TIEU LUAN xu ly tinh huong kiem soat xdcb
Trang 1LỜI MỞ ĐẦU
Thực hiện Nghị định số 145/1999/NĐ-CP ngày 20 - 9- 1999 của Chínhphủ về việc tổ chức lại Tổng cục Đầu tư phát triển và Quyết định số145/1999/QĐ/TC ngày 26-11-1999 của Bộ Tài chính về nhiệm vụ và tổ chức bộmáy thanh toán vốn đầu tư thuộc hệ thống Kho bạc Nhà nước Từ ngày 01 tháng
01 năm 2000 nhiệm vụ kiểm soát thanh toán vốn đầu tư và vốn sự nghiệp có tínhchất đầu tư và xây dựng được bàn giao từ Tổng cục đầu tư phát triển sang hệthống Kho bạc Nhà nước (KBNN)
Lĩnh vực đầu tư xây dựng cơ bản được coi là lĩnh vực khá phức tạp, cónhiều yếu tố tác động, cơ chế chính sách lại chưa ổn định, trình độ tổ chức nănglực cán bộ của Ban quản lý dự án còn nhiều hạn chế và chưa đồng đều Mặtkhác, sản phẩm xây dựng cơ bản là sản phẩm đơn chiếc, quy mô lớn, thời giansản xuất dài, nhiều cơ quan, nhiều người tham gia vào quá trình tạo ra sản phẩmnày, công tác kiểm soát thanh toán vốn đầu tư giữ vai trò đặc biệt quan trọng,nếu không được kiểm soát chặt chẽ dễ gây lãng phí, thất thoát tiền vốn của Nhànước Kiểm soát thanh toán vốn đầu tư nhằm đẩy nhanh tiến độ giải ngân vốnnhưng vẫn đảm bảo các khoản chi tiêu đúng đối tượng, đúng nội dung của dự án
đã được phê duyệt theo đúng định mức, đơn giá xây dựng cơ bản hiện hành Quacông tác kiểm soát thanh toán vốn đầu tư sẽ làm cho các Chủ đầu tư hiểu rõ hơn
để thực hiện đúng chính sách, chế độ về quản lý đầu tư và xây dựng, góp phầnđưa công tác quản lý đầu tư và xây dựng đi vào nề nếp đúng quỹ đạo
Qua hơn 13 năm hoạt động (2000-2013), bộ phận kiểm soát thanh toánvốn đầu tư của Hệ thống KBNN đã đi vào ổn định và phát triển cả về chất, cả vềlượng Thực hiện tốt công tác quản lý vốn đầu tư XDCB có ý nghĩa vô cùngquan trọng nhằm ngăn ngừa và chống thất thoát vốn, đem lại hiệu quả tiết kiệmchi cho NSNN hàng năm một số lượng không nhỏ, nhất là trong điều kiện hiệnnay các dự án đầu tư XDCB thực hiện công tác đấu thầu đã bước vào cạnh tranhcủa nền kinh tế thị trường Bên cạnh những thành tựu đã đạt được, cũng còn
Trang 2nhiều vấn đề phát sinh và tồn tại Sự hào nhoáng của nền kinh tế thị trường, sứchút của đồng tiền, đã lôi kéo biết bao nhiêu cán bộ tha hóa biến chất Hiện tượngchủ đầu tư buông lỏng quản lý, cơ quan quản lý dự án lại không có kinh nghiệmquản lý vốn đầu tư dẫn đến còn nhiều hiện tượng vi phạm luồn lách cơ chế, gâyhậu quả nghiêm trọng, lãng phí nguồn vốn ngân sách Nhà nước.
Chính phủ đã và đang tiếp tục chỉ đạo các bộ, các ngành chức năngnghiên cứu, sửa đổi bổ sung chế độ, chính sách kịp thời, phù hợp với diễn biếntình hình thực tế về các chính sách đầu tư ở nước ta Cùng với sự nỗ lực của tất
cả các bộ ngành liên quan trong việc đổi mới cơ chế chính sách về đầu tưXDCB, là việc đào tạo ra một đội ngũ cán bộ có năng lực, có phẩm chất đạođức, có tinh thần trách nhiệm cao với công việc, nhằm quản lý chặt chẽ, tiếtkiệm có hiệu quả các nguồn vốn đầu tư và xây dựng
Trong những năm qua tại tỉnh Thái Nguyên, chi NSNN cho đầu tư XDCBliên tục tăng năm sau cao hơn năm trước Góp phần đáng kể vào công cuộc pháttriển kinh tế - xã hội, cải thiện và nâng cao chất lượng cuộc sống của nhân dâncác dân tộc trong địa bàn tỉnh Trong đó chi đầu tư XDCB từ nguồn vốn Ngânsách tỉnh luôn chiếm tỷ trọng lớn trong các nguồn vốn đầu tư trên địa bàn mộttỉnh miền núi
Là cán bộ kiểm soát thanh toán vốn đầu tư tại Kho Bạc Nhà nước Tháinguyên, với sự hiểu biết của bản thân và những kiến thức đã được trang bị quakhoá học bồi dưỡng kiến thức quản lý Nhà nước ngạch chuyên viên tại TrườngChính trị Thái Nguyên, với mục đích đưa ra một số vướng mắc thường gặptrong công tác kiểm soát thanh toán vốn đầu tư qua cơ quan Kho bạc Nhà nướcnhằm tìm ra giải pháp giải quyết tốt nhất đồng thời nêu ra một số kiến nghị vớicác cấp, các Bộ ngành có liên quan và các Chủ đầu tư, Ban quản lý dự án, tạođiều kiện để phối hợp công tác kiểm soát thanh toán vốn đầu tư qua KBNN ngày
càng được chặt chẽ hơn, có hiệu quả hơn Tôi xin trình bày tình huống: “Xử lý kiểm soát hồ sơ thanh toán vốn xây dựng cơ bản dự án xây dựng trường trung học cơ sở X”.
Trang 3Do khả năng có hạn, thời gian nghiên cứu chưa được nhiều nên tiểu luậnnày chắc chắn không thể tránh khỏi những thiếu sót nhất định
Tôi xin chân thành cảm ơn sự hướng dẫn của các thầy cô giáo của TrườngChính trị tỉnh Thái Nguyên đã giúp đỡ tôi trong quá trình học tập và viết tiểuluận cuối khoá học này
BÀI TIỂU LUẬN GỒM CÓ 6 PHẦN
I - Mô tả tình huống
II - Phân tích tình huống, nguyên nhân và hậu quả
III - Xác định mục tiêu xử lý tình huống
IV - Xây dựng và lựa chọn phương án xử lý tình huống
V - Lập kế hoạch tổ chức thực hiện phương án đã chọn
VI - Đề xuất và kiến nghị
Trang 4Đồng thời, ngày 27 tháng 10 năm 2012 tại Kho bạc nhận được quyết định
số 1968/QĐ-UBND ngày 25 tháng 10 năm 2012 về việc phê duyệt báo cáo kinh
tế kỹ thuật công trình Trường trung học cơ sở X với nội dung:
1 Tên dự án: Trường trung học cơ sở X
2 Chủ đầu tư: Sở Giáo dục và Đào tạo
3 Địa điểm đầu tư: Xóm YH xã XH tỉnh A.
8 Nguồn vốn đầu tư: Ngân sách nhà nước.
9 Hình thức QLDA: Chủ đầu tư giao cho Ban QLDA XDCB sở GD-ĐT
Trang 510 Thời gian thực hiện dự án: Từ năm 2012
Chủ đầu tư đã mang hồ sơ mở tài khoản thanh toán vốn đầu tư tại KBNN
A và nộp các hồ sơ tài liệu của dự án như sau:
Trên phiếu giao nhận tài liệu giữa Kho bạc và Chủ đầu tư ghi:
Tài liệu đã nhận:
I Hồ sơ pháp lý:
1, Báo cáo kinh tế - kỹ thuật công trình và quyết định phê duyệt báo cáo kinh
tế kỹ thuật xây dựng công trình (số 1968/QĐ-UBND ngày 25 tháng 10 năm 2012)
2, Các văn bản kết quả lựa chọn nhà thầu theo quy định (QĐ lựa chọn nhàthầu thi công xây lắp, QĐ lựa chọn nhà thầu tư vấn)
- Trong đó: Giá trị chỉ định thầu gói thầu xây lắp 4.635.000.000 đồng
3, Các hợp đồng giữa chủ đầu tư với các nhà thầu, và các tài liệu kèm theohợp đồng theo quy định tại Nghị định số 48/2010/NĐ-CP ngày 07/5/2010 vềhợp đồng trong hoạt động xây dựng
II Hồ sơ thanh toán:
1 Ngày 21 tháng 12 năm 2012 chủ đầu tư gửi hồ sơ đề nghị thanh toántạm ứng chi phí GPMB đến Kho bạc Nhà nước tỉnh A, hồ sơ gồm có: Bản đăng
ký kế hoạch thực hiện GPMB (thời gian thực hiện đền bù từ ngày 24/12/2012)
và giấy đề nghị thanh toán vốn đầu tư, giấy rút vốn đầu tư số tiền 1.020.000.000đồng Bộ phận kiếm soát thanh toán vốn đầu tư Kho bạc Nhà nước A đã kiểmsoát theo quy định và làm thủ tục tạm ứng cho chủ đầu tư số tiền 1.020.000.000đồng theo đề nghị
Trang 62 Ngày 28/12/2012 chủ đầu tư tiếp tục gửi hồ sơ thanh toán chi phí tưvấn khảo sát lập BCKTKT đến Kho bạc Nhà nước Tỉnh A đề nghị thanh toán, bộphận kiểm soát thanh toán vốn đầu tư Kho bạc Nhà nước Tỉnh đã kiểm soát vàthanh toán cho chủ đầu tư số tiền 230.000.000 đồng.
Sau khi xem xét hồ sơ chủ đầu tư mang đến và hồ sơ tài liệu cấp phátthanh toán của cả dự án, cán bộ kiểm soát thanh toán vốn đầu tư Kho bạc Nhànước tỉnh A nhận thấy số tiền tạm ứng đền bù GPMB đến ngày 12/7/2013 là1.020.000.000 đồng Do vậy chủ đầu tư đã vi phạm quy định hướng dẫn về quản
lý thanh toán, quyết toán vốn đầu tư dự án giải phóng mặt bằng, tái định cư sửdụng vốn ngân sách nhà nước quy định tại Thông tư 107/2007/TT-BTC ngày07/9/2007 của Bộ Tài chính và Thông tư 86/2011/TT-BTCngày 17 tháng 6 năm
2011 định về quản lý, thanh toán vốn đầu tư và vốn sự nghiệp có tính chất đầu tưthuộc nguồn ngân sách nhà nước Cụ thể tại điểm 2.2 điều 10 Thông tư86/2011/TT-BTC quy định rõ với công việc bồi thường, hỗ trợ: sau khi chi trảcho người thụ hưởng, chủ đầu tư tập hợp chứng từ, làm thủ tục thanh toán và thuhồi tạm ứng trong thời hạn chậm nhất là 30 ngày làm việc kể từ ngày chi trả chongười thụ hưởng
Về hồ sơ đề nghị tạm ứng chi phí xây dựng số tiền 1 tỷ đồng, chủ đầu tư
đã đề nghị tạm ứng số tiền vượt quá giới hạn cho phép Cụ thể quy định điểm 4công văn số 16989/BTC-ĐT của Bộ Tài chính ngày 13/12/2011 về việc hướngdẫn thanh toán vốn đầu tư từ kế hoạch năm 2012, đã hướng dẫn tổng mức vốntạm ứng của các hợp đồng thực hiện trong năm tối đa là 30% kế hoạch vốn giaohàng năm cho dự án
Trang 7II - PHÂN TÍCH TÌNH HUỐNG, NGUYÊN NHÂN VÀ HẬU QUẢ
1 Phân tích tình huống
Căn cứ Quyết định số 108/2009/QĐ-TTg ngày 26/8/2009 của Thủ tướngChính phủ quy định chức năng, nhiệm vụ, quyền hạn và cơ cấu tổ chức của Khobạc Nhà nước trực thuộc Bộ Tài chính
Căn cứ Quyết định số 357/QĐ-BTC ngày 11/2/2010 của Bộ trưởng BộTài chính về việc quy định nhiệm vụ, quyền hạn và cơ cấu tổ chức của của các
Vụ và Văn phòng thuộc Kho bạc Nhà nước
Căn cứ Thông tư số 107/2007/TT-BTC ngày 7/9/2007 của Bộ Tài chínhhướng dẫn về quản lý thanh toán, quyết toán vốn đầu tư dự án giải phóng mặtbằng, tái định cư sử dụng vốn ngân sách nhà nước
Căn cứ Thông tư số 10/2011/TT-BTC ngày 26/01/2011 của Bộ Tài chínhQuy định về quản lý, sử dụng chi phí quản lý dự án của các dự án đầu tư xâydựng sử dụng vốn ngân sách nhà nước
Căn cứ Thông tư số 86/2011/TT-BTC ngày 17/6/2011 của Bộ Tài chínhhướng dẫn về quản lý, thanh toán vốn đầu tư và vốn sự nghiệp có tính chất đầu
tư thuộc nguồn vốn ngân sách nhà nước
Căn cứ công văn số 1942/KBNN-KSC ngày 09/7/2012 của Kho bạc Nhànước về việc đẩy nhanh việc thực hiện giải ngân vốn đầu tư năm 2012 theo NghịQuyết số 13/NQ-CP của Thủ tướng Chính phủ
- Kho bạc Nhà nước có trách nhiệm kiểm soát các hồ sơ chứng từ, nếu đủđiều kiện thanh toán phải thực hiện việc cấp phát thanh toán nhanh chóng kịpthời các khoản chi Ngân sách Nhà nước Tham gia phối hợp cùng với cơ quantài chính, và các cơ quan khác trong việc kiểm tra tình hình sử dụng quản lý vốnNgân sách Nhà nước
- Kho bạc Nhà nước có trách nhiệm kiểm tra, kiểm soát chặt chẽ trongquá trình thanh toán, đảm bảo thanh toán vốn kịp thời đầy đủ đúng quy định.Định kỳ đột xuất kiểm tra các chủ đầu tư tình hình chấp hành chế độ chính sách
về quản lý chi phí đầu tư xây dựng, về tình hình sử dụng vốn đầu tư Được phép
Trang 8tạm dừng thanh toán vốn họăc thu hồi số vốn mà chủ đầu tư sử dụng sai mụcđích, không đúng đối tượng hoặc trái với chế độ quản lý tài chính nhà nước; đồngthời báo cáo KBNN cấp trên để tổng hợp báo cáo Bộ tài chính xem xét, xử lý.
Trong trường hợp này chủ đầu tư đã vi phạm các chế độ chính sách củaNhà nước quy định tại các văn quy định hướng dẫn trên Do vậy Kho bạc NhàNước tỉnh A đã tạm dừng thanh toán trả lại hồ sơ và có văn bản thông báo chochủ đầu tư
2 Nguyên nhân
a Nguyên nhân khách quan
+ Do nguồn vốn ngân sách dành cho đầu tư còn hạn chế trong khi nhu cầuchung về đầu tư xây dựng cơ bản trong tỉnh là rất lớn và cũng là cấp bách Đểđáp ứng từng phần cho nhu cầu chung đó, vốn đầu tư phải dàn trải cho nhiềucông trình trên toàn địa bàn nhằm giải quyết những khó khăn trước mắt mà chưahướng tới mục tiêu cho lâu dài
+ Một nguyên nhân nữa do chính những quy định còn lỏng lẻo, thiếu tínhchặt chẽ của các văn bản quy phạm pháp luật, dẫn đến việc một số Chủ đầu tưlợi dụng cố ý làm sai, hoặc không tuân thủ theo đúng quy định hướng dẫn Mặtkhác khi cơ quan quản lý nhà nước phát hiện ra các sai phạm thì biện pháp xử lýcòn nương nhẹ
+ Mặt khác gần như các chủ đầu tư đều không chuyên nghành, trình độchuyên môn nghiệp vụ còn yếu kém, hiểu biết về lình vực quản lý đầu tư xâydựng cơ bản còn rất hạn chế Chính vì vậy việc thực hiện các cơ chế chính sáchtrong lĩnh vực này còn nhiều sai phạm
b Nguyên nhân chủ quan
Hiện nay ở nước ta các nhà thầu trong ngành xây dựng cơ bản đã bướcvào cạnh tranh của nền kinh tế thị trường Mặt khác hoạt động kinh doanh tronglĩnh vực xây dựng cơ bản là một trong những lĩnh vực ít rủi ro và có một tỷ suấtlợi nhuận đáng kể, nhất là các công trình được đầu tư bằng nguồn vốn Ngânsách Nhà nước Chính vì vậy mà các loại hình doanh nghiệp xây dựng hiện nay
Trang 9có số lượng khá đông đảo, đã tạo ra một môi trường cạnh tranh mạnh mẽ, thúcđẩy nhanh tiến trình xây dựng các cơ sở hạ tầng của xã hội Ngoài các hình thứccạnh tranh lành mạnh như: củng cố và nâng cao năng lực kỹ thuật, tài chính,kinh nghiệm để đáp ứng yêu cầu của hồ sơ mời thầu hoặc chỉ định thầu, còn cókhông ít các doanh nghiệp (chủ yếu là loại vừa và nhỏ) mặc dù không đáp ứngđược các yêu cầu để được nhận thầu đã sẵn sàng chi hoa hồng, tìm cách mócngoặc, môi giới để được nhận thầu Các chi phí cho việc nhận thầu công trìnhnhư vậy đôi khi có thể lớn hơn so với lợi nhuận thu được.
3 Hậu quả
Trong thực tế hoạt động quản lý Nhà nước đối với các dự án đầu tư xâydựng từ các nguồn vốn Ngân sách Nhà nước đặc biệt là nguồn vốn từ Ngân sáchtỉnh thời gian qua còn nhiều bất cập, tùy tiện trong quá trình thực hiện đầu tưgây ra sự lãng phí nguồn vốn Ngân sách, lãng phí về tài nguyên, đất đai làmgiảm lòng tin đối với quần chúng nhân dân trong lĩnh vực này
- Đầu năm thì khó khăn cuối năm phải chi chạy kinh phí, vì vậy khôngtránh khỏi sai sót, lãng phí, hiệu quả sử dụng không cao
- Nếu các chủ đầu tư sử dụng vốn không chấp hành đúng các quy địnhhướng dẫn về việc quản lý thanh toán vốn đầu tư thì sẽ dẫn đến có mục thừa tiềnkhông sử dụng được và có mục cần thiết nhưng không có tiền để đầu tư
Tất cả những việc làm trên đây ảnh hưởng dẫn đến việc sử dụng nguồnvốn đầu tư của nhà nước không có hiệu quả, làm phân tán và lãng phí nguồn lựcvốn của nhà nước
III- XÁC ĐỊNH MỤC TIÊU XỬ LÝ TÌNH HUỐNG
Xác định được vướng mắc cơ quan quản lý Nhà nước trong việc chấphành trình và sử dụng vốn đầu tư có hiệu quả
Đề ra các phương án giải quyết tình huống đó, tìm ra và lựa chọn phương
án có tính khả thi nhất để giải quyết sự việc
Nâng cao hơn nữa ý thức trách nhiệm của các cơ quan Nhà nước, các nhàthầu trong việc thực hiện chế độ chính sách của Nhà nước
Trang 10Giải quyết hài hoà, hợp tình hợp lý giữa luật định, đảm bảo giải ngânđúng tiến độ và thời gian quy định.
Sau khi đã chọn được phương án khả thi, cần đề ra kế hoạch tổ chức thựchiện hợp lý
Đứng trước tình huống này cán bộ KBNN A đã tiến hành xử lý kiên quyếtnhằm đảm bảo thực hiện nghiêm theo pháp luật, chấn chỉnh công tác quản lý đầu
tư và xây dựng, nhằm giúp các Chủ đầu tư, đơn vị thi công và các Sở, ngành cóliên quan chấp hành nghiêm túc việc quản lý và sử dụng vốn đầu tư của Nhà nước
Tuy nhiên đây là món chuyển tiền rất cần thiết để Chủ đầu tư trả cho đơn
vị thi công tạo điều kiện triển khai thực hiện kế hoạch, đẩy nhanh tiến độ thicông phấn đấu hoàn thành công trình để bàn giao đưa vào sử dụng, đảm bảo cơ sởvật chất đầy đủ cho nhà trường, góp phần xóa lớp học 3 ca cho con em trong tỉnh
Vì vậy việc xử lý tình huống của KBNN Tỉnh A phải nhằm mục tiêu giảiquyết hài hòa giữa lợi ích kinh tế, xã hội, giữa các cơ quan Quản lý Nhà nước vàcác Doanh nghiệp đồng thời đảm bảo tăng cường quản lý Nhà nước bằng phápluật Góp phần làm tăng thêm vị thế của cơ quan KBNN trong việc hướng dẫn,đôn đốc Chủ đầu tư thực hiện kế hoạch, trong việc tham mưu cho các cấp, cácngành có liên quan xử lý những vướng mắc trong công tác quản lý đầu tư và xâydựng trên địa bàn Tỉnh
IV- XÂY DỰNG VÀ LỰA CHỌN PHƯƠNG ÁN XỬ LÝ TÌNH HUỐNG
1 Xây dựng phương án xử lý tình huống
Căn cứ vào các văn bản chế độ quy định hiện hành:
Quyết định số 108/2009/QĐ-TTg ngày 26/8/2009 của Thủ tướng Chínhphủ quy định chức năng, nhiệm vụ, quyền hạn và cơ cấu tổ chức của Kho bạcNhà nước trực thuộc Bộ Tài chính;
Quyết định số 357/QĐ-BTC ngày 11/2/2010 của Bộ trưởng Bộ Tài chính
về việc quy định nhiệm vụ, quyền hạn và cơ cấu tổ chức của của các Vụ và Vănphòng thuộc Kho bạc Nhà nước;
Thông tư số 107/2007/TT-BTC ngày 7/9/2007 của Bộ Tài chính hướngdẫn về quản lý thanh toán, quyết toán vốn đầu tư dự án giải phóng mặt bằng, táiđịnh cư sử dụng vốn ngân sách nhà nước;
Trang 11Thông tư số 10/2011/TT-BTC ngày 26/01/2011 của Bộ Tài chính Quyđịnh về quản lý, sử dụng chi phí quản lý dự án của các dự án đầu tư xây dựng sửdụng vốn ngân sách nhà nước;
Thông tư số 86/2011/TT-BTC ngày 17/6/2011 của Bộ Tài chính hướngdẫn về quản lý, thanh toán vốn đầu tư và vốn sự nghiệp có tính chất đầu tư thuộcnguồn vốn ngân sách nhà nước;
Căn cứ công văn số 1942/KBNN-KSC ngày 09/7/2012 của Kho bạc Nhànước về việc đẩy nhanh việc thực hiện giải ngân vốn đầu tư năm 2012 theo NghịQuyết số 13/NQ-CP của Thủ tướng Chính phủ
Dựa trên cơ sở các văn bản quy phạm trên cán bộ kiểm soát thanh toánvốn đầu tư Kho bạc Nhà nước A đề ra hai phương án xử lý tình huống trên:
Ưu điểm: Đảm bảo việc thực hiện giải ngân vốn đầu tư, thanh toán chi trả
cho nhà thầu thi công, tạo điều kiện cho nhà thầu có điều kiện thi công, đẩynhanh tiến độ hoàn thành công trình đưa vào sử dụng
Nhược điểm: Gây mất an toàn trong việc quản lý thanh toán vốn đầu tư,
hiệu quả sử dụng nguồn vốn nhà nước sụt giảm lãng phí không tập trung nguồnvốn của Nhà nước
Phương án 2
Kho Bạc Nhà nước A thông báo kết quả tiếp nhận xử lý hồ sơ đề nghị tạm