp trẻ có thể tự mình lấy và cất

đồ chơi dễ dàng, ngay ngắn khi chơi xong

Tôi đặc biệt quan tâm đến góc kỹ năng vì qua góc kĩ năng trẻ có thể thực hành những hoạt động hàng ngày được mô phỏng qua hoạt động chơi Ở góc kỹ năng trẻ được vui chơi ở góc theo hình thức “ Học bằng chơi, chơi mà học” Trẻ có nhiều cơ hội thực hành và học hỏi nhiều kiến thức, được lựa chọn và thực hiện các hoạt động, các bài tập theo hứng thú của mình Đồng thời trẻ có thể cùng nhau hợp tác và chia sẻ kinh nghiệm Thông qua góc kỹ năng được thực hiện các bài tập trẻ sẽ rèn luyện tính độc lập, biết tự phục vụ bản thân có thêm kỹ năng và trở nên ngăn nắp, nề nếp hơn

Trong lớp có sọt rác để ở vị trí thuận tiện cho trẻ bỏ rác, giáo viên thường xuyên hướng dẫn nhắc nhở trẻ bỏ rác đúng nơi quy định Khu vực rửa tay giáo viên treo tranh các bước rửa tay theo quy trình có hình ảnh minh hoạ cụ thể, dễ hiểu dán trên tường gần vòi rửa tay để khi nào trẻ quên có thể nhìn lên và làm theo

* Môi trường bên ngoài lớp học

Tạo môi trường ngoài lớp học để dạy trẻ kỹ năng tự phục vụ bằng cách dán các bức tranh, hình ảnh có họa tiết sinh động hướng dẫn trẻ cách thực hiện các kĩ năng như:

- Góc để giá dép: Tôi dán tranh hướng dẫn các bước cởi, đeo và cất giày dép theo đúng quy trình để trẻ thực hiện

- Khu vực tủ để đồ dùng cá nhân: Tôi dán các kí hiệu riêng lên từng ngăn tủ cho trẻ, giúp trẻ cất và lấy ba lô, đồ dùng các nhân đúng ngăn tủ của mình một cách dễ dàng

- Khu vực uống nước: Tôi dán các hình ảnh hướng dẫn trẻ về cách lấy nước sao cho vừa đủ, không làm nước rớt ra ngoài để uống

- Ở khu nhà vệ có ký hiệu nam nữ, tôi treo bảng hướng dẫn trẻ đi vệ sinh đúng cách,

và khi xong biết tự xả nước

Biện pháp 4: Dạy trẻ kỹ năng tự phục vụ qua các hoạt động trong ngày

* Hoạt động đón trả trẻ:

Trong hoạt động đón, trả trẻ giáo viên vừa giao tiếp với trẻ, với phụ huynh đồng thời cũng quan sát những hành động, kỹ năng của trẻ từ đó có những uốn nắn kịp thời cho trẻ

Ví dụ: Trong giờ đón-trả trẻ, tôi hướng dẫn trẻ cách tự cất, lấy dép và cất ba lô đúng tủ

của mình

* Hoạt động học

Hoạt động học là hoạt động được tổ chức có sự định hướng và hướng dẫn trực tiếp của cô giáo Do đó, tôi đã lồng ghép, tích hợp một cách nhẹ nhàng, tự nhiên các kỹ năng tự phục vụ vào kế hoạch chủ đề và các tiết học

Ví dụ: Chủ đề “Bản thân”, nội dung giáo dục VS – DD; tiêt học “Kĩ năng rửa tay đúng cách” Qua tiết học trẻ sẽ được giáo viên hướng dẫn những kĩ năng rửa tay theo

các bước và được thực hành các kĩ năng rửa tay dưới sự theo dõi quan sát của cô Khi tổ chức hoạt động học, giáo viên hướng dẫn cho trẻ tự lấy và cất đồ dùng học tập vào đúng vị trí trong khả năng trẻ có thể làm được dưới sự giám sát của cô Trong mọi việc làm của trẻ cô kịp thời khen ngợi trẻ Tạo cho trẻ một ý nghĩ mình đã lớn đã làm được nhiều việc và mình là người có ích Từ đó trẻ sẽ hoạt động tích cực hơn, hứng thú hơn

* Hoạt động vui chơi

Trong hoạt động vui chơi, trò chơi đóng vai chính là một hoạt động phản ánh thực cuộc sống xã hội thu nhỏ Chơi cũng là cách để rèn luyện và phát huy khả năng tự lập Giáo viên khuyển khích, động viên trẻ tự lựa chọn vai chơi, góc chơi, tự lấy đồ dùng

và sử dụng đồ dùng, đồ chơi phù hợp với vai chơi và trò chơi của mình

Trẻ tự giao tiếp, giao lưu với bạn bè, được thể hiện vai chơi, được bắt chước những công việc của người lớn, tự mình tạo ra các sản phẩm theo ý thích… được quan tâm , giúp đỡ bạn bè, chơi cùng bạn, đoàn kết với bạn

Trong khi trẻ chơi giáo viên tuyệt đối không can thiệp sâu, hay áp đặt vào quá trình chơi của trẻ Giáo viên tạo tình huống để trẻ tự giải quyết vấn đề, trẻ tự chơi, tự khám phá, tự tìm hiểu và giáo viên chỉ giúp đỡ trẻ khi thật cần thiết Khi trẻ chơi xong trẻ tự cất dọn đồ dùng, đồ chơi gọn gàng đúng nơi quy định

* Hoạt động ngoài trời

Giáo viên đã chú ý hướng dẫn và rèn cho trẻ kĩ năng giữ gìn vệ sinh chung, ý thức bảo vệ, giữ gìn môi trường luôn sạch đẹp Khi thấy rác biết tự nhặt rác bỏ vào nơi quy

định, không vứt rác bừa bãi Giáo viên khuyến khích trẻ tích cực tham gia các hoạt động như chăm sóc cây, con vật, quét dọn, nhặt lá cây rụng, vệ sinh sân trường

* Hoạt động vệ sinh, ăn, ngủ

Đây là hoạt động nhằm hình thành cho trẻ về nề nếp, ý thức tự phục vụ bản thân Giáo viên hướng dẫn cho trẻ tự làm, tự trải nghiệm công việc:

Việc rèn trẻ đi vệ sinh đúng nơi quy định, đây là nội dung mà mỗi giáo viên cần rèn trẻ ngay từ khi còn rất nhỏ, hình thành cho trẻ thói quen đi vệ sinh đúng nơi , đúng chỗ Giáo viên hướng dẫn rèn tự xả nước sau khi đi vệ sinh và vệ sinh sạch sẽ bản thân như:

kĩ năng rửa tay trước và sau khi đi vệ sinh và khi tay bẩn; hay kĩ năng đánh răng, rửa mặt, chải đầu, buộc tóc gọn gàng

Trước giờ ăn giáo viên hướng dẫn trẻ giúp cô kê bàn, chuẩn bị khăn ăn, khăn lau miệng, cho trẻ chia bát, chia thìa cho các bạn Trong giờ ăn trẻ tự dùng thìa xúc ăn gọn gàng, không rơi vãi, tự giác ăn hết suất, khi trẻ ăn xong tự để bát vào nơi quy định, biết

tự cất ghế ngồi, đặc biệt mỗi cá nhân trẻ sau khi ăn xong biết tự lau miệng, xúc miệng, uống nước và lau sạch sẽ chỗ mình ngồi

Giờ ngủ cho trẻ tự lấy gối về vị trí nằm, ngủ dậy trẻ tự cất gối vào đúng vị trí ngăn

tủ để chăn gối Mùa đông trước khi ngủ tôi hướng dẫn các con cởi bớt áo và gấp ngay ngắn để vào tủ đồ Khi ngủ dậy hướng dẫn các con lấy áo và tự mặc áo Ban đầu có rất nhiều trẻ không thể tự mặc áo nhưng sau một thời gian hướng dẫn trẻ lớp tôi đa phần các con đã có thể tự mình mặc áo và còn có thể giúp những bạn có kĩ năng mặc còn chậm hoặc chưa biết mặc Ngoài việc rèn kĩ năng tự phục vụ bản thân trẻ, tôi còn chú ý hướng dẫn và rèn cho trẻ kĩ năng giúp đỡ người khác trong khả năng của trẻ

* Hoạt động chiều

Tôi cho trẻ xem tranh ảnh, video hoặc các bộ phim hoạt hình có nội dung giáo dục các kỹ năng tự phục vụ cho trẻ Củng cố lại cho trẻ những kỹ năng tự phục bản thân như: rèn kĩ năng gấp quần áo; kĩ năng đóng mở cúc, khóa áo; kĩ năng buộc dây giày,

đi giày dép, rửa tay, rửa mặt Qua đó giúp trẻ có ý thức và củng cố các kĩ năng cần thiết cho trẻ trong cuộc sống

Biện pháp 5 Tích cực tuyên truyền, phối kết hợp với cha mẹ trẻ hướng dẫn trẻ kĩ năng tự phục vụ

Gia đình và nhà trường là nhân tố quan trọng trong việc hình thành nhân cách cho trẻ Vì vậy việc giáo dục trẻ phải kết hợp nhà trường với gia đình, vì phụ huynh là trợ thủ đắc lực trong việc chăm sóc và giáo dục các cháu

Nhận thức được vai trò và tầm quan trọng của phụ huynh trong việc hình thành các

kĩ năng tự phục vụ cho trẻ tôi đã chủ động phối hợp với cha mẹ trẻ một cách chặt chẽ

và hợp lý qua trao đổi trực tiếp với phụ huynh trong hoạt động đón trả trẻ Mời cha mẹ trẻ tham gia các buổi họp lớp, các buổi họp của nhà trường, dự một số giờ học, dự các hoạt động ngoại khoá của lớp, của trường và thông qua bảng tuyên truyền nhóm zalo,

để cha mẹ có thể hiểu và phối hợp tốt nhất với cô giáo, nhà trường trong việc giúp trẻ hình thành các kĩ năng tự phục vụ

Tuyên truyền với phụ huynh về sự phát triển tâm sinh lý lứa tuổi của trẻ, nội quy nề nếp lớp học Trao đổi thực tế nhận thức và khả năng của từng cháu cho phụ huynh thấy khả năng của con mình và từ đó tìm ra giải pháp tốt nhất để hình thành cho trẻ một thói quen một nề nếp tốt

Ví dụ: Trong các giờ đón và trả trẻ, họp phụ huynh cô trao đổi với phụ huynh về

thời gian của trẻ ở nhà, luôn động viên khích lệ trẻ thực hiện các kĩ năng tự phục

vụ, không làm hộ trẻ để trẻ không ỉ lại Khuyến khích trẻ biết giúp bố, mẹ những công

việc nhà vừa sức với trẻ như trông em, nhặt rau,dọn nhà với bố mẹ…Cô thường xuyên trao đổi với phụ huynh để nắm bắt được tình hình của trẻ động viên khuyến khích trẻ kịp thời

4 KẾT QUẢ ĐẠT VÀ ỨNG DỤNG

a Kết quả

Sau khi áp dụng biện pháp: Trẻ có kĩ năng tự phục vụ tốt Luôn tích cực, chủ động trong mọi hoạt động và không có tình trạng ỷ lại, dựa dẫm vào người khác Hào hứng

và thích thú khi tham gia hỗ trợ giúp đỡ cô một số việc trong khả năng như sắp xếp bàn

ăn, tự chuẩn bị khăn ăn, chén, bát, thìa ….trong các giờ ăn Biết giữ gìn vệ sinh chung

và vứt bỏ rác đúng nơi quy định Tự cất đồ dùng cá nhân đúng nơi quy định Tự đi vệ sinh và thực hiện các thao tác vệ sinh trước khi ăn Các kĩ năng tự phục vụ của trẻ so với đầu năm học trước khi áp dụng biện pháp là rất tốt Cụ thể:

Bảng khảo sát sau khi áp dụng biện pháp.

Nội dung khảo sát SL trẻ

Trước khi áp dụng biện pháp (Tỉ lệ đạt %)

Sau khi

áp dụng biện pháp (Tỉ lệ đạt %)

So sánh

Tăng (%)

Giảm (%)

- Tự cất, đeo dép, đồ dùng

- Tự lấy ghế, cất ghế đúng nơi

- Tự cầm ca lấy nước uống đúng

- Tự lấy và cất đồ chơi, đồ dùng

- Tự rửa tay, rửa mặt, vệ sinh cá

- Tự xúc cơm ăn không rơi vãi 28 85,7 % 100% 14,3%

- Tự lấy cơm và cất bát sau khi

- Tự thu dọn bàn ghế cùng cô và

- Tự cởi, mặc quần áo khi nóng

- Tự lấy gối, cất gối khi đi ngủ

b Ứng dụng.

Biện pháp được áp dụng tại trường mầm non Thanh Vân – Huyện Hiệp Hòa – Tỉnh Bắc Giang Có thể ứng dụng tới các trường mầm non trong huyện

5 KẾT LUẬN:

Giáo dục kỹ năng tự phục vụ cho trẻ mầm non nói chung và lứa tuổi mẫu giáo nhỡ nói riêng là vô cùng quan trọng trong việc hình thành nhân cách con người Đó là

phương tiện không thể thiếu để gíúp trẻ tăng năng lực hội nhập, tích cực, chủ động, sáng tạo, tự tin vững vàng trước mọi khó khăn thử thách

Kỹ năng tự phục vụ là những thói quen sinh hoạt thường ngày

trong giao tiếp và ứng xử của trẻ đối với bản thân và những người

xung quanh Tập những kỹ năng sống, kỹ năng tự phục vụ cho trẻ,

từng bước hình thành nhân cách sống cho trẻ là một trong những nhiệm vụ trọng tâm cần được đưa lên hàng đầu Nếu các con không

có kỹ năng tự phục vụ bản thân, các con sẽ không thể chủ động và

tự lập trong cuộc sống hiện đại

Do đó việc rèn luyện kỹ năng tự phục vụ cho trẻ cần được áp dụng càng sớm

càng tốt và là phương pháp rất quan trọng và cần thiết trong quá trình phát triển của trẻ Kính thưa BGK!

Trên đây là biện pháp giúp trẻ mẫu giáo 4 – 5 tuổi có kĩ năng tự phục vụ được giáo viên thực hiện và áp dụng có hiệu quả tại lớp và khối mẫu mẫu giáo 4 – 5 tuổi , thuộc trường mầm non Thanh Vân, huyện Hiệp Hòa, Tỉnh Bắc Giang

Cuối cùng xin kính ban giám khảo luôn mạnh khỏe, hạnh phúc và thành đạt Chúc Hội thi thành công tốt đẹp!

Xác nhận của lãnh đạo cơ sở GDMN

HIỆU TRƯỞNG

Nguyễn Thị Thu

Thanh Vân, ngày tháng năm 2021

Giáo viên thực hiện biện pháp

Nguyễn Thị Huyên

XÁC NHẬN CỦA PHÒNG GIÁO DỤC