Quản lý hoạt động kiểm tra ở các trường tiểu học thị xã sông cầu, tỉnh phú yên

Mục đích nghiên cứu Trên cở sở nghiên cứu lý luận và thực trạng quản lý hoạt động kiểm tra nội bộ ở các trường tiểu học thị xã Sông Cầu, tỉnh Phú Yên, tác giả đề xuất biện pháp quản lý

PHẠM THỊ KIM PHÊ

QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG KIỂM TRA Ở CÁC TRƯỜNG TIỂU HỌC THỊ XÃ SÔNG CẦU,

TỈNH PHÚ YÊN

Người hướng dẫn: PGS.TS Nguyễn Văn Đệ

Chuyên ngành: Quản lý giáo dục

Mã số : 8140114

LỜI CẢM ƠN

Tôi xin bày tỏ lòng biết ơn sâu sắc đến Ban giám hiệu trường Đại học Quy Nhơn, quý thầy, cô giáo đã tham gia quản lý, giảng dạy và giúp đỡ tôi trong suốt quá trình học tập, nghiên cứu

Tôi xin chân thành cảm ơn Nhà giáo ưu tú, PGS.TS Nguyễn Văn Đệ, người Thầy đã tận tình chỉ bảo, giúp đỡ tôi trong suốt quá trình nghiên cứu và hoàn thành luận văn

Và xin cám ơn quý thầy cô lãnh đạo Phòng Giáo dục và Đào tạo, quý thầy, cô các phòng chuyên môn, nghiệp vụ của Phòng Giáo dục và Đào tạo thị xã Sông Cầu, bạn bè, đồng nghiệp và gia đình đã động viên, khích lệ và giúp đỡ tôi về mọi mặt trong quá trình học tập, nghiên cứu và làm luận văn Mặc dù đã rất cố gắng, song chắc chắn luận văn cũng không tránh khỏi những thiếu sót, tác giả xin được chỉ dẫn và góp ý thêm

Trân trọng cảm ơn!

Tác giả luận văn

Phạm Thị Kim Phê

LỜI CAM ĐOAN

Tôi xin cam đoan đây là công trình nghiên cứu của riêng tôi và đã được

sự hướng dẫn khoa học của Nhà giáo ưu tú, PGS TS Nguyễn Văn Đệ Các kết quả, nội dung nghiên cứu, là trung thực và chưa được công bố với bất kỳ

hình thức nào trước đây

MỤC LỤC

LỜI CẢM ƠN LỜI CAM ĐOAN DANH MỤC CÁC BIỂU BẢNG BẢNG CÁC CHỮ VIẾT TẮT MỞ ĐẦU 1

1 Lý do chọn đề tài 1

2 Mục đích nghiên cứu 2

3 Khách thể và đối tượng nghiên cứu 2

4 Giả thuyết khoa học 3

5 Nhiệm vụ nghiên cứu 3

6 Phạm vi nghiên cứu 3

7 Phương pháp nghiên cứu 3

8.Cấu trúc luận văn 4

Chương 1 CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG KIỂM TRA NỘI BỘ Ở TRƯỜNG TIỂU HỌC 5

1.1 Tổng quan lịch sử nghiên cứu vấn đề 5

1.1.1 Những nghiên cứu ở nước ngoài 5

1.1.2 Những nghiên cứu ở trong nước 7

1.2 Các khái niệm cơ bản của đề tài 9

1.2.1 Quản lý, quản lý giáo dục, quản lý nhà trường 9

1.2.2 Kiểm tra 12

1.2.3 Hoạt động kiểm tra trường học 13

1.2.4 Quản lý hoạt động kiểm tra nội bộ trường học 14

1.3 Hoạt động kiểm tra nội bộ ở trường tiểu học 17

1.3.1 Mục đích của hoạt động kiểm tra nội bộ 17

1.3.2 Chức năng kiểm tra nội bộ trường tiểu học 17

1.3.3 Nhiệm vụ kiểm tra trường tiểu học 18

1.3.4 Nội dung kiểm tra nội bộ trường tiểu học 19

1.3.5 Nguyên tắc, phương pháp kiểm tra nội bộ trường tiểu học 22

1.3.6 Hình thức kiểm tra nội bộ trường tiểu học 25

1.4 Quản lý hoạt động kiểm tra nội bộ trường tiểu học 27

1.4.1 Vai trò của Hiệu trưởng đối với công tác quản lý hoạt động kiểm tra nội bộ trường tiểu học 27

1.4.2 Đối tượng của kiểm tra nội bộ trường tiểu học 28

1.4.3 Nội dung quản lý hoạt động kiểm tra nội bộ trường tiểu học 28

1.4.4 Ý nghĩa của kiểm tra ở trường tiểu học 31

1.5 Những yếu tố ảnh hưởng đến quản lý hoạt động kiểm tra nội bộ trường tiểu học hiện nay 32

1.5.1 Các yếu tố khách quan 32

1.5.2 Các yếu tố chủ quan 32

Tiểu kết chương 1 33

Chương 2 THỰC TRẠNG QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG KIỂM TRA NỘI BỘ Ở CÁC TRƯỜNG TIỂU HỌC THỊ XÃ SÔNG CẦU, TỈNH PHÚ YÊN 34

2.1 Khái quát về vị trí địa lý, dân số, kinh tế-xã hội và giáo dục của thị xã Sông Cầu, tỉnh Phú Yên 34

2.1.1 Vị trí địa lý, dân số 34

2.1.2 Kinh tế - xã hội thị xã Sông Cầu 35

2.1.3 Giáo dục 36

2.1.4 Giáo dục cấp tiểu học thị xã Sông Cầu 37

2.2 Khái quát về khảo sát thực trạng 40

2.2.1 Mục tiêu khảo sát 40

2.2.2 Nội dung khảo sát 40

2.2.3 Đối tượng và thời gian khảo sát 41

2.2.4 Phương pháp khảo sát và xử lý số liệu 41

2.3 Thực trạng hoạt động kiểm tra ở các trường tiểu học thị xã Sông Cầu, tỉnh Phú Yên 43

2.3.1 Thực hiện công tác xây dựng đội ngũ 43

2.3.2 Thực hiện công tác tài chính và cơ sở vật chất 48

2.3.3 Thực hiện kế hoạch phát triển giáo dục 50

2.3.4 Thực hiện các hoạt động và chất lượng giáo dục 52

2.3.5 Công tác tự kiểm tra của Hiệu trưởng 53

2.4 Thực trạng quản lý hoạt động kiểm tra nội bộ ở các trường tiểu học thị xã Sông Cầu, tỉnh Phú Yên 54

2.4.1 Xây dựng kế hoạch hoạt động kiểm tra nội bộ trường học 54

2.4.2 Tổ chức thực hiện kế hoạch hoạt động kiểm tra nội bộ trường học 56

2.4.3 Chỉ đạo hoạt động kiểm tra nội bộ trường tiểu học 61

2.4.4 Kiểm tra, đánh giá hoạt động kiểm tra trường tiểu học 63

2.5 ĐÁNH GIÁ CHUNG VỀ THỰC TRẠNG 64

2.5.1 Ưu điểm 64

2.5.2 Hạn chế 65

2.5.3 Nguyên nhân của hạn chế 66

Tiểu kết chương 2 67

Chương 3 BIỆN PHÁP QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG KIỂM TRA NỘI BỘ Ở CÁC TRƯỜNG TIỂU HỌC THỊ XÃ SÔNG CẦU, TỈNH PHÚ YÊN 68

3.1 Các nguyên tắc đề xuất biện pháp quản lý 68

3.1.1 Nguyên tắc đảm bảo tính pháp lý 68

3.1.2 Nguyên tắc đảm bảo tính mục tiêu 69

3.1.3 Nguyên tắc đảm bảo tính khoa học 70

3.1.4 Nguyên tắc đảm bảo tính hiệu quả 71

3.1.5 Nguyên tắc đảm bảo tính khả thi 71

3.2 Biện pháp quản lý hoạt động kiểm tra ở các trường tiểu học thị xã Sông Cầu, tỉnh Phú Yên 71

3.2.1 Biện pháp 1: Nâng cao nhận thức của cán bộ quản lý, giáo viên, nhân viên về quản lý hoạt động kiểm tra nội bộ trường tiểu học 72

3.2.2 Biện pháp 2: Bồi dưỡng năng lực lập kế hoạch quản lý hoạt động kiểm tra cho Hiệu trưởng các trường tiểu học 75

3.2.3 Biện pháp 3: Đổi mới tổ chức, chỉ đạo thực hiện hoạt động kiểm tra nội bộ trường tiểu học 78

3.2.4 Biện pháp 4: Đẩy mạnh hoạt động tự kiểm tra của Hiệu trưởng 81

3.2.5 Biện pháp 5: Bồi dưỡng cán bộ giáo viên thực hiện hoạt động kiểm tra nôi bộ trường tiểu học 83

3.2.6 Biện pháp 6: Đẩy mạnh ứng dụng công nghệ thông tin trong hoạt động kiểm tra 84

3.2.7 Biện pháp 7: Tăng cường đầu tư và sử dụng hiệu quả các nguồn lực phục vụ hoạt động kiểm tra trường tiểu học 86

3.2.8 Biện pháp 8: Đổi mới việc tổng kết hoạt động kiểm tra trường học 87

3.3 Mối quan hệ giữa các biện pháp 88

3.4 Khảo nghiệm mức độ cần thiết và tính khả thi của các biện pháp đề xuất 89

3.4.1 Mục đích khảo nghiệm 89

3.4.2 Nội dung khảo nghiệm 89

3.4.3 Đối tượng khảo nghiệm 90

3.4.4 Phương pháp khảo nghiệm 90

3.4.5 Kết quả khảo nghiệm 91

Tiểu kết chương 3 94

KẾT LUẬN VÀ KHUYẾN NGHỊ 96

1 KẾT LUẬN 96

2 KHUYẾN NGHỊ 100

DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO 103 PHỤ LỤC

DANH MỤC CÁC BIỂU BẢNG

Bảng 2.1 Quy mô giáo dục tiểu học thị xã Sông Cầu qua các năm học 2015-

2016; 2016-2017; 2017-2018; 2018-2019 37

Bảng 2.2: Chất lượng giáo dục học sinh tiểu học thị xã Sông Cầu từ năm học 2015 – 2016 đến năm học 2018 - 2019 38

Bảng 2.3: Bảng thống kê trình độ, nghiệp vụ của giáo viên và nhân viên tính đến cuối năm học 2018-2019 39

Bảng 2.4 Mức độ nhận thức của đội ngũ về hoạt động KTNB trường học 44

Bảng 2.5 Mức độ thực hiện về công tác xây dựng đội ngũ 46

Bảng 2.6 Mức độ năng lực của đội ngũ thực hiện hoạt động KTNB 47

Bảng 2.7 Mức độ thực hiện về công tác tài chính 49

Bảng 2.8 Mức độ thực hiện về quản lý và sử dụng cơ sở vật chất 49

Bảng 2.9 Mức độ thực hiện kế hoạch phát triển giáo dục 51

Bảng 2.10 Mức độ thực hiện các hoạt động và chất lượng giáo dục 52

Bảng 2.11 Mức độ thực hiện về công tác tự kiểm tra của Hiệu trưởng 53

Bảng 2.12 Mức độ thực hiện xây dựng kế hoạch hoạt động kiểm tra trường tiểu học 55

Bảng 2.13 Mức độ thực hiện về tổ chức 58

Bảng 2.14 Mức độ thực hiện quy trình hoạt động kiểm tra nội bộ 59

Bảng 2.15 Mức độ tổ chức thực hiện hoạt động KTNB trường tiểu học 60

Bảng 2.16 Mức độ chỉ đạo thực hiện hoạt động KTNB trường tiểu học 62

Bảng 2.17 Mức độ thực hiện về kiểm tra, đánh giá hoạt động KTNB trường tiểu học 63

Bảng 3.1 Mức độ cần thiết của các biện pháp 91

Bảng 3.2 Mức độ khả thi của các biện pháp 92

DANH MỤC CÁC HÌNH, BIỂU ĐỒ, SƠ ĐỒ

MỞ ĐẦU

1 Lý do chọn đề tài

Đảng và Nhà nước đã thể hiện về quan điểm đổi mới giáo dục và đào tạo từ Nghị quyết Trung ương 5 khóa VIII đến nay Đặc biệt là ghị quyết 29/NQ- TƯ Đảng khóa 11 đã khẳng định: "Giáo dục và đào tạo có sứ mệnh nâng cao dân trí, phát triển nguồn nhân lực, bồi dưỡng nhân tài, góp phần quan trọng phát triển đất nước, xây dựng nền văn hóa và con người Việt Nam Phát triển giáo dục và đào tạo cũng là phát triển khoa học và công nghệ là quốc sách hàng đầu, đầu tư cho giáo dục và đào tạo là đầu tư phát triển Đổi mới căn bản và toàn diện giáo dục và đào tạo theo nhu cầu phát triển của xã hội; nâng cao chất lượng theo yêu cầu chuẩn hóa, hiện đại hóa, xã hội hóa, dân chủ hóa và hội nhập quốc tế, phục vụ đắc lực sự nghiệp xây dựng và bảo

vệ Tổ quốc” Xuất phát từ quan điểm chỉ đạo của Đảng về giáo dục – đào tạo, thực hiện chiến lược phát triển giáo dục 2010 – 2020, ngành giáo dục đang tích cực đổi mới nội dung chương trình, đổi mới phương pháp dạy - học, đổi mới công tác quản lý giáo dục, công tác kiểm tra trường học nhằm nâng cao chất lượng giáo dục và đào tạo Thực hiện tốt công tác kiểm tra trường học là thực hiện chức năng quản lý giáo dục, chức năng thiết yếu của cơ quan quản

lý giáo dục, là cộng cụ sắc bén góp phần tăng cường hiệu lực và hiệu quả giáo dục Đồng chí Phạm Văn Đồng đã nói: “Không coi trọng kiểm tra tức là tự tước mất vũ khí cần thiết của người lãnh đạo.”

Bác Hồ đã nêu những quan điểm chủ yếu của công tác kiểm tra: “Có kiểm tra mới huy động được tinh thần tích cực và lực lượng to tát của nhân dân, mới biết rõ năng lực và khuyết điểm của cán bộ, mới sửa chữa và giúp

đỡ kịp thời”, “Nếu tổ chức việc kiểm tra cho chu đáo thì cũng như ngọn đèn pha” Vì vậy Sở Giáo dục và đào tạo tỉnh Phú Yên đã triển khai công văn số

720/QD-SGDĐT ngày 09/9/2019, nhằm hướng dẫn công tác thanh tra năm học 2019-2020 và công văn số 730/PGDĐT hướng dẫn thực hiện công tác kiểm tra nội bộ trường học

Trong những năm qua công tác kiểm tra ở các trường tiểu học thị xã Sông Cầu, tỉnh Phú Yên đã tiến hành thường xuyên, mang lại nhiều kết quả thiết thực như tiếp tục duy trì kỷ cương nề nếp dạy và học, góp phần nâng cao chất lượng giáo dục nói chung, chất lượng giáo dục các trường tiểu học nói riêng Tuy nhiên thời gian gần đây công tác tự kiểm tra ở một số đơn vị đã bộc

lộ một số hạn chế như thực hiện mang tính đối phó, năng lực đội ngũ làm công tác kiểm tra chưa đồng bộ Thực trạng đó đặt ra yêu cầu phải cải thiện các biện pháp để khắc phục tồn tại trong quản lý hoạt động kiểm tra nhà trường từ đó góp phần thực hiện thành công các mục tiêu phát triển giáo dục của địa phương Kết quả nghiên cứu về vấn đề này sẽ góp phần hiện thực hóa Chiến lược phát triển giáo dục giai đoạn 2011 – 2020 và Nghị quyết số 29 – NQ/TW ngày 04/11/2013 của Ban chấp hành Trung ương lần thứ Tám khóa XI

Xuất phát từ những cơ sở trên, tôi nhận thấy công tác quản lý hoạt động kiểm tra nhà trường là rất quan trọng và cấp thiết Vì vậy tôi chọn đề tài

“Quản lý hoạt động kiểm tra ở các trường tiểu học thị xã Sông Cầu, tỉnh Phú Yên” để nghiên cứu

2 Mục đích nghiên cứu

Trên cở sở nghiên cứu lý luận và thực trạng quản lý hoạt động kiểm tra nội bộ ở các trường tiểu học thị xã Sông Cầu, tỉnh Phú Yên, tác giả đề xuất biện pháp quản lý hoạt động kiểm tra nội bộ nhằm góp phần nâng cao hiệu quả giáo dục ở các trường tiểu học thị xã Sông Cầu, tỉnh Phú Yên

3 Khách thể và đối tượng nghiên cứu

3.1 Khách thể nghiên cứu

Quản lý hoạt động kiểm tra nội bộ trường tiểu học

3.2 Đối tượng nghiên cứu

Biện pháp quản lý hoạt động kiểm tra nội bộ ở các trường tiểu học thị xã Sông Cầu, tỉnh Phú Yên

4 Giả thuyết khoa học

Công tác quản lý hoạt động kiểm tra nội bộ ở các trường tiểu học thị xã Sông Cầu, tỉnh Phú Yên trong những năm qua đã thu được những kết quả đáng kể, tuy nhiên vẫn còn nhiều hạn chế Nếu xác lập được cơ sở lý luận một cách khoa học và làm rõ hơn thực trạng quản lý hoạt động kiểm tra nội bộ ở các trường tiểu học trên địa bàn thị xã Sông Cầu, tỉnh Phú Yên thì đề xuất được các biện pháp quản lý hoạt động kiểm tra nội bộ ở các trường tiểu học thị xã Sông Cầu, tỉnh Phú Yên, góp phần nâng cao kỉ cương nề nếp trong nhà trường và chất lượng giáo dục của các trường tiểu học trên địa bàn

5 Nhiệm vụ nghiên cứu

5.1 Nghiên cứu cơ sở lý luận về quản lý hoạt động kiểm tra nội bộ ở các trường tiểu học

5.2 Khảo sát đánh giá thực trạng quản lý hoạt động kiểm tra nội bộ ở các trường tiểu học thị xã Sông Cầu, tỉnh Phú Yên

5.3 Đề xuất các biện pháp quản lý hoạt động kiểm tra nội bộ ở các trường tiểu học thị xã Sông Cầu, tỉnh Phú Yên

6 Phạm vi nghiên cứu

- Tập trung vào việc xây dựng các biện pháp chủ yếu của Hiệu trưởng để

quản lý có hiệu quả hoạt động kiểm tra nội bộ ở trường tiểu học

- Chủ thể quản lý: Hiệu trưởng trường tiểu học

- Số liệu khảo sát: từ năm học 2018-2019 đến năm học 2019-2020

- Khảo sát tại 6 trường tiểu học trên địa bàn thị xã Sông Cầu, tỉnh Phú Yên

7 Phương pháp nghiên cứu

Trong quá trình nghiên cứu, tôi sử dụng phối hợp các nhóm phương

pháp nghiên cứu sau đây:

7.1 Nhóm phương pháp nghiên cứu lý luận

Hệ thống hóa, phân tích, tổng hợp, khái quát hóa các tài liệu lý luận, các văn bản có tính pháp quy, các công trình nghiên cứu về hoạt động KTNB và quản lý hoạt động KTNB ở các trường tiểu học nhằm xác lập cơ sở lý luận cho vấn đề quản lý hoạt động kiểm tra trường tiểu học

7.2 Nhóm phương pháp nghiên cứu thực tiễn

- Phương pháp điều tra bằng phiếu hỏi: Xây dựng các phiếu trưng cầu ý kiến nhằm khảo sát ý kiến của các đối tượng khảo sát: Chuyên viên, CBQL,

Tổ trưởng chuyên môn, GV, Nhân viên về nhận thức, thực trạng, sự cần thiết của hoạt động KTNB trường tiểu học

- Phương pháp quan sát: Trực tiếp quan sát các hoạt động của Chuyên viên, CBQL, Tổ trưởng chuyên môn, GV, Nhân viên về hoạt động KTNB trường tiểu học

- Phương pháp lấy ý kiến chuyên gia: Trong quá trình nghiên cứu, tác giả xin ý kiến các Chuyên viên, Trưởng, Phó Phòng Giáo dục và Đào tạo thị xã Sông Cầu về tình hình hoạt động KTNB ở các trường tiểu học thị xã Sông Cầu, tỉnh Phú Yên

- Phương pháp nghiên cứu sản phẩm

- Phương pháp tổng kết kinh nghiệm

7.3 Phương pháp thống kê toán học

8 Cấu trúc luận văn

Ngoài phần mở đầu, kết luận, khuyến nghị và tài liệu tham khảo, phục lục, nội dung chính của luận văn được cấu trúc gồm 3 chương

Chương 1: Cơ sở lý luận về quản lý hoạt động kiểm tra nội bộ ở trường tiểu học Chương 2: Thực trạng quản lý hoạt động kiểm tra nội bộ ở các trường tiểu

học thị xã Sông Cầu, tỉnh Phú Yên

Chương 3: Biện pháp quản lý hoạt động kiểm tra nội bộ ở các trường tiểu

học thị xã Sông Cầu, tỉnh Phú Yên

Chương 1

CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG KIỂM TRA

NỘI BỘ Ở TRƯỜNG TIỂU HỌC

1.1 Tổng quan lịch sử nghiên cứu vấn đề

1.1.1 Những nghiên cứu ở nước ngoài

Ở một số nước trên thế giới hoạt động kiểm tra nội bộ trường học được gọi theo nhiều cách khác nhau và được nghiên cứu ở nhiều góc độ khác nhau Tuy nhiên, các nghiên cứu đều thống nhất rằng quy trình kiểm tra nội bộ trường học được thực hiện hoàn toàn bởi nhân viên của nhà trường, được thành lập thành một nhóm đánh giá chuyên biệt Những nhóm này thường bao gồm các giáo viên và các thành viên thuộc Ban quản lý của nhà trường Các nghiên cứu về hoạt động kiểm tra trường học của một số nước cũng chỉ ra rằng:

- Các thành viên chuyên trách trong nhóm đánh giá nội bộ của nhà trường chịu trách nhiệm hoàn toàn về kết quả kiểm tra và quá trình kiểm tra ở trường học

- Đánh giá nội bộ trường học có tác động tích cực đến hoạt động của trường học, gia tăng thành tích học tập của học sinh và nâng cao chất lượng giảng dạy của giáo viên, mặc dù những ảnh hưởng tích cực này phụ thuộc nhiều vào điều kiện cơ chế quản lý

- Các nghiên cứu thực hiện tại Đan Mạch, Anh, Phần Lan, Xcốt-len và Thụy Điển chỉ ra rằng: Ở tất cả các nghiên cứu này đã cho thấy rằng, giáo viên tin là đánh giá, KTNB có tầm ảnh hưởng sâu rộng đến quá trình giảng dạy của họ cũng như chất lượng học tập của học sinh và KTNB đem lại nhiều lợi ích hơn các biện pháp đánh giá từ bên ngoài

Một số công trình và báo cáo nghiên cứu liên quan đến KTNB ở một số nước như sau:

Tại Hà Lan, trong nghiên cứu “Total Quality Management in Mauritian

education and principals’decíion-making for school improvement” tác giả

Claude Ah-Teck, J & E Starr, K.Tập trung nghiên cứu việc Hiệu trưởng ở các trường thuộc Mauritius sử dụng hệ thống dữ liệu quản lý chất lượng nội

bộ trong việc đưa ra quyết định cải thiện môi trường giáo dục Kết quả nghiên cứu của tác giả cũng cho thấy việc quản lý chất lượng hoạt động kiểm tra rất quan trọng và nó còn quan trọng hơn khi các Hiệu trưởng sử dụng kết quả đó vào các quyết định của mình trong quá trình quản lý nhà trường.[29]

Hai tác giả người Anh là Hall, C., & Noyes, A (2007), nghiên cứu về

“Ảnh hưởng của kiểm tra nội bộ trường học đến quan điểm của giáo viên tại Anh về công tác giảng dạy của bản thân” Tại nghiên cứu này, các tác giả phân tích về nhận thức của giáo viên và hiểu biết của họ về quy trình tự đánh giá chất lượng khi chính phủ Anh đưa ra chính sách yêu cầu các trường thực hiện công tác KTNB trường học Đồng thời xem xét mối liên hệ giữa Thanh tra viên và giáo viên thuộc nhóm KTNB trường học thay đổi thế nào kể từ khi chính sách có hiệu lực Kết quả cho thấy giáo viên và Ban lãnh đạo trường học hưởng ứng và thực hiện tốt công tác KTNB trường học, không những thế KTNB trường học được giáo viên sử dụng như một công cụ, biện pháp trong

việc nâng cao chất lượng giảng dạy của bản thân [30]

Tại Mỹ, các tác giả McNaughton, S Lai, M.K., & Hsiao, S (2012) nghiên cứu “Kiểm tra tính hiệu quả của mô hình kiểm tra nội bộ trường học” (School Effectiveness and School Improvement) tại 07 trường đa văn hóa, đa sắc tộc Nghiên cứu nêu tính hiệu quả của mô hình KTNB trường học phục vụ việc dạy và học của các trường học thuộc cộng đồng bản địa Theo đó nâng cao vai trò của Hiệu trưởng cũng như nâng cao hoạt động quản lý đối với mô hình KTNB trường học đã giúp cho việc quản lý nhà trường một cách có hiệu quả [33]

Qua nghiên cứu trên đây có thể thấy, kiểm tra nội bộ trường học được

các nhà quản lý giáo dục ở nước ngoài rất coi trọng Hoạt động kiểm tra trường học được đánh giá cao trong việc nâng cao chất lượng giảng dạy của giáo viên, cũng như cải thiện chất lượng học tập của học sinh Ngoài ra, cũng cho thấy vai trò quyết định sự thành bại trong việc thực hiện các mục tiêu giáo dục của người đúng đầu nhà trường trong việc tổ chức kiểm tra trường học tại các nước này

1.1.2 Những nghiên cứu ở trong nước

Ở Việt Nam, ngay từ khi thành lập nước, Đảng và Nhà nước ta đã rất quan tâm đến giáo dục, coi sự dốt nát (do thiếu giáo dục) nguy hiểm như giặc ngoại xâm, ngày nay càng coi trọng giáo dục hơn, Nghị quyết Hội nghị lần

thứ 2 Ban chấp hành trung ương Đảng khoá VIII đã khẳng định:“Phải thực

sự coi giáo dục - đào tạo là quốc sách hàng đầu” toàn xã hội chăm lo đến sự

nghiệp giáo dục Vì mọi người nhận thức được: Giáo dục ngày nay được coi

là nền tảng cho sự phát triển khoa học kỹ thuật, là cội nguồn để "dân giàu - nước mạnh - xã hội công bằng, dân chủ, văn minh"

Nhận thức được vai trò to lớn của giáo dục trong tiến trình xây dựng và phát triển đất nước, các nhà nghiên cứu giáo dục trong nước đã có nhiều công trình nghiên cứu về lý luận giáo dục, đặc biệt là về quản lý giáo dục: Tác giả

Hà Sỹ Hồ trong cuốn: “Những bài giảng về quản lí trường học” đã khẳng định: “Quản lý mà không kiểm tra thì quản lý sẽ ít hiệu quả và trở thành quản

lý quan liêu” Ông chỉ rõ: “Chức năng kiểm tra vô cùng quan trọng vì quá trình quản lý đòi hỏi những thông tin chính xác, kịp thời về thực trạng của dối tượng quản lý về việc thực hiện các quyết định đã đề ra, tức là đòi hỏi những liên hệ ngược chính xác, vững chắc giữa các phân hệ quản lý…” [19, tr 26]

Trong “Những khái niệm cơ bản về lý luận, quản lý giáo dục” tác giả

Nguyễn Ngọc Quang khẳng định: Quá trình quản lý diễn ra qua năm giai đoạn: chuẩn bị kế hoạch hóa, kế hoạch hóa, tổ chức, chỉ đạo và kiểm tra,

trong đó giai đoạn kiểm tra là giai đoạn cuối cùng kết thúc một chu trình quản

lý Kiểm tra tốt, đánh giá được sâu sắc và chuẩn bị trạng thái cuối cùng của nhà trường thì kỳ kế hoạch (năm học) tiếp theo việc soạn thảo kế hoạch năm học mới sẽ thuận lợi, kế thừa các mặt mạnh để tiếp tục phát huy, phát hiện

Thông tư số 05/2014/TT-TTCP ngày 16/10/2014 của thanh tra chính phủ Quy định về tổ chức, hoạt động, quan hệ công tác của đoàn thanh tra và trình

tự, thủ tục tiến hành một cuộc thanh tra

Một số bài viết đăng trên Tạp chí thông tin QLGD, các bài giảng trong các lớp đào tạo, bồi dưỡng nghiệp vụ cho cán bộ thanh tra, cộng tác viên thanh tra, các báo cáo về công tác thanh tra, kiểm tra các tác giả cũng quan tâm đến một số vấn đề chung về công tác thanh tra giáo dục, nhưng chủ yếu chỉ đề cập đến các vấn đề xung quanh nội dung thanh tra, kiểm tra, đánh giá một nhà trường, một giáo viên; quy trình tiến hành một cuộc thanh tra, kiểm tra Tuy vậy, công trình nghiên cứu đề cập về quản lý công tác kiểm tra tại các trường tiểu học của Hiệu trưởng vẫn chưa cụ thể, sâu sắc Do đó vấn đề này rất cần được tiếp tục nghiên cứu làm sáng rõ Những tài liệu đã dẫn và những tài liệu viết về công tác thanh tra, kiểm tra trong giáo dục của các nhà khoa học thực sự là những tư liệu quý, thiết thực, được tác giả tham khảo

trong quá trình thực hiện đề tài: “Quản lý hoạt động kiểm tra ở các trường

tiểu học thị xã Sông Cầu, tỉnh Phú Yên” nhằm góp phần thực hiện thắng lợi

mục tiêu giáo dục trong giai đoạn mới

1.2 Các khái niệm cơ bản của đề tài

1.2.1 Quản lý, quản lý giáo dục, quản lý nhà trường

1.2.1.1 Quản lý

Quản lý là một trong những hiện tượng xuất hiện rất sớm, là một phạm trù tồn tại khách quan được ra đời từ bản thân nhu cầu của mọi chế độ xã hội, mọi quốc gia, mọi thời đại

Theo Harold Koontz, trong tác phẩm: "Những vấn đề cốt yếu của quản

lý" quản lý là một hoạt động thiết yếu, nó bảo đảm phối hợp những nỗ lực cá

nhân nhằm đạt được các mục đích của nhóm" Mục tiêu của mọi nhà quản lý

là nhằm hình thành một môi trường mà trong đó con người có thể đạt được các mục đích của nhóm với thời gian, tiền bạc, vật chất và sự bất mãn cá nhân

ít nhất [31, tr.33]

Theo F.Taylor: “Quản lý là biết được chính xác điều bạn muốn người

khác làm, và sau đó hiểu được rằng họ đã hoàn thành công việc một cách tốt nhất và rẻ nhất” Sau này ông Lerence chủ tịch hiệp hội các nhà kinh doanh

Mỹ đã khái quát quan điểm của F.Taylor và cho rằng: “Quản lý là thông qua

người khác để đạt được mục tiêu của mình” Cùng thời với F.Taylor, nhà

quản lý hành chính người Pháp là H Fayon lại định nghĩa quản lý theo các

chức năng của nó Theo H Fayon: “Quản lý là dự đoán và lập kế hoạch, tổ

chức, điều khiển, phối hợp và kiểm tra”.[32]

Ở Việt Nam, tác giả Trần Kiểm cho rằng: “Quản lý là những tác hoạch

định của chủ thể quản lý trong việc huy động, kết hợp, sử dụng, điều chỉnh, điều phối các nguồn lực (nhân lực, vật lực, tài lực) trong và ngoài tổ chức (chủ yếu là nội lực) một cách tối ưu nhằm đạt mục đích của tổ chức với hiệu quả cao nhất.[20]

Theo tác giả Đặng Quốc Bảo: “Quản lý được coi là sự kết hợp của quản

và lý Quản là cai trị, coi sóc, trông nom hệ thống nào đó, đưa hệ thống đó vào thế ổn định, có trật tự Lý là sắp xếp, tổ chức để làm cho hệ thống đó đi đến sự phát triển Như vậy, quản lý là sự tích hợp của 2 mặt: Lý và quản để đưa nó vào một thể ổn định và phát triển” [17, tr.64]

Theo nguyễn Ngọc Quang: “Quản lý là một hệ thống xã hội, có tính

khoa học và tính nghệ thuật tác động có tổ chức, có hướng đích của chủ thể quản lý lên khách thể quản lý (đối tượng quản lý) bằng các phương pháp, công cụ thích hợp nhằm đạt các mục tiêu đề ra ’’.[24, tr.77]

Quá trình tác động của chủ thể QL được miêu tả ở sơ đồ 1.1

Sơ đồ 1.1 Các yếu tố quản lý

thể QL, khách thể QL và mục tiêu QL Ba yếu tố này luôn gắn bó hữu cơ với nhau hức

1.2.1.2 Quản lý giáo dục

Khái niệm QLGD hiện nay có nhiều cách hiểu khác nhau:

Theo tác giả Nguyễn Ngọc Quang: "Quản lý giáo dục là hệ thống những tác động có mục đích, có kế hoạch, hợp quy luật của chủ thể quản lý

Công cụ quản lý

Phương pháp Quản lý

Mục tiêu quản lý Khách thể và đối tượng

quản lý Chủ thể quản lý

nhằm làm cho hệ vận hành theo đường lối, nguyên lý của Đảng, thực hiện được các tính chất của nhà trường xã hội chủ nghĩa Việt Nam mà tiêu điểm hội tụ là quá trình dạy học, giáo dục thế hệ trẻ, đưa hệ thống giáo dục đến mục tiêu dự kiến, tiến lên trạng thái mới về chất" [31, tr.35]

Quản lý giáo dục bao gồm: Chủ thể QL, khách thể QL và quan hệ QL Chủ thể QL: Bộ máy QLGD các cấp

Khách thể QL: Hệ thống giáo dục quốc dân, các trường học

Quan hệ QL: Đó là những mối quan hệ giữa người học và người dạy; quan hệ giữa người QL với người dạy, người học; quan hệ người dạy - người học các mối quan hệ đó có ảnh hưởng đến chất lượng đào tạo, chất lượng hoạt động của nhà trường, của toàn bộ hệ thống GD

Quản lý giáo dục bao gồm một số nội dung cơ bản: Xây dựng và chỉ đạo thực hiện chiến lược, quy hoạch, kế hoạch, chính sách phát triển GD; ban hành, tổ chức thực hiện các văn bản quy phạm pháp luật về GD, tiêu chuẩn nhà giáo, tiêu chuẩn cơ sở vật chất (CSVC), thiết bị trường học; tổ chức bộ máy QLGD; tổ chức, chỉ đạo việc đào tạo, bồi dưỡng cán bộ QL, GV; huy động, QL sử dụng các nguồn lực

Như vậy: “Quản lý giáo dục là tập hợp những biện pháp (tổ chức, cán

bộ, kế hoạch hoá ) nhằm đảm bảo sự vận hành bình thường của các cơ quan trong hệ thống cả về số lượng cũng như chất lượng”

dụng các nguồn dự trữ do Nhà nước đầu tư, lực lượng xã hội đóng góp và do lao động xây dựng vốn tự có hướng vào việc đẩy mạnh mọi hoạt động của nhà trường mà điểm hội trụ là quá trình đào tạo thế hệ trẻ Thực hiện có chất lượng mục tiêu và kế hoạch đào tạo, đưa nhà trường tiến lên trạng thái mới” [31]

Tác giả Phạm Minh Hạc đã đưa ra nội dung khái quát về khái niệm QL nhà trường: “Quản lý nhà trường là thực hiện đường lối giáo dục của Đảng trong phạm vi trách nhiệm của mình, tức là đưa nhà trường vận hành theo nguyên lý giáo dục để tiến tới mục tiêu giáo dục, mục tiêu đào tạo đối với ngành giáo dục, với thế hệ trẻ và với từng học sinh’’ [24, tr.22]

Quản lý nhà trường là những hoạt động có ý thức, có kế hoạch của chủ thể QL nhằm thực hiện chức năng, nhiệm vụ của nhà trường mà trọng tâm là quá trình dạy và học

Bản chất của công tác QL nhà trường là quá trình chỉ huy, điều khiển

sự vận động của các thành tố, đặc biệt là mối quan hệ giữa các thành tố Mối quan hệ đó là do quá trình sư phạm trong nhà trường quy định

Như vậy, QL nhà trường nói chung và QL trường tiểu học nói riêng là

tổ chức, chỉ đạo và điều hành quá trình giảng dạy của thầy và hoạt động học tập của trò, đồng thời QL những điều kiện cơ sở vật chất và công việc phục

vụ cho dạy và học nhằm đạt được mục đích giáo dục đào tạo

1.2.2 Kiểm tra

Theo từ điển tiếng Việt: Kiểm tra là quá trình xem xét thực tiễn, đánh giá thực trạng, khuyến khích cái tốt, phát hiện những lệch lạc và điều chỉnh nhằm đạt tới những mục tiêu đã đặt ra và góp phần đưa toàn bộ hệ thống quản lý tới một trình độ cao hơn

Quá trình kiểm tra gồm có 4 bước cơ bản sau:

+ Xác lập chuẩn và phương pháp đo thành tích

+ Tổ chức việc đo lường thành tích

+ So sánh sự phù hợp của thành tích với chuẩn mực

Trong mối quan hệ đó có 2 quá trình:

- Quá trình đối tượng hóa

+ Chủ thể chuyển năng lực của mình thành sản phẩm hoạt động

+ Tâm lí của con người được bộc lộ, được khách quan hóa trong quá trình làm ra sản phẩm

- Quá trình chủ thể hóa (nhập tâm):

+ Chủ thể chuyển nội dung khách thể (quy luật, bản chất) vào bản thân mình tạo nên tâm lý, ý thức, nhân cách của bản thân

+ Là quá trình con người chiếm lĩnh (lĩnh hội) thế giới

Như vậy, trong quá trình con người tham gia, thực hiện hoạt động con người vừa tạo ra sản phẩm về phía thế giới, vừa tạo ra tâm lý của mình, hay nói khác định luật tâm lý, ý thức nhân cách được bộc lộ, hình thành trong hoạt động

1.2.3.2 Hoạt động kiểm tra

Hoạt động kiểm tra là một dạng hoạt động quản lý của người Hiệu trưởng nhằm điều tra, theo dõi, xem xét, kiểm soát, phát hiện, kiểm nghiệm diễn biến

và kết quả các hoạt động giáo dục trong phạm vi nội bộ nhà trường và đánh giá kết quả các hoạt động giáo dục đó phù hợp với mục tiêu, kế hoạch, chuẩn mực, quy chế đã đề ra hay không Qua đó phát hiện những ưu điểm để động

viên, kích thích hoặc những thiếu sót, lệch lạc so với yêu cầu để có biện pháp uốn nắn giúp đỡ và điều chỉnh thích hợp nhằm nâng cao chất lượng và hiệu quả giáo dục trong nhà trường

Hoạt động kiểm tra về thực chất là kiểm tra tác nghiệp, là công tác tự kiểm tra của nhà trường bao gồm: Hiệu trưởng tiến hành kiểm tra tất cả các thành tố cấu thành hệ thống nhà trường, đặc biệt kiểm tra công việc, hoạt động, mối quan hệ của mọi thành viên và những điều kiện, phương tiện phục vụ dạy học và giáo dục nhà trường

Việc tự kiểm tra trong trường học, Hiệu trưởng giỏi là người biết tiến hành kiểm tra thường xuyên và có kế hoạch, biết biến quá trình kiểm tra thành quá trình tự kiểm tra của các bộ phận và mọi thành viên trong nhà trường mà mình quản lý Hiệu trưởng có kinh nghiệm thường biết kiểm tra đúng người, đúng việc, đúng lúc, đúng chỗ Xác định rõ ai, bộ phận nào thì kiểm tra thường xuyên,

ai, bộ phận nào thì kiểm tra ít hơn và thậm chí có người, bộ phận không cần kiểm tra, vì họ luôn hoàn thành nhiệm vụ một cách tự giác không cần có sự thúc đẩy nào cả Đồng thời, Hiệu trưởng cũng phải xác định rõ nên kiểm tra vào lúc nào, nếu sớm quá thì không có gì để kiểm tra, nhưng nếu để muộn quá thì nếu có sai sót rồi, lúc đó rất khó khắc phục sửa chữa và làm lại

1.2.4 Quản lý hoạt động kiểm tra nội bộ trường học

Từ các khái niệm quản lý và hoạt động kiểm tra nội bộ Quản lý hoạt động kiểm tra nội bộ trường học được hiểu là những tác động có hệ thống, khoa học, có ý thức của chủ thể quản lý lên đối tượng quản lý nhằm đạt được mục tiêu của nhà trường

Trong công tác QLGD, các biện pháp quản lý hoạt động kiểm tra nội bộ rất quan trọng nhằm nâng cao chất lượng giáo dục, có ảnh hưởng, bổ sung lẫn nhau tạo nên sức mạnh tổng hợp nhằm đạt được mục tiêu của nhà quản lý đề

ra Nội dung quản lý hoạt động kiểm tra gồm:

- Xác định nhu cầu quản lý hoạt động kiểm tra: Nhu cầu quản lý hoạt

động kiểm tra chính là nhu cầu phát triển sự đòi hỏi nhằm thoả mãn mong muốn khát vọng của một tổ chức, của một nhóm, một cá nhân nhằm đạt mục đích Xác định nhu cầu quản lý hoạt động kiểm tra chính là xác định cái đã

có, cái đang diễn ra và cái phải có trong tương lai Từ đó đặt ra những nội dung và hoạt động quản lý kiểm tra cần thiết

- Xây dựng kế hoạch quản lý hoạt động kiểm tra: Chính là thiết kế một

tương lai mong muốn việc xác lập các bước phải làm gì, làm thế nào và làm ở đâu, ai làm, bao giờ hoàn thành và điều kiện để hoàn thành

- Thực hiện kế hoạch của quản lý hoạt động kiểm tra: Thực hiện kế hoạch

quản lý hoạt động kiểm tra bao gồm các công việc sau: Xác định chuẩn mực trong quản lý hoạt động kiểm tra trường học (chuẩn đánh giá một trường, chuẩn đánh giá một giờ dạy, chuẩn đánh giá các hoạt động khác) Tổ chức việc đo lường việc thực hiện các nhiệm vụ của trường học (xây dựng lực lượng, quy định kiểm tra, xử lý thông tin) So sánh sự phù hợp của thành tích với các chuẩn mực xác định giá trị của các thành tích (xác định mặt định tính, xác định mặt định lượng) Phát hiện những ưu điểm và tồn tại (những sai lệch so với chuẩn) của các đối tượng kiểm tra ( phát hiện kịp thời những ưu điểm, khuyết điểm tồn tại trong thực tiễn, mức độ các ưu khuyết điểm nguyên nhân của ưu điểm, khuyết điểm ) Ra các quyết định điều chỉnh cần thiết trong kiểm tra: (quyết định mức độ phát huy các thành tích xuất sắc; quyết định mức độ sửa chữa, uốn nắn; quyết định cần phải xử lý những vi phạm nghiêm trọng )

- Đánh giá kết quả quản lý hoạt động kiểm tra: Đánh giá kết quả quản lý

hoạt động kiểm tra là giai đoạn cuối cùng của hoạt động kiểm tra, đây là đánh giá kết quả đạt được so với mục tiêu đặt ra từ trước Từ đó giúp cho nhà quản

lý có các quyết định phù hợp với công tác kiểm tra

1.2.5 Phân biệt thanh tra giáo dục và kiểm tra nội bộ trường học

Trong thực tiễn giáo dục thường tồn tại hai hoạt động: Kiểm tra nội bộ trường học, và thanh tra giáo dục Cần phân biệt hai hoạt động này và tìm ra

mối liên hệ giữa chúng:

1.2.5.1 Giống nhau:

- Mục đích: Cả hai đều đi sâu kiểm tra, theo dõi các hoạt động giảng

dạy và giáo dục để giúp đỡ đối tượng hoàn thành tốt nhiệm vụ

- Chức năng: Đều tạo lập kênh thông tin phản hồi trong QLGD

- Nội dung công việc: Về thực chất đều là hoạt động kiểm tra đánh giá 1.2.5.2 Khác nhau

Về các mặt tính chất (Chủ yếu là tư cách pháp nhân), tổ chức, hoạt động, đối tượng và cách xử lý cũng có những nét khác nhau Các mặt hoạt động trên có

sự thống nhất nhưng không đồng nhất với nhau Trong thực tiễn QLGD cần nắm

và phân biệt được mối quan hệ giữa cái phổ biến và cái đặc thù Tuy nhiên kiểm tra nội bộ và thanh tra giáo dục có mối quan hệ với nhau: Kiểm tra nội bộ cung cấp thông tin tin cậy cho thanh tra giáo dục, thanh tra giáo dục sử dụng số liệu, kết luận, đánh giá của kiểm tra nội bộ, đó là những cứ liệu cần thiết quan trọng của hoạt động thanh tra giáo dục; Đồng thời thanh tra giáo dục lại cung cấp những nội dung và chuẩn mực đánh giá làm chỗ dựa để kiểm tra nội bộ tiến hành

có chất lượng và hiệu quả Ta có bảng so sánh sau:

- Kết luận mang tính pháp lý cao

- Là tổ chức quản lý trong nội

THANH TRA GIÁO DỤC KIỂM TRA NỘI BỘ

có tính ổn định Gồm 3 cấp: Bộ,

Sở, Phòng

Hoạt

động

- Tuân theo Pháp luật, theo quy

cho không được can thiệp trái luật

- Các cơ quan tổ chức, cá nhân

cấp dưới với những công việc

1.3 Hoạt động kiểm tra nội bộ ở trường tiểu học

1.3.1 Mục đích của hoạt động kiểm tra nội bộ

Kiểm tra nhằm mục đích xác nhận thực tiễn, phát huy nhân tố tích cực, phòng ngừa ngăn chặn sai phạm, giúp đỡ đối tượng hoàn thành tốt nhiệm vụ, đồng thời giúp cho nhà quản lý điều khiển và điều chỉnh hoạt động quản lý đúng hướng đích Kiểm tra giúp cho nhà trường nâng cao hiệu lực và hiệu quả

quản lý, nâng cao chất lượng giáo dục

Cụ thể là: Quan sát, theo dõi, phát hiện, kiểm nghiệm và đánh giá khách quan tình hình công việc, việc thực hiện nhiệm vụ của đối tượng, nhằm đảm bảo tốt việc chấp hành chính sách, pháp luật về giáo dục, thực hiện các văn bản pháp quy của Bộ GDĐT đối với trường học, giúp đỡ phát hiện ưu điểm, khắc phục khuyết điểm, khen chê kịp thời, xử lý cần thiết để cải tiến tổ chức quản lý giúp nhà trường nâng cao hiệu lực, hiệu quả quản lý và nâng cao chất lượng giáo dục của nhà trường

1.3.2 Chức năng kiểm tra nội bộ trường tiểu học

Kiểm tra là chức năng quản lý cơ bản, là khâu đặc biệt quan trọng trong

chu trình quản lý đảm bảo tạo lập mối liên hệ ngược thường xuyên, kịp thời giúp Hiệu trưởng hình thành cơ chế điều chỉnh hướng đích trong quá trình quản lý nhà trường Kiểm tra là một công cụ sắc bén góp phần tăng cường hiệu lực quản lý trường học nhằm nâng cao chất lượng giáo dục – đào tạo trong nhà trường, đồng thời kiểm tra trường học còn giúp Hiệu trưởng có thông tin chính xác về thực trạng của đơn vị mình, từ đó xác định được nguyên nhân và biện pháp khắc phục những hạn chế cũng như phát huy những điểm tích cực của đối tượng quản lý

Mặt khác kiểm tra cũng chính là để nhà quản lý nhìn nhận được ưu điểm, hạn chế của công tác quản lý, chỉ đạo, điều hành có khoa học hay khả thi không Theo đó có biện pháp nhằm nâng cao hiệu quả quản lý

1.3.3 Nhiệm vụ kiểm tra trường tiểu học

Kiểm tra trường tiểu học là thực hiện các nhiệm vụ cơ bản sau:

Kiểm tra: Xem xét việc thực hiện nhiệm vụ của đối tượng kiểm tra so

với các quy định trong các văn bản quy phạm pháp luật và các hướng dẫn của các cấp quản lý Yêu cầu của kiểm tra là phải tỉ mỉ, rõ ràng, chỉ rõ những điều làm được, chưa làm được của đối tượng kiểm tra Còn đối với người được kiểm tra thì cảm thông, hợp tác, chấp nhận việc làm của ban kiểm tra

Đánh giá: Xác định mức độ đạt được trong việc thực hiện các nhiệm vụ

theo quy định, phù hợp với bối cảnh và đối tượng để xếp loại đối tượng kiểm tra.Yêu cầu của đánh giá là khách quan, chính xác, công bằng đồng thời định hướng, khuyến khích tạo cơ sở cho sự tiến bộ của đối tượng kiểm tra

Tư vấn: Nêu được những nhận xét, gợi ý giúp cho đối tượng kiểm tra thực

hiện ngày càng tốt hơn nhiệm vụ của mình Yêu cầu của tư vấn là các ý kiến

tư vấn phải sát thực, khả thi giúp cho đối tượng kiểm tra nâng cao chất lượng công việc của mình

Thúc đẩy: Là hoạt động kích thích, phát hiện, phổ biến các kinh nghiệm

tốt, những định hướng mới và kiến nghị với các cấp quản lý nhằm hoàn thiện dần hoạt động của đối tượng kiểm tra, góp phần phát triển hệ thống giáo dục quốc dân.Yêu cầu của thúc đẩy là người kiểm tra phải phát hiện, lựa chọn được kinh nghiệm (của đối tượng kiểm tra, của người khác, của mình…) phổ biến được kinh nghiệm tốt, những định hướng mới cho đối tượng kiểm tra và

có những kiến nghị xác đáng đối với các cấp quản lý nhằm phát triển tổ chức, phát triển cá nhân trong đơn vị

1.3.4 Nội dung kiểm tra nội bộ trường tiểu học

Hiệu trưởng có trách nhiệm kiểm tra toàn bộ các công việc, hoạt động, mối quan hệ, kết quả của toàn bộ quá trình dạy học, giáo dục và những điều kiện, phương tiện của nó không loại trừ mặt nào Song trên thực tế, kiểm tra trường tiểu học cần tập trung vào các nội dung chính không tách rời nhau mà luôn liên quan chặt chẽ với nhau, đó là:

1.3.4.1 Xây dựng đội ngũ

Vai trò của đội ngũ giáo viên là cực kỳ quan trọng Muốn chỉ đạo và điều hành đội ngũ để họ tận tâm với nghề, tinh thần trách nhiệm cao, phối hợp tốt trong công việc và đồng thuận vì mục tiêu lớn của trường đòi hỏi người quản lý phải có những giải pháp hợp lý nhằm xây dựng đội ngũ giáo viên để nâng cao chất lượng giáo dục Đội ngũ cán bộ, giáo viên và nhân viên là điều kiện cần để quyết định đến chất lượng giáo dục và tạo dựng nên uy tín của nhà trường

Tổ, nhóm chuyên môn: Sinh hoạt tổ, nhóm chuyên môn, dự giờ thăm lớp, hội giảng, sử dụng và phân công giáo viên, nhân viên Công tác tự bồi dưỡng và bồi dưỡng nâng cao nghiệp vụ của các thành viên trong tổ, nhóm chuyên môn Vấn đề thực hiện chế độ chính sách, quy chế chuyên môn, cải thiện đời sống giáo viên…

Giáo viên: Nâng cao trình độ chuyên môn, nghiệp vụ, tay nghề, ý thức trách nhiệm, thực hiện kỷ cương nề nếp, đảm bảo kết quả giảng dạy và giáo

dục, tham gia đầy đủ các mặt công tác khác

1.3.4.2 Về cơ sở vật chất, trang thiết bị, tài chính

Công tác tài chính và cơ sở vật chất là các điều kiện cần để bảo đảm cho nhà trường hoạt động, thực hiện nhiệm vụ giáo dục có hiệu quả, hiện nay các trường tiểu học còn thiếu phòng học, phòng bộ môn, thư viện, các phòng hành chính và thiết bị dạy học, đây là những điều kiện cơ bản để các đơn vị hoàn thành mục tiêu giáo dục và xây dựng trường đạt chuẩn quốc gia

Đảm bảo các tiêu chuẩn của lớp học: bàn ghế, bảng đen, ánh sáng, vệ sinh Bảo quản và sử dụng có chất lượng thiết bị, đồ dùng dạy học, dụng cụ TDTT, thư viện, vườn trường…

Khuôn viên, cảnh quan sư phạm nhà trường: Cổng trường, tường rào, đường đi lối lại trong trường, vườn hoa, cây xanh, vệ sinh học đường…

1.3.4.3 Về kế hoạch phát triển giáo dục

Việc xây dựng, thực hiện kế hoạch của nhà trường là khâu quan trọng, quyết định cho sự thành bại trong việc thực hiện nhiệm vụ năm học, mục tiêu giáo dục và sứ mệnh của nhà trường, kế hoạch chi tiết, các chỉ tiêu hợp lý và

có biện pháp thực hiện phù hợp điều kiện thực tế thì mới đạt mục tiêu đề ra Thật vậy, lập kế hoạch có vai trò rất quan trọng nếu chúng ta không biết tự lập

kế hoạch thì chúng ta không thể xác định được rõ mục tiêu của chúng ta cần phải đạt tới là gì? Với năng lực của mình, của đội ngũ mình thì chúng ta cần phải làm gì để đạt được mục tiêu đó? Không có kế hoạch chúng ta sẽ không biết phân chia thời gian hợp lý, mà để nó trôi đi một cách vô ích và thực hiện

một cách thụ động trước sự thay đổi của môi trường xung quanh

1.3.4.4 Về hoạt động và chất lượng giáo dục

Thực hiện các hoạt động giáo dục và chất lượng giáo dục gồm: nội dung, chương trình, kế hoạch giáo dục đạo đức trong và ngoài giờ lên lớp, kế hoạch các hoạt động giáo dục khác như: Lao động, hướng nghiệp và dạy nghề, giáo

dục thể chất, hoạt động ngoài giờ lên lớp hoạt động của giáo viên chủ nhiệm, của Đội thiếu niên tiền phong và các tổ chức khác trong nhà trường

Thực hiện việc kết hợp giáo dục giữa nhà trường, gia đình và xã hội, kết quả giáo dục đạo đức của học sinh, thực hiện quy chế chuyên môn, chất lượng giảng dạy của giáo viên, thực hiện công tác đổi mới kiểm tra, đánh giá và phương pháp dạy học

1.3.4.5 Tự kiểm tra công tác quản lý của hiệu trưởng

Công tác tự kiểm tra của Hiệu trưởng giữ vai trò quan trọng để hoàn thành các nhiệm vụ và chỉ tiêu năm học đã đề ra Tự kiểm tra của Hiệu trưởng gồm:

- Công tác kế hoạch hoá: Xây dựng, chỉ đạo và thực hiện kế hoạch

chung và của từng bộ phận cho cả năm học, từng kỳ, từng tuần Hiệu trưởng

tự kiểm tra đánh giá công tác kế hoạch của mình gồm các công việc: thu thập,

xử lí thông tin, xác định mục tiêu và phân hạng ưu tiên, tìm phương án, giải pháp thực hiện mục tiêu, soạn thảo, thông qua và truyền đạt kế hoạch

- Công tác tổ chức nhân sự: Hiệu trưởng tự kiểm tra đánh giá về xây

dựng, sử dụng cơ cấu bộ máy, quy định chức năng, nhiệm vụ, quyền hạn, sự phối hợp và quan hệ từng bộ phận, cá nhân Lựa chọn, phân công cán bộ giáo viên cung cấp kịp thời những điều kiện, phương tiện cần thiết, khai thác tiềm năng của tập thể sư phạm và cá nhân cho việc thực hiện kế hoạch đã đề ra

- Công tác chỉ đạo: Hiệu trưởng tự kiểm tra, đánh giá về các mặt nắm

quyền chỉ huy, hướng dẫn cách làm,điều hoà phối hợp, kích thích động viên, bồi dưỡng cán bộ, giáo viên về: Dạy học và giáo dục; Hành chính quản trị; Thi đua khen thưởng; Quy chế dân chủ ở cơ sở…

- Công tác kiểm tra: Thực hiện kiểm tra trường học và tự kiểm tra một

cách thường xuyên, định kỳ theo kế hoạch để phát hiện, theo dõi, kiểm soát, động viên, uốn nắn giúp đỡ kịp thời

1.3.5 Nguyên tắc, phương pháp kiểm tra nội bộ trường tiểu học

1.3.5.1 Nguyên tắc kiểm tra

Nguyên tắc đảm bảo hiệu lực của chế định giáo dục và đào tạo: Kiểm

tra được tổ chức và hoạt động trên cơ sở pháp luật quy định, chỉ tuân thủ theo pháp luật và không ai có thể can thiệp và không thể có tuỳ tiện trong tổ chức

và hoạt động kiểm tra

Nguyên tắc đảm bảo tính kế hoạch: Nguyên tắc tính kế hoạch đòi hỏi

hoạt động kiểm tra phải được xác định trong toàn bộ năm học hỗ trợ tích cực cho việc triển khai các chức năng quản lý khác Mặt khác kiểm tra phải có kế hoạch triển khai cụ thể phù hợp với từng giai đoạn nhằm đạt tới mục tiêu đề ra

Nguyên tắc đảm bảo tính chính xác, khách quan: Đây là nguyên tắc

hàng đầu của kiểm tra Kiểm tra phải bảo đảm tính khách quan, kiểm tra phải chính xác, trung thực công khai, công bằng Kiểm tra đánh giá phải căn cứ vào chuẩn mực đã quy định, tránh áp đặt, chủ quan của người kiểm tra Kết quả kiểm tra phải phản ánh đúng thực trạng về đối tượng kiểm tra Tránh định kiến, suy diễn cũng như tránh làm hình thức, giả tạo

Nguyên tắc đảm bảo tính giáo dục và hiệu quả: Cơ sở khoa học của

nguyên tắc này là lòng nhân ái, kiểm tra là để hiểu biết công việc, là để giúp

đỡ con người Kiểm tra phải mang tính thiện chí, tính giáo dục bộc lộ ở mục đích, nội dung, phương pháp kiểm tra Bảo đảm tốt nguyên tắc này sẽ tạo được quá trình kiểm tra thành tự kiểm tra Hoạt động kiểm tra phải đạt được

mục tiêu đã đặt ra với mọi chi phí ít nhất (chi phí thời gian, vật chất, sức lực)

Nguyên tắc đảm bảo tính thường xuyên và kịp thời: Kiểm tra là một chức

năng quản lý, là công việc của nhà quản lý nên phải thực hiện thường xuyên, không phải “khi có vấn đề” mới kiểm tra

Nguyên tắc đảm bảo tính công khai: Đó là sự thể hiện dân chủ trong

quản lý Cần phải động viên, thu hút cá nhân, đơn vị tham gia vào quá trình

kiểm tra, biến quá trình kiểm tra bên ngoài thành quá trình tự kiểm tra của các

cá nhân, bộ phận trong nhà trường

1.3.5.2 Phương pháp kiểm tra

Để thu thập và có được những thông tin tin cậy, khách quan về nhà trường, về các hoạt động sư phạm trong nhà trường, cần sử dụng nhiều phương pháp kiểm tra khác nhau Việc lựa chọn và sử dụng phương pháp nào

là tùy thuộc đặc điểm đối tượng, mục đích, nhiệm vụ, thời gian và tình huống

cụ thể trong kiểm tra, các phương pháp kiểm tra phổ biến là:

- Phương pháp quan sát

Đây là phương pháp quan trọng nhất của kiểm tra Quan sát nhằm mục đích tập trung tâm trí của mình theo những nguyên tắc vào những vấn đề nhất định; quan sát là một hoạt động khác hẳn với việc trông thấy Có hai loại quan sát: quan sát tĩnh và quan sát động Trong kiểm tra, quan sát nhằm thu thập thông tin về đối tượng kiểm tra, trong đó có việc phát hiện các điểm không phù hợp, các điểm bất thường Trong công tác kiểm tra trường học các đối tượng quan sát thường là:

+ Cơ sở vật chất, trang thiết bị: Quan sát việc sử dụng, bảo quản, độ bền,

vệ sinh, tính thẩm mỹ, sự hợp lý trong bố trí, sắp xếp, tính ngăn nắp

+ Hoạt động dạy của giáo viên, hoạt động học của học sinh, hoạt động phục vụ công tác dạy học của đội ngũ cũng như mối quan hệ của họ: Quan sát tinh thần, thái độ thực hiện nhiệm vụ, năng lực trong giải quyết công việc + Hồ sơ, tài liệu: Quan sát sắp xếp, trình bày của các loại hồ sơ; ngày, tháng ghi trên các hồ sơ, tài liệu theo quy định, liên quan chặt chẽ không? Điều lưu ý khi sử dụng phương pháp này là quan sát phải có mục đích, có kế hoạch và có hệ thống, lựa chọn đúng đối tượng quan sát Trong phương pháp này có thể sử dụng các phương tiện kỹ thuật nghe, nhìn, nên người kiểm tra phải có kỹ năng sử dụng phương tiện kỹ thuật, nhưng điều quan trọng là phải

có sự tinh tường về nghiệp vụ sư phạm Sử dụng phương pháp quan sát trong công tác kiểm tra, Hiệu trưởng phải có một kế hoạch cụ thể, xem xét ở đâu, nơi nào, có thể trao đổi với đội ngũ và học sinh Qua đó, người kiểm tra hiểu

rõ hơn về từng hoạt động đang diễn ra trong nhà trường để tìm ra nguyên nhân thành công và thất bại, đồng thời lắng nghe các ý kiến đề xuất của đối tượng kiểm tra nhằm cải thiện công việc, giúp cho việc điều chỉnh các hoạt động một cách kịp thời và hiệu quả

- Phương pháp tác động trực tiếp đối tượng kiểm tra, bao gồm:

+ Điều tra bằng phiếu hỏi, phiếu khảo sát

+ Phỏng vấn, trao đổi và nghe báo cáo

+ Kiểm tra (miệng, viết): Sử dụng phương pháp này, người kiểm tra cần có kỹ năng phỏng vấn Mục đích của phỏng vấn là người kiểm tra mong muốn nhận được nhiều thông tin từ người được phỏng vấn Kỹ năng phỏng vấn thể hiện ở việc đặt câu hỏi, việc lắng nghe và gợi ý kiến cho người được hỏi Những câu hỏi nên sử dụng là những câu hỏi mở; đó là những câu hỏi tạo nhiều cơ hội cho người được phỏng vấn trả lời đầy đủ bằng chính suy nghĩ của họ Những câu hỏi nên tránh là những câu hỏi dẫn dắt Câu hỏi dẫn dắt thường gợi ý những câu trả lời phù hợp với mong đợi của người hỏi, hay nói cách khác nó mớm lời cho người được hỏi

Những câu hỏi mẹo cũng không được khuyến khích, bởi vì chúng sẽ làm cho người được hỏi trở nên tức giận nếu họ nhận thấy đang bị dùng “mẹo” để khai thác họ Trong cuộc phỏng vấn, người kiểm tra cần biết lắng nghe, đó là: Chú ý, tập trung khi nghe người được hỏi trả lời, ghi lại các câu trả lời (nếu có thể) hoặc ít nhất nên ghi lại những điểm trả lời chính, tỉnh táo, không để những cảm xúc như nóng giận hay bực bội chi phối quá trình trao đổi, tránh cắt ngang người trả lời, hạn chế nói về mình

- Phương pháp phân tích tài liệu, sản phẩm

Phương pháp này cho phép người kiểm tra hình dung lại quá trình hoạt động của đối tượng kiểm tra Người kiểm tra có thể phân tích nhiều loại tài liệu, sản phẩm khác nhau trong quá trình kiểm tra, chẳng hạn như: Các loại kế hoạch, các báo cáo sơ kết, tổng kết, học bạ, sổ điểm, bài kiểm tra của học

sinh, sổ chủ nhiệm, các sổ ghi biên bản họp, giáo án, vở ghi của học sinh

- Phương pháp tham dự cụ thể các hoạt động giáo dục

Để nắm rõ, chính xác các thông tin kiểm tra, người kiểm tra có thể tham

dự các hoạt động giáo dục Chẳng hạn tham dự các sinh hoạt, hoạt động trong

và ngoài giờ lên lớp Chỉ có sử dụng nhiều phương pháp kiểm tra khác nhau

và biết phối hợp tối ưu giữa chúng mới cho phép rút ra được những kết luận

có căn cứ, chuẩn xác để đánh giá đúng đắn, khách quan việc thực hiện nhiệm

vụ của đối tượng được kiểm tra

1.3.6 Hình thức kiểm tra nội bộ trường tiểu học

1.3.6.1 Tiếp cận về phương diện kế hoạch và thời gian

Kiểm tra đột xuất: khi phát hiện tổ chuyên môn, cá nhân có dấu hiệu vi

phạm pháp luật theo yêu cầu giải quyết khiếu nại, tố cáo, phòng chống tham nhũng hay do thủ trưởng cơ quan quản lý nhà nước có thẩm quyền giao Kiểm tra đột xuất là rất cần thiết cho người Hiệu trưởng vì nó không những giúp chủ thể quản lý biết được tình hình công việc diễn ra trong điều kiện bình thường hàng ngày diễn ra mà còn giúp cho việc duy trì kỷ luật lao động, tinh thần tự giác trong công việc hàng ngày bồi dưỡng cho từng thành viên khả năng tự kiểm tra điều chỉnh hành vi, thái độ của mình trong hoạt động

Kiểm tra định kỳ: Được tiến hành theo kế hoạch xây dựng từ đầu năm

học với các nội dung, nhiệm vụ được quy định theo các văn bản của các cấp quản lý và tình hình thực tế của đơn vị do thủ trưởng đơn vị ký duyệt Hoạt động kiểm tra có thể tiến hành theo chuyên đề hoặc theo tổ bộ môn, cá nhân Kiểm tra định kỳ có báo trước cho đối tượng kiểm tra nên giúp cho đối tượng

bộc lộ hết khả năng trong công việc của mình

Ngoài ra còn có kiểm tra thường xuyên và kiểm tra tổng kết

1.3.6.2 Tiếp cận về phương diện quy mô

Kiểm tra toàn diện: Kiểm tra toàn diện đối với một tổ chức, một bộ phận

hay một cá nhân là xem xét trình độ hoạt động của đối tượng đó trên cơ sở số liệu, có hệ thống của toàn bộ các hoạt động và hiệu quả của tất cả các khâu trong quá trình hoạt động Kiểm tra toàn diện nhằm mục đích đánh giá khách quan tình hình công việc, khuyến khích động viên được những cái tốt và giúp đỡ khắc phục thiếu sót, nên chương trình kiểm tra toàn diện cần được thông báo trước cho đối tượng được kiểm tra Cần chú ý rằng, hình thức kiểm tra toàn diện thường được tiến hành tương đối ít, nên cần chuẩn bị chu đáo và thận trọng

Kiểm tra chuyên đề: Kiểm tra chuyên đề là hoạt động kiểm tra chỉ xem

xét sâu sắc một số vấn đề trong toàn bộ hệ thống hoạt động của đối tượng kiểm tra Kiểm tra chuyên đề có thể phát hiện được các thiếu sót điển hình và đưa ra được kết luận có căn cứ xác đáng Những kết luận này có thể sử dụng

làm căn cứ phân tích, so sánh với các đối tượng khác có hoàn cảnh tương tự

1.3.6.3 Tiếp cận theo phương pháp

Kiểm tra trực tiếp: Xem xét, đánh giá trực tiếp hoạt động của đối tượng

kiểm tra

Kiểm tra gián tiếp: Xem xét, đánh giá đối tượng kiểm tra thông qua kết

quả hoạt động của cá nhân, bộ phận liên quan với đối tượng kiểm tra

Ví dụ: xem xét, đánh giá kết quả giảng dạy của giáo viên thông qua kiểm

tra kết quả học tập của học sinh

1.3.6.4 Tiếp cận về phương diện số lượng của đối tượng kiểm tra

Kiểm tra toàn bộ: Kiểm tra tất cả đối tượng kiểm tra

Ví dụ: Kiểm tra tất cả giáo viên trong một tổ chuyên môn, kiểm tra tất cả

các lớp trong một khối…

Kiểm tra có lựa chọn (cá nhân, bộ phận): kiểm tra một số đối tượng cụ thể

nào đó trong đối tượng kiểm tra

Ví dụ: kiểm tra một số giáo viên trong trường, kiểm tra một vài lớp trong

một khối lớp…

1.3.6.5 Tiếp cận về phương diện mục đích

Kiểm tra lường trước: được tiến hành trước khi hoạt động diễn ra Mục

đích của nó là tiên liệu các vấn đề có thể phát sinh để tìm cách ngăn ngừa trước Ngày nay, kiểm tra lường trước là xu hướng phát triển của quá trình quản lý hiện đại vì kiểm tra lường trước mang ý nghĩa tích cực hơn mọi hình thức kiểm tra khác

Kiểm tra đồng thời: Được thực hiện trong khi hoạt động của đối tượng

kiểm tra đang được tiến hành Với hình thức kiểm tra này nhà quản lý có thể điều chỉnh các sai sót một cách kịp thời

Kiểm tra phản hồi: được thực hiện sau khi hoạt động đã xảy ra Nó giúp

cho nhà quản lý tự đánh giá về quyết định của mình để rút kinh nghiệm Nó cung cấp cho mọi người trong tổ chức những thông tin cần thiết để nâng cao chất lượng công tác trong tương lai

1.4 Quản lý hoạt động kiểm tra nội bộ trường tiểu học

1.4.1 Vai trò của Hiệu trưởng đối với công tác quản lý hoạt động kiểm tra nội bộ trường tiểu học

Hoạt động dạy học và giáo dục trong nhà trường rất phong phú, phức tạp

và nhiều mặt Hiệu trưởng có trách nhiệm kiểm tra toàn bộ công việc, hoạt động, mối quan hệ, kết quả của toàn bộ quá trình dạy học – giáo dục và những điều kiện phương tiện của nó

Hiệu trưởng có trách nhiệm sử dụng bộ máy quản lý để tổ chức, chỉ đạo, kiểm tra công việc, mối quan hệ của mọi thành viên trong trường và những điều kiện, phương tiện phục vụ hoạt động dạy học và giáo dục

Lên kế hoạch hoạt động kiểm tra trường tiểu học

+ Chỉ đạo thực hiện kế hoạch hoạt động kiểm tra trường tiểu học

+ Kiểm tra thường xuyên, định kỳ theo kế hoạch chặt chẽ, đặc biệt kiểm tra công việc của giáo viên hàng tuần Kiểm tra toàn diện 1/3 giáo viên, còn lại tất cả các giáo viên khác đều được kiểm tra từng mặt hay chuyên đề

+ Phối hợp với tổ chức Đảng, đoàn thể trong nhà trường tiến hành việc

tự kiểm tra, phát huy dân chủ, thực hiện tốt quy chế chuyên môn, kiểm tra phải có kết luận và lưu trữ đầy đủ hồ sơ kiểm tra

1.4.2 Đối tượng của kiểm tra nội bộ trường tiểu học

Đối tượng của kiểm tra là tất cả các thành tố cấu thành hệ thống sư phạm nhà trường, sự tương tác giữa chúng tạo ra một phương thức hoạt động đồng

bộ và thống nhất nhằm thực hiện tốt mục tiêu, kế hoạch giáo dục và tạo ra kết quả giáo dục mong muốn Song đối tượng chủ yếu của hoạt động kiểm tra là: Đội ngũ cán bộ, giáo viên và nhân viên, học sinh, cơ sở vật chất, thiết bị giáo

dục, tài chính, kết quả dạy học và giáo dục

Cơ sở pháp lý để thực hiện hoạt động kiểm tra là: Luật Giáo dục, Nghị định của Chính phủ hướng dẫn thi hành Luật Giáo dục, Nghị định số 42/2013/NĐ CP ngày 09/5/2013 của Chính phủ Quy định về tổ chức và hoạt động thanh tra giáo dục Thông tư số 39/2013/TT-BGDĐT ngày 04/12/2013 của Bộ GDĐT về Hướng dẫn thanh tra chuyên ngành trong lĩnh vực giáo dục, Điều lệ trường tiểu học Chuẩn nghề nghiệp của hiệu trưởng, phó hiệu trưởng

và giáo viên tiểu học, chỉ thị nhiệm vụ năm học, văn bản chỉ đạo về công tác thanh tra, kiểm tra của Bộ GDĐT Hướng dẫn hoạt động KTNB của Sở GDĐT và Phòng GDĐT ở địa phương, kế hoạch giáo dục và kế hoạch năm học của nhà trường

1.4.3 Nội dung quản lý hoạt động kiểm tra nội bộ trường tiểu học

1.4.3.1 Xây dựng kế hoạch hoạt động kiểm tra nội bộ trường tiểu học

Đây là bước đầu tiên và là khâu quan trọng nhất Kế hoạch có cụ thể, có

phù hợp thực tế thì các khâu khác mới đạt kết quả cao Cấp trung học phổ thông chịu sự quản lý, chỉ đạo trực tiếp của Sở Giáo dục và Đào tạo, do đó hằng năm cứ vào dịp đầu năm học, căn cứ Nghị định số 42/2013/NĐ-CP ngày 09/ 5/2013 của Chính phủ, Thông tư số 39/2013/TTBGDĐT ngày 04/12/2013 của Bộ GDĐT, Chỉ thị nhiệm vụ năm học, văn bản chỉ đạo về công tác thanh tra, kiểm tra của Bộ GDĐT, hướng dẫn công tác KTNB của Sở GD&ĐT; trên

cơ sở đó, Hiệu trưởng nhà trường căn cứ tình hình thực tế của đơn vị như: Đội ngũ, cơ sở vật chất, trang thiết bị, tài chính và nhiệm vụ năm học để xây dựng

kế hoạch hoạt động KTNB

1.4.3.2 Tổ chức bộ máy và nguồn lực thực hiện hoạt động kiểm tra trường học

Kế hoạch dù có tốt đến đâu mà các biện pháp chỉ đạo của nhà quản lý thực hiện không linh hoạt, phù hợp thì cũng không thể phát huy hiệu quả của hoạt động KTNB

Trên cơ sở kế hoạch đã được xây dựng, Hiệu trưởng tổ chức, triển khai thực hiện sao cho phù hợp, đạt được mục tiêu đề ra, đảm bảo tiến độ và chỉ tiêu theo kế hoạch; để tổ chức, triển khai thực hiện quản lý hoạt động KTNB có hiệu quả cần phải:

- Xây dựng lực lượng đội ngũ kiểm tra phải đảm bảo người có trình độ chuyên môn, nghiệp vụ giỏi, có uy tín và kinh nghiệm trong công việc; đủ các thành phần phù hợp với nội dung kiểm tra, đảm bảo tính khoa học, tinh gọn

và hiệu quả

- Lưu ý việc thực hiện phân cấp trong công tác kiểm tra của đơn vị như: Người kiểm tra cấp trường; việc kiểm tra của tổ hoặc bộ phận trong nhà trường; việc tự kiểm tra của hiệu trưởng Phân cấp trong kiểm tra phải phùhợp với phân cấp trong quản lý, hiện nay hầu hết các đơn vị chưa phân cấp rõ ràng, cụ thể mà vận dụng cơ chế lấy kết quả kiểm tra gián tiếp để đánh giá

- Việc tổ chức thực hiện về nội dung, thủ tục tiến hành, quy trình thực hiện,

việc đánh giá, tư vấn, thúc đẩy, chấn chỉnh qua kiểm tra và việc lưu trữ hồ sơ của nhà trường

1.4.3.3 Chỉ đạo hoạt động kiểm tra trường học

Công tác chỉ đạo ở bất kỳ lĩnh vực nào cũng có ý nghĩa quyết định cụ thể thắng lợi của công việc Có thể nói bất kỳ kế hoạch hay các biện pháp tổ chức nào dù chuẩn bị kỹ càng, chi tiết đến đâu trong quá trình thực hiện cũng có những phát sinh ngoài dự kiến, công tác chỉ đạo phải nhìn nhận xử lý kịp thời, chính xác các vấn đề nảy sinh Trong quá trình chỉ đạo thực hiện kế hoạch công tác KTNB tại các trường tiểu học cần đề cao vai trò chỉ đạo, thực hiện của Hiệu trưởng, là người tổ chức thực hiện công tác KTNB, đưa hoạt động kiểm tra đạt hiệu quả cao nhất; bên cạnh đó, chỉ đạo là quá trình hướng dẫn, điều hành các tổ chức, cá nhân hoàn thành nhiệm vụ nhằm đạt được mục tiêu

đề ra Chỉ đạo công tác KTNB cần thực hiện một số nội dung sau:

- Chỉ đạo các thành viên thực hiện đúng kế hoạch kiểm tra đã xây dựng;

- Chỉ đạo việc phối hợp thực hiện giữa các thành phần có liên quan; chỉ đạo xử lý các vấn đề phức tạp, phát sinh trong quá trình kiểm tra đảm bảo cho hoạt động dạy học của các đơn vị vẫn diễn ra bình thường;

- Chỉ đạo các thành viên, tổ chức được kiểm tra hoàn thiện các yêu cầu về thủ tục, thực hiện tốt các nhiệm vụ: kiểm tra, đánh giá, tư vấn và thúc đẩy;

- Chỉ đạo việc động viên, khen thưởng hoặc có biện pháp xử lý những trường hợp vi phạm (nếu có); chỉ đạo đối tượng được kiểm tra thực hiện nghiêm Thông báo kết quả kiểm tra và việc khắc phục sai phạm sau kiểm tra

1.4.3.4 Kiểm tra, đánh giá hoạt động kiểm tra trường học

Quản lý việc kiểm tra, đánh giá hoạt động KTNB tại các trường tiểu học phải đặc biệt chú trọng nhằm đảm bảo kế hoạch kiểm trathành công, đạt hiệu quả; qua kiểm tra, đánh giá phát hiện kịp thời những sai sót để tìm biện pháp khắc phục Kiểm tra, đánh giá chính là thiết lập mối quan hệ ngược trong