Tuy nhiên, những năm gần đây phong trào thi đua ở một số trường học chưa đạt được hiệu quả như mong muốn, phong trào thi đua còn nặng về hình thức, chưa gắn kết thi đua với những công vi
Trang 1BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO
TRƯỜNG ĐẠI HỌC QUY NHƠN
NGUYỄN NGỌC KHÁNH
QUẢN LÝ CÔNG TÁC THI ĐUA ĐỐI VỚI GIÁO VIÊN CÁC TRƯỜNG TIỂU HỌC TRÊN ĐỊA BÀN THỊ TRẤN VẠN GIÃ, HUYỆN VẠN NINH, TỈNH KHÁNH HÒA
Chuyên ngành: Quản lý giáo dục
Mã số: 8140114
Người hướng dẫn: TS Dương Bạch Dương
Trang 2LỜI CAM ĐOAN
Tôi xin cam đoan đây là công trình nghiên cứu của riêng tôi và được sự hướng dẫn khoa học của TS Dương Bạch Dương Các nội dung nghiên cứu, kết quả trong luận văn này là nghiên cứu của tôi, trung thực và chưa từng công bố dưới bất kỳ hình thức nào Những số liệu trong các bảng biểu phục
vụ cho việc phân tích, nhận xét, đánh giá được chính tác giả thu thập từ các nguồn khác nhau có ghi rõ trong phần tài liệu tham khảo
Ngoài ra luận văn còn sử dụng một số nhận xét, đánh giá cũng như số liệu của các tác giả khác, các cơ quan tổ chức khác đều có trích dẫn và chú thích rõ nguồn gốc
Nếu phát hiện có bất kỳ sự gian lận nào tôi xin hoàn toàn chịu trách nhiệm về nội dung luận văn của mình
TÁC GIẢ LUẬN VĂN
Nguyễn Ngọc Khánh
Trang 3LỜI CẢM ƠN
Tôi xin chân thành cảm ơn đến Quý Thầy, Cô trong Ban Lãnh đạo Trường Đại học Quy Nhơn; Quý Thầy, Cô Khoa Khoa học Xã Hội và Nhân văn; Quý Thầy, Cô trực tiếp giảng dạy đã tận tình, giúp đỡ tôi trong quá trình học tập, nghiên cứu và hoàn thành luận văn
Đặc biệt tôi bày tỏ lòng biết ơn sâu sắc đến người hướng dẫn khoa học
TS Dương Bạch Dương đã tận tình hướng dẫn, giúp đỡ, hỗ trợ và động viên tôi trong quá trình thực hiện và hoàn chỉnh đề tài
Tôi xin chân thành cảm ơn các đồng chí Lãnh đạo và chuyên viên Phòng GD&ĐT huyện, Phòng Nội vụ huyện Vạn Ninh, tỉnh Khánh Hòa; các đồng chí Lãnh đạo, thành viên Hội đồng Thi đua - Khen thưởng và giáo viên các trường Tiểu học trên địa bàn thị trấn Vạn Giã, huyện Vạn Ninh, tỉnh Khánh Hòa, các bạn đồng nghiệp và những người thân đã nhiệt tình giúp đỡ và tạo mọi điều kiện thuận lợi cho tôi hoàn thành luận văn này
Trong quá trình thực hiện đề tài, mặc dù bản thân đã rất cố gắng, song luận văn khó tránh khỏi những thiếu sót cần điều chỉnh Kính mong quý Thầy,
Cô và các bạn đồng nghiệp chỉ dẫn, đóng góp ý kiến để luận văn thêm hoàn thiện
Kính chúc quý Thầy, Cô cùng quý đồng nghiệp, bạn bè luôn dồi dào sức khỏe, hạnh phúc và thành đạt
Xin chân thành cảm ơn!
TÁC GIẢ
Nguyễn Ngọc Khánh
Trang 4
MỤC LỤC
Trang
LỜI CAM ĐOAN
LỜI CẢM ƠN
DANH MỤC CÁC CHỮ VIẾT TẮT
DANH MỤC CÁC BẢNG BIỂU
MỞ ĐẦU 1
1 Lý do chọn đề tài 1
2 Mục đích nghiên cứu 4
3 Khách thể và đối tượng nghiên cứu 4
4 Giả thuyết khoa học 5
5 Nhiệm vụ nghiên cứu 5
6 Phạm vi nghiên cứu 5
7 Phương pháp nghiên cứu 6
8 Cấu trúc luận văn 6
Chương 1 CƠ SỞ LÝ LUẬN CỦA QUẢN LÝ CÔNG TÁC THI ĐUA ĐỐI VỚI GIÁO VIÊN CÁC TRƯỜNG TIỂU HỌC 7
1.1 Tổng quan vấn đề nghiên cứu 7
1.1.1 Những nghiên cứu của các tác giả nước ngoài 7
1.1.2 Những nghiên cứu của các tác giả trong nước 8
1.2 Một số khái niệm cơ bản 13
1.2.1 Thi đua và công tác thi đua 13
1.2.2 Quản lý, quản lý công tác thi đua 14
1.3 Công tác thi đua đối với giáo viên các trường Tiểu học 16
1.3.1 Mục tiêu thi đua 16
1.3.2 Nội dung thi đua 17
1.3.3 Phương pháp tổ chức thi đua 19
Trang 51.3.4 Hình thức thi đua 22
1.3.5 Các điều kiện phục vụ công tác thi đua 23
1.4 Quản lý công tác thi đua đối với giáo viên các trường Tiểu học 25
1.4.1 Quản lý việc ban hành các văn bản thuộc phạm vi thẩm quyền theo quy định để chỉ đạo, quản lý, tổ chức thực hiện công tác thi đua 25
1.4.2 Quản lý việc xây dựng chính sách về thi đua, khen thưởng 25
1.4.3 Quản lý việc xây dựng chương trình, kế hoạch thi đua và tổ chức triển khai thực hiện 26
1.4.4 Quản lý tổ chức hoạt động thi đua đối với giáo viên 26
1.4.5 Quản lý việc kiểm tra, đánh giá, giải quyết khiếu nại, tố cáo, xử lý vi phạm về thi đua, khen thưởng 31
1.4.6 Quản lý việc phối hợp với các tổ chức trong và ngoài nhà trường trong tổ chức phong trào thi đua 31
1.4.7 Quản lý việc sơ kết, tổng kết, đánh giá hiệu quả công tác thi đua, rút kinh nghiệm và bình xét thi đua, khen thưởng 32
1.5 Các yếu tố ảnh hưởng đến quá trình quản lý công tác thi đua 33
Tiểu kết chương 1 38
Chương 2 THỰC TRẠNG QUẢN LÝ CÔNG TÁC THI ĐUA ĐỐI VỚI GIÁO VIÊN CÁC TRƯỜNG TIỂU HỌC TRÊN ĐỊA BÀN THỊ TRẤN VẠN GIÃ, HUYỆN VẠN NINH, TỈNH KHÁNH HÒA 40
2.1 Khái quát tình hình khảo sát 40
2.1.1 Mục tiêu khảo sát 40
2.1.2 Nội dung khảo sát 40
2.1.3 Đối tượng khảo sát 40
2.1.4 Cách thức tiến hành 42
2.2 Khái quát chung về địa bàn nghiên cứu 43
2.2.1 Đặc điểm chung về thị trấn Vạn Giã, huyện Vạn Ninh, tỉnh KH 43
Trang 62.2.2 Tình hình giáo dục tiểu học trên địa bàn nghiên cứu 44
2.3 Thực trạng công tác thi đua đối với giáo viên các trường Tiểu học trên địa bàn thị trấn Vạn Giã, huyện Vạn Ninh, tỉnh Khánh Hòa từ năm học 2014 - 2015 đến năm học 2018-2019 49
2.3.1 Thực trạng nhận thức về mục đích, vị trí, vai trò công tác thi đua 49
2.3.2 Thực trạng về nội dung thi đua 52
2.3.3 Thực trạng về phương pháp tổ chức thi đua 55
2.3.4 Thực trạng về hình thức thi đua 56
2.3.5 Thực trạng các điều kiện phục vụ công tác thi đua 58
2.4 Thực trạng quản lý công tác thi đua đối với giáo viên các trường Tiểu học trên địa bàn thị trấn Vạn Giã, huyện Vạn Ninh, tỉnh Khánh Hòa 60
2.4.1 Thực trạng phẩm chất và năng lực của các thành viên Hội đồng TĐ-KT các trường Tiểu học 60
2.4.2 Thực trạng quản lý ban hành các văn bản thuộc phạm vi thẩm quyền theo quy định để chỉ đạo, quản lý, tổ chức thực hiện công tác thi đua 62
2.4.3 Thực trạng quản lý xây dựng chính sách về thi đua, khen thưởng……… 63
2.4.4 Thực trạng quản lý việc xây dựng chương trình, kế hoạch thi đua và tổ chức triển khai thực hiện 65
2.4.5 Thực trạng quản lý tổ chức hoạt động thi đua đối với giáo viên 67
2.4.6 Thực trạng quản lý công tác kiểm tra, đánh giá, giải quyết khiếu nại, tố cáo, xử lý vi phạm về thi đua, khen thưởng 71
2.4.7 Thực trạng quản lý công tác phối hợp với các tổ chức trong và ngoài nhà trường trong tổ chức phong trào thi đua 73
2.4.8 Thực trạng quản lý việc sơ kết, tổng kết, đánh giá hiệu quả công tác thi đua, rút kinh nghiệm và bình xét thi đua, khen thưởng 74
Trang 72.5 Đánh giá chung 75
Tiểu kết chương 2 79
Chương 3 BIỆN PHÁP QUẢN LÝ CÔNG TÁC THI ĐUA ĐỐI VỚI GIÁO VIÊN CÁC TRƯỜNG TIỂU HỌC TRÊN ĐỊA BÀN THỊ TRẤN VẠN GIÃ, HUYỆN VẠN NINH, TỈNH KHÁNH HÒA 81
3.1 Nguyên tắc đề xuất biện pháp quản lý công tác thi đua đối với giáo viên các trường Tiểu học trên địa bàn thị trấn Vạn Giã, huyện Vạn Ninh, tỉnh Khánh Hòa 81
3.2 Biện pháp quản lý công tác thi đua đối với giáo viên các trường Tiểu học trên địa bàn thị trấn Vạn Giã, huyện Vạn Ninh, tỉnh Khánh Hòa 84
3.2.1 Biện pháp 1: Củng cố, kiện toàn Hội đồng TĐ-KT nhà trường 85
3.2.2 Biện pháp 2: Kế hoạch hóa công tác thi đua 91
3.2.3 Biện pháp 3: Quản lý đổi mới nội dung, phương pháp tổ chức thi đua 93
3.2.4 Biện pháp 4: Quản lý phối hợp giữa các tổ chức trong và ngoài nhà trường trong công tác thi đua 97
3.2.5 Biện pháp 5 Quản lý cơ sở vật chất và các điều kiện phục vụ công tác thi đua 100
3.3 Mối quan hệ giữa các biện pháp 102
3.4 Khảo nghiệm về tính cấp thiết và tính khả thi của các biện pháp 104
Tiểu kết chương 3 113
KẾT LUẬN VÀ KHUYẾN NGHỊ 114
1 Kết luận 114
2 Khuyến nghị 115 DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO
PHỤ LỤC
QUYẾT ĐỊNH GIAO TÊN ĐỀ TÀI LUẬN VĂN THẠC SĨ (Bản sao)
Trang 8DANH MỤC CÁC CHỮ VIẾT TẮT
1 CB-GV-NV Cán bộ - giáo viên - nhân viên
Trang 9DANH MỤC CÁC SƠ ĐỒ VÀ BẢNG BIỂU
Trang
Bảng 2.1 Bảng số lượng CBQL (Ban Giám hiệu), thành viên Hội đồng
TĐ-KT và giáo viên các trường Tiểu học trên địa bàn thị trấn
Vạn Giã, huyện Vạn Ninh tham gia khảo sát 42
Bảng 2.2 Thống kê chất lượng GV dạy giỏi các cấp năm học 2018-2019 48
Bảng 2.3 Thống kê trình độ và số lượng tham gia tập huấn nghiệp vụ công tác thi đua các trường Tiểu học trên địa bàn thị trấn Vạn Giã 48
Bảng 2.4 Tổng hợp thành tích các trường Tiểu học trên địa bàn thị trấn Vạn Giã, huyện Vạn Ninh từ năm học 2014-2015 đến năm học 2018-2019 49
Bảng 2.5 Đánh giá nhận thức về vai trò công tác thi đua đối với giáo viên ở các trường Tiểu học 51
Bảng 2.6 Thực trạng triển khai, thực hiện các nội dung thi đua đối với giáo viên 53
Bảng 2.7 Đánh giá mức độ phù hợp của phương pháp tổ chức thi đua mà nhà trường đưa ra trong các phong trào thi đua 56
Bảng 2.8 Các hình thức triển khai kế hoạch thi đua 57
Bảng 2.9 Thực trạng đánh giá về phẩm chất và năng lực của các thành viên Hội đồng TĐ-KT các trường Tiểu học 61
Bảng 2.10 Thực trạng mức chi tiền khen thưởng đối với giáo viên các trường Tiểu học trên địa bàn thị trấn Vạn giã, huyện Vạn Ninh 65
Bảng 2.11 Thực trạng việc kiểm tra, đánh giá về thi đua, khen thưởng của nhà trường 73
Bảng 3.1 Mẫu khách thể khảo sát 107
Bảng 3.2 Kết quả đánh giá về mức độ cần thiết của các biện pháp 109
Bảng 3.3 Kết quả đánh giá về tính khả thi của các biện pháp 111
Trang 10MỞ ĐẦU
1 Lý do chọn đề tài
Cách mạng tháng Tám năm 1945 thành công, thực dân Pháp dã tâm dùng vũ lực hòng đặt lại ách thống trị trên đất nước ta một lần nữa Ngày 2 tháng 9 năm 1945, tại Quảng trường Ba Đình (Hà Nội), Chủ tịch Hồ Chí Minh đã thay mặt Chính phủ lâm thời đọc bản Tuyên ngôn Độc lập khai sinh
ra nước Việt Nam Dân chủ Cộng hòa, tuyên bố với quốc dân và thế giới:
“Nước Việt Nam có quyền hưởng tự do và độc lập, và sự thật đã thành một nước tự do độc lập” Nhà nước Việt Nam Dân chủ Cộng hòa mới ra đời còn non trẻ lại phải đối mặt với muôn vàn khó khăn Vận mệnh đất nước đang đứng trước tình thế “ngàn cân treo sợi tóc” vì thù trong, giặc ngoài, nạn đói, nạn dốt hoành hành khắp nơi, Chủ tịch Hồ Chí Minh đã nhận thức rõ việc động viên sức mạnh của toàn thể dân tộc Việt Nam là điều rất cần thiết để thực hiện nhiệm vụ cấp bách của cách mạng: Xây dựng và bảo vệ chính quyền cách mạng, chống thực dân Pháp xâm lược, bài trừ nội phản, cải thiện
đời sống nhân dân Ngày 19/12/1946, Chủ tịch Hồ Chí Minh ra Lời kêu gọi toàn quốc kháng chiến Với ý chí “thà hy sinh tất cả chứ nhất định không chịu
mất nước, nhất định không chịu làm nô lệ”, toàn dân tộc Việt Nam đã nhất tề đứng lên kháng chiến, chống thực dân Pháp xâm lược Chỉ chưa đầy một năm
đã mang lại chiến thắng Việt Bắc (Thu Đông năm 1947), để giành thắng lợi to lớn hơn, Chủ tịch Hồ Chí Minh đề ra sáng kiến tổ chức, lãnh đạo phong trào thi đua ái quốc Ngày 27/3/1948, Ban Chấp hành Trung ương Đảng ra Chỉ thị
phát động phong trào thi đua ái quốc Chỉ thị xác định: “… mục đích thi đua
ái quốc là làm sao cho kháng chiến mau thắng lợi, kiến thiết chóng thành công” và nhân dịp toàn quốc kỷ niệm 1.000 ngày kháng chiến (Ngày Nam Bộ
kháng chiến chống thực dân Pháp xâm lược 23/9/1945), ngày 11/6/1948, Chủ
tịch Hồ Chí Minh ra “Lời kêu gọi thi đua ái quốc” Lời kêu gọi thi đua ái
Trang 11quốc của Chủ tịch Hồ Chí Minh đã hiệu triệu, lôi cuốn, động viên toàn Đảng, toàn dân và toàn quân phát huy truyền thống yêu nước, tinh thần đoàn kết, ý chí tự lực, tự cường, vượt qua mọi hy sinh gian khổ hoàn thành tốt nhiệm vụ trong từng giai đoạn cách mạng Đặc biệt trong những thời khắc cam go, ác liệt của dân tộc, Lời kêu gọi thi đua ái quốc của Chủ tịch Hồ Chí Minh luôn thấm sâu vào các tầng lớp nhân dân, biến thành sức mạnh đưa cách mạng Việt Nam đến thắng lợi vẻ vang Chỉ trong một thời gian ngắn chúng ta đã đánh đuổi thực dân Pháp đô hộ hơn 80 năm qua bằng Chiến thắng Điện Biên Phủ
“lừng lẫy năm châu, chấn động địa cầu” đó là kết quả của sự lãnh đạo đúng đắn, tài tình của Đảng và Chủ tịch Hồ Chí Minh; là kết tinh của tinh thần quyết chiến, quyết thắng của toàn dân, toàn quân ta trên con đường đấu tranh, thực hiện khát vọng hòa bình, độc lập dân tộc, thống nhất đất nước Sau năm
1954, các phong trào thi đua yêu nước hướng vào thực hiện hai nhiệm vụ chiến lược: Xây dựng chủ nghĩa xã hội ở miền Bắc và đấu tranh giải phóng miền Nam, thống nhất đất nước Dưới sự lãnh đạo của Đảng và Chính phủ, đứng đầu là Chủ tịch Hồ Chí Minh, các phong trào thi đua ái quốc đã không ngừng được đẩy mạnh, phát triển và lan rộng trên khắp cả nước; “Bổn phận của người Việt Nam, bất kỳ sĩ, nông, công, thương, binh, bất kỳ làm việc gì, đều cần phải thi đua nhau Mỗi người dân Việt Nam, bất kỳ già trẻ, trai gái, giàu nghèo, lớn nhỏ, đều cần phải trở nên một chiến sĩ đấu tranh trên mặt trận quân sự, kinh tế, chính trị, văn hóa” (Hồ Chí Minh) Trong công tác thi đua luôn coi trọng việc xây dựng, nhân rộng những tấm gương điển hình tiến tiến, nhằm tạo ra động lực mới trong học tập, lao động, sản xuất và chiến đấu Khí thế thi đua sôi nổi “Người người thi đua, nhà nhà thi đua”, những
nỗ lực không biết mệt mỏi của hàng triệu người dân Việt Nam đã góp phần to lớn vào đại thắng mùa xuân năm 1975 Sau khi miền Nam hoàn toàn giải phóng, thống nhất đất nước, đặc biệt là trong thời kỳ đổi mới đất nước, dưới
Trang 12ánh sáng tư tưởng Hồ Chí Minh, Đảng và Nhà nước ta đã không ngừng đổi mới công tác thi đua, khen thưởng, phát động nhiều phong trào thi đua yêu nước định hướng vào việc thực hiện các nhiệm vụ phát triển kinh tế - xã hội của đất nước, xóa đói giảm nghèo, nâng cao đời sống vật chất, tinh thần của Nhân dân lao động Các phong trào thi đua sôi nổi đã và đang hàng ngày cổ
vũ, khơi dậy, phát huy cao độ chủ nghĩa anh hùng cách mạng, lòng tự hào, tự tôn, ý chí tự lực, tự cường của mỗi người dân, cùng chung sức thực hiện thành công mục tiêu “dân giàu, nước mạnh, dân chủ, công bằng, văn minh”
Người nói: “Có nhiều nơi nhân dân mà trước hết là cán bộ chưa hiểu thật
rõ ràng ý nghĩa của cuộc thi đua ái quốc Tưởng lầm rằng thi đua là một việc khác với những việc hàng ngày Thật ra công việc hàng ngày chính là nền tảng thi đua” Thi đua không phải là nhất thời mà phải là trường kỳ, thi đua phải sát với hoàn cảnh, sát với địa phương, không đặt kế hoạch to quá rồi làm không nổi, hoặc lúc đầu thì ồ ạt, ít lâu sau thì đuối sức Có nơi các đoàn thể, các ngành kế hoạch không ăn khớp với nhau thành thử “trống đánh xuôi, kèn thổi ngược”, hoặc không đúc rút kinh nghiệm để học cái hay, tránh cái dở Lời kêu gọi thi đua ái quốc cùng với nhiều bài nói, bài viết của Chủ tịch
Hồ Chí Minh là những quan điểm chỉ đạo, định hướng phong trào thi đua yêu nước trong nhiều thập kỷ qua; là cơ sở để Đảng, Nhà nước bổ sung, hoàn thiện đường lối, chủ trương về thi đua yêu nước, về công tác thi đua, khen thưởng, đáp ứng yêu cầu, nhiệm vụ trong từng giai đoạn cách mạng Trong công cuộc đổi mới đất nước và hội nhập quốc tế sâu rộng như hiện nay, Lời kêu gọi thi đua ái quốc của Chủ tịch Hồ Chí Minh vẫn còn vẹn nguyên ý nghĩa lịch sử, giá trị lý luận và thực tiễn sâu sắc
Ngày nay, chúng ta đang đứng trước những thách thức lớn của xu thế hội nhập và phát triển, ngành giáo dục đang mang trên mình những trọng trách lớn của đất nước, của cả xã hội, đòi hỏi những thầy giáo, cô giáo phải nỗ lực
Trang 13phấn đấu thi đua hơn nữa Tuy nhiên, những năm gần đây phong trào thi đua
ở một số trường học chưa đạt được hiệu quả như mong muốn, phong trào thi đua còn nặng về hình thức, chưa gắn kết thi đua với những công việc thường xuyên, hàng ngày; Công tác quản lý thi đua còn nhiều hạn chế, bất cập, lúng túng trong đổi mới nội dung, phương pháp, cách thức tổ chức thi đua nên chưa phát huy, huy động được sức mạnh của các giáo viên trong thực hiện phong trào thi đua, ảnh hưởng đến thành tích chung của đơn vị và quyền lợi của giáo viên
Qua thực tiễn nêu trên, đặc biệt xuất phát từ những hạn chế, bất cập mà các trường Tiểu học trên địa bàn thị trấn Vạn Giã, huyện Vạn Ninh, tỉnh Khánh Hòa đang gặp phải trong công tác thi đua
Với nhiệm vụ của một chuyên viên phụ trách lĩnh vực thi đua, khen thưởng của huyện Vạn Ninh, việc nghiên cứu để làm rõ vị trí, vai trò, ý nghĩa quan trọng của quản lý công tác thi đua trong giáo dục và từ đó đưa ra các biện pháp nhằm nâng cao hiệu quả quản lý công tác thi đua đối với giáo viên, góp phần thực hiện thắng lợi nhiệm vụ của trường học nói riêng và của ngành giáo dục và đạo tạo huyện nhà nói chung, đặc biệt trong tình hình mới hiện nay là một yêu cầu cấp thiết Đó là lý do tôi chọn đề tài:
“Quản lý công tác thi đua đối với giáo viên các trường Tiểu học trên địa bàn thị trấn Vạn Giã, huyện Vạn Ninh, tỉnh Khánh Hòa” làm đề tài luận văn
thạc sĩ
2 Mục đích nghiên cứu
Tìm hiểu và đánh giá thực trạng quản lý công tác thi đua đối với giáo viên các trường Tiểu học, trên cơ sở đó đề ra biện pháp góp phần nâng cao hiệu quả quản lý công tác thi đua đối với giáo viên các trường Tiểu học trên địa bàn thị trấn Vạn Giã, huyện Vạn Ninh, tỉnh Khánh Hòa trong thời gian tới
Trang 143 Khách thể và đối tượng nghiên cứu
3.1 Khách thể nghiên cứu
Công tác thi đua đối với giáo viên các trường Tiểu học
3.2 Đối tượng nghiên cứu
Quản lý công tác thi đua đối với giáo viên các trường Tiểu học trên địa bàn
thị trấn Vạn Giã, huyện Vạn Ninh, tỉnh Khánh Hòa
4 Giả thuyết khoa học
Quản lý công tác thi đua đối với giáo viên các trường Tiểu học trên địa bàn thị trấn Vạn Giã, huyện Vạn Ninh, tỉnh Khánh Hòa những năm qua đã được quan tâm, chú trọng và đã đạt được những kết quả nhất định Tuy nhiên, trên thực tế còn có một số tồn tại, hạn chế, yếu kém ảnh hưởng đến chất lượng, hiệu quả công tác thi đua Nếu tìm hiểu được nguyên nhân, xây dựng được cơ
sở lý luận, phân tích, đánh giá đúng thực trạng thì sẽ giúp đề xuất các biện pháp quản lý công tác thi đua đối với giáo viên các trường Tiểu học trên địa bàn thị trấn Vạn Giã, huyện Vạn Ninh, tỉnh Khánh Hòa một các hợp lý và khả thi, góp phần nâng cao chất lượng, hiệu quả quản lý công tác thi đua đối với giáo viên
các trường Tiểu học trong thời gian tới
5 Nhiệm vụ nghiên cứu
Để thực hiện mục đích nghiên cứu trên, đề tài luận văn tập trung nghiên cứu những nhiệm vụ cơ bản sau:
5.1 Nghiên cứu cơ sở lý luận quản lý công tác thi đua đối với giáo viên các trường Tiểu học
5.2 Khảo sát đánh giá thực trạng quản lý công tác thi đua đối với giáo viên các trường Tiểu học trên địa bàn thị trấn Vạn Giã, huyện Vạn Ninh, tỉnh Khánh Hòa
5.3 Đề xuất biện pháp nâng cao hiệu quả quản lý công tác thi đua đối với giáo viên các trường Tiểu học trên địa bàn thị trấn Vạn Giã, huyện Vạn Ninh,
Trang 15tỉnh Khánh Hòa trong thời gian tới
6 Phạm vi nghiên cứu
Nghiên cứu được thực hiện tại các trường Tiểu học trên địa bàn thị trấn Vạn Giã, huyện Vạn Ninh, tỉnh Khánh Hòa
Nghiên cứu từ năm học 2014 - 2015 đến nay
7 Phương pháp nghiên cứu
7.1 Nhóm phương pháp nghiên cứu lý luận
Sử dụng phương pháp phân tích, tổng hợp, phân loại, hệ thống hóa và khái quát hóa các tài liệu để xây dựng cơ sở lý luận về vấn đề quản lý công tác
thi đua các trường Tiểu học
7.2 Nhóm phương pháp nghiên cứu thực tiễn
7.2.1 Phương pháp nghiên cứu hồ sơ
Nghiên cứu hồ sơ thực tế quản lý công tác thi đua đối với giáo viên
7.2.2 Phương pháp điều tra bằng phiếu hỏi
Dùng phiếu hỏi, phân tích, so sánh đối chiếu kết quả khảo sát để tìm ra những thông tin cần thiết theo hướng nghiên cứu luận văn
7.2.3 Phương pháp tổng kết kinh nghiệm
Rút ra những bài học kinh nghiệm trong quản lý công tác thi đua
7.3 Nhóm phương pháp bổ trợ
Sử dụng phương pháp thống kê toán học và phương pháp so sánh để xử
lý các số liệu thu thập được trong quá trình nghiên cứu
8 Cấu trúc luận văn
Ngoài phần mở đầu, kết luận, khuyến nghị, danh mục các bảng biểu, tài liệu tham khảo, phụ lục, nội dung chính của luận văn gồm có ba chương: Chương 1: Cơ sở lý luận của quản lý công tác thi đua đối với giáo viên trường Tiểu học
Trang 16Chương 2: Thực trạng quản lý công tác thi đua đối với giáo viên các
trường Tiểu học trên địa bàn thị trấn Vạn Giã, huyện Vạn Ninh, tỉnh Khánh Hòa
Chương 3: Biện pháp quản lý công tác thi đua đối với giáo viên các
trường Tiểu học trên địa bàn thị trấn Vạn Giã, huyện Vạn Ninh, tỉnh Khánh Hòa
Trang 17Chương 1 CƠ SỞ LÝ LUẬN CỦA QUẢN LÝ CÔNG TÁC THI ĐUA ĐỐI VỚI GIÁO VIÊN TRƯỜNG TIỂU HỌC
1.1 Tổng quan vấn đề nghiên cứu
1.1.1 Những nghiên cứu của các tác giả nước ngoài
Bàn về thi đua, C.Mác và Ph.Ăngghen đã chỉ ra rằng, thi đua là một hiện tượng khách quan nảy sinh do sự tiếp xúc xã hội trong quá trình lao động sản xuất C.Mác khẳng định: “Ngay sự tiếp xúc xã hội cũng đã đẻ ra thi đua” [12] C.Mác và Ph.Ăng-ghen cho rằng, trong xã hội tương lai, cạnh tranh sẽ không còn; thay vào đó là sự thi đua lẫn nhau giữa những người lao động trong quá trình sản xuất Trên thực tế, trong xã hội tư bản không có thi đua, không có ý niệm về sự thi đua và cũng không có các hình thức thi đua giữa những người lao động, giữa những doanh nghiệp, giữa những nhà tư bản với nhau mà chỉ
có ý niệm về sự cạnh tranh và các hoạt động cạnh tranh để tồn tại Khái niệm
“cạnh tranh” là khái niệm cơ bản trong lý luận kinh tế tư bản chủ nghĩa, được chủ nghĩa tư bản sử dụng rộng rãi trong hoạt động kinh tế (sản xuất, kinh doanh, dịch vụ, thương mại…) và trong đời sống xã hội Sự cạnh tranh dưới chủ nghĩa tư bản (cho dù là chủ nghĩa tư bản cổ điển hay chủ nghĩa tư bản hiện đại), về bản chất hoàn toàn khác với thi đua dưới chủ nghĩa xã hội cả về mục tiêu, động lực, nội dung, hình thức, biện pháp
V.I.Lênin khẳng định rằng, thi đua là một đặc trưng nổi bật của sự vận động, phát triển trong một xã hội mà nhân dân làm chủ; thi đua khơi dậy trong mỗi cá nhân, tập thể và toàn xã hội tính chủ động, sáng tạo Người khẳng định: “Lần đầu tiên chủ nghĩa xã hội đã tạo ra khả năng áp dụng thi đua một cách rộng rãi, với một quy mô thật sự to lớn, tạo ra khả năng thu hút thật sự
đa số nhân dân lao động vào vũ đài hoạt động, khiến họ có thể tỏ rõ bản lĩnh, dốc hết năng lực của mình, phát hiện những tài năng mà nhân dân sẵn có cả
Trang 18một nguồn vô tận” [36] Cả C.Mác, Ph.Ăngghen và V.I.Lênin đều khẳng định, thi đua là một tất yếu khách quan, được nảy sinh từ chính cuộc sống của con người Con người sống trong xã hội luôn có quan hệ tiếp xúc với nhau, do
đó tất yếu nảy sinh thi đua
Phêđôxêép, nhà khoa học Viện Hàn lâm khoa học Liên Xô trước đây, cho rằng “Thi đua là sự đọ sức trong lao động và sáng tạo, mang đặc tính của con người trong xã hội, được sinh ra bởi sự hợp tác lao động và bởi mối quan
hệ xã hội của con người trong quá trình sản xuất ”, “Thi đua xã hội chủ nghĩa là mối quan hệ xã hội mới có lịch sử Nó mang tính sáng tạo xã hội của giai cấp công nhân, thi đua xã hội chủ nghĩa xuất hiện như là nhiệt tình cách mạng, là hành động tự giác của quần chúng lao động - những người đã tổ chức sản xuất xã hội theo kiểu mới trong lao động” [20]
1.1.2 Những nghiên cứu của các tác giả trong nước
Nói đến thi đua là nói đến Chủ tịch Hồ Chí Minh, người đã kế thừa và vận dụng sáng tạo những quan điểm cơ bản của các nhà kinh điển Mác xít, các bậc tiền bối về thi đua, thi đua xã hội chủ nghĩa vào hoàn cảnh nước ta, Người
đã khởi xướng việc tổ chức các phong trào thi đua trên các lĩnh vực đời sống
xã hội ngay từ khi Đảng Cộng sản Việt Nam giành được chính quyền sau Cách mạng tháng Tám và bắt tay vào xây dựng chế độ xã hội mới, trong hoàn cảnh thù trong giặc ngoài đều muốn thủ tiêu chế độ mới đó, Người đã làm cho thi đua yêu nước trở thành một phương pháp cách mạng mang đậm bản sắc dân tộc Việt Nam, đã nâng quan điểm về thi đua lên tầm tư tưởng, đường lối chính trị, trở thành chủ trương lớn của Đảng, Nhà nước ta và là nguyên tắc hiến định Coi thi đua yêu nước là biểu hiện của lòng yêu nước, là cốt cách, phẩm chất đạo đức của người Việt Nam Có thể khẳng định rằng có khá nhiều công trình nghiên cứu về thi đua, khen thưởng và hướng tiếp cận từ nhiều góc
độ khác nhau nhưng phần lớn các công trình nghiên cứu tập trung vào các
Trang 19nhóm nội dung cơ bản sau:
Nhóm các công trình nghiên cứu cơ sở lý luận, nguồn gốc, quá trình hình thành và phát triển tư tưởng Hồ Chí Minh về thi đua yêu nước; nêu lên định hướng và các giải pháp vận dụng tư tưởng Hồ Chí Minh về thi đua
Đề tài khoa học độc lập cấp Nhà nước “Những vấn đề lý luận chung
về thi đua, khen thưởng”, năm 2012 do PGS TS Nguyễn Thế Thắng làm chủ nhiệm Đề tài này đã phân tích, trình bày một số quan điểm và khái niệm cơ bản trong lĩnh vực thi đua, khen thưởng, đồng thời phân tích vai trò của Đảng, Nhà nước, của các tổ chức chính trị - xã hội đối với công tác thi đua, khen thưởng; phân tích vị trí, vai trò, ý nghĩa của việc tổ chức các phong trào thi đua yêu nước, công tác khen thưởng và sự cần thiết phải đổi mới công tác thi
đua, khen thưởng hiện nay
Cuốn sách “Vận dụng tư tưởng Hồ Chí Minh về thi đua, yêu nước trong xây dựng và hoàn thiện pháp Luật thi đua, khen thưởng” của Trương Quốc Bảo, sách do Nhà xuất bản chính trị quốc gia - ấn hành, năm 2010 Nội dung cuốn sách đã góp phần làm phong phú cơ sở lý luận của việc vận dụng
tư tưởng Hồ Chí Minh về thi đua yêu nước trong xây dựng và hoàn thiện pháp luật về thi đua, khen thưởng; trình bày, phân tích, đánh giá thực trạng và giải pháp vận dụng tư tưởng Hồ Chí Minh về thi đua yêu nước trong xây dựng và hoàn thiện pháp luật về thi đua, khen thưởng
Cuốn sách “Vận dụng tư tưởng Hồ Chí Minh về thi đua trong sự nghiệp công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước”, của PGS.TS Nguyễn Viết Vượng, Nxb Lao động, Hà Nội, năm 2006 Cuốn sách trình bày, phân tích khá
kỹ về nguồn gốc, quá trình hình thành và phát triển tư tưởng Hồ Chí Minh về thi đua; phân tích nội dung tư tưởng Hồ Chí Minh về thi đua; nêu định hướng
và các giải pháp vận dụng tư tưởng Hồ Chí Minh về thi đua
Sách “Đảng, Bác Hồ với thi đua yêu nước và công tác thi đua khen
Trang 20thưởng”, Nxb Lý luận chính trị, Hà Nội, 2008 Cuốn sách này đã phân tích khá kỹ những vấn đề lý luận, quan điểm của Mác - Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh và chính sách của Đảng, Nhà nước ta về thi đua yêu nước và công tác thi đua, khen thưởng
Sách tham khảo: “Chủ nghĩa Mác - Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh và những chủ chương chính sách của Đảng, Nhà nước ta về công tác thi đua, khen thưởng” của PGS TS Nguyễn Thế Thắng, năm 2009 Cuốn sách phân tích các quan điểm của chủ nghĩa Mác - Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh và chính sách của Đảng, Nhà nước ta về thi đua, khen thưởng
Đề tài khoa học độc lập cấp Nhà nước “Lịch sử thi đua, khen thưởng”, năm 2010 do TS Trần Hữu Nam làm chủ nhiệm Ngoài việc đi sâu phân tích một số vấn đề về lý luận thi đua, khen thưởng, các tác giả đã tập trung phân tích lịch sử hình thành và phát triển thi đua, khen thưởng Việt Nam qua các giai đoạn Kết quả nghiên cứu của đề tài đã đưa ra được bức tranh khá đầy đủ pháp luật về thi đua, khen thưởng các chế độ phong kiến Việt Nam; pháp luật về thi đua, khen thưởng từ khi thành lập nước, năm 1945 đến nay, từ đó đưa ra quan điểm, giải pháp hoàn thiện các quy định pháp luật
về thi đua, khen thưởng
Nhóm các công trình nghiên cứu thực trạng công tác thi đua, khen thưởng, tổ chức làm công tác thi đua, khen thưởng và đưa ra giải pháp, đề xuất chính sách đổi mới và nâng cao chất lượng công tác thi đua, khen thưởng trong giai đoạn hiện nay
Đề tài khoa học độc lập cấp Nhà nước “Cơ sở lý luận và thực tiễn đổi mới thi đua, khen thưởng trong giai đoạn hiện nay”, năm 2013 do Thứ trưởng
Bộ Nội vụ, Trưởng Ban Thi đua - Khen thưởng Trung ương Trần Thị Hà làm chủ nhiệm - Viện khoa học tổ chức Nhà nước là cơ quan chủ trì Kết quả nghiên cứu của đề tài được các tác giả phân tích, đánh giá khá rõ thực trạng
Trang 21công tác thi đua, khen thưởng và quy định của pháp luật về thi đua, khen thưởng, tổ chức làm công tác thi đua, khen thưởng ở Việt nam hiện nay
Luận văn thạc sĩ quản lý công “Công tác thi đua, khen thưởng trên địa bàn tỉnh Quảng Ninh” của tác giả Ngô Hiền Giang (2017) Đề tài đã tập trung đánh giá thực trạng công tác thi đua trên địa bàn tỉnh trong thời gian qua, trên
cơ sở đó đề xuất một số giải pháp, chính sách đổi mới và nâng cao chất lượng công tác thi đua, khen thưởng đồng thời kiến nghị, đề xuất những vấn đề còn vướng mắc về cơ chế, chính sách công tác thi đua, khen thưởng
Luận văn thạc sĩ quản lý hành chính công “Đổi mới quản lý nhà nước về công tác thi đua, khen thưởng ở địa phương” của tác giả Dương Thị Thanh (2007) Trên cơ sở làm rõ cơ sở lý luận và thực tiễn về thi đua, khen thưởng, tác giả đã đề xuất các quan điểm, phương hướng và giải pháp nhằm đổi mới hoạt động thi đua khen thưởng và quản lý nhà nước về thi đua, khen thưởng Luận văn thạc sĩ quản lý công “Quản lý nhà nước về thi đua khen thưởng trong lĩnh vực giáo dục và đào tạo trên địa bàn tỉnh Bắc Giang” của tác giả Nghiêm Đức Dũng (2015) Đề tài đi sâu nghiên cứu những vấn đề quản lý nhà nước về thi đua khen thưởng trong lĩnh vực giáo dục và đào tạo của tỉnh Bắc Giang, nêu lên những hạn chế và nguyên nhân của hạn chế, từ đó đưa ra những giải pháp đổi mới và nâng cao chất lượng công tác thi đua khen thưởng tại địa phương
Luận văn thạc sĩ quản lý công “Đổi mới hoạt động quản lý nhà nước về thi đua khen thưởng tỉnh Bắc Giang trong giai đoạn hiện nay” của tác giả Đào Thị Thùy Dung (2015) Đề tài đã phân tích thực trạng công tác thi đua khen thưởng trên địa bàn tỉnh Bắc Giang, trên cơ sở đó đưa ra một số giải pháp nhằm đổi mới quản lý nhà nước trong công tác thi đua khen thưởng ở địa phương
Luận văn thạc sĩ quản lý công “Quản lý Nhà nước về thi đua, khen
Trang 22thưởng trong ngành giáo dục và đào tạo tại tỉnh Vĩnh Long” của tác giả Phạm
Vũ Ninh (2017) Đề tài đã tập trung làm rõ một số cơ sở lý luận quản lý Nhà nước về thi đua, khen thưởng, phân tích, đánh giá thực trạng quản lý Nhà nước về thi đua, khen thưởng trong ngành giáo dục và đào tạo tỉnh Vĩnh Long
và đề xuất một số giải pháp nhằm nâng cao chất lượng quản lý Nhà nước về thi đua, khen thưởng trong ngành giáo dục và đào tạo tỉnh Vĩnh Long
Một số công trình nghiên cứu khác đã đưa ra những yêu cầu chung và đề cập đến sự cần thiết phải tiếp tục đổi mới công tác thi đua, khen thưởng, đó là:
“Một số giải pháp đổi mới công tác thi đua, khen thưởng” của TS Trần Hữu Nam, đăng trên Tạp chí Nhà nước số 178/11/2010; “Những hạn chế trong quản lý Nhà nước về thi đua, khen thưởng hiện nay” của tác giả Văn Tất Thu, đăng trên Tạp chí Tổ chức Nhà nước số 36/2010; “Nâng cao chất lượng công tác thi đua, khen thưởng trong giai đoạn hiện nay” của tác giả Trường Ninh, đăng trên Tạp chí Thi đua, khen thưởng số 136/2011; “Đổi mới công tác thi đua khen thưởng theo tư tưởng Hồ Chí Minh” của tác giả Trần Thị Hà, Tạp chí Cộng sản, năm 2015 Bài viết “Đổi mới toàn diện công tác thi đua, khen thưởng trước tiên phải đổi mới từ pháp luật” của tác giả Đào Duy Nhâm, đăng trên Tạp chí Thi đua, khen thưởng số 139/2011 Cùng với nhiều đề tài khoa học, luận văn thạc sĩ, sách chuyên khảo và nhiều bài viết của các tác giả bàn
về thực trạng pháp luật và các giải pháp hoàn thiện pháp luật về thi đua, khen thưởng đăng trên Tạp chí Nghiên cứu lập pháp, Tạp chí Nhà nước và pháp luật, Tạp chí Luật học, Tạp chí Quản lý nhà nước, Tạp chí Tổ chức Nhà nước, Tạp chí Thi đua, khen thưởng, trên trang thông tin điện tử của trung ương (http://banthiduakhenthuongtw.gov.vn)
Những công trình nghiên cứu trên đã góp phần làm sáng tỏ thêm về cơ
sở lý luận cho việc quản lý nhà nước về công tác thi đua, đồng thời xây dựng được các biện pháp quản lý nâng cao chất lượng và hiệu quả công tác thi đua,
Trang 23đáp ứng yêu cầu đổi mới công tác thi đua trong giai đoạn hiện nay Những kết quả nghiên cứu của các công trình nêu trên rất có giá trị cả về mặt lý luận và thực tiễn, đó sẽ là nguồn tài liệu tham khảo, nghiên cứu của luận văn
Tuy nhiên, vấn đề quản lý công tác thi đua đối với giáo viên các trường Tiểu học trên địa bàn thị trấn Vạn Giã, huyện Vạn Ninh nhiều năm qua chưa được nghiên cứu một cách có hệ thống, việc xây dựng mục tiêu, nội dung, kế hoạch, phương pháp tổ chức quản lý công tác thi đua chưa được quan tâm và đầu tư đúng mức Vì vậy, việc nghiên cứu thực trạng, đề xuất các biện pháp quản lý công tác thi đua đối với giáo viên các trường Tiểu học có ý nghĩa quan trọng, góp phần nâng cao chất lượng, hiệu quả quản lý công tác thi đua đối với giáo viên các trường Tiểu học trên địa bàn thị trấn Vạn Giã, huyện Vạn Ninh, tỉnh Khánh Hòa nói riêng và góp phần thực hiện thành công các mục tiêu giáo dục và đào tạo của nhà trường đã đề ra
1.2 Một số khái niệm cơ bản
1.2.1 Thi đua và công tác thi đua
1.2.1.1 Khái niệm thi đua
Từ điển Bách khoa Việt Nam - NXB Hà Nội, 2005: Thi đua là tác động kích thích lẫn nhau trong quá trình cùng nhau hoạt động, nhằm phát huy tài năng từng người và nhiều người để đạt được kết quả cao hơn Quan hệ thi đua
là một quan hệ có tính xã hội “Ngay sự tiếp xúc xã hội cũng nảy sinh ra thi đua, sinh ra sự phấn chấn đặc biệt nâng cao năng suất lao động” - C Mác Thi đua là cùng nhau đem hết tài năng, sức lực ra để đua nhau làm, nhằm thúc đẩy lẫn nhau đạt thành tích tốt nhất trong một lĩnh vực hoạt động nào đó (Từ điển tiếng Việt, Nxb Đà Nẵng 2008)
Từ điển Tiếng Việt - Trung tâm ngôn ngữ, HN-1992, Hoàng Phê: Thi đua là cùng nhau đem hết tài năng sức lực ra làm, nhằm thúc đẩy lẫn nhau, đạt thành tích tốt nhất trong chiến đấu, sản xuất, công tác hoặc học tập
Trang 24Thi đua là hoạt động có tổ chức với sự tham gia tự nguyện của cá nhân,
tập thể nhằm phấn đấu đạt được thành tích tốt nhất trong xây dựng và bảo vệ
Tổ quốc
Thi đua là một hoạt động có tổ chức và có định hướng, là một hoạt động nhằm thu được kết quả nhất định Kết quả của thi đua được nêu trong Điều 3, Luật Thi đua, Khen thưởng cụ thể như sau: “Thi đua là hoạt động có tổ chức với sự tham gia tự nguyện của cá nhân, tập thể nhằm phấn đấu đạt được thành tích tốt nhất trong xây dựng và bảo vệ Tổ quốc”
Từ những điều nêu trên có thể định nghĩa: Thi đua là hoạt động tự nguyện của cá nhân, tập thể có tổ chức diễn ra trên các mặt hoạt động trong tất cả các lĩnh vực của đời sống xã hội nhằm làm cho các hoạt động đó đạt kết quả tốt hơn, góp phần xây dựng đất nước vững mạnh và bảo vệ vững chắc
Tổ quốc
1.2.1.2 Công tác thi đua
Công tác thi đua là một công tác tổng hợp bao gồm các mặt chính trị, tư tưởng, kinh tế, kỹ thuật, quản lý…phạm vi công tác thi đua rất rộng, vừa nghiên cứu, vừa hướng dẫn, đôn đốc tổ chức thực hiện, kiểm tra, tổng kết kinh nghiệm, vừa phải bao quát, vừa phải sâu sát phong trào, phối hợp các bộ môn nghiệp vụ, phối hợp cơ quan Nhà nước và các đoàn thể quần chúng phải nắm chắc tình hình, số liệu thống kê anh hùng, chiến sĩ thi đua, lao động tiên tiến, tổ và đội lao động xã hội chủ nghĩa, đơn vị tiên tiến v.v…phải xét duyệt các danh hiệu thi đua và khen thưởng chính xác, kịp thời v.v…khối lượng công tác lớn, nhiều lúc rất khẩn trương Những việc này đã được nêu lên rất
rõ trong nhiệm vụ của Ban Thi đua các cấp (Thông tư số 662/TĐ ngày 13/4/1967 của Ban Thi đua Trung ương về việc Hướng dẫn thi hành nghị định
số 48-CP của Hội đồng Chính phủ về việc sửa đổi và bổ sung Nghị định số 28-CP ngày 4/02/1964 về tổ chức Ban Thi đua các cấp)
Trang 251.2.2 Quản lý, quản lý công tác thi đua
1.2.2.1 Khái niệm quản lý
Tùy thuộc vào cách tiếp cận mà thuật ngữ quản lý được hiểu theo nhiều cách khác nhau:
Mác viết: “Tất cả mọi lao động xã hội trực tiếp hay lao động chung nào tiến hành trên quy mô tương đối lớn, thì ít nhiều cũng cần đến một sự chỉ đạo
để điều hòa những hoạt động cá nhân và thực hiện những chức năng chung phát sinh từ sự vận động của toàn bộ cơ thể với sự vận động của những khí quan độc lập của nó Một người độc tấu vĩ cầm tự mình điều khiển lấy mình,
còn một dàn nhạc thì cần phải có nhạc trưởng” [12]
F.W Taylor cho rằng: “Mỗi loại công việc dù nhỏ nhất đều phải chuyên môn hóa và phải quản lý chặt chẽ” “Quản lý là biết chính xác điều muốn người khác làm và sau đó thấy rằng họ đã hoàn thành công việc một cách tốt nhất, rẻ nhất” [13]
Theo H.Koontz thì khẳng định: “Quản lý là một hoạt động thiết yếu, nó đảm bảo phối hợp những nỗ lực hoạt động cá nhân nhằm đạt các mục đích của nhóm (tổ chức) với thời gian, tiền bạc, vật chất và sự bất mãn ít nhất Với
tư cách thực hành thì quản lý là một nghệ thuật, còn với kiến thức thì quản lý
là một khoa học” [21]
Các tác giả Nguyễn Thị Mỹ Lộc, Nguyễn Quốc Chí định nghĩa: “Hoạt động quản lý là tác động có định hướng, có chủ đích của chủ thể quản lý đến khách thể quản lý trong một tổ chức nhằm làm cho tổ chức vận hành và đạt mục đích” [13]
Tác giả Đặng Quốc Bảo cho rằng: “Bản chất hoạt động quản lý gồm hai quá trình tích hợp vào nhau: quá trình “quản” gồm sự coi sóc, giữ gìn, duy trì hệ ở trạng thái “ổn định”; quá trình “lý” gồm sự sửa sang, sắp xếp, đổi mới hệ đưa hệ vào thế “phát triển”… Trong “quản” phải có “lý”, trong “lý”
Trang 26phải có “quản” để động thái của hệ ở thế cân bằng động” [8]
Từ các cách tiếp cận khái niệm quản lý, có thể thống nhất: Quản lý là những tác động có tổ chức, có định hướng của chủ thể quản lý lên đối tượng quản lý và khách thể quản lý nhằm sử dụng có hiệu quả nhất các tiềm năng, các cơ hội của tổ chức để đạt được mục tiêu đã đặt ra trong điều kiện biến động của môi trường, làm cho tổ chức vận hành có hiệu quả
1.2.2.2 Quản lý công tác thi đua
Quản lý công tác thi đua là những tác động có định hướng, có mục tiêu của nhà quản lý lên toàn bộ hoạt động công tác thi đua thi từ việc xác định mục tiêu, ban hành các văn bản thuộc phạm vi, thẩm quyền, đến việc chỉ đạo,
tổ chức triển khai thực hiện, kiểm tra, đánh giá, sơ kết, tổng kết, rút kinh nghiệm, đến việc biểu dương khen thưởng đến đối tượng bị quản lý nhằm làm cho đối tượng bị quản lý thấy được vai trò, tầm quan trọng của việc thi đua
để từ đó bản thân tự nguyện phấn đấu đạt được thành tích tốt nhất trong việc thực hiện nhiệm vụ được giao, góp phần hoàn thành mục tiêu chung của tập thể
1.3 Công tác thi đua đối với giáo viên các trường Tiểu học
1.3.1 Mục tiêu thi đua
Mục tiêu của thi đua nhằm tạo động lực động viên, lôi cuốn, khuyến khích mọi cá nhân, tập thể phát huy truyền thống yêu nước, năng động, sáng tạo vươn lên hoàn thành tốt nhiệm vụ được giao vì mục tiêu dân giàu, nước mạnh, xã hội công bằng, dân chủ, văn minh (Điều 5 Luật Thi đua, Khen thưởng 2003)
Mục tiêu chung: Động viên đội ngũ cán bộ viên chức năng động, sáng tạo, hăng hái thi đua “dạy tốt”, “học tốt”, nghiên cứu khoa học và nâng cao chất lượng hiệu quả công tác, đảm bảo chất lượng giáo dục, đào tạo, xây dựng đội ngũ nhà giáo, cán bộ quản lý vững mạnh, hoàn thành thắng lợi nhiệm vụ
Trang 27năm học Phát hiện nhân tố mới, các mô hình, công việc mới có tác động sâu sắc đến hiệu quả công tác, tạo bước chuyển biến mới về nhận thức nhằm nâng cao chất lượng, hiệu quả thi đua, góp phần thực hiện tốt công tác xây dựng tổ chức Đảng và tổ chức của nhà trường vững mạnh
Như vậy, mục tiêu thi đua đối với giáo viên các trường Tiểu học là nhằm đảm bảo hiệu quả trong việc duy trì và phát triển bền vững phong trào thi đua của nhà trường, tạo nên sức mạnh tinh thần, tác động sâu sắc đến toàn thể giáo viên, tạo điều kiện để họ thay đổi nhận thức, thay đổi thái độ và thay đổi hành động của mình, để biến ý chí của mỗi giáo viên thành hành động sáng tạo, linh hoạt trong lao động, bồi dưỡng phẩm chất nhân cách nghề nghiệp của giáo viên, khích lệ, khơi dậy một cách đúng đắn động cơ làm việc, khiến cho giáo viên coi việc thực hiện mục tiêu của nhà trường như việc thực hiện nhu cầu của bản thân, từ đó làm cho tính tích cực và sáng tạo của giáo viên tiếp tục được duy trì và phát huy, hoàn thành tốt nhiệm vụ giáo dục được giao, góp phần xây dựng con người mới xã hội chủ nghĩa
1.3.2 Nội dung thi đua
Nội dung thi đua đối với giáo viên các trường Tiểu học rất đa dạng, phong phú, nhiều lĩnh vực, tuy nhiên có thể phân thành 4 nhóm nội dung cơ bản sau:
1.3.2.1 Thi đua thực hiện tốt nhiệm vụ chuyên môn
Thi đua giảng dạy, giáo dục đảm bảo chất lượng theo chương trình giáo dục, kế hoạch dạy học; soạn bài, lên lớp, kiểm tra, đánh giá, xếp loại học sinh; quản lý học sinh trong các hoạt động giáo dục do nhà trường tổ chức; tham gia các hoạt động chuyên môn; chịu trách nhiệm về chất lượng, hiệu quả giảng dạy và giáo dục
Thi đua đổi mới phương pháp giảng dạy; Đẩy mạnh ứng dụng công nghệ thông tin trong hoạt động dạy học; Tích cực tham gia công tác phổ cập giáo dục tiểu học ở địa phương; Phối hợp với Đội Thiếu niên Tiền phong Hồ Chí
Trang 28Minh, gia đình học sinh và các tổ chức xã hội liên quan để tổ chức hoạt động
giáo dục
Thi đua thực hiện tốt nhiệm vụ do Hiệu trưởng phân công, chịu sự kiểm
tra, đánh giá của Hiệu trưởng và các cấp quản lý giáo dục
1.3.2.2 Thi đua rèn luyện phẩm chất chính trị, đạo đức, lối sống
Thi đua thực hiện tốt chủ trương, đường lối của Đảng, chính sách pháp
luật của Nhà nước và Nghị quyết các cấp
Thi đua thực hiện nghiêm túc kỷ cương, kỷ luật hành chính, nghĩa vụ công dân, các quy định của pháp luật và của ngành, các quyết định của Hiệu trưởng, nội quy, quy định của trường học
Trau dồi đạo đức, nêu cao tinh thần trách nhiệm, giữ gìn phẩm chất, danh
dự, uy tín của nhà giáo; gương mẫu trước học sinh, thương yêu, đối xử công bằng và tôn trọng nhân cách của học sinh; bảo vệ các quyền và lợi ích chính đáng của học sinh; đoàn kết, giúp đỡ đồng nghiệp; Thực hiện chuẩn mực trong văn hóa giao tiếp, ứng xử; Tu dưỡng, rèn luyện chuẩn mực về đạo đức, lối sống
Trang phục gọn gàng, sạch sẽ, lịch sự, phù hợp với người giáo viên 1.3.2.3 Thi đua lập thành tích cá nhân
Theo Luật Thi đua, khen thưởng, thành tích của cá nhân được ghi nhận, biểu dương, tôn vinh qua hai dạng cơ bản là danh hiệu thi đua và hình thức khen thưởng, cụ thể:
Một là: Danh hiệu thi đua đối với cá nhân gồm:
Lao động tiên tiến
Chiến sĩ thi đua cơ sở
Chiến sĩ thi đua cấp Bộ, ngành, tỉnh, đoàn thể trung ương
Chiến sĩ thi đua toàn quốc
Nhà giáo Nhân dân, Nhà giáo Ưu tú
Trang 29Anh hùng Lao động
Hai là: Hình thức khen thưởng đối với cá nhân gồm:
Giấy khen (Hiệu trưởng, Trưởng Phòng GD&ĐT, Giám đốc Sở GD&ĐT, Chủ tịch UBND huyện)
Bằng khen Chủ tịch UBND tỉnh, Bộ trưởng Bộ GD&ĐT và tương đương Bằng khen Thủ tướng Chính phủ
Huân chương Lao động các hạng; Huân chương Độc lập các hạng
Giải thưởng Hồ Chí Minh
1.3.2.4 Thi đua thực hiện các cuộc vận động, các đợt chào mừng những ngày lễ lớn, những sự kiện trọng đại của đất nước và của địa phương
Bên cạnh việc thi đua thực hiện tốt nhiệm vụ thường xuyên của nhà trường còn thi đua thực hiện tốt các cuộc vận động, các đợt lập thành tích chào mừng các ngày lễ lớn, sự kiện trọng đại của đất nước, của địa phương, của các cơ quan, ban, ngành, Mặt trận, đoàn thể cấp trên tổ chức phát động Đặc biệt, trong đó tập trung vào những phong trào tiêu biểu như: Phong trào thi đua “Dạy tốt - Học tốt”; phong trào thi đua “Đẩy mạnh học tập và làm theo tư tưởng, đạo đức, phong cách Hồ Chí Minh” theo Chỉ thị 05-CT/TW, ngày 15/5/2016 của Bộ Chính trị; phong trào thi đua xây dựng “Trường học thân thiện, học sinh tích cực, phong trào thi đua “Đổi mới, sáng tạo trong dạy
và học”…
1.3.3 Phương pháp tổ chức thi đua
Phương pháp tổ chức thi đua đối với giáo viên các trường Tiểu học là tổ hợp các cách thức hoạt động của nhà quản lý để tổ chức hoạt động thi đua đối với giáo viên đúng theo chương trình, kế hoạch đã xây dựng nhằm đạt mục tiêu thi đua đã đề ra Phương pháp tổ chức thi đua tùy thuộc vào tình hình thực tiễn nên khó để xác định một lôgic thống nhất Tuy nhiên, trong tổ chức thi đua
đối với giáo viên thường được tiến hành theo các bước sau:
Trang 301.3.3.1 Xác định mục tiêu, phạm vi, đối tượng thi đua
Chủ tịch Hồ Chí Minh đã chỉ ra rằng: Thi đua là phải có mục tiêu và kế hoạch rõ ràng, vừa sức để dân làm được, phải giải thích, tuyên truyền động viên làm theo người tốt, việc tốt, phải tổ chức giao kèo thi đua…Trên cơ sở thắng lợi
mà đặt mục tiêu cao hơn Do đó, trong thi đua phải xác định mục tiêu chung và mục tiêu cụ thể Trên cơ sở mục tiêu chung cần đặt ra các chỉ tiêu cụ thể để từng giáo viên, tập thể dễ dàng thực hiện Chỉ tiêu thi đua đặt ra phải dựa trên cơ sở nhiệm vụ được giao, kế hoạch thi đua và tình hình thực tế của nhà trường, chỉ tiêu thi đua phải đảm bảo tính khoa học, tính thực tiễn và tính khả thi cao, đảm bảo cho mỗi giáo viên, tập thể cần nỗ lực, tích cực phấn đấu mới hoàn thành Nếu chỉ tiêu đặt ra quá cao sẽ không thực hiện được, dễ nản chí làm ảnh hưởng đến khí thế thi đua của giáo viên Ngược lại, chỉ tiêu đặt ra thấp quá, không cần
cố gắng mà vẫn đạt được thì sẽ làm cho giáo viên không phát huy hết khả năng của mình và như vậy sẽ không huy động được sức mạnh của thi đua
Thi đua phải đạt yêu cầu thiết thực, sâu rộng và bao quát Phải xác định rõ
ai thi đua, thi đua như thế nào, thi đua việc gì, thời gian thi đua bao lâu
1.3.3.2 Xây dựng chương trình, kế hoạch thi đua
Trên cơ sở xác định được mục tiêu, phạm vi, đối tượng thi đua để xây dựng chương trình, kế hoạch thi đua Chương trình, kế hoạch thi đua phải thể hiện rõ được mục đích, yêu cầu của việc thi đua Kế hoạch thi đua đối với giáo viên là một tập hợp những hoạt động, những công việc được sắp xếp theo trình tự nhất định để tổ chức thực hiện nhằm đạt được mục tiêu thi đua
đã đề ra Kế hoạch thi đua phải đầy đủ các nội dung từ mục đích thi đua, đối tượng thi đua, nguyên tắc thi đua, nội dung thi đua, thời gian thi đua, biện pháp, phương pháp thi đua và công tác sơ kết, tổng kết biểu dương, khen thưởng Kế hoạch thi đua phải chi tiết, rõ ràng, cụ thể, dễ biết, dễ thực hiện, đồng thời phải thể hiện rõ thời gian thi đua bao lâu, tổ chức thực hiện thi đua
Trang 31như thế nào, quá trình đôn đốc, hướng dẫn, kiểm tra, đánh giá việc thực hiện thi đua cho đến công tác sơ kết, tổng kết, rút kinh nghiệm, xây dựng tiêu chí xét khen thưởng và bình bầu khen thưởng Nội dung thi đua phải gắn kết chặt chẽ với việc thực hiện nhiệm vụ chuyên môn, nội dung thi đua phải được tiến hành dựa vào những khác biệt về năng lực, sở thích, nguyện vọng, thế mạnh, điểm yếu, các điều kiện…nhằm huy động tối đa sức sáng tạo, sự nỗ lực của mỗi giáo viên trong việc thực hiện nhiệm vụ được giao
1.3.3.3 Phát động thi đua
Tổ chức phát động thi đua (ngắn hạn hay dài hạn, chuyên đề hay đột xuất)
là việc cần thiết, gắn với công tác tuyên truyền phong trào thi đua đến từng giáo viên Chỉ đạo, phân công, phân nhiệm có hiệu quả cho từng cá nhân, tập thể trong từng giai đoạn, từng khâu của phong trào thi đua Phát động có thể ký kết giao ước thi đua để đảm bảo phong trào được thực hiện nghiêm túc, có hiệu quả Nghi thức phát động thi đua thường được sử dụng là tổ chức lễ phát động thi đua Đồng thời nêu cao vai trò trách nhiệm, khả năng quản lý, chỉ đạo điều hành, hướng dẫn tổ chức thực hiện của nhà quản lý Vai trò nhà quản lý trong chỉ đạo, phát động thi đua ảnh hưởng lớn đến hiệu quả, chất lượng công tác thi đua nói riêng và chất lượng phong trào thi đua nói chung của nhà trường
1.3.3.4 Tổ chức các hoạt động thi đua
Trên cơ sở đã xác định rõ mục đích, phạm vi, đối tượng và chỉ tiêu cụ thể của các phong trào thi đua và dựa vào những khác biệt về năng lực, sở thích, nguyện vọng, thế mạnh, điểm yếu của từng giáo viên, các điều kiện về nguồn lực hiện có của nhà trường, sự tương đồng về chức năng, nhiệm vụ để tổ chức cho giáo viên tham gia thi đua theo các nhóm, tổ, khối cụ thể Mỗi một nhóm, tổ, khối sẽ thực hiện một hoặc một số chỉ tiêu, nhiệm vụ cụ thể nhắm tới mục tiêu chung, mục tiêu tổng thể đã đề ra Các hoạt động thi đua phải được gắn kết chặt chẽ với nhau tạo thành một chỉnh thể thống nhất trong việc thực hiện nhiệm
Trang 32vụ chuyên môn, nhiệm vụ trọng tâm với mục tiêu của phong trào thi đua Theo
đó, các nhóm, tổ, khối thi đua phải xây dựng quy chế hoạt động và quy chế chấm điểm thi đua chặt chẽ, cụ thể, rõ ràng, phù hợp, bảo đảm mọi hoạt động của cá nhân, tập thể đều được đánh giá, chấm điểm một cách công bằng, công khai, đúng với thành tích đạt được Cần tổ chức cho từng giáo viên, từng nhóm, tổ, khối thực hiện việc đăng ký giao ước thi đua và thực hiện việc kiểm tra, giám sát lẫn nhau trong quá trình thực hiện phong trào thi đua của nhà
trường
1.3.3.5 Sơ kết, tổng kết, rút kinh nghiệm và khen thưởng
Việc sơ kết, tổng kết, đánh giá rút kinh nghiệm là nhằm đánh giá được kết quả của việc thi đua, phân tích kỹ lưỡng những mặt đã làm được và đặc biệt là những mặt chưa làm được, giúp nhà quản lý biết được công tác thi đua
có đạt mục tiêu đề ra hay không Chỉ rõ những ưu, khuyết điểm và nguyên nhân của những khuyết điểm, hạn chế đó, trên cơ sở đó rút ra được những kinh nghiệm, bài học quý giá đồng thời nghiên cứu, tìm tòi những giải pháp, những cách làm hay, cách quản lý tốt để đưa ra những quyết định đúng đắn, chỉ đạo kịp thời công tác thi đua của nhà trường trong giai đoạn tiếp theo Khen thưởng là một việc làm quan trọng của công tác thi đua Đã thi đua thì phải có khen thưởng, thi đua và khen thưởng bổ sung, hỗ trợ cho nhau Từ kết quả sơ kết, tổng kết thi đua mà lựa chọn cá nhân, tập thể xứng đáng để khen thưởng Khen thưởng chính xác, kịp thời có tác dụng động viên, giáo dục và nêu gương, đồng thời cổ vũ phong trào thi đua phát triển Ngược lại, nếu khen thưởng không đúng, không kịp thời sẽ triệt tiêu động lực, thậm chí gây hậu quả xấu đới với thi đua Trong thi đua, việc sơ kết, tổng kết, rút kinh nghiệm có ý nghĩa hết sức quan trọng và thiết thực Để nuôi dưỡng phong trào thi đua thì sau mỗi đợt thi đua, mỗi phong trào thi đua phải tiến hành sơ kết, tổng kết, biểu dương khen thưởng kịp thời
Trang 331.3.4 Hình thức thi đua
Tùy vào tính chất, đặc điểm của các phong trào thi đua mà hình thức thi đua có thể phân chia thành những dạng khác nhau, hình thức thi đua theo cụm thi đua, khối thi đua; hình thức thi đua cá nhân, tập thể; hình thức thi đua ngành dọc, liên ngành; Hình thức thi đua gắn với sự kiện chính trị, lịch sử, văn hóa của đất nước, của dân tộc, của Đảng; gắn với ngày truyền thống, ngày kỷ niệm hoặc sự kiện lớn của ngành, địa phương, của nhà trường…; Tuy nhiên, căn cứ vào thời gian có thể phân chia hình thức thi đua thành hai dạng chủ yếu sau:
1.3.4.1 Thi đua thường xuyên
Thi đua thường xuyên là hình thức thi đua căn cứ vào chức năng, nhiệm
vụ được giao của cá nhân, tập thể để tổ chức phát động, nhằm thực hiện tốt công việc hàng ngày, hàng tháng, hàng quý, hàng năm của cơ quan, tổ chức, đơn vị Đối tượng thi đua thường xuyên là các cá nhân trong một tập thể, các tập thể trong cùng một cơ quan, tổ chức, đơn vị hoặc giữa các cơ quan, tổ chức, đơn vị có chức năng, nhiệm vụ, tính chất công việc tương đồng nhau Việc tổ chức phong trào thi đua thường xuyên phải xác định rõ mục đích, yêu cầu, mục tiêu, các chỉ tiêu cụ thể và được triển khai thực hiện tại cơ quan,
tổ chức, đơn vị hoặc theo cụm, khối thi đua để phát động phong trào thi đua,
ký kết giao ước thi đua Kết thúc năm công tác, thủ trưởng cơ quan, tổ chức, đơn vị, trưởng các cụm, khối thi đua tiến hành tổng kết và bình xét các danh hiệu thi đua
1.3.4.2 Thi đua chuyên đề (theo đợt)
Thi đua theo đợt (chuyên đề) là hình thức thi đua nhằm thực hiện tốt nhiệm vụ trọng tâm hoặc một lĩnh vực cần tập trung được xác định trong khoảng thời gian nhất định để phấn đấu hoàn thành nhiệm vụ trọng tâm, cấp bách của cơ quan, tổ chức, đơn vị Chỉ phát động thi đua theo đợt khi đã xác
Trang 34định rõ thời gian mục đích, yêu cầu, chỉ tiêu, nội dung và giải pháp
1.3.5 Các điều kiện phục vụ công tác thi đua
1.3.5.1 Nguồn nhân lực
Cũng như việc tổ chức các hoạt động giáo dục khác trong nhà trường Tiểu học, yếu tố nguồn nhân lực đóng vai trò rất quan trọng, con người là trung tâm, là điều kiện chủ đạo tạo nên sự thành công trong công tác thi đua Trong đó:
CBQL với nhiệm vụ làm cho công tác thi đua đi đúng hướng, huy động
và sử dụng được các nguồn lực một cách hợp lý nhằm thúc đẩy công tác thi đua tiến triển một cách thuận lợi, tạo động lực cho Hội đồng TĐ-KT nhà trường làm nhiệm vụ thi đua đạt hiệu quả CBQL cần nhận thức đầy đủ tầm quan trọng, mục đích, vai trò, nhiệm vụ công tác thi đua, phải là người có kiến thức tổng hợp bao gồm các mặt chính trị, tư tưởng, kinh tế, kỹ thuật, quản lý… vừa nghiên cứu, vừa hướng dẫn, đôn đốc tổ chức thực hiện, kiểm tra, tổng kết kinh nghiệm, vừa phải bao quát, vừa phải sâu sát phong trào, phối hợp các bộ môn nghiệp vụ, phối hợp cơ quan Nhà nước và các đoàn thể liên quan trong công tác thi đua, có kỹ năng quản lý, kỹ năng vận dụng thực tiễn trong công tác thi đua Tiếp đến là Hội đồng TĐ-KT nhà trường, đây là lực lượng rất quan trọng, là công cụ đắc lực tham mưu cho Hiệu trưởng công tác tổ chức, triển khai đến cán bộ viên chức những chủ trương, chính sách của Đảng, Nhà nước về công tác thi đua, khen thưởng và tổ chức, hướng dẫn, chỉ đạo các phong trào thi đua trong phạm vi nhà trường
Thành viên thường trực Hội đồng TĐ-KT nhà trường, đây là lực lượng nòng cốt, là người trực tiếp tham mưu chính cho Hiệu trưởng trong việc tổ chức triển khai thực hiện những nội dung liên quan đến công tác thi đua, khen thưởng, là người gắn bó với đội ngũ giáo viên và phong trào thi đua, là cầu nối giữa CBQL, Hội đồng TĐ-KT và giáo viên, là cánh tay đắc lực của CBQL
Trang 35và Hội đồng TĐ-KT nhà trường trong công tác thi đua Vì vậy, cần phải trang
bị đầy đủ các kiến thức và kỹ năng về công tác thi đua cho họ để có đủ năng lực cần thiết thực hiện các nhiệm vụ công tác thi đua
1.3.5.2 Nguồn tài chính, cơ sở vật chất
Nguồn kinh phí cho công tác thi đua có vai trò quan trọng, đảm bảo hiệu quả đạt được của việc tổ chức các phong trào thi đua Là cơ sở để thực hiện việc trang bị cơ sở vật chất, thiết bị để tổ chức các hình thức thi đua; xây dựng
cơ chế chính sách phù hợp, khen thưởng đãi ngộ xứng đáng để động viên và khuyến khích cá nhân xuất sắc trong thực hiện nhiệm vụ Bên cạnh đó cũng cần đảm bảo cơ bản cơ sở vật chất để phục vụ cho các hoạt động thi đua, các phong trào thi đua, các phương pháp thi đua được thực hiện có hiệu quả, góp phần vào nâng cao chất lượng, hiệu quả công tác thi đua của nhà trường
1.4 Quản lý công tác thi đua đối với giáo viên các trường Tiểu học
Công tác thi đua là một công tác tổng hợp bao gồm nhiều mặt, phạm vi hoạt động rộng, vừa nghiên cứu, vừa hướng dẫn, đôn đốc tổ chức thực hiện, kiểm tra, đánh giá, tổng kết kinh nghiệm, vừa phải bao quát, vừa phải sâu sát các phong trào thi đua, phối hợp các hoạt động chuyên môn với các bộ môn nghiệp vụ, phối hợp với các tổ chức trong và ngoài nhà trường trong tổ chức phong trào thi đua v.v…Do đó, nội dung quản lý công tác thi đua đối với giáo viên các trường Tiểu học là một tổ hợp nhiều nội dung, bao gồm:
1.4.1 Quản lý việc ban hành các văn bản thuộc phạm vi thẩm quyền theo quy định để chỉ đạo, quản lý, tổ chức thực hiện công tác thi đua
Việc ban hành các văn bản là sự thể hiện, cụ thể hóa những quy định của Nhà nước về công tác thi đua vào tình hình thực tế của nhà trường, là công cụ, phương tiện quan trọng trong việc thực hiện nhiệm vụ quản lý công tác thi đua, tạo ra sự thống nhất trong công tác thi đua, đồng thời tạo ra cơ sở pháp lý
để các cá nhân và tập thể trong nhà trường căn cứ vào chức năng, nhiệm vụ,
Trang 36quyền hạn của mình để thực hiện một cách thống nhất, rõ ràng
1.4.2 Quản lý việc xây dựng chính sách về thi đua, khen thưởng
Việc xây dựng chính sách trong công tác thi đua, khen thưởng được xác định rất quan trọng để động viên, khuyến khích cá nhân, tập thể trong nhà trường thi đua lao động, sáng tạo trong thực hiện nhiệm vụ chuyên môn nói chung và trong các phong trào thi đua nói riêng để phát huy sức mạnh tổng hợp của tập thể nhà trường trong việc hoàn thành xuất sắc nhiệm vụ giáo dục Cuộc sống ngày càng phát triển, đời sống vật chất và tinh thần của con người không ngừng được nâng cao Do đó, trong công tác quản lý, người quản lý cần chú ý khi xây dựng chính sách về thi đua, khen thưởng phải đáp ứng kịp thời sự phát triển cuộc sống của xã hội, phải chú trọng đến chế độ khen thưởng nhằm khuyến khích, động viên cá nhân, tập thể hăng hái thi đua và đón nhận những kết quả, phần thưởng xứng đáng Thực tiễn cho thấy rõ tác dụng to lớn của chính sách trong thi đua, khen thưởng khi kết hợp giữa động viên tinh thần, gắn với quyền lợi vật chất, có chính sách đãi ngộ thỏa đáng trong khen thưởng sẽ là động lực cho thi đua, huy động sức mạnh tiềm năng trong mỗi cá nhân, là động lực để vượt qua những khó khăn, thử thách, hoàn thành mục tiêu đã đặt ra
1.4.3 Quản lý việc xây dựng chương trình, kế hoạch thi đua và tổ chức triển khai thực hiện
Việc xây dựng một chương trình hành động và một kế hoạch cụ thể sẽ là yếu tố quan trọng góp phần hoàn thành tốt nhiệm vụ quản lý công tác thi đua đối với giáo viên các trường Tiểu học Chương trình, kế hoạch là tiêu chuẩn,
là thước đo kết quả so với mục tiêu đề ra Để chương trình, kế hoạch thực hiện đạt mục đích, yêu cầu đề ra, đòi hỏi người Hiệu trưởng phải là người đóng vai trò chính, vai trò trung tâm của kế hoạch đó, từ khâu xây dựng, quyết định ban hành kế hoạch đến khâu phát động, chỉ đạo thực hiện, đôn
Trang 37đốc, kiểm tra hướng dẫn đến việc điều chỉnh kế hoạch nếu thấy cần thiết phải điều chỉnh, sơ kết, tổng kết, đánh giá rút kinh nghiệm Trên thực tế, có thể có chương trình, kế hoạch chưa hoàn toàn đúng nhưng không có nó thì cũng không đạt được thành công lớn Chương trình, kế hoạch thi đua phải đầy đủ các nội dung từ mục đích thi đua, đối tượng thi đua, nguyên tắc thi đua, nội dung thi đua, thời gian thi đua, biện pháp, phương pháp tổ chức thi đua và công tác kiểm tra, đánh giá, sơ kết, tổng kết biểu dương, khen thưởng Một chương trình, kế hoạch thi đua cụ thể, chi tiết dưới sự tổ chức quản lý, điều hành của người Hiệu trưởng cùng với sự quyết tâm thực hiện của các giáo viên sẽ giúp cho nhà trường đạt được mục tiêu đề ra
1.4.4 Quản lý tổ chức hoạt động thi đua đối với giáo viên
1.4.4.1 Quản lý mục tiêu thi đua
Thi đua nhằm tạo động lực động viên, khuyến khích cá nhân phát huy truyền thống yêu nước, hăng hái thi đua “Dạy tốt - Học tốt”, năng động, lao động sáng tạo, vươn lên hoàn thành tốt nhiệm vụ được giao, góp phần thực hiện thắng lợi các mục tiêu giáo dục và đào tạo Các hoạt động thi đua nhằm
cụ thể hóa mục tiêu chung của giáo dục và đào tạo nhà trường Để đạt được mục tiêu ấy, thi đua phải mang tính toàn diện và từng bước đổi mới về quản
lý, nội dung, phương pháp, hình thức tổ chức thi đua
Quản lý mục tiêu thi đua đối với giáo viên là một hoạt động quản lý trong nhà trường, người Hiệu trưởng phải nhận thức đúng vị trí quan trọng của hoạt động thi đua, để có những biện pháp quản lý khoa học, sáng tạo nhằm nâng cao chất lượng, hiệu quả công tác thi đua của nhà trường Nhận thức đúng vị trí quan trọng của công tác thi đua để từ đó xây dựng những biện pháp quản lý khoa học, sáng tạo nhằm nâng cao chất lượng thi đua của nhà trường Công tác quản lý thi đua là một trong những công việc giữ vai trò quan trọng trong công tác quản lý của nhà trường Quản lý công tác thi đua
Trang 38đối với giáo viên là nhiệm vụ quan trọng của người Hiệu trưởng Xuất phát từ
vị trí quan trọng đó, người Hiệu trưởng phải dành nhiều thời gian và công sức cho công tác quản lý hoạt động thi đua nhằm giúp các giáo viên hiểu rõ vị trí, vai trò, mục đích, ý nghĩa và tầm quan trọng của việc tham gia thi đua, hiểu được thi đua việc gì, thi đua với ai, thi đua như thế nào để rồi bàn bạc
kỹ lưỡng trong tập thể, làm cho mọi người đều hiểu, mọi người đều vui lòng nhận nhiệm vụ và quyết tâm làm cho kỳ được Điều đó yêu cầu khi tổ chức các hoạt động thi đua, nhà quản lý cần phải xác định rõ mục tiêu, trên cơ sở
đó để lựa chọn nội dung, xây dựng chương trình, kế hoạch tổ chức thực hiện cho chu đáo, sát với tình hình thực tế, có như vậy công tác quản lý thi đua mới đạt chất lượng và hiệu quả cao
Vậy, quản lý mục tiêu thi đua đối với giáo viên là một quá trình xác định, thiết lập mục tiêu thi đua chung trên cơ sở các mục tiêu cụ thể, trong đó người Hiệu trưởng và giáo viên thống nhất mục tiêu và hiểu được làm thế nào
để đạt được mục tiêu chung đó
1.4.4.2 Quản lý nội dung thi đua
Việc nhận thức đúng đắn và thực hiện đầy đủ nội dung thi đua có ý nghĩa rất quan trọng trong việc đổi mới quản lý công tác thi đua đối với giáo viên hiện nay Để quản lý việc thực hiện nội dung thi đua trong nhà trường được tốt, người Hiệu trưởng cần phải tập trung thực hiện tốt các nội dung cơ bản sau:
Một là: Nội dung thi đua phải được gắn kết chặt chẽ với việc thực hiện
nhiệm vụ chuyên môn, nhiệm vụ trọng tâm, với mục tiêu công tác giáo dục, đào tạo của nhà trường Công tác thi đua nhằm động viên đội ngũ cán bộ viên chức năng động, sáng tạo, hăng hái thi đua “dạy tốt”, “học tốt”, nghiên cứu khoa học và nâng cao chất lượng hiệu quả công tác, đảm bảo chất lượng giáo dục, đào tạo, xây dựng đội ngũ nhà giáo, cán bộ quản lý vững mạnh, hoàn thành thắng lợi nhiệm vụ năm học, đồng thời tạo bước chuyển biến mới về nhận
Trang 39thức nhằm nâng cao chất lượng, hiệu quả thi đua, góp phần thực hiện tốt công tác xây dựng tổ chức Đảng và tổ chức của nhà trường vững mạnh
Hai là: Nội dung thi đua phải xác định rõ phạm vi, đối tượng và chỉ tiêu cụ
thể Trên cơ sở mục tiêu chung cần đặt ra các chỉ tiêu cụ thể để tập thể, cá nhân phấn đấu thực hiện Chỉ tiêu thi đua phải đảm bảo tính khoa học, tính thực tiễn
và tính khả thi cao (không quá cao, quá thấp) đảm bảo mỗi giáo viên tích cực nỗ lực phấn đấu mới đạt được Nội dung thi đua phải được tiến hành dựa vào những khác biệt về năng lực, sở thích, nguyện vọng, thế mạnh, điểm yếu, các điều kiện…nhằm huy động tối đa sức sáng tạo, sự nỗ lực của mỗi giáo viên trong việc thực hiện nhiệm vụ được giao
Ba là: Nội dung thi đua phải mang tính cơ bản, thiết thực: công tác thi đua
phải làm cho giáo viên nhận thức đúng đắn về vị trí, vai trò, tầm quan trọng của việc thi đua đối với tập thể nói chung và bản thân họ nói riêng, mang lại lợi ích thiết thực cho bản than giáo viên, “Tưởng lầm rằng thi đua là một việc khác với những việc hàng ngày Thật ra công việc hàng ngày chính là nền tảng của thi đua”, đồng thời giúp giáo viên tích cực, tự giác, nỗ lực hết mình thực hiện nhiệm
vụ được giao, xem việc thi đua như chính hơi thở của bản thân
Bốn là: Nội dung thi đua phải phong phú, lôi cuốn, tạo sự hứng thú đối với
giáo viên khi tham gia, các hoạt động thi đua của giáo viên phải được trọng tâm, trọng điểm, gắn với việc thực hiện nhiệm vụ chuyên môn cũng như mục đích, yêu cầu của các phong trào thi đua
Năm là: Nội dung thi đua phải đảm bảo tính hệ thống, thống nhất về tổ
chức và hoạt động
Quản lý nội dung thi đua phải đổi mới theo tinh thần Chỉ thị 34-CT/TW, ngày 7/4/2014 của Bộ Chính trị về “Tiếp tục đổi mới công tác thi đua, khen thưởng” Tích cực, chủ động ứng dụng những tiến bộ trong khoa học công nghệ vào quản lý nội dung thi đua đặc biệt là công nghệ thông tin Đó là
Trang 40những nội dung quản lý công tác thi đua đối với giáo viên mà người Hiệu trưởng cần tập trung thực hiện để nâng cao chất lượng, hiệu quả công tác thi đua của nhà trường
1.4.4.3 Quản lý phương pháp tổ chức thi đua
Quản lý việc thực hiện phương pháp tổ chức thi đua là cách thức mà người Hiệu trưởng nhà trường sử dụng những công cụ và phương tiện quản lý
để tác động đến giáo viên nhằm phát huy tối đa các nguồn lực để đạt được mục tiêu công tác thi đua cũng như mục tiêu chung của nhà trường Để đạt được điều đó đòi hỏi người Hiệu trưởng phải linh hoạt, năng động, sáng tạo, tuân thủ các nguyên tắc quản lý, kế hoạch, nội dung, phương pháp, nghệ thuật trong công tác quản lý của mình Phải xây dựng chương trình, kế hoạch tổ chức quản lý một cách tỉ mỉ, thiết thực và dễ thực hiện Không có kế hoạch tổ chức quản lý, người Hiệu trưởng và giáo viên ít có cơ hội để đạt được mục tiêu của mình, không biết khi nào và ở đâu phải làm gì, kết quả đạt được ra sao Do đó, người Hiệu trưởng phải nắm rõ những điểm mạnh, điểm yếu của từng giai đoạn tổ chức phương pháp thi đua để trên cơ sở đó vận dụng phương pháp vào từng thời điểm, vào từng nội dung, từng phong trào thi đua cho phù hợp Nắm rõ phương pháp tổ chức để xác định xác mục tiêu để huy động các nguồn lực nhằm đạt được mục tiêu
Mỗi một giai đoạn vận dụng phương pháp tổ chức quản lý đều có những mặt mạnh, đồng thời cũng có những hạn chế riêng của nó Ngoài ra, Hiệu trưởng là người luôn chịu sự tác động của hàng loạt các quy luật tâm lý, kinh
tế, xã hội … mà phương pháp tổ chức thi đua chỉ vận dụng một hay một và quy luật mà thôi Hơn nữa hệ thống quản lý phức tạp, chằng chịt các mối quan
hệ có sự gắn bó hữu cơ với nhau và mỗi phương pháp tổ chức chỉ có thể điều chỉnh một hay một vài mối quan hệ Mặt khác đối tượng quản lý là giáo viên, đây là lực lượng có trình độ học vấn cao trong các nhóm lao động của xã hội,