Biện pháp quản lý xây dựng trường tiểu học đạt chuẩn quốc gia trên địa bàn thành phố quy nhơn, tỉnh bình định

Số 2.1 Kết quả xếp loại theo chuẩn cán bộ, giáo viên tiểu học 38 2.2 Kết quả các trường tiểu học trên địa bàn thành phố Quy Nhơn đạt chuẩn quốc gia và chưa đạt chuẩn quốc gia 42 2.3 K

LÊ THỊ BÍCH PHƯỢNG

BIỆN PHÁP QUẢN LÝ XÂY DỰNG TRƯỜNG TIỂU HỌC ĐẠT CHUẨN QUỐC GIA TRÊN ĐỊA BÀN THÀNH PHỐ QUY NHƠN, TỈNH BÌNH ĐỊNH

Chuyên ngành : Quản lý giáo dục

Mã số : 60.14.01.14

Người hướng dẫn: PGS.TS PHÙNG ĐÌNH MẪN

Tôi xin cam đoan đây là công trình nghiên cứu của riêng tôi và được sự hướng dẫn khoa học của PGS.TS Phùng Đình Mẫn Các số liệu, kết quả nghiên cứu nêu trong luận văn là trung thực và chưa được công bố trong các công trình khác Mọi sự giúp đỡ cho việc thực hiện luận văn này đã được cảm

ơn và các thông tin trích dẫn trong luận văn đã được chỉ rõ nguồn gốc và được phép công bố

Nếu phát hiện có bất kỳ sự gian lận nào tôi xin hoàn toàn chịu trách nhiệm về nội dung luận văn của mình

Bình Định, tháng 7 năm 2017

Tác giả luận văn

Lê Thị Bích Phượng

Được sự hỗ trợ và giúp đỡ một cách nhiệt tình của các cấp lãnh đạo, quý thầy, cô giảng dạy và các đồng nghiệp, chính nhờ thế tôi đã hoàn thành luận văn Thạc sĩ khoa học quản lý

Với tình cảm chân thành và lòng biết ơn sâu sắc, tôi xin trân trọng cảm

ơn Thầy hướng dẫn PGS.TS Phùng Đình Mẫn đã trực tiếp hướng dẫn, chỉ bảo chi tiết, tận tình giúp đỡ tôi nghiên cứu và tạo mọi điều kiện để tôi hoàn thành bản luận văn đúng thời gian

Tôi xin trân trọng cảm ơn Ban lãnh đạo trường, phòng Đào tạo sau Đại học của Đại học Quy Nhơn và quý thầy, cô đã tham gia quản lý, giảng dạy và giúp đỡ trong suốt quá trình học tập, nghiên cứu

Xin chân thành cảm ơn Lãnh đạo UBND thành phố Quy Nhơn, tỉnh Bình Định; Lãnh đạo và cán bộ chuyên viên phòng Giáo dục và Đào tạo thành phố Quy Nhơn; Cán bộ Quản lý, giáo viên và nhân viên các trường tiểu học thuộc thành phố Quy Nhơn, cùng bạn bè đồng nghiệp đã động viên, tạo mọi điều kiện thuận lợi trong quá trình học tập, trao đổi ý kiến và cung cấp số liệu

để tác giả hoàn thành luận văn Thạc sĩ này

Mặc dù đã có nhiều cố gắng, nhưng chắc chắn luận văn này không thể tránh khỏi những thiếu sót, khuyết điểm Tôi kính mong nhận được sự chỉ dẫn, góp ý bổ sung của quý thầy, cô trong Hội đồng khoa học và đồng nghiệp, bạn bè để luận văn có được một phần đóng góp vào thực tế quản lý được tốt hơn

Tôi xin chân thành cảm ơn!

Bình Định, tháng 7 năm 2017

Tác giả luận văn

Lê Thị Bích Phượng

LỜI CAM ĐOAN

LỜI CẢM ƠN

DANH MỤC CÁC KÝ HIỆU, CÁC CHỮ VIẾT TẮT

DANH MỤC CÁC BẢNG

DANH MỤC SƠ ĐỒ, HÌNH VẼ

MỞ ĐẦU 1

1 Lý do chọn đề tài 1

2 Mục đích nghiên cứu 2

3 Khách thể và đối tượng nghiên cứu 3

4 Giả thuyết khoa học 3

5 Nhiệm vụ nghiên cứu 3

6 Phương pháp nghiên cứu 3

7 Phạm vi nghiên cứu 4

8 Cấu trúc luận văn 4

Chương 1 CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ QUẢN LÝ XÂY DỰNG TRƯỜNG TIỂU HỌC ĐẠT CHUẨN QUỐC GIA 5

1.1 Khái quát lịch sử nghiên cứu vấn đề 5

1.2 Một số khái niệm cơ bản 10

1.2.1 Quản lý, quản lý giáo dục, quản lý nhà trường 10

1.2.2 Khái niệm chuẩn, chuẩn quốc gia 15

1.3 Trường tiểu học, trường tiểu học đạt chuẩn quốc gia và xây dựng trường tiểu học đạt chuẩn quốc gia 16

1.3.1 Trường tiểu học 16

1.3.2 Trường tiểu học đạt chuẩn quốc gia 18

1.3.3 Xây dựng trường tiểu học đạt chuẩn quốc gia 19

1.4 Quản lý xây dựng trường tiểu học đạt chuẩn quốc gia 21

1.4.1 Các chức năng của Hiệu trưởng về quản lý xây dựng trường tiểu học đạt chuẩn quốc gia 21

1.4.3 Các phương pháp quản lý xây dựng trường tiểu học chuẩn

quốc gia 28

1.5 Các yếu tố tác động đến quá trình xây dựng truờng tiểu học đạt chuẩn quốc gia 30

1.5.1 Chính sách của Nhà nước về xây dựng trường tiểu học đạt chuẩn quốc gia 30

1.5.2 Đội ngũ CBQL 31

1.5.3 Đội ngũ giáo viên 31

1.5.4 Đặc điểm học sinh tiểu học 31

1.5.5 Cơ sở vật chất - thiết bị dạy học 32

1.5.6 Hoạt động giáo dục và kết quả giáo dục của nhà trường 32

Tiểu kết chương 1 33

Chương 2 THỰC TRẠNG QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG XÂY DỰNG TRƯỜNG TIỂU HỌC ĐẠT CHUẨN QUỐC GIA TRÊN ĐỊA BÀN THÀNH PHỐ QUY NHƠN, TỈNH BÌNH ĐỊNH 34

2.1 Khái quát về điều kiện tự nhiên và kinh tế - xã hội thành phố Quy Nhơn, tỉnh Bình Định 34

2.1.1 Vị trí địa lý và điều kiện tự nhiên 34

2.1.2 Tình hình về kinh tế - xã hội thành phố Quy Nhơn 34

2.2 Tình hình giáo dục – đào tạo thành phố Quy Nhơn 36

2.2.1 Tổng quan về giáo dục – đào tạo thành phố Quy Nhơn 36

2.2.2 Thực trạng giáo dục tiểu học thành phố Quy Nhơn 37

2.3 Khái quát quá trình khảo sát, thực trạng 39

2.4 Quá trình xây dựng trường tiểu học đạt chuẩn quốc gia trên địa bàn thành phố Quy Nhơn 40

2.5 Khảo sát thực trạng các trường tiểu học trên địa bàn thành phố Quy Nhơn theo 5 tiêu chuẩn trường tiểu học đạt chuẩn quốc gia của Bộ GD&ĐT quy định 42

2.5.1 Tiêu chuẩn 1: Tổ chức quản lý nhà trường 42

học 46

2.5.4 Tiêu chuẩn 4 : Quan hệ giữa nhà trường, gia đình và xã hội 48

2.6 Thực trạng quản lý hoạt động xây dựng trường tiểu học đạt chuẩn quốc gia trên địa bàn thành phố Quy Nhơn, tỉnh Bình Định 52

2.6.1 Thực trạng về việc thực hiện các nội dung quản lý xây dựng trường tiểu học đạt chuẩn quốc gia 52

2.6.2 Thực trạng thực hiện các chức năng quản lý 56

2.6.3 Thực trạng sử dụng các phương pháp quản lý 59

2.7 Đánh giá chung về thực trạng quản lý hoạt động xây dựng trường tiểu học đạt chuẩn quốc gia ở thành phố Quy Nhơn, tỉnh Bình Định 62

2.7.1 Mặt ưu điểm 62

2.7.2 Mặt hạn chế: 63

2.7 3 Nguyên nhân của những hạn chế 64

Tiểu kết chương 2 65

Chương 3 CÁC BIỆN PHÁP QUẢN LÝ XÂY DỰNG TRƯỜNG TIỂU HỌC ĐẠT CHUẨN QUỐC GIA TRÊN ĐỊA BÀN THÀNH PHỐ QUY NHƠN, TỈNH BÌNH ĐỊNH 66

3.1 Các nguyên tắc xác lập biện pháp 66

3.1.1 Đảm bảo tính mục tiêu 66

3.1.2 Đảm bảo tính thực tiễn 66

3.1.3 Đảm bảo tính khả thi 67

3.2 Các biện pháp quản lý xây dựng trường tiểu học đạt chuẩn quốc gia trên địa bàn thành phố Quy Nhơn, tỉnh Bình Định 67

3.2.1 Biện pháp 1: Đẩy mạnh công tác tuyên truyền nhằm nâng cao nhận thức về ý nghĩa của việc xây dựng truờng tiểu học đạt chuẩn quốc gia 67

3.2.2 Biện pháp 2: Lập kế hoạch xây dựng trường tiểu học đạt chuẩn quốc gia 70

3.2.4 Biện pháp 4: Bồi dưỡng đội ngũ CB-GV-NV đạt tiêu chuẩn

theo qui định của trường tiểu học đạt chuẩn quốc gia 75

3.2.5 Biện pháp 5: Nâng cao chất lượng giáo dục toàn diện của nhà trường đảm bảo tiêu chuẩn của trường tiểu học đạt chuẩn quốc gia 79

3.2.6 Biện pháp 6: Tăng cường xây dựng, sử dụng, bảo quản CSVC-TBDH đáp ứng tiêu chuẩn của trường tiểu học đạt chuẩn quốc gia 81

3.2.7 Biện pháp 7: Đẩy mạnh xã hội hóa giáo dục trong việc xây dựng trường tiểu học đạt chuẩn quốc gia 84

3.2.8 Biện pháp 8: Tăng cường kiểm tra, đánh giá việc thực hiện xây dựng trường tiểu học đạt chuẩn quốc gia 86

3.3 Mối quan hệ của các biện pháp 89

3.4 Khảo nghiệm nhận thức về tính cần thiết và tính khả thi của các biện pháp 90

3.4.1 Quá trình khảo nghiệm 90

3.4.2 Kết quả khảo nghiệm tính cần thiết và tính khả thi của các biện pháp 91

Tiểu kết chương 3 95

KẾT LUẬN VÀ KHUYẾN NGHỊ 96

1 Kết luận 96

2 Khuyến nghị 97 DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO

PHỤ LỤC

QUYẾT ĐỊNH GIAO ĐỀ TÀI LUẬN VĂN THẠC SĨ (bản sao)

Số

2.1 Kết quả xếp loại theo chuẩn cán bộ, giáo viên tiểu học 38

2.2

Kết quả các trường tiểu học trên địa bàn thành phố Quy

Nhơn đạt chuẩn quốc gia và chưa đạt chuẩn quốc gia 42

2.3

Kết quả đánh giá về tiêu chuẩn 1: tổ chức quản lý nhà

trường từ phía CBQL thành phố Quy Nhơn 44

2.4

Kết quả đánh giá về tiêu chuẩn 2 - xây dựng đội ngũ giáo

viên, nhân viên từ phía CBQL thành phố Quy Nhơn 45

2.5

Kết quả đánh giá về tiêu chuẩn 3 - xây dựng CSVC, TBDH

từ phía CBQL thành phố Quy Nhơn 47

Đánh giá của CBQL về việc thực hiện các chức năng quản

lý xây dựng trường tiểu học đạt chuẩn quốc gia 56

3.1

Mốc thời gian và nhu cầu đầu tư xây dựng trường tiểu học

3.2

Kết quả trưng cầu tính cần thiết và tính khả thi của các biện

Số

1.2 Minh họa các chức năng quản lý và thông tin trong quản lý 11

MỞ ĐẦU

1 Lý do chọn đề tài

Theo Nghị quyết số 29-NQ/TW ngày 4/11/2013 Hội nghị Trung ương 8 khóa XI, Ðảng, Nhà nuớc ta luôn coi “Giáo dục và đào tạo là quốc sách hàng đầu, là sự nghiệp của Đảng, Nhà nước và của toàn dân Đầu tư cho giáo dục là đầu tư phát triển, được ưu tiên đi trước trong các chương trình, kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội”[2] và đã đề ra những phương hướng, chủ trương, chính sách để phát triển sự nghiệp giáo dục Hiện nay, nhiệm vụ trọng tâm của đổi mới quản lý giáo dục (QLGD) là đổi mới quản lý chất luợng giáo dục Theo văn kiện Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XII, Đảng ta đã nêu rõ: “Đổi mới căn bản và toàn diện giáo dục, đào tạo; phát triển nguồn nhân lực, nhất là nguồn nhân lực chất lượng cao”[15] Xây dựng, hoàn thiện hệ thống các chuẩn mực giáo dục và đưa vào thực hiện trong thực tế là vấn đề cần thiết

Để đáp ứng được các yêu cầu đó, cần phải có một hệ thống các trường học tương ứng với yêu cầu nhiệm vụ mới Các trường học nói chung và trường tiểu học nói riêng phải có những tiêu chuẩn cần thiết để đảm bảo chất lượng hiệu quả giáo dục theo yêu cầu phát triển kinh tế - xã hội (KT - XH) của đất nước và đưa giáo dục Việt Nam hội nhập với các nước trong khu vực và trên thế giới

Thực hiện mục tiêu của Giáo dục Tiểu học, Bộ Giáo dục và Đào tạo (GD&ĐT) đã ra Thông tư số 59/2012/TT-BGDĐT ngày 28 tháng 12 năm 2012 quy định về tiêu chuẩn đánh giá, công nhận trường tiểu học đạt mức chất lượng tối thiểu, trường tiểu học đạt chuẩn quốc gia Xây dựng trường tiểu học đạt chuẩn quốc gia là quá trình xuất phát từ thực tế của vấn đề thực hiện chuẩn hóa, hiện đại hóa, xã hội hóa (XHH) đã được Bộ GD&ĐT chỉ đạo cụ thể

Quy Nhơn là một thành phố lớn Năm 2010, thành phố Quy Nhơn được Nhà nước nâng cấp lên đô thị loại 1 trực thuộc tỉnh Bình Định, xứng tầm với địa

phương thuộc vùng kinh tế trọng điểm miền Trung Cùng với sự phát triển mạnh

mẽ về kinh tế với nhiều dự án lớn về sản xuất và du lịch được đầu tư, sự nghiệp GD&ĐT cũng phấn đấu vươn lên cả về lượng và chất

Trong những năm qua, ngành GD&ĐT thành phố Quy Nhơn luôn là lá cờ đầu trong toàn tỉnh Từ mạng lưới quy mô trường lớp, cơ sở vật chất (CSVC), cảnh quan sư phạm đến chất lượng dạy và học Phong trào phấn đấu xây dựng trường tiểu học đạt chuẩn quốc gia, thực sự góp phần tạo nên những chuyển biến mạnh mẽ của GD&ĐT thành phố Quy Nhơn

Từ năm 2010 đến nay, năm nào cũng có trường tiểu học được Ủy ban nhân dân (UBND) tỉnh cấp bằng công nhận trường tiểu học đạt chuẩn quốc gia từ mức

độ 1 đến mức độ 2 Tuy nhiên, chất lượng và CSVC của một số trường vẫn còn hạn chế, thiết bị dạy học (TBDH) còn nghèo nàn, lạc hậu, nguồn kinh phí hạn hẹp

và bị động, sự đầu tư của nhà nước còn hạn chế, đội ngũ giáo viên mất cân đối, công tác XHH còn nhiều bất cập chưa có sự quan tâm đồng bộ của các ngành, các cấp nên việc xây dựng, duy trì và giữ vững trường tiểu học đạt chuẩn quốc gia trên địa bàn thành phố gặp không ít khó khăn

Nhằm củng cố, phát triển các trường đạt chuẩn một cách vững chắc và xây dựng các trường tiểu học đều đạt chuẩn quốc gia, nâng cao hệ thống các chuẩn mực giáo dục, nâng cao hiệu quả quản lý xây dựng trường tiểu học đạt chuẩn quốc gia trên địa bàn thành phố Quy Nhơn, tỉnh Bình Định, đáp ứng với yêu cầu của sự phát triển về giáo dục của thành phố trong thời gian tới, chúng tôi chọn đề

tài nghiên cứu: “Biện pháp quản lý xây dựng trường tiểu học đạt chuẩn quốc

gia trên địa bàn thành phố Quy Nhơn, tỉnh Bình Định”

2 Mục đích nghiên cứu

Trên cơ sở nghiên cứu lý luận và khảo sát thực trạng quản lý xây dựng trường tiểu học đạt chuẩn quốc gia trên địa bàn thành phố Quy Nhơn, tỉnh Bình Định, chúng tôi đề xuất các biện pháp quản lý xây dựng trường tiểu học đạt chuẩn

quốc gia trên địa bàn thành phố Quy Nhơn, tỉnh Bình Định nhằm nâng cao chất lượng, hiệu quả bậc Tiểu học, đáp ứng yêu cầu đổi mới GD&ĐT

3 Khách thể và đối tượng nghiên cứu

3.1 Khách thể nghiên cứu

Hoạt động quản lý xây dựng trường tiểu học đạt chuẩn quốc gia

3.2 Đối tượng nghiên cứu

Biện pháp quản lý xây dựng trường tiểu học đạt chuẩn quốc gia trên địa bàn thành phố Quy Nhơn, tỉnh Bình Định trong giai đoạn hiện nay

4 Giả thuyết khoa học

Công tác xây dựng trường tiểu học đạt chuẩn quốc gia đã đạt được những kết quả cao; tuy nhiên theo yêu cầu ngày càng cao thì vẫn còn nhiều khó khăn, bất cập, tiến độ chậm; nếu đề xuất các biện pháp mang tính khoa học, khả thi, phù hợp với thực tiễn thì việc xây dựng trường đạt chuẩn quốc gia sẽ đạt hiệu quả cao hơn, góp phần nâng cao chất lượng giáo dục toàn diện cho học sinh tiểu học trên địa bàn thành phố Quy Nhơn, tỉnh Bình Định

5 Nhiệm vụ nghiên cứu

Luận văn thực hiện các nhiệm vụ sau đây:

5.1 Nghiên cứu và hệ thống hóa cơ sở lý luận về quản lý xây dựng trường tiểu học đạt chuẩn quốc gia

5.2 Khảo sát, đánh giá thực trạng công tác quản lý xây dựng trường tiểu học đạt chuẩn quốc gia trên địa bàn thành phố Quy Nhơn, tỉnh Bình Định

5.3 Đề xuất các biện pháp quản lý xây dựng trường tiểu học đạt chuẩn quốc gia trên địa bàn thành phố Quy Nhơn, tỉnh Bình Định

6 Phương pháp nghiên cứu

6.1 Nhóm phương pháp nghiên cứu lý luận:

- Phân tích, tổng hợp, so sánh, hệ thống hóa cơ sở lý luận về quản lý xây dựng trường tiểu học đạt chuẩn quốc gia

6.2 Nhóm phương pháp nghiên cứu thực tiễn:

- Điều tra, quan sát, phỏng vấn nhằm khảo sát, đánh giá thực trạng quản

lý xây dựng trường tiểu học đạt chuẩn quốc gia trên địa bàn thành phố Quy Nhơn, tỉnh Bình Định

- Tổng kết kinh nghiệm các trường tiểu học đã đạt chuẩn quốc gia ở địa phương để nghiên cứu

6.3 Phương pháp thống kê toán học:

Nhằm xử lý kết quả nghiên cứu

7 Phạm vi nghiên cứu

Chúng tôi nghiên cứu trong phạm vi 26 trường tiểu học, 60 Hiệu trưởng, Phó hiệu trưởng của các trường tiểu học đã và đang xây dựng trường chuẩn quốc gia, tìm hiểu thực trạng CSVC, đội ngũ cán bộ quản lý(CBQL), giáo viên, tiến độ xây dựng, thực trạng công tác quản lý ở các trường tiểu học trên địa bàn thành phố Quy Nhơn

8 Cấu trúc luận văn

Ngoài phần mở đầu, kết luận kiến nghị, tài liệu tham khảo và phụ lục, trong luận văn gồm có 3 chương như sau:

Chương 1: Cơ sở lý luận về quản lý xây dựng trường tiểu học đạt chuẩn

quốc gia;

Chương 2: Thực trạng quản lý hoạt động xây dựng trường tiểu học đạt

chuẩn quốc gia trên địa bàn thành phố Quy Nhơn, tỉnh Bình Định;

Chương 3: Các biện pháp quản lý xây dựng trường tiểu học đạt chuẩn

quốc gia trên địa bàn thành phố Quy Nhơn, tỉnh Bình Định

Chương 1

CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ QUẢN LÝ XÂY DỰNG

TRƯỜNG TIỂU HỌC ĐẠT CHUẨN QUỐC GIA

1.1 Khái quát lịch sử nghiên cứu vấn đề

Bất cứ ở giai đoạn lịch sử nào, GD&ĐT luôn có vai trò hết sức quan trọng đối với sự phát triển của mỗi cá nhân, tập thể, cộng đồng, dân tộc và cả nhân loại

Từ sau cách mạng Tháng Tám (1945) đến nay, hệ thống giáo dục quốc dân Việt Nam đã có sự thay đổi qua 3 lần cải cách giáo dục Cụ thể là:

- Cải cách giáo dục lần thứ nhất bắt đầu từ năm 1950: Chuyển hệ thống phân ban tú tài sang hệ thống giáo dục phổ thông 9 năm

- Cải cách giáo dục lần thứ hai bắt đầu từ năm 1956: Chuyển hệ thống phân phổ thông 9 năm sang hệ thống giáo dục phổ thông 10 năm

- Cải cách giáo dục lần thứ ba bắt đầu từ năm 1979 (theo Nghị quyết số

14 NQ/TW ngày 11 tháng 1 năm 1979 của Bộ Chính trị, khóa IV): Chuyển hệ thống giáo dục phổ thông 10 năm sang hệ thống giáo dục phổ thông 12 năm Cho đến nay hệ thống giáo dục quốc dân nước ta vẫn được tiếp tục nghiên cứu cải cách, điều chỉnh cho phù hợp với công cuộc đổi mới do Đảng

ta đề xướng và lãnh đạo Hệ thống giáo dục quốc dân tương đối ổn định, hoàn chỉnh về cơ cấu cấp học, bậc học, đa dạng hóa về các loại hình đào tạo từng bước hoàn thiện về trường, lớp có nhiều sự liên thông, với một mạng lưới rộng lớn trường học của tất cả các bậc học, cấp học phân bổ ở tất cả các vùng miền Mỗi giai đoạn hình thành và phát triển lại xuất hiện một hệ thống trường học Từ năm 1996 đến nay, hệ thống trường tiểu học nước ta theo kiểu mới Hệ thống trường học nhằm: “Nâng cao chất lượng toàn diện, tiêu chuẩn hoá và hiện đại hoá các điều kiện dạy và học Bảo đảm diện tích đất đai và

sân chơi, bãi tập cho các trường theo đúng quy định của Nhà nước Ban hành chuẩn quốc gia về trường học”[1]

Để xây dựng hệ thống nhà trường theo chuẩn quy định, giai đoạn 1996 –

2000 Bộ GD&ĐT đã ra quyết định số 1366/GD-ĐT ngày 26 tháng 04 năm

1997 về việc Ban hành quy chế công nhận trường tiểu học đạt chuẩn quốc gia giai đoạn 1996 - 2000 theo 5 tiểu chuẩn trên các mặt: Tổ chức và quản lý; Xây dựng đội ngũ giáo viên; Xây dựng CSVC; Công tác xã hội hoá giáo dục; Hoạt động và chất lượng giáo dục Đến ngày 24 tháng 10 năm 2005, Bộ GD&ĐT ra quyết định số: 32/2005/QĐ-BGD&ĐT về việc ban hành Quy chế công nhận trường tiểu học đạt chuẩn quốc gia theo mức độ 1 và 2

Xây dựng trường chuẩn quốc gia ở tiểu học có tầm quan trọng to lớn Xây dựng trường tiểu học đạt chuẩn quốc gia sẽ góp phần thực hiện mục tiêu chuẩn hóa và nâng cao chất lượng giáo dục toàn diện cho học sinh tiểu học trong chiến lược phát triển giáo dục 2011 – 2020: “ Đến năm 2020, nền giáo dục nước ta được đổi mới căn bản và toàn diện theo hướng chuẩn hóa, hiện đại hóa, xã hội hóa, dân chủ hóa và hội nhập quốc tế; chất lượng giáo dục được nâng cao một cách toàn diện, gồm: giáo dục đạo đức, kĩ năng sống, năng lực sáng tạo, năng lực thực hành, năng lực ngoại ngữ và tin học; đáp ứng nhu cầu nhân lực, nhất là nhân lực chất lượng cao phục vụ sự nghiệp công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước và xây dựng nền kinh tế tri thức; đảm bảo công bằng xã hội trong giáo dục và cơ hội học tập suốt đời cho mỗi người dân, từng bước hình thành xã hội học tập”[37, tr.8]

Qua một thời gian triển khai thực hiện, kiểm nghiệm và điều chỉnh, đến nay Bộ GD&ĐT đã ra thông tư số 59/2012/TT-BGDĐT ngày 28 tháng 12 năm 2012 ban hành quy định về tiêu chuẩn đánh giá, công nhận trường tiểu học đạt mức chất lượng tối thiểu, trường tiểu học đạt chuẩn quốc gia Hệ thống nhà trường tiểu học hiện nay phải xây dựng theo mô hình mới, mô hình

dựa vào 5 tiêu chuẩn của của trường tiểu học đạt chuẩn quốc gia với các cấp chất lượng tương ứng mức độ 1 và mức độ 2

Quản lý xây dựng trường tiểu học đạt chuẩn quốc gia là một tình huống quản lý đặc biệt, khoa học của người hiệu trưởng trong xây dựng và phát triển trường học thế hệ mới Trong cuốn Nghệ thuật ứng xử tình huống trong quản

lý trường phổ thông của Phan Thế Sủng có đề cập: “Quản lý trường học thực chất là quản lý một tiểu hệ thống xã hội mang dấu ấn đặc trưng của quản lý quá trình lao động sư phạm Xây dựng CSVC nhà trường, xây dựng một đội ngũ đông đảo những người làm công tác giáo dục yêu nghề, yêu trường, hết lòng yêu thương, chăm sóc học sinh, không ngừng trao đổi đạo đức, bồi dưỡng nâng cao tay nghề, thực sự là tấm gương sáng cho học sinh noi theo”[35]

Để thực hiện chương trình bồi dưỡng CBQL giáo dục, Bộ GD&ĐT và nhà xuất bản Giáo dục đã xuất bản tập: “Những bài giảng về quản lý trường học” gồm 3 tập do Hà Sĩ Hồ-Lê Tuấn biên soạn Trong tập 3 của bộ sách nói

về “Nghiệp vụ quản lý trường học”

Tác giả Nguyễn Văn Lê, Đỗ Hữu Tài (NXBGD – 1996 ) đã ra bộ sách:

“Chuyên đề quản lý trường học” giúp Hiệu trưởng các trường nâng cao nhiệm

vụ quản lý trường học, làm giàu kinh nghiệm về các biện pháp quản lý chuyên môn

Tháng 11 năm 2006, Bộ GD&ĐT đã xuất bản cuốn “Một số vấn đề về đổi mới QLGD tiểu học vì sự phát triển bề vững” trong đó, có nói về những vấn đề chỉ đạo giáo dục tiểu học, chuẩn nghề nghiệp của giáo viên tiểu học, đánh giá xếp loại giáo viên và học sinh tiểu học Hướng dẫn điều chỉnh việc dạy và học cho học sinh tiểu học theo chương trình và sách giáo khoa mới phù hợp với đặc điểm học sinh từng vùng miền

Trong bài viết “ Xây dựng trường THCS đạt chuẩn quốc gia giai đoạn

2001-2010”, Hà thế Truyền (Học viện QLGD) đã tập trung nêu rõ mục tiêu, kết quả xây dựng trường chuẩn quốc gia và giải pháp thực hiện Tác giả xác định, xây dựng trường THCS đạt chuẩn quốc gia là một chủ trương đúng đắn nhằm từng bước xây dựng nhà trường theo hướng chuẩn hóa, hiện đại hóa, đồng thời đưa hoạt động giáo dục toàn diện của nhà trường vào kỷ cương, nền nếp nhằm nâng cao chất lượng dạy học

Để thực hiện mục tiêu các trường tiểu học đạt chuẩn quốc gia, ngoài việc làm tốt công tác tuyên truyền phổ biến sâu rộng trong toàn ngành và xã hội về công tác xây dựng trường chuẩn quốc gia, các địa phương, các cấp quản lý giáo dục trong phạm vi cả nước cần khẩn trương triển khai thực hiện các đề

án cụ thể Đã có các cuộc hội nghị, hội thảo, công trình khoa học nghiên cứu

về vấn đề này và đã rút ra nhiều bài học kinh nghiệm về xây dựng trường tiểu học đạt chuẩn quốc gia được thể hiện ở các công trình nghiên cứu, đề tài luận văn thạc sĩ chuyên ngành QLGD như:

- Luận văn Thạc sĩ của Nguyễn Hữu Lam, trường Đại học Sư Phạm - Đại học Thái Nguyên, đã viết về: “Quản lý xây dựng trường chuẩn quốc gia mức độ 2 của Hiệu trưởng trường tiểu học Nguyễn Bá Ngọc thành phố Uông Bí tỉnh Quảng Ninh ” năm 2014 Tác giả Trương Văn Trường, trường Đại học Sư Phạm Huế, năm 2007, đã chọn đề tài nghiên cứu: “Các biện pháp quản lý xây dựng trường tiểu học đạt chuẩn quốc gia của phòng giáo dục quận Sơn Trà, thành phố Đà Nẵng” cho luận văn Thạc sĩ của mình

Trong đó, tác giả Trương Văn Trường thực hiện đánh giá thực trạng và đề xuất các biện pháp quản lý xây dựng trường tiểu học đạt chuẩn quốc gia của phòng giáo dục quận Sơn Trà, thành phố Đà Nẵng theo các tiêu chuẩn quy định tại quyết định 32/2005/QĐ-BGDĐT ngày 24 tháng 10 năm 2005 của Bộ trưởng Bộ GD&ĐT, còn tác giả Nguyễn Hữu Lam nghiên cứu đề cập đến việc xây dựng trường chuẩn quốc gia mức độ 2, ở phạm vi một trường tiểu học

Năm 2009, tác giả Tống Thị Thanh Mai, khoa sư phạm trường Đại học Quốc gia Hà Nội đã nghiên cứu “Biện pháp xây dựng các trường tiểu học đạt chuẩn quốc gia tại thị xã Phúc Yên - tỉnh Vĩnh Phúc đáp ứng yêu cầu đổi mới giáo dục phổ thông” để làm luận văn Đề tài tập trung nghiên cứu trường tiểu học đạt chuẩn quốc gia theo quyết định số: 32/2005/QĐ-BGD&ĐT của Bộ GD&ĐT về việc ban hành Quy chế công nhận trường tiểu học đạt chuẩn quốc gia theo mức độ 1 và 2

Ngành giáo dục thành phố Quy Nhơn nói riêng và tỉnh Bình Định nói chung trong những năm gần đây nêu cao tinh thần đoàn kết, sáng tạo, nâng cao chất lượng giáo dục toàn diện, thực hiện tốt yêu cầu đổi mới căn bản, toàn diện GD&ĐT, đáp ứng yêu cầu CNH - HĐH và hội nhập quốc tế Nhưng công tác tuyên truyền, đầu tư xây dựng trường tiểu học đạt chuẩn quốc gia chưa hiệu quả, còn nhiều trường tiểu học chưa đạt chuẩn quốc gia

Năm 2013, luận văn thạc sỹ giáo dục học “Các biện pháp quản lý đội ngũ giáo viên của Hiệu trưởng trường Trung học cơ sở (THCS) đạt chuẩn quốc gia tại thành phố Quy Nhơn” của tác giả Nguyễn Thị Ánh Vân cũng đã

đề cập đến trường đạt chuẩn quốc gia tại thành phố Quy Nhơn, nhưng đề tài này chú trọng đến việc quản lý đội ngũ giáo viên của Hiệu trưởng trường THCS

Qua tìm hiểu, việc nghiên cứu đề ra các biện pháp quản lý xây dựng trường tiểu đạt chuẩn quốc gia theo Thông tư số 59/2012/TT-BGDĐT ngày 28 tháng 12 năm 2012 Bộ trưởng Bộ GD&ĐT tại thành phố Quy Nhơn, tỉnh Bình Định chưa

có đề tài nào nghiên cứu về vấn đề này Trên cơ sở tiếp thi, hệ thống hóa lý luận, thực tiễn và kế thừa kết quả nghiên cứu của những người đi trước, chúng tôi đã

nghiên cứu đề tài: “Biện pháp quản lý xây dựng trường tiểu học đạt chuẩn quốc

gia trên địa bàn thành phố Quy Nhơn, tỉnh Bình Định” Nhằm đi sâu nghiên cứu

thực trạng của việc xây dựng trường tiểu học đạt chuẩn quốc gia, từ đó đề xuất

các biện pháp quản lý xây dựng trường tiểu học đạt chuẩn quốc gia trên địa bàn thành phố Quy Nhơn, tỉnh Bình Định

1.2 Một số khái niệm cơ bản

1.2.1 Quản lý, quản lý giáo dục, quản lý nhà trường

1.2.1.1 Quản lý

Khi nói đến hoạt động quản lý, ta nói đến quản lý một “tổ chức” Do tính

đa nghĩa của thuật ngữ “tổ chức” nên trong phạm vi đề tài này, thuật ngữ “tổ chức” được hiểu như một nhóm cấu trúc nhất định những con người cùng hoạt động với một mục đích chung nào đó, mà một con người riêng lẻ thì không thể đạt được

Trong quản lý, cả hai quá trình “quản” và “lý “đều quan trọng Nếu ta chỉ chú ý đến “quản”, nghĩa là chỉ lo đến sự sắp xếp giữ gìn thì tổ chức dễ bị trì trệ, kém phát triển, tức là sẽ dẫn tới tụt hậu; còn nếu chỉ chú ý đến quá trình “lý ” tức là chỉ lo coi trọng sắp xếp, đổi mới thì tổ chức sẽ kém ổn định

và sự phát triển không bền vững Vì vậy, nhà quản lý phải kết hợp nhuần nhuyễn cả hai quá trình trên để đưa hệ thống vào thế cân bằng động, tức là phát triển trong sự bền vững

Đã có nhiều quan niệm khác nhau về quản lý

- Theo Bách khoa toàn thư Liên xô, 1997: “Quản lý là chức năng của những hệ thống có tổ chức với bản chất khác nhau (xã hội, sinh vật, kỹ thuật),

nó bảo toàn cấu trúc xác định của chúng, duy trì chế độ hoạt động, thực hiện những chương trình, mục đích hoạt động”[21, tr.7]

- Tác giả Nguyễn Quốc Chí – Nguyễn Thị Mỹ Lộc: “Quản lý là quá trình đạt đến mục tiêu của tổ chức bằng cách vận dụng các hoạt động (chức năng) kế hoạch hóa, tổ chức, chỉ đạo (lãnh đạo) và kiểm tra”[23,tr9]

- Theo tác giả Trần Kiểm “Quản lý là nhằm phối hợp nỗ lực của nhiều người, sao cho mục tiêu của cá nhân biến thành những thành tựu của xã hội.”

[20, tr.15]

- Theo tác giả Nguyễn Bá Sơn: “Quản lý là tác động có mục đích đến tập thể những con người để tổ chức và phối hợp hoạt động của họ trong quá trình lao động”[34, tr.15]

Các quan niệm quản lý tuy khác nhau, song đều đề cập đến những nội dung chủ yếu sau đây: “Quản lý là quá trình tác động có tổ chức, có hướng đích của chủ thể quản lý lên khách thể quản lý nhằm sử dụng có hiệu quả nhất các tiềm năng, các cơ hội của tổ chức làm cho hệ thống vận hành đạt được mục tiêu đã đặt ra trong điều kiện biến động của môi trường”; “Quản lý là sự tác động có ý thức của chủ thể quản lý để chỉ huy, điều khiển hướng dẫn các quá trình xã hội, hành vi và hoạt động của con người nhằm đạt tới mục đích, đúng với ý chí nhà quản lý, phù hợp với quy luật khách quan”

Quản lý có các chức năng : lập kế hoạch, tổ chức, chỉ đạo và kiểm tra công việc của các thành viên của đơn vị và sử dụng các nguồn lực phù hợp để đạt được mục đích đề ra

Ngoài 4 chức năng quản lý trên, nguồn thông tin là yếu tố cực kỳ quan trọng trong quản lý Vì thông tin là nền tảng, là huyết mạch của quản lý, không có thông tin thì không có quản lý hoặc quản lý mắc sai phạm, nhờ có thông tin mà sự trao đổi qua lại giữa các chức năng được cập nhật thường xuyên, từ đó có biện pháp xử lý kịp thời và hiệu quả Mối liên hệ giữa các chức năng và thông tin trong quản lý được nêu trong sơ đồ dưới đây:

Từ đó, có thể rút ra quản lý là một quá trình tác động có tổ chức, có mục đích của chủ thể quản lý lên khách thể quản lý nhằm sử dụng có hiệu quả nhất các tiềm năng, các cơ hội của tổ chức làm cho hệ thống vận hành đạt được mục tiêu đã xác định

- Theo tác giả Phạm Minh Hạc: “ Quản lý nhà trường hay nói rộng ra là quản lý giáo dục là quản lý hoạt động dạy và học nhằm đưa nhà trường từ trạng thái này sang trạng thái khác và dần đạt tới mục tiêu giáo dục đã xác định”[17, tr.61]

- Tác giả Nguyễn Ngọc Quang cho rằng: “Quản lý giáo dục là hệ thống những tác động có mục đích, có kế hoạch, hợp quy luật của chủ thể quản lý nhằm làm cho sự vận hành theo đường lối và nguyên lý giáo dục của Đảng, thực hiện được các tính chất của nhà trường xã lội chủ nghĩa Việt Nam, mà tiêu điểm hội tụ là quá trình dạy học – giáo dục thế hệ trẻ, đưa hệ giáo dục tới mục tiêu dự kiến, tiến lên trạng thái mới về chất”[31,tr.31]

- Theo Hoàng Minh Thao và Hà Thế Truyền: QLGD là hệ thống những tác động có ý thức, hợp quy luận của chủ thể quản lý ở các cấp khác nhau đến tất cả các khâu của hệ thống nhằm đảm bảo sự vận hành bình thường của các

cơ quan trong hệ thống giáo dục, đảm bảo sự tiếp tục phát triển và mở rộng hệ thống cả về số lượng cũng như chất lượng[38]

- Cũng có thể định nghĩa: “QLGD thực chất là những tác động của chủ

thể quản lý vào quá trình giáo dục (được tiến hành bởi tập thể giáo viên và học sinh, với sự hỗ trợ đắc lực của các lực lượng xã hội) nhằm hình thành và phát triển toàn diện nhân cách học sinh theo mục tiêu đào tạo của nhà trường”[21]

Như vậy, khái niệm QLGD theo nhiều góc độ tiếp cận nhưng tất cả đều hội tụ ở bản chất của QLGD Chúng ta có thể thống nhất rằng: QLGD là những tác động có ý thức, có mục đích, có hệ thống, có kế hoạch của chủ thể quản lý đến đối tượng quản lý mà chủ yếu nhất là quá trình dạy học và giáo dục diễn ra ở các cơ sở giáo dục

- Chủ thể quản lý là hệ thống quản lý giáo dục các cấp

- Khách thể quản lý là hệ thống giáo dục quốc dân, là sự nghiệp giáo dục của từng địa phương

Qua những khái niệm nêu trên, ta thấy rõ được bốn yếu tố cơ bản của QLGD đó là: Chủ thể quản lý, đối tượng quản lý, khách thể quản lý và mục tiêu quản lý nhằm đạt được mục tiêu đề ra

1.2.1.3 Quản lý nhà trường

- Nhà trường là tổ chức giáo dục cơ sở trực tiếp làm công tác GD&ĐT Trong Luật giáo dục 2005, khoản 2, điều 48, đã quy định: “Nhà trường trong hệ thống giáo dục quốc dân thuộc mọi loại hình đều được thành lập theo quy hoạch, kế hoạch của Nhà nước nhằm phát triển sự nghiệp giáo dục”[32,

tr.16] Trong khoản 1 điều 58, quy định “Nhà trường có những nhiệm vụ và

quyền hạn sau đây: 1 Tổ chức giảng dạy, học tập và các hoạt động giáo dục khác theo mục tiêu, chương trình giáo dục”[32, tr.19] Như vậy, quản lý trường học là một nội dung quan trọng trong QLGD

Nhà trường là một thiết chế xã hội thực hiện chức năng tái tạo nguồn nhân lực phục vụ cho sự duy trì và phát triển của xã hội, thiết chế chuyên biệt này hoạt động trong tính quy định của xã hội và theo những dấu hiệu phân

biệt nói trên[38, tr.63] Hoạt động của nhà trường được chuyên biệt hoá Do vậy, quản lý nhà trường cũng được chuyên biệt hoá Nhiệm vụ trung tâm của nhà trường là dạy học và giáo dục học sinh

Quản lý nhà trường chính là những công việc của nhà trường mà người cán bộ quản lý (CBQL) thực hiện những chức năng quản lý để thực hiện các nhiệm vụ công tác của mình Đó chính là những hoạt động có ý thức, có kế hoạch và hướng đích của chủ thể quản lý tác động tới hoạt động của nhà trường nhằm thực hiện các chức năng, nhiệm vụ mà tiêu điểm là quá trình dạy

và học

Theo tác giả Phạm Minh Hạc: “Quản lý nhà trường là thực hiện đường lối giáo dục của Đảng trong phạm vi trách nhiệm của mình, tức là đưa nhà trường vận hành theo nguyên lý giáo dục để tiến tới mục tiêu giáo dục, mục tiêu đào tạo đối với ngành giáo dục, với thế hệ trẻ và từng học sinh”[17,

tr.66]

Tác giả Nguyễn Ngọc Quang quan niệm: “Quản lý nhà trường là tập hợp những tác động tối ưu (cộng tác, tham gia, hỗ trợ, phối hợp, huy động, can thiệp…) của chủ thể quản lý đến tập thể giáo viên, học sinh và các cán bộ khác nhằm tận dụng các nguồn dự trữ do Nhà nước đầu tư, lực lượng xã hội đóng góp và do lao động xây dựng vốn tự có hướng vào việc đẩy mạnh mọi hoạt động của nhà trường, mà điểm hội tụ là quá trình đào tạo thế hệ trẻ Thực hiện

có chất lượng mục tiêu và kế hoạch đào tạo, đưa nah2 trường tiến lên trạng thái mới”[31]

- Quản lý nhà trường có 2 cấp độ:

+ Cấp độ vĩ mô: Quản lý của những cơ quan, những người đứng trên

và đứng ngoài nhà trường

+ Cấp độ vi mô: Quản lý của những người quản lý trong nhà trường

- Từ đó, ta có thể hiểu một cách tổng quát: Quản lý nhà trường thực

chất là hoạt động có định hướng, có kế hoạch của các chủ thể quản lý nhằm tập hợp và tổ chức các hoạt động của giáo viên, học sinh và các lực lượng giáo dục khác cũng như huy động tối đa các nguồn lực giáo dục để nâng cao chất lượng giáo dục nhà trường

1.2.2 Khái niệm chuẩn, chuẩn quốc gia

1.2.2.1 Khái niệm chuẩn

- Theo Từ điển Tiếng Việt: “Chuẩn là cái được chọn làm căn cứ để đối

chiếu, hướng theo đó mà làm cho đúng”[36]

Theo Bách khoa thư giáo dục quốc tế định nghĩa: Chuẩn là mức độ ưu việt cần phải có để đạt được những mục đích đặc biệt, là cái đo xem điều gì là phù hợp, là trình độ thực hiện mong muốn trên thực tế hoặc mang tính xã hội

- Chuẩn là cái được xác lập bởi quyền lực, tập quán hoặc sự thoả thuận chung để làm mẫu hoặc vật so sánh

- Chuẩn là cái được đặt ra và xác lập bởi quyền lực để làm luật lệ (qui tắc) đo lường số lượng, trọng lượng, giá trị hoặc chất lượng

Tóm lại, chuẩn là mẫu lý thuyết có tính chất nguyên tắc, tính công khai và tính XHH, được đặt ra bằng quyền lực hành chính hoặc chuyên môn, bao gồm những yêu cầu, tiêu chí, qui định kết hợp lôgic với nhau một cách xác định, được dùng làm công cụ xác minh sự vật, làm thước đo đánh giá hoặc so sánh các hoạt động, công việc, sản phẩm, dịch vụ trong lĩnh vực nào đó và có khuynh hướng điều chỉnh những sự vật này theo nhu cầu, mục tiêu mong muốn của chủ thể quản lý hoặc chủ thể sử dụng công việc, sản phẩm, dịch vụ

1.2.2.2 Khái niệm chuẩn quốc gia

- “Chuẩn quốc gia là chuẩn bắt buộc hoặc khuyến nghị có hiệu lực và phạm vi áp dụng trong nước, có tính toàn quốc, do Nhà nước hoặc các tổ chức quốc gia ban hành Trường chuẩn quốc gia, chuẩn nghề nghệp giáo viên tiểu

học, chuẩn xét phong chức danh giáo sư, phó giáo sư…là các chuẩn quốc gia”[19]

- Chuẩn quốc gia nói chung được phát triển sao cho cả nước thực hiện được trên cơ sở khả năng và nỗ lực thực tế hiện có Chính vì vậy, chức năng chủ yếu của chuẩn quốc gia là giúp Nhà nước đưa các sự vật cần điều chỉnh vào một trật tự nhất định, tức là thiết lập trật tự trong một lĩnh vực nhất định ở qui mô quốc gia

1.3 Trường tiểu học, trường tiểu học đạt chuẩn quốc gia và xây dựng trường tiểu học đạt chuẩn quốc gia

1.3.1 Trường tiểu học

Điều lệ trường tiểu học đã ghi: “Trường tiểu học là cơ sở giáo dục phổ thông của hệ thống giáo dục quốc dân, có tư cách pháp nhân, có tài khoản và con dấu riêng”[5]

Bậc tiểu học tạo những cơ sở ban đầu rất cơ bản và bền vững cho trẻ được tiếp tục học lên bậc trên Những đường nét ban đầu về nhân cách, những tri thức và kỹ năng, hành vi và tính người , từng bước hình thành và định hình ở học sinh tiểu học như chữ viết, kỹ năng thực hiện các phép tính, kỹ năng ứng xử trong cuộc sống hàng ngày sẽ theo suốt cuộc đời của mỗi học sinh và rất khó thay đổi, điều chỉnh lại

Mục tiêu của giáo dục tiểu học theo điều 27, Luật Giáo dục: “Giáo dục tiểu học nhằm giúp học sinh hình thành những cơ sở ban đầu cho sự phát triển đúng đắn và lâu dài về đạo đức, trí tuệ, thể chất, thẩm mỹ và các kỹ năng cơ bản để học sinh tiếp tục học trung học cơ sở”[32]

Trường tiểu học có vị trí, chức năng và nhiệm vụ đặc biệt quan trọng trong sự nghiệp trồng người Trường tiểu học là nơi đầu tiên tác động đến trẻ

em bằng phương pháp nhà trường phổ thông Trường tiểu học lần đầu tiên tổ chức một cách tự giác hoạt động học với tư cách là hoạt động chủ động của

trẻ em, đồng thời còn tổ chức một cách tự giác những hoạt động khác cho trẻ

em Nói cách khác, trường tiểu học là nơi tổ chức một cách tự giác quá trình phát triển của trẻ em

Theo điều 3 - Điều lệ trường tiểu học, trường tiểu học có các nhiệm vụ

và quyền hạn sau đây:

1 Tổ chức giảng dạy, học tập và hoạt động giáo dục đạt chất lượng theo mục tiêu, chương trình giáo dục phổ thông cấp Tiểu học do Bộ trưởng Bộ Giáo dục và Đào tạo ban hành

2 Huy động trẻ em đi học đúng độ tuổi, vận động trẻ em khuyết tật, trẻ

em đã bỏ học đến trường, thực hiện phổ cập giáo dục và chống mù chữ trong cộng đồng Nhận bảo trợ và giúp các cơ quan có thẩm quyền quản lý các hoạt động giáo dục của các cơ sở giáo dục khác thực hiện chương trình giáo dục tiểu học theo sự phân công của cấp có thẩm quyền Tổ chức kiểm tra và công nhận hoàn thành chương trình tiểu học cho học sinh trong nhà trường và trẻ

em trong địa bàn trường được phân công phụ trách

3 Xây dựng, phát triển nhà trường theo các quy định của Bộ GD&ĐT và nhiệm vụ phát triển giáo dục của địa phương

4 Thực hiện kiểm định chất lượng giáo dục

5 Quản lý cán bộ, giáo viên, nhân viên và học sinh

6 Quản lý, sử dụng đất đai, CSVC, trang thiết bị và tài chính theo quy định của pháp luật

7 Phối hợp với gia đình, các tổ chức và cá nhân trong cộng đồng thực hiện hoạt động giáo dục

8 Tổ chức cho cán bộ quản lý, giáo viên, nhân viên và học sinh tham gia các hoạt động xã hội trong cộng đồng

9 Thực hiện các nhiệm vụ và quyền hạn khác theo quy định của pháp luật[6]

1.3.2 Trường tiểu học đạt chuẩn quốc gia

Khái niệm trường tiểu học đạt chuẩn quốc gia là một khái niệm mới từ khi Bộ GD&ĐT ra quyết định số: 1366/QĐ-BGD&ĐT ngày 26 tháng 4 năm

1997 về việc “Ban hành quy chế công nhận trường tiểu học đạt chuẩn quốc gia giai đoạn 1996 – 2000.” Sau một thời gian tiến hành thực hiện và có sự điều chỉnh cho phù hợp, đến năm 2005, Bộ GD&ĐT ra quyết định số: 32/QĐ-BGD&ĐT ngày 24 tháng 10 năm 2005 về việc “Ban hành quy chế công nhận trường tiểu học đạt chuẩn quốc gia” Đến nay, Bộ trưởng Bộ GD&ĐT đã ban hành Thông tư số 59/2012/TT-BGDĐT ngày 28 tháng 12 năm 2012 quy định

về tiêu chuẩn đánh giá, công nhận trường tiểu học đạt chuẩn quốc gia hiện nay Trong đó, quy định chi tiết về 5 tiêu chuẩn để đánh giá một trường tiểu học đạt chuẩn quốc gia mức độ 1 hay mức độ 2 Những tiêu chuẩn này được trình bày cụ thể ở mục II và III, từ điều 12 đến điều 21 của quy chế công nhận trường tiểu học đạt chuẩn quốc gia[7]

Như vậy, trường tiểu học đạt chuẩn quốc gia là trường phải đảm bảo những yêu cầu thiết yếu nhất từ cách tổ chức và quản lý, chất lượng đội ngũ: (CBQL, giáo viên, nhân viên và học sinh), hoạt động và chất lượng giáo dục đến CSVC, TBDH và mối quan hệ giữa nhà trường, gia đình, xã hội đáp ứng yêu cầu CNH – HĐH đất nước và được trang bị đầy đủ mọi điều kiện tốt nhất cho việc dạy và học nhằm giáo dục toàn diện cho học sinh

Các mức độ công nhận trường tiểu học đạt chuẩn quốc gia

Theo Điều 2 - Thông tư số 59/2012/TT-BGDĐT ngày 28 tháng 12 năm

2012 quy định về tiêu chuẩn đánh giá, công nhận trường tiểu học đạt chuẩn quốc gia, có hai mức độ công nhận: Trường tiểu học đạt chuẩn quốc gia mức

độ 1và trường tiểu học đạt chuẩn quốc gia mức độ 2

Quy chế này áp dụng thống nhất cho tất cả các loại trường tiểu học thuộc

hệ thống giáo dục quốc dân nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam

1.3.3 Xây dựng trường tiểu học đạt chuẩn quốc gia

Xây dựng là tạo hoàn cảnh sống vật chất hay tinh thần hoặc cho một cộng đồng trên cơ sở một đường lối chủ trương nhất định, một hệ thống tư tưởng , hoặc cho cá nhân theo một ý định có suy nghĩ, cân nhắc: xây dựng công nghiệp xã hội chủ nghĩa, xây dựng một nền đạo đức mới, xây dựng uy tín bằng trí thức khoa học thể hiện qua các công trình nghiên cứu

Xây dựng trường tiểu học đạt chuẩn quốc gia cũng là cơ sở để nâng cao năng lực quản lý, trình độ chuyên môn, nghiệp vụ của đội ngũ giáo viên ngày càng cao hơn, chất lượng giảng dạy có hiệu quả hơn, sản phẩm mà ngành giáo dục đem lại ngày càng có chất lượng và có ích cho xã hội nhiều hơn Đồng thời, là cơ sở để nâng cao vai trò trách nhiệm của các cấp chính quyền, đoàn thể, cha mẹ học sinh trong việc quan tâm đầu tư CSVC trường học, chăm sóc giáo dục học sinh nhằm thực hiện tốt chủ trương xã hội hoá giáo dục của Đảng, Nhà nước ta

1.3.3.1.Tầm quan trọng của việc xây dựng trường tiểu học đạt chuẩn quốc gia

Xây dựng trường tiểu học đạt chuẩn quốc gia sẽ tạo nhiều điều kiện thuận lợi nhất để các trường tiểu học có hướng phấn đấu vươn lên đạt các điển hình tiên tiến, các trường cũng tự chủ được quá trình đi lên và dự đoán biết được khi nào sẽ đạt được trường chuẩn

Một đất nước khi nền kinh tế phát triển ổn định sẽ tạo điều kiện thúc đẩy các lĩnh vực khác cũng phát triển làm cho đất nước giàu mạnh, xã hội công bằng, dân chủ và văn minh Chủ tịch Hồ Chí Minh đã khẳng định: “Nhiệm vụ của giáo dục rất quan trọng và vẻ vang, vì nếu không có thầy giáo thì không

có giáo dục, không có giáo dục, không có cán bộ thì cũng không nói gì đến kinh tế văn hoá ”[26]

Như vậy trường tiểu học trong thời kỳ CNH - HĐH đất nước phải là trường tiểu học hiện đại mà ở đó hội đủ các điều kiện, phương tiện dạy học

theo 5 tiêu chuẩn quy định Đó là trường tiểu học đạt chuẩn quốc gia góp phần nâng cao chất lượng giáo dục toàn diện cho học sinh đáp ứng kịp xu thế phát triển của xã hội và thế giới

1.3.3.2 Cơ sở pháp lí của việc xây dựng và quản lý xây dựng trường tiểu học đạt chuẩn Quốc gia

Dựa vào các cơ sở pháp lí của việc xây dựng và quản lý xây dựng trường tiểu học đạt chuẩn quốc gia như sau:

- Luật giáo dục năm 2005 (đã được sửa đổi, bổ sung năm 2009)

- Quyết định số 14/2007/QĐ-BGDĐT, ngày 14/05/2007 của Bộ trưởng Bộ GD&ĐT về việc ban hành Chuẩn nghề nghiệp giáo viên tiểu học

- Thông tư 14/2011/TT-BGDĐT ngày 08/04/2011 của Bộ trưởng Bộ GD&ĐT ban hành Quy định Chuẩn Hiệu trưởng trường tiểu học

- Thông tư số 41/2010/TT-BGDĐT, ngày 30/12/2010 của Bộ trưởng

Bộ GD&ĐT về việc ban hành Điều lệ trường tiểu học

- Thông tư số 50/2012/TT-BGDĐT, ngày 18/12/2012 của Bộ trưởng

Bộ GD&ĐT về việc ban hành Sửa đổi, bổ sung Điều lệ trường tiểu học

- Thông tư 59/2012/TT-BGDĐT ngày 28/12/2012 của Bộ trưởng Bộ GD&ĐT ban hành tiêu chuẩn đánh giá, công nhận trường tiểu học đạt Mức chất lượng tối thiểu, trường tiểu học đạt chuẩn Quốc gia ban hành theo

- Thông tư số 22/2016/TT-BGDĐT ngày 22/9/2016 của Bộ trưởng Bộ GD&ĐT về sửa đổi, bổ sung một số điều của quy định đánh giá học sinh tiểu học ban hành kèm theo Thông tư số 30/2014/TT-BGDĐT ngày 28 tháng 8 năm

2014 của của Bộ trưởng Bộ GD&ĐT

1.3.3.3 Tiêu chuẩn xây dựng trường tiểu học đạt chuẩn quốc gia

Tiêu chuẩn xây dựng trường tiểu học đạt chuẩn quốc gia (Quy định trong Thông tư số 59/2012/TT-BGDĐT)[7, tr.2- 15] Mức độ 1 quy định các tiêu chuẩn cần thiết của trường tiểu học đạt chuẩn quốc gia để đảm bảo tổ chức

các hoạt động giáo dục có chất lượng toàn diện Mức độ 2 quy định các tiêu chuẩn cần thiết của trường tiểu học đạt chuẩn quốc gia để đảm bảo tổ chức các hoạt động giáo dục có chất lượng toàn diện ở mức độ cao hơn so với mức độ 1, tạo tiền đề nhằm tiếp cận với trình độ phát triên của trường tiểu học ở các nước tiên tiến trong khu vực và trên thế giới Như vậy, ta thấy ở hai mức độ điều có các tiêu chuẩn như sau:

Tiêu chuẩn 1: Tổ chức và quản lý nhà trường

Tiêu chuẩn 2: Cán bộ quản lý, giáo viên, nhân viên và học sinh

Tiêu chuẩn 3: Cơ sơ vật chất và trang thiết bị dạy học

Tiêu chuẩn 4: Quan hệ giữa nhà trường, gia đình và xã hội

Tiêu chuân 5: Hoạt động giáo dục và kết quả giáo dục

1.4 Quản lý xây dựng trường tiểu học đạt chuẩn quốc gia

Quản lý việc xây dựng trường tiểu học đạt chuẩn quốc gia là sự tác động của chủ thể quản lý trường tiểu học đến các hoạt động xây dựng trường tiểu học đạt chuẩn quốc gia

1.4.1 Các chức năng của Hiệu trưởng về quản lý xây dựng trường tiểu học đạt chuẩn quốc gia

Trong việc quản lý xây dựng trường tiểu học đạt chuẩn quốc gia, Hiệu trưởng trường Tiểu học cần thực hiện các công việc sau:

1.4.1.1 Lập kế hoạch xây dựng trường tiểu học đạt chuẩn quốc gia: Là cơ

bản nhất trong các chức năng quản lý vì nó bắc cầu từ trạng thái hiện tại của chúng ta tới chỗ mà chúng ta muốn có trong tương lai dự định Nội dung chủ yếu của xây dựng kế hoạch là xác định rõ những mục tiêu cần đạt để đáp ứng từng tiêu chuẩn của trường chuẩn quốc gia Đề ra biện pháp khả thi phù hợp với điều kiện thực tế của nhà trường, địa phương để đạt được các tiêu chí của trường chuẩn quốc gia Lập kế hoạch chi tiết, cụ thể về thời gian cần hoàn thiện từng chuẩn theo lộ trình hợp lí Dự kiến

các nguồn lực cần thết để xây dựng trường đạt chuẩn quốc gia: nguồn tài chính, nguồn nhân lực,

1.4.1.2 Tổ chức thực hiện xây dựng trường tiểu học đạt chuẩn quốc gia:

Là hình thành nên cấu trúc các quan hệ giữa các thành viên, giữa các bộ phận trong một tổ chức nhằm thực hiện thành công các kế hoạch và đạt được mục tiêu tổng thể của tổ chức Nếu tổ chức tốt, có hiệu quả thì người quả lý có thể phối hợp, điều phối tốt hơn các nguồn lực Thành tựu của một tổ chức phụ thuộc rất nhiều vào năng lực của người quản lý sử dụng các nguồn lực sao cho có hiệu quả và có kết quả

Nội dung chủ yếu là: Xác định cấu trúc tổ chức; xây dựng và phát triển đội ngũ nhân sự; xác định cơ chế hoạt động và các mối quan hệ của

tổ chức; tổ chức lao động một cách khoa học của người quản lý

1.4.1.3 Chỉ đạo thực hiện xây dựng trường tiểu học đạt chuẩn quốc gia:

Là quá trình tác động và ảnh hưởng của chủ thể quản lý tới hành vi, thái

độ của những người khác nhằm biến những yêu cầu chung của tổ chức thành nhu cầu của mọi người, dựa trên cơ sở đó mọi người tích cực, tự giác và mang hết khả năng để làm việc

Nội dung là thực hiện quyền chỉ huy và hướng dẫn triển khai các nhiệm vụ và đồng thời đôn đốc, động viên khích lệ người lao động; luôn

hỗ trợ, giúp đỡ, thúc đẩy các hoạt động nhắm đến các mục tiêu của tổ chức

1.4.1.4 Kiểm tra quá trình thực hiện xây dựng trường tiểu học đạt chuẩn quốc gia

Đó là quá trình mà chủ thể quản lý xem xét thực tiễn để thực hiện các nhiệm vụ đánh giá thực trạng, khuyến khích những nhân tố tích cực, phát hiện những sai lệch và đưa ra những quyết định điều chỉnh nhằm giúp những đối tượng quản lý hoàn thành nhiệm vụ và góp phần đưa toàn bộ hệ thống được

quản lý tới một trình độ cao hơn Kiểm tra là chức năng cơ bản và quan trọng của quản lý Theo Lênin: “Quản lý mà không có kiểm tra thì không phải quản lý” Lý thuyết thông tin cho rằng kiểm tra là quá trình thiết lập mối quan hệ ngược trong quản lý Có thể nói lập kế hoạch là sự nhìn về phía trước, còn kiểm tra là sự nhìn lại phía sau

Nội dung của chức năng kiểm tra, đánh giá gồm: Xác định chuẩn mực, thu thập thông tin, đối chiếu, đo lường kết quả, sự thành đạt của chuẩn mực

đã đề ra; phát hiện mức độ thực hiện tốt, vừa, xấu của các đối tượng quản lý, điều chỉnh (uốn nắn, sửa chữa những sai lệch, phát huy thành tích tốt hao85c

xử lý), hiệu chỉnh, sửa lại chuẩn mực nếu cần

Trên thực tế, việc vận dụng các chức năng này trong công tác QLGD nói chung, quản lý xây dựng trường tiểu học chuẩn quốc gia nói riêng thì các chức năng này đan xen vào nhau, hỗ trợ, phối hợp, bổ sung cho nhau tạo sự kết nối từ chu trình trước sang chu trình sau theo hướng phát triển

1.4.2 Nội dung quản lý xây dựng trường tiểu học đạt chuẩn quốc gia

Nội dung quản lý việc xây dựng trường tiểu học đạt chuẩn quốc gia là tập trung quản lý xây dựng 5 tiêu chuẩn quy định về trường tiểu học chuẩn quốc gia do Bộ GD&ĐT ban hành phù hợp với các mức độ và có định hướng phát triển, đó là:

1.4.2.1 Quản lý xây dựng các tiêu chí về tổ chức và quản lý nhà trường

- Cơ cấu tổ chức bộ máy nhà trường: Hiệu trưởng, Phó hiệu trưởng và các hội đồng ; Chi bộ Đảng Cộng sản Việt Nam, Công đoàn cơ sở, Đoàn thanh niên Cộng sản Hồ Chí Minh, Đội Thiếu niên Tiền phong Hồ Chí Minh, Sao Nhi đồng Hồ Chí Minh và các tổ chức xã hội khác; các tổ chuyên môn, tổ văn phòng và hoạt động theo quy định hiện hành tại Điều lệ trường tiểu học

- Lớp học, số học sinh, trường, điểm trường thực hiện theo quy định hiện hành tại Điều lệ trường tiểu học

- Chấp hành chủ trương, chính sách của Đảng, pháp luật của Nhà nước,

sự lãnh đạo, chỉ đạo của cấp ủy Đảng, chính quyền địa phương và cơ quan quản lý giáo dục các cấp; đảm bảo Quy chế dân chủ trong hoạt động của nhà trường; Thực hiện các chỉ thị, nghị quyết của Đảng liên quan đến giáo dục tiểu học, chấp hành sự quản lý hành chính của chính quyền địa phương, đồng thời chủ động tham mưu cho cấp bộ Đảng và chính quyền địa phương về kế hoạch và các biện pháp cụ thể lãnh đạo hoạt động của nhà trường theo mục tiêu và kế hoạch giáo dục tiểu học; thực hiện sự chỉ đạo trực tiếp về chuyên môn, nghiệp vụ của phòng GD&ĐT, báo cáo kịp thời tình hình giáo dục tiểu học ở địa phương cho phòng GD&ĐT

- Quản lý hành chính, thực hiện các phong trào thi đua Hồ sơ phục vụ hoạt động giáo dục của nhà trường thực hiện theo quy định hiện hành tại Điều

lệ trường tiểu học; Lưu trữ đầy đủ, khoa học hồ sơ, văn bản theo quy định của Luật lưu trữ

- Quản lý các hoạt động giáo dục, quản lý cán bộ - giáo viên – nhân viên(CB - GV – NV), học sinh và quản lý tài chính, đất đai, CSVC Có số liệu theo dõi đánh giá theo quy định về số lượng và chất lượng giáo dục học sinh trong từng năm học và trong 5 năm học liên tiếp

- Bảo đảm an ninh trật tự, an toàn cho học sinh và cho CB - GV - NV

1.4.2.2 Quản lý xây dựng các tiêu chí về CBQL, giáo viên, nhân viên và học sinh

- Hiệu trưởng, Phó hiệu trưởng có trình độ đào tạo theo quy định từ Cao đẳng sư phạm đến Đại học sư phạm trở lên Đánh giá hàng năm theo quy định chuẩn Hiệu trưởng trường tiểu học đạt mức từ khá đến xuất sắc

- Giáo viên phải đảm bảo số lượng, chất lượng và loại hình giáo viên theo quy định hiện hành Có 100% giáo viên đạt chuẩn trình độ đào tạo, trong

đó ít nhất từ 40% - 70% giáo viên đạt trình độ trên chuẩn Có đủ giáo viên

dạy đủ các môn học bắt buộc ở tiểu học

- Tất cả giáo viên đều có phẩm chất đạo đức tốt, có trách nhiệm với học sinh, có giáo viên đạt danh hiệu dạy giỏi cấp trường, cấp thành phố trở lên, không có giáo viên yếu kém về chuyên môn, nghiệp vụ

- Các tổ chuyên môn tổ chức hoạt động theo quy định, nhà trường tổ chức định kỳ các hoạt động như trao đổi chuyên môn, sinh hoạt chuyên đề, tham quan học tập kinh nghiệm ở các trường bạn và có báo cáo đánh giá cụ thể đối với mỗi hoạt động này

- Nhà trường có quy hoạch xây dựng đội ngũ, có kế hoạch bồi dưỡng để các giáo viên đạt chuẩn và trên chuẩn về trình độ đào tạo; thực hiện nghiêm túc chương trình bồi dưỡng thường xuyên và bồi dưỡng trong hè theo sự chỉ đạo của Bộ; từng giáo viên có kế hoạch và thực hiện tự bồi dưỡng nâng cao trình độ chuyên môn, nghiệp vụ

- Kết quả đánh giá, xếp loại giáo viên hằng năm theo quy định

- Nhà trường có nhân viên phụ trách và hoàn thành các nhiệm vụ; được bảo đảm các chế độ chính sách theo quy định của Nhà nước về kế toán, thủ quỹ, văn thư, y tế trường học, viên chức làm công tác TBDH

- Học sinh: Bảo đảm quy định về tuổi học sinh theo quy định hiện hành tại Điều lệ trường tiểu học; Học sinh thực hiện đầy đủ các nhiệm vụ và không

bị kỉ luật do vi phạm các hành vi học sinh không được làm theo quy định hiện hành tại Điều lệ trường tiểu học; Học sinh được đảm bảo các quyền theo quy định hiện hành tại Điều lệ trường tiểu học

1.4.2.3 Quản lý xây dựng các tiêu chí về CSVC và trang TBDH

- Diện tích khuôn viên nhà trường đảm bảo theo quy định về vệ sinh trường học của Bộ Y tế ban hành theo quyết định số 1221/2000/QĐ-BYT ngày 18 tháng 4 năm 2000 của Bộ trưởng Bộ Y tế: không dưới 6m2/ 1 học sinh đối với thành phố, thị xã và không dưới 10m2/ 1 học sinh đối với các

vùng còn lại

Phải có nhà tập đa năng hay sân tập rộng đảm bảo yêu cầu cho học sinh luyện tập thương xuyên và có hiệu quả; phải tổ chức ít nhất 1 buổi/ tháng cho học sinh học tập thực tế ở ngoài lớp học

Diện tích sân chơi, sân tập thể dục thể thao (hoặc nhà đa năng) được bố trí xây dựng theo quy định, sân trường có trồng cây bóng mát và có thảm cỏ

- Trường có tối đa không quá 30 lớp, mỗi lớp có tối đa không quá 35 học sinh; có đủ phòng học cho mỗi lớp học Diện tích phòng học bình quân không dưới 1m2/ 1 học sinh

- Có thư viện đạt chuẩn theo quy định tiêu chuẩn thư viện trường phổ thông ban hành theo Quyết định số 01/2003/QĐ-BGD&ĐT ngày 02/01/2003

và Quyết định số 01/2004/QĐ-BGD&ĐT ngày 29/1/2004 của Bộ trưởng Bộ GD&ĐT

- Có các phòng Hiệu trưởng, phòng Phó hiệu trưởng, phòng giáo viên, phòng hoạt động Đội, phòng giáo dục nghệ thuật, phòng y tế học đường, phòng thiết bị giáo dục, phòng thường trực Trong phòng học có đủ bàn ghế cho giáo viên và học sinh, có trang bị hệ thống quạt, bàn, ghế, bảng, bục giảng, hệ thống chiếu sáng, trang trí phòng học đúng quy cách; được trang bị đầy đủ các loại thiết bị giáo dục theo danh mục tối thiểu do Bộ quy định

- Đảm bảo các yêu cầu về môi trường xanh, sạch, đẹp, yên tĩnh, thoáng mát, thuận tiện cho học sinh đi học, đảm bảo các yêu cầu vệ sinh như trường

có nguồn nước sạch, có khu vệ sinh riêng cho CB - GV - NV và học sinh (khu

vệ sinh cho nam và nữ riêng biệt), có khu để xe, có hệ thống cống rãnh thoát nước, có tường hoặc hàng rào cây xanh bao quanh trường, không có hàng quán, nhà ở trong khu vực trường, môi trường xung quanh khu vực trường sạch, đẹp

- Nhà trường có đầy đủ TBDH phục vụ giảng dạy và học tập, đảm bảo

quy định của Bộ GD&ĐT Giáo viên có ý thức sử dụng TBDH trong các giờ lên lớp và tự làm một số đồ dùng dạy học đáp ứng các yêu cầu dạy học ở tiểu học Hàng năm, đồ dùng và TBDH được kiểm kê, sửa chữa, nâng cấp, bổ sung

1.4.2.4 Quản lý xây dựng các tiêu chí về quan hệ giữa nhà trường, gia đình

và xã hội

- Nhà trường phối hợp với các tổ chức đoàn thể của địa phương, huy động sự tham gia của cộng đồng để giáo dục truyền thống lịch sử, văn hóa dân tộc cho học sinh và thực hiện mục tiêu, kế hoạch giáo dục

- Ban đại diện cha mẹ học sinh hoạt động đều, có hiệu quả trong việc kết hợp với nhà trường để giáo dục học sinh

- Có các hoạt động tuyên truyền dưới nhiều hình thức để tăng thêm sự hiểu biết trong cộng đồng về mục tiêu giáo dục tiểu học, về nội dung, phương pháp và cách đánh giá học sinh tiểu học, tạo điều kiện cho cộng đồng tham gia thực hiện mục tiêu và kế hoạch giáo dục tiểu học; Nhà trường phối hợp với các bậc cha mẹ theo cơ chế phân công, hợp tác cùng gia đình giáo dục con

em và tạo điều kiện thuận lợi cho con em học tập, bảo đảm mối liên hệ thường xuyên giữa nhà trường, giáo viên và gia đình thông qua việc sử dụng hợp lý các hình thức trao đổi thông tin như họp giáo viên-gia đình, ghi sổ liên lạc tổ chức các hoạt động giáo dục cụ thể như giáo dục đạo đức, lối sống, pháp luật, văn hoá, nghệ thuật, thể dục thể thao

- Sự tham gia của gia đình và cộng đồng trong việc tăng cường CSVC cho nhà trường, huy động được sự đóng góp về công sức và tiền của của các

tổ chức, cá nhân và gia đình để xây dựng CSVC, tăng thêm phương tiện, TBDH; khen thưởng giáo viên dạy giỏi, học sinh học giỏi và hỗ trợ học sinh nghèo Thực hiện công khai các nguồn thu của nhà trường theo quy định hiện hành về công khai đối với cơ sở giáo dục thuộc hệ thống giáo dục quốc dân

1.4.2.5 Quản lý xây dựng các tiêu chí về hoạt động giáo dục và kết quả giáo dục

- Nhà trường nghiêm túc thực hiện chương trình, kế hoạch giáo dục như dạy đủ các môn học, dạy đúng chương trình, kế hoạch theo quy định của Bộ GD&ĐT, có học sinh học 2 buổi/ ngày, có kế hoạch từng năm để tăng số lượng học sinh học 2 buổi/ ngày

- Tổ chức tốt các hoạt động giáo dục ngoài giờ lên lớp cho học sinh

- Cần quan tâm thực hiện mục tiêu PCGD tiểu học - chống mù chữ: tham gia thực hiện nhiệm vụ PCGD - chống mù chữ ở địa phương, có kế hoạch PCGD tiểu học đúng độ tuổi không để xảy ra hiện tượng tái mù chữ Tổ chức tốt ngày toàn dân đưa trẻ đến trường

- Kết quả xếp loại giáo dục của học sinh đạt được theo quy định các mức

độ của trường tiểu học đạt chuẩn quốc gia

- Tổ chức tốt các hoạt động chăm sóc, giáo dục thể chất, giáo dục ý thức bảo vệ môi trường

- Hiệu quả đào tạo của nhà trường đạt cao Tỷ lệ học sinh hoàn thành chương trình tiểu học sau 5 năm học đạt từ 85% trở lên và trẻ 14 tuổi hoàn thành chương trình tiểu học đạt từ 90% trở lên

- Giáo dục kỹ năng sống, tạo cơ hội để học sinh tham gia vào quá trình học tập

1.4.3 Các phương pháp quản lý xây dựng trường tiểu học chuẩn quốc gia

Có 3 loại phương pháp

- Phương pháp hành chính-pháp luật: là tổng thể các tác động trực tiếp

hoặc gián tiếp của chủ thể quản lý đến đối tượng bị quản lý dựa trên cơ sở quan

hệ nhà trường và quyền lực nhà nước

Đó là việc áp dụng các điều Luật (như Luật giáo dục), điều lệ (như điều lệ trường tiểu học), quy chế (như quy chế về chuyên môn), nghị quyết, quyết

định, chỉ thị, các văn bản hành chính, mệnh lệnh Vì vậy khi sử dụng cần phải xác định rõ các quyết định hành chính, cân nhắc đầy đủ các lợi ích của các bên

có liên quan khi thực hiện quyết định, tránh một chiều nhất là thiếu khách quan, chỉ nghĩ dến lợi ích của chủ thể quản lý, nắm vững thực trạng của đối tượng quản lý, bảo đảm có những thông tin đầy đủ về vấn đề liên quan đến quyết định Cần chú ý khắc phục nhược điểm của phương pháp này, đó là việc dễ gây tình trạng hành chính quan liêu, nặng giấy tờ, quyết định không đủ căn

cứ, thiếu thông tin cần thiết, gây tổn thất không nhỏ cho nhà trường

- Phương pháp giáo dục- tâm lý là tổng thể những tác động lên trí tuệ,

tình cảm, ý thức và nhân cách của con người

Mục đích của phương pháp này là thông qua những mối quan hệ tác động lên con người nhằm cung cấp, trang bị thêm hiểu biết, hình thành những quan điểm đúng đắn, nâng cao khả năng, trình độ thực hiện nhiệm vụ của họ; đồng thời chuẩn bị tư tưởng, tình cảm, ý thức trách nhiệm, ý thức tự giác, tự chủ, lòng kiên trì, tinh thần tự chịu trách nhiệm, không khí lành mạnh, trong nhà trường khi thực hiện nhiệm vụ Vì vậy, yêu cầu của việc sử dụng phương pháp này là: Coi trọng nhân cách con người, chú trọng việc phân tích cơ sở khoa học của các quyết định quản lý; tạo sự thống nhất trong quan niệm và hành động của các thành viên trong nhà trường; thuyết phục bằng lý trí, tình cảm, xây dựng lòng tin giữa chủ thể quản lý và đối tượng bị quản lý; hình thành lòng tự tin vào bản thân trong các thành viên của nhà trường; tạo nền nếp, thói quen, tập quán, nói rộng ra là tạo thành văn hoá nhà trường

Phương pháp kích thích là tổng thể những tác động đến con người

thông qua lợi ích vật chất, lợi ích tinh thần nhằm phát huy ở họ tiềm năng, trí tuệ, tình cảm, ý chí, trách nhiệm và quyết tâm hành động vì lợi ích chung của nhà trường

Những kích thích về vật chất có thể kể như: các thang, bậc lương, tiền

thưởng, điều kiện sinh hoạt, lao động có ý nghĩa tích cực đối với con người, khiến họ lao động nhiều hơn, tốt hơn, có năng suất hơn để có thể cống hiến xứng đáng cho tập thể Trong thực tiễn, giáo dục đã và đang tồn tại những kích thích này: tăng lương trước thời hạn cho giáo viên giỏi, thưởng tiền cho những giáo viên có học sinh giỏi quốc gia, Những kích thích về tinh thần như: phong danh hiệu thi đua, danh hiệu giáo viên giỏi các cấp,

Từ các phương pháp quản lý nêu trên có thể rút ra việc sử dụng phối hợp nhiều phương pháp quản lý: vừa tuyên truyền, thuyết phục, giải thích, vừa kết hợp các biện pháp hành chinh quy định trách nhiệm, quyền hạn của các chủ thể tham gia, lại vừa sử dụng các phương pháp khuyến khích vật chất và tinh thần nhằm huy động sức mạnh tổng hợp của quần chúng trong và ngoài ngành giáo dục tích cực tham gia phát triển sự nghiệp giáo dục, xây dựng phát triển trường tiểu học đạt chuẩn quốc gia theo mục tiêu kế hoạch đề ra

1.5 Các yếu tố tác động đến quá trình xây dựng truờng tiểu học đạt chuẩn quốc gia

1.5.1 Chính sách của Nhà nước về xây dựng trường tiểu học đạt chuẩn quốc gia

- Bộ GD&ĐT, Bộ Tài chính đã ban hành các Thông tư, văn bản quy định

và hướng dẫn huy động XHH giáo dục Đây là cơ sở pháp lí để các nhà trường huy động XHH giáo dục thuận lợi, hợp pháp Song quy chế về huy động XHH giáo dục là tùy tâm, tự nguyện, không cào bằng Vì vậy, nhiều PHHS và các tổ chức đoàn thể, xã hội làm ngơ, không hưởng ứng phong trào XHH giáo dục Do đó, việc huy động XHH giáo dục để xây dựng trường đạt chuẩn quốc gia gặp khó khăn

- Tỷ lệ giáo viên/lớp quy định đối với bậc tiểu học không quá 1,5 đã tạo điều kiện cho các trường có đủ giáo viên văn hóa và giáo viên dạy các bộ môn: Mĩ thuật, Âm nhạc, Thể dục, Ngoại ngữ, Tin học Song với những