Quản lý hoạt động dạy học môn toán theo định hướng phát triển năng lực học sinh ở các trường trung học cơ sở huyện tuy phước, tỉnh bình định

BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠOTRƯỜNG ĐẠI HỌC QUY NHƠN TRẦN THANH SƠN QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG DẠY HỌC MÔN TOÁN THEO ĐỊNH HƯỚNG PHÁT TRIỂN NĂNG Lực HỌC SINH Ở CÁC TRƯỜNG TRUNG HỌC CƠ SỞ HUYỆN TUY PHƯỚC,

BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO

TRƯỜNG ĐẠI HỌC QUY NHƠN

TRẦN THANH SƠN

QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG DẠY HỌC MÔN TOÁN THEO ĐỊNH HƯỚNG PHÁT TRIỂN NĂNG Lực HỌC SINH Ở CÁC TRƯỜNG TRUNG HỌC CƠ SỞ

HUYỆN TUY PHƯỚC, TỈNH BÌNH ĐỊNH

Chuyên ngành: QUẢN LÝ GIÁO DỤC

Mã số: 81 40 01 14

Người hướng dẫn: PGS.TS Trần Quốc Tuấn

LỜI CAM ĐOAN

Tôi cam đoan đây là công trình nghiên cứu của riêng tôi Các số liệu, kết quả nêu trong luận văn là trung thực và chưa từng được công bố trong bất

cứ công trình nào khác.

TÁC GIẢ LUẬN VĂN

Trần Thanh Sơn

LỜI CẢM ƠN

Tác giả xin được bày tỏ lòng biết ơn sâu sắc đến lãnh đạo và quý thầy

cô giảng viên khoa Khoa học xã hội và Nhân văn, phòng Sau Đại học trường Đại học Quy Nhơn đã tham gia quản lý, giảng dạy tận tâm, động viên và giúp

đỡ tôi trong suốt quá trình học tập và nghiên cứu.

Đặc biệt, tác giả xin trân trọng cảm ơn sâu sắc nhất đến PGS.TS Trần Quốc Tuấn, người đã trực tiếp hướng dẫn, tận tình chỉ bảo, giúp đỡ và động viên tôi trong quá trình nghiên cứu và hoàn thành luận văn.

Tôi xin bày tỏ lời cảm ơn chân thành đến đội ngũ quản lý, giáo viên môn Toán ở các trường THCS trên địa bàn huyện Tuy Phước, tỉnh Bình Định

đã giúp đỡ nhiệt tình, tạo điều kiện thuận lợi cho tôi hoàn thành công việc nghiên cứu.

Dù bản thân rất cố gắng nhưng do hạn chế về trình độ và kinh nghiệm nghiên cứu khoa học nên chắc chắn luận văn còn nhiều thiếu sót Tác giả mong nhận được sự quan tâm, góp ý của quý thầy (cô) và đồng nghiệp để tiếp tục hoàn chỉnh luận văn và có những đóng góp thiết thực đối với chuyên ngành khoa học Quản lý giáo dục.

Xin trân trọng cảm ơn!

Bình Định, ngày 15 tháng 3 năm 2021

Tác giả

Trần Thanh Sơn

MỤC LỤC

• •

LỜI CAM ĐOAN

LỜI CẢM ƠN3

DANH MỤC CÁC CHỮ VIẾT TẮT

DANH MỤC CÁC BẢNG

DANH MỤC CÁC HÌNH

MỞ ĐẦU 1

1 Lý do chọn đề tài 1

2 Mục đích nghiên cứu 4

3 Khách thể và đối tượng nghiên cứu 4

4 Giả thuyết khoa học 4

5 Nhiệm vụ nghiên cứu 4

6 Phạm vi nghiên cứu 5

7 Phương pháp nghiên cứu 5

8 Cấu trúc của đề tài 6

CHƯƠNG 1 CƠ SỞ LÝ LUẬN QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG DẠY HỌC MÔN TOÁN THEO ĐỊNH HƯỚNG PHÁT TRIỂN NĂNG Lực HỌC SINH Ở TRƯỜNG TRUNG HỌC CƠ SỞ 7

1.1 Tổng quan nghiên cứu vấn đề 7

1.1.1 Nghiên cứu về hoạt động dạy học và quản lý hoạt động dạy học trên thế giới 7

1.1.2 Nghiên cứu về hoạt động dạy học và quản lý hoạt động dạy học ở Việt Nam 8

1.2 Một số khái niệm cơ bản liên quan đến đề tài 9

1.2.1 Quản lý, hoạt động, dạy học 9

1.2.2 Hoạt động dạy học, quản lý hoạt động dạy học 12

1.2.3 Năng lực học sinh 15

1.2.4 Dạy học theo hướng phát triển năng lực học sinh 17

1.2.5 Quản lý hoạt động dạy học theo định hướng phát triển năng lực học sinh 17

1.3 Hoạt động dạy học môn Toán theo định hướng phát triển năng lực học sinh 18

1.3.1 Mục tiêu, nội dung dạy học môn Toán ở trường trung học cơ sở theo định hướng phát triển năng lực học sinh 18

1.3.2 Định hướng dạy học môn Toán phát triển năng lực học sinh 19

1.3.3 Phương pháp và hình thức tổ chức dạy học môn Toán theo định hướng phát triển năng lực học sinh ở trường trung học cơ sở 2

1

1.3.4 Kiểm tra - đánh giá kết quả dạy học môn Toán theo định hướng phát triển năng lực học sinh ở trường trung học cơ sở 25

1.4 Quản lý hoạt động dạy học môn Toán theo định hướng phát triển năng lực học sinh ở trường trung học cơ sở 27

1.4.1 Quản lý mục tiêu, nội dung chương trình môn Toán 27

1.4.2 Quản lý hoạt động dạy học của giáo viên và học sinh theo định hướng phát triển năng lực học sinh ở trường trung học cơ sở 29

1.4.3 Quản lý hoạt động kiểm tra - đánh giá kết quả dạy học theo định hướng phát triển năng lực học sinh ở trường trung học cơ sở 33

1.5 Các yếu tố ảnh hưởng đến quản lý hoạt động dạy học môn Toán theo định hướng phát triển năng lực học sinh ở trường trung học cơ sở 35

1.5.1 Yếu tố chủ quan 35

1.5.2 Yếu tố khách quan 37

Tiểu kết chương 1 38 CHƯƠNG 2 THựC TRẠNG QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG DẠY HỌC MÔN TOÁN THEO ĐỊNH HƯỚNG PHÁT TRIỂN NĂNG Lực HỌC SINH Ở CÁC TRƯỜNG TRUNG HỌC CƠ SỞ HUYỆN TUY PHƯỚC, TỈNH BÌNH ĐỊNH

2.1 Giới thiệu khảo sát thực trạng 40

2.1.1 Mục đích khảo sát 40

2.1.2 Nội dung khảo sát 40

2.1.3 Phương pháp khảo sát 40

2.1.4 Đối tượng khảo sát 41

2.2 Khát quát các yếu tố kinh tế - xã hội ảnh hưởng đến sự phát triển giáo dục bậc THCS huyện Tuy Phước, tỉnh Bình Định 4

1

2.2.1 Tình hình phát triển kinh tế, văn hóa, xã hội huyện Tuy Phước 41

2.2.2 Tình hình chung về giáo dục và đào tạo huyện Tuy Phước 42

2.2.3 Tình hình chung về giáo dục THCS huyện Tuy Phước 43

2.3 Thực trạng dạy học môn Toán theo định hướng phát triển năng lực học sinh ở các trường THCS huyện Tuy Phước, tỉnh Bình Định 44

2.3.1 Nhận thức về mục tiêu, nội dung chương trình dạy học môn Toán theo định hướng phát triển năng lực học sinh 44

2.3.2 Thực trạng đổi mới phương pháp, hình thức tổ chức dạy học môn Toán theo định hướng phát triển năng lực học sinh 48

2.3.3 Thực trạng dạy và học môn Toán theo định hướng phát triển năng lực học sinh 5

1

2.3.4 Thực trạng kiểm tra - đánh giá kết quả dạy học môn Toán theo định hướng phát triển năng lực học sinh ở các trường trung học cơ sở huyện Tuy Phước, tỉnh Bình Định 58

2.4 Thực trạng quản lý hoạt động dạy học môn Toán theo định hướng phát triển năng lực học sinh ở các trường trung học cơ sở huyện Tuy Phước, tỉnh Bình Định 60

2.4.1 Quản lý mục tiêu, nội dung chương trình môn Toán 60 2.4.2 Quản lý hoạt động dạy học môn Toán theo định hướng phát triển

năng lực học sinh 6

1

2.4.3 Thực trạng quản lý kiểm tra - đánh giá hoạt động dạy học theo định hướng phát triển năng lực ở các trường trung học cơ sở huyện Tuy Phước, tỉnh Bình Định 69

2.5 Thực trạng các yếu tố ảnh hưởng đến quản lý dạy học môn Toán theo định hướng phát triển năng lực học sinh các trường THCS huyện Tuy Phước, tỉnh Bình Định 70

2.5.1 Yếu tố chủ quan 70

2.5.2 Yếu tố khách quan 73

2.6 Đánh giá thực trạng quản lý dạy học môn Toán theo định hướng phát triển năng lực học sinh ở các trường trung học cơ sở huyện Tuy Phước, tỉnh Bình Định 75

2.6.1 Điểm mạnh, điểm yếu 75

2.6.2 Nguyên nhân 78

Tiểu kết chương 2 78

3.1 Những nguyên tắc đề xuất các biện pháp quản lý hoạt động dạy học môn Toán theo định hướng phát triển năng lực học sinh ở các trường trung học cơ sở huyện Tuy Phước, tỉnh Bình Định 80

3.1.1 Nguyên tắc bảo đảm tính toàn diện và đồng bộ 80

3.1.2 Nguyên tắc bảo đảm tính thực tiễn 80

3.1.3 Nguyên tắc bảo đảm tính khả thi và hiệu quả 80

3.1.4 Nguyên tắc đảm bảo tính kế thừa 81

3.2 Các biện pháp quản lý hoạt động dạy học môn Toán theo định hướng phát triển năng lực học sinh ở các trường trung học cơ sở huyện Tuy Phước, tỉnh Bình Định 81

3.2.1 Nâng cao nhận thức của CBQL, GV và HS về dạy học môn Toán theo định hướng phát triển năng lực HS 81 3.2.2 Chỉ đạo xây dựng và thực hiện kế hoạch dạy học môn Toán theo

định hướng phát triển năng lực học sinh 84

3.2.3 Tổ chức, chỉ đạo bồi dưỡng năng lực dạy học môn Toán cho giáo viên theo định hướng phát triển năng lực học sinh 86

3.2.4 Đổi mới quản lý hoạt động học môn Toán của học sinh 88

3.2.5 Tổ chức, chỉ đạo đổi mới phương pháp dạy học và kiểm tra - đánh giá kết quả học tập môn Toán theo định hướng phát triển năng lực 91

3.2.6 Chỉ đạo sử dụng thiết bị dạy học và ứng dụng công nghệ thông tin trong dạy học Toán 95

3.3 Mối quan hệ giữa các biện pháp quản lý hoạt động dạy học môn Toán theo định hướng phát triển năng lực học sinh ở các trường trung học cơ sở huyện Tuy Phước, tỉnh Bình Định 98

3.4 Khảo sát tính cấp thiết và khả thi của các biện pháp quản lý hoạt động dạy học môn Toán theo định hướng phát triển năng lực học sinh ở các trường trung học cơ sở huyện Tuy Phước, tỉnh Bình Định 99

3.4.1 Mục đích, nội dung, phương pháp khảo sát 99

3.4.2 Kết quả đánh giá tính cấp thiết, tính khả thi của các biện pháp 99

Tiểu kết chương 3 103

KẾT LUẬN VÀ KHUYẾN NGHỊ 105

1 KẾT LUẬN 105

2 KHUYẾN NGHỊ 107

2.1 Đối với Sở GD&ĐT Bình Định và Phòng GD&ĐT Tuy Phước 107

2.2 Đối với cán bộ quản lý các trường THCS 107

2.3 Đối với tổ (nhóm) bộ môn Toán 108

2.4 Đối với giáo viên Toán 108

DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO 109 PHỤ LỤC

QUYẾT ĐỊNH GIAO ĐỀ TÀI LUẬN VĂN (bản sao)

TT CHỮ VIẾT ĐẦY ĐỦ CHỮ VIẾT TẮT

Bảng 2.1: Danh sách CBQL, GV và HS các trường tiến hành khảo sát 41

Bảng 2.2 Thống kê số lớp, số học sinh 43

Bảng 2.3 Kết quả xếp loại hạnh kiểm 44

Bảng 2.4 Kết quả xếp loại học lực 44

Bảng 2.5 Thực trạng nhận thức của CBQL, GV về dạy học môn Toán theo định hướng phát triển năng lực HS 45

Bảng 2.6 Thực trạng nhận thức của HS về hoạt động học tập môn Toán 46

Bảng 2.7: Kết quả thực hiện phương pháp và hình thức dạy học môn Toán theo định hướng PTNLHS 49

Bảng 2.8 Tổng hợp đánh giá của GV về việc đổi mới phương pháp, hình thức tổ chức dạy học môn Toán 50

Bảng 2.9 Tổng hợp khảo sát việc chuẩn bị HĐDH của GV Toán 52

Bảng 2.10 Tổng hợp khảo sát GV về việc thực hiện giờ học môn Toán trên lớp 54 Bảng 2.11 HS đánh giá về mức độ thực trạng HĐDH của GV Toán theo định hướng phát triển năng lực học sinh 55

Bảng 2.12 Đánh giá của HS mức độ học tập môn Toán trên lớp của HS 57

Bảng 2.13 Đánh giá của GV về hoạt động KT-ĐG kết quả học tập môn Toán của HS 59

Bảng 2.14 Tổng hợp khảo sát CBQL về quản lý mục tiêu, nội dung chương trình môn Toán 6 1 Bảng 2.15 Tổng hợp khảo sát CBQL về quản lý giờ lên lớp của giáo viên Toán 62

Bảng 2.16 Tổng hợp khảo sát CBQL về chỉ đạo giáo dục mục đích, động cơ học Toán của HS 63 Bảng 2.17 Tổng hợp khảo sát GV về chỉ đạo giáo dục mục đích, động cơ học

DANH MỤC CÁC BẢNG

Toán cho HS 64

DANH MỤC CÁC BẢNG

Bảng 2.18 Tổng hợp khảo sát CBQL về quản lý hoạt động học môn Toán 65

Bảng 2.19 Tổng hợp khảo sát GV về quản lý hoạt động học môn Toán trên lớp của HS 66

Bảng 2.20 Tổng hợp khảo sát CBQL về quản lý hoạt động tự học môn Toán của HS 67

Bảng 2.21 Tổng hợp khảo sát của GV về quản lý hoạt động tự học môn Toán của HS 68

Bảng 2.22 Tổng hợp khảo sát CBQL về quản lý hoạt động KT-ĐG kết quả học tập môn Toán theo định hướng phát triển năng lực HS 69

Bảng 2.23 Tổng hợp khảo sát CBQL và GV về mức độ ảnh hưởng của các yếu tố chủ quan hạn chế về thực trạng quản lý HĐDH môn Toán theo định hướng PTNLHS 71

Bảng 2.24 Tổng hợp khảo sát CBQL và GV về mức độ ảnh hưởng của các yếu tố khách quan về hạn chế thực trạng quản lý HĐDH môn Toán theo định hướng PTNLHS 73

Bảng 2.25 Tổng hợp khảo sát CBQL và Gv về mức độ ảnh hưởng 74

Bảng 3.1 Kết quả khảo sát tính cấp thiết của các biện pháp 99

Bảng 3.2 Kết quả khảo sát tính khả thi của các biện pháp (phụ lục 6) 101

DANH MỤC CÁC HÌNH

Hình 3.1 Biểu đồ mức độ cấp thiết của các biện pháp đề xuất 101Hình 3.2 Biểu đồ mức độ khả thi của các biện pháp đề xuất 103

MỞ ĐẦU

1 Lý do chọn đề tài

Sự phát triển kinh tế - xã hội (KT-XH) trong bối cảnh toàn cầu hóa đặt ranhững yêu cầu mới đối với ngành giáo dục trong việc đào tạo nguồn nhân lực.Một trong những định hướng cơ bản của đổi mới giáo dục là chuyển từ giáo dụctập trung nội dung sang giáo dục phát triển năng lực Từ những năm cuối thế kỉ

XX, nhiều nước phát triển đã công bố chiến lược phát triển KT-XH đầu thế kmới, mà hạt nhân là tiến hành cải cách giáo dục tập trung vào mấy hướng chính:Đổi mới mục tiêu giáo dục và hiện đại hóa nội dung dạy học và phương phápdạy học (PPDH), trong đó đổi mới PPDH và công nghệ dạy học được coi là thenchốt Sự đổi mới cách dạy học được khởi đầu ở các nước phát triển là nh m đàotạo nên những công dân toàn cầu có năng lực s n sàng thích ứng với bối cảnh xãhội năng động ngày nay, có năng lực hợp tác c ng nhau để giải quyết các vấn đềthực tiễn của cuộc sống ngày càng phức tạp, đa dạng, đầy thách thức nan giải

mà m i quốc gia, m i tổ chức, m i cá nhân không thể tự giải quyết một mìnhđược

Sự gia tăng nhanh chóng của tri thức nhân loại, c ng với sự thuận lợi, dễdàng trong việc chia sẻ thông tin nhờ ứng dụng công nghệ thông tin (CNTT),mạng Internet, ngày càng cho thấy việc dạy cho học sinh (HS) cách học quantrọng hơn là dạy kiến thức Nếu HS được giáo dục phát triển năng lực chủ độngtìm tòi, chiếm lĩnh tri thức, biết cách sống, làm việc, hợp tác với người khác thìcác em s dễ dàng tồn tại và sống một cách hạnh phúc hơn Tư tưởng đó chính là

xu hướng phát triển của giáo dục trên bình diện toàn thế giới Nhà trường là nơichuẩn bị năng lực, là v ng đệm an toàn để từ đó các em có thể học suốt đời, cóthể tự tin bước vào cuộc sống đầy thách thức

Đảng và Nhà nước ta đặc biệt quan tâm tới đổi mới giáo dục, Nghị quyết

1

số 29 của Hội nghị Trung ương 8 khóa XI về đổi mới căn bản, toàn diện giáodục và đào tạo (GD&ĐT) nêu rõ: ‘ ‘Tiếp tục đổi mới mạnh mẽ phương pháp dạy

và học theo hướng hiện đại; phát huy tính tích cực, chủ động, sáng tạo và vậndụng kiến thức, kỹ năng của người học; khắc phục lối truyền thụ áp đặt mộtchiều, ghi nhớ máy móc Tập trung dạy cách học, cách nghĩ, khuyến khích tựhọc, tạo cơ sở để người học tự cập nhật và đổi mới tri thức, kỹ năng, phát triểnnăng lực (PTNL) Chuyển từ học chủ yếu trên lớp sang tổ chức hình thức họctập đa dạng, chú ý các hoạt động xã hội, ngoại khóa, nghiên cứu khoa học Đẩymạnh ứng dụng CNTT và truyền thông trong dạy và học [1] Quan điểm địnhhướng của Đảng là cơ sở quan trọng để các địa phương, các trường học quyếttâm đổi mới cách dạy, cách học nh m hướng đến mục tiêu đào tạo nguồn nhânlực, phát triển năng lực của người học đáp ứng yêu cầu xây dựng và phát triểnđất nước trong thời kỳ mới

Lịch sử phát triển của ngành giáo dục, việc nâng cao chất lượng dạy họcluôn được coi là nhiệm vụ cơ bản, đầu tiên, quan trọng nhất của các nhà trường.Trong những năm gần đây, c ng với quá trình đổi mới đất nước, đổi mới giáodục chất lượng giáo dục ở cấp Trung học cơ sở (THCS) và chất lượng giáo dụcnói chung ở nước ta có sự khởi sắc, đạt được những thành tựu nhất định Trong

hệ thống giáo dục nước ta, THCS là cấp học cơ bản, là giai đoạn trung gian giữaTiểu học và Trung học phổ thông (THPT) Ở giai đoạn này, HS cần được cungcấp những kiến thức khoa học cơ bản nhất, cần được hình thành bước đầu các

kỹ năng học tập cơ bản để có thể vững vàng khi học lên các bậc học cao hơn,cần được giáo dục các giá trị sống cốt l i, các kỹ năng xã hội ph hợp với lứa tuổi

để hình thành và phát triển nhân cách Như vậy, các hoạt động dạy học ở cáctrường THCS là vô c ng quan trọng, là cơ sở cho các cấp học, bậc học cao hơn.Hoạt động này chỉ có thể đạt hiệu quả tốt, đáp ứng mong đợi của xã hội nếucông tác quản lý hoạt động dạy học ở trường THCS đúng định hướng và có hiệuquả

2

Ở các trường THCS hiện nay, việc dạy học môn Toán chủ yếu là truyềntải hết lượng kiến trong sách giáo khoa mang tính hàn lâm và áp dụng kiến thức

đó để giải các bài tập mang tính đánh đố HS Người dạy ít quan tâm đến dạy HSkhả năng vận dụng sáng tạo tri thức, rèn luyện năng lực giải quyết vấn đề gắnvới thực hành, gắn với tình huống thực tiễn của cuộc sống và nghề nghiệp saunày Hơn nữa trong kiểm tra - đánh giá (KT-ĐG), người dạy và kể cả HS thườngquan tâm đến điểm số, quan tâm đến sự cạnh tranh giữa các bạn với nhau mà ítchú trọng vào quá trình tạo ra sản phẩm, chú ý đến ý tưởng sáng tạo, đến các chitiết của sản phẩm để nhận xét và thiếu tính hợp tác Chính vì thế, dạy học mônToán theo định hướng PTNL là công tác trọng tâm mà công cuộc đổi mới giáodục hướng đến, là yêu cầu khách quan của sự nghiệp phát triển giáo dục và lànhiệm vụ và trách nhiệm hàng đầu đặt ra cho các nhà quản lý giáo dục (QLGD)hiện nay

Tuy Phước là huyện đồng bằng lớn ở phía Nam của tỉnh Bình Định, có vịtrí địa lí, điều kiện tự nhiên khá thuận lợi cho phát triển kinh tế, trình độ dân tríngày càng được nâng cao, khuyến học - khuyến tài ngày càng được coi trọng.Các trường THCS huyện Tuy Phước có nhiều cố gắng nâng cao chất lượng giáodục toàn diện, nhiều trường được công nhận trường chuẩn quốc gia, một sốđược kiểm định chất lượng và công nhận chuẩn chất lượng giáo dục Tuy nhiên,với cương vị là một cán bộ trực tiếp quản lý, chỉ đạo công tác chuyên môn tôinhận thấy quản lý HĐDH của các trường THCS trên địa bàn huyện Tuy Phướccòn những vấn đề bất cập, các biện pháp quản lý chưa được khoa học, đồng bộ,kém năng động, chủ yếu dựa vào kinh nghiệm, chưa đáp ứng được yêu cầu pháttriển chung, cần phải trao đổi, bổ sung, rút kinh nghiệm để kịp thời đáp ứng yêucầu, đòi hỏi cấp thiết của sự phát triển của kinh tế, văn hoá, giáo dục; trong đó

có quản lý HĐDH môn Toán theo tiếp cận PTNLHS Vì thế, việc làm rõ cơ sở

lý luận và thực tiễn của vấn đề quản lý HĐDH môn Toán theo định hướng

3

PTNLHS nhằm tìm ra các biện pháp quản lý nhằm nâng cao chất lượng bộ mônToán là vấn đề cấp thiết.

Xuất phát từ các từ các lý do nêu trên, tôi chọn đề tài: ‘ Quản lý hoạt động dạy học môn Toán theo định hướng phát triển năng lực học sinh ở các trường trung học cơ sở huyện Tuy Phước, tỉnh Bình Định’’ làm luận văn thạc

sĩ chuyên ngành Quản lý giáo dục

2 Mục đích nghiên cứu

Trên cơ sở nghiên cứu lý luận và khảo sát, đánh giá thực trạng, đề xuấtcác biện pháp quản lý đối với HĐDH môn Toán theo định hướng PTNLHS ởcác trường THCS trên địa bàn huyện Tuy Phước, tỉnh Bình Định nhằm nâng caochất lượng dạy học bộ môn

3 Khách thể và đối tượng nghiên cứu

3.1 Khách thể nghiên cứu

HĐDH môn Toán theo định hướng PTNLHS ở các trường THCS

3.2 Đối tượng nghiên cứu

Quản lý HĐDH môn Toán theo định hướng PTNLHS ở các trường THCShuyện Tuy Phước, tỉnh Bình Định

4 Giả thuyết khoa học

Nếu đề xuất và vận dụng các biện pháp quản lý HĐDH môn Toán theođịnh hướng PTNLHS một cách khoa học, khách quan, ph hợp với lý luận vàthực trạng hiện nay thì s góp phần nâng cao hiệu quả công tác quản lý HĐDHmôn Toán theo định hướng PTNLHS ở các trường THCS trên địa bàn huyệnTuy Phước, tỉnh Bình Định đáp ứng yêu cầu đổi mới căn bản, toàn diện giáo dụchiện nay

5 Nhiệm vụ nghiên cứu

- Nghiên cứu cơ sở lý luận của vấn đề quản lý HĐDH môn Toán theođịnh hướng PTNLHS ở các trường THCS

4

- Khảo sát, đánh giá thực trạng HĐDH môn Toán và quản lý HĐDHmôn Toán theo định hướng PTNLHS ở các trường THCS huyện Tuy Phước,tỉnh Bình Định.

- Đề xuất và tiến hành khảo nghiệm tính cấp thiết và tính khả thi của cácbiện pháp quản lý HĐDH môn Toán theo định hướng PTNLHS ở các trườngTHCS huyện Tuy Phước, tỉnh Bình Định

6 Phạm vi nghiên cứu

- Nội dung nghiên cứu của luận văn tập trung làm r cơ sở lý luận, cơ sởthực tiễn và đề xuất các biện pháp quản lý HĐDH môn Toán theo định hướngPTNLHS ở trường THCS

- Không gian khảo sát và khảo nghiệm được giới hạn gồm 12 CBQL, 24

GV Toán và 165 HS ở 5 trường THCS huyện Tuy Phước, tỉnh Bình Định

- Thời gian qua 2 năm học: 2018 - 2019; 2019 - 2020

7 Phương pháp nghiên cứu

7.1 Phương pháp nghiên cứu lý luận

Phân tích, tổng hợp, khái quát hóa, mô hình hóa các nguồn tư liệu, số liệu

s ẵn có liên quan đến quản lý HĐDH môn Toán THCS theo định hướngPTNLHS để xây dựng cơ sở lý luận của đề tài

7.2 Phương pháp nghiên cứu thực tiễn

7.2.1 Phương pháp điều tra bằng phiếu hỏi:

Sử dụng các phiếu hỏi dành cho CBQL, dành cho giáo viên (GV), dànhcho HS nhằm thu thập thông tin về thực trạng HĐDH môn Toán và quản lýHĐDH môn Toán theo định hướng PTNLHS ở các trường THCS huyện TuyPhước, tỉnh Bình Định

7.2.2 Phương pháp tổng kết kinh nghiệm thực tiễn:

Tham khảo các bản kế hoạch năm học, báo cáo tổng kết năm học của cáctrường, của ngành và một số báo cáo hội thảo về công tác chuyên môn nhằm

5

tổng kết các kinh nghiệm quản lý HĐDH môn Toán ở các trường THCS trên địabàn huyện Tuy Phước, tỉnh Bình Định.

7.2.3 Phương pháp xin ý kiến chuyên gia:

Lấy ý kiến thông qua phiếu điều tra của 12 CBQL của 5 trường THCStrên địa bàn huyện Tuy Phước, tỉnh Bình Định

7.2.4 Phương pháp khảo nghiệm

7.3 Phương pháp nghiên cứu bổ trợ

7.3.1 Phương pháp xử lý số liệu thống kê.

7.3.2 Phương pháp so sánh để xử lý các kết quả nghiên cứu.

8 Cấu trúc của đề tài

Ngoài phần mở đầu, kết luận và kiến nghị, tài liệu tham khảo và phụ lục,nội dung của luận văn được trình bày trong 3 chương:

Chương 1: Cơ sở lí luận quản lý hoạt động dạy học môn Toán theo định

hướng phát triển năng lực học sinh ở trường THCS

Chương 2: Thực trạng quản lý hoạt động dạy học môn Toán theo định

hướng phát triển năng lực học sinh ở các trường THCS huyện Tuy Phước, tỉnhBình Định

Chương 3: Biện pháp quản lý hoạt động dạy học môn Toán theo định

hướng phát triển năng lực học sinh ở các trường THCS huyện Tuy Phước, tỉnhBình Định

6

.1 Tổng quan nghiên cứu vấn đề

1.1.1 Nghiên cứu về hoạt động dạy học và quản lý hoạt động dạy học trên thế giới

Quản lý là một trong những loại hình lao động quan trọng nhất trong cáchoạt động của con người chỉ có trong xã hội loài người Ở đâu có con người là ở

đó có quản lý Vì vậy nó là một hoạt động đặc trưng bao trùm lên mọi mặt đờisống xã hội, trong đó có giáo dục Khi xã hội phát triển thì giáo dục ngày càngđược quan tâm về mọi mặt Vấn đề nâng cao chất lượng giáo dục nói chung vànâng cao chất lượng quản lý HĐDH nói riêng trong các nhà trường từ lâu đã trởthành vấn đề quan tâm của các nước trên thế giới

John Dewey lý luận r ng nhà trường phải được tổ chức dưới hình thức mộtcộng đồng mang tính chất hợp tác Đây chính là xu hướng đổi mới phương phápdạy học (PPDH) nh m phát huy tính tích cực, chủ động, sáng tạo của HS thôngqua việc hợp tác giữa thầy và trò Dewey đặt lên vai người thầy trách nhiệm hếtsức nặng nề, nếu người thầy làm tốt nhiệm vụ của mình, s không cần bất kỳ mộthình thức cải cách nào khác Một công đồng dân chủ, hợp tác có thể được hìnhthành ngay từ trong lớp học [15]

Một nghiên cứu khác được thực hiện vào năm 2011, tại Hoa Kỳ, thảo luận

về vai trò của người làm Hiệu trưởng (HT) trong các trường học Vai trò quản lýtrong định hướng nâng cao chất lượng HĐDH thu hút được sự chú ý của côngchúng Nhóm nghiên cứu đưa ra các giải pháp về quản lý HĐDH và đề ra cácphương hướng phát triển các phương pháp quản lý HĐDH trong tương lai

H. Stronge, tác giả của cuốn ‘ Những phẩm chất của người giáo viên hiệu quả’ ’[14] đề cập đến quá trình đào tạo, quản lý cách GV soạn bài, dạy bài và cáchquản lý lớp học Tại các quốc gia khác, Bộ Giáo dục Nam Phi đã yêu cầu cácnhóm nghiên cứu giáo dục quốc gia này đưa ra Bộ hướng dẫn về công tác quản

lý HĐDH nh m nâng cao chất lượng giáo dục trong các trường phổ thông từ năm

2008 Điều này cho thấy r ng không chỉ ở các quốc gia phát triển mà ngay cả ởcác quốc gia đang phát triển cũng rất quan tâm đến công tác quản lý HĐDH nh

m h trợ GV, nâng cao chất lượng nguồn nhân lực, giáo dục các công dân tươnglai của đất nước

Các nhà QLGD Nga rất quan tâm đến việc nâng cao chất lượng dạy họcthông qua các biện pháp quản lý và cho r ng kết quả các hoạt động của nhàtrường phụ thuộc vào việc tổ chức và quản lý của đội ngũ GV Nhiều tác giả nhưV.P Xtrezicodin, G.I Goocsia, V.A Xukhomlinxki đã đưa ra một số công việcquản lý của HT trường phổ thông, trong đó có đề cập đến việc xây dựng và bồidưỡng đội ngũ GV, tổ chức hội thảo khoa học trong đội ngũ GV về các vấn đềđổi mới quá trình dạy học (QTDH), PPDH và giáo dục HS

Các tài liệu như: Chính sách dạy học và hoạt động của lớp học: Cải cáchToán học ở California của Cohen & Hill (1998); Ảnh hưởng của kiến thức toánhọc của GV đối với việc dạy d thành quả HS của H Hill, B Rowan và D Ball(2007); Năng lực và các ý tưởng học Toán và nguồn cảm hứng cho sự phát triểncủa giảng dạy và học tập toán học ở Đan Mạch của Đại học Roskilde, Đan Mạch(2011), đều nhấn mạnh đến vai trò quản lý đối với năng cao chất lượng HĐDHmôn Toán

I 1.2 Nghiên cứu về hoạt động dạy học và quản lý hoạt động dạy học ở Việt Nam

Tác giả Trần Kiểm với tài liệu Những vấn đề cơ bản của khoa học quản lýgiáo dục [16] đã khái luận về phương pháp luận macxit, tư tưởng Hồ Chí Minh,

các cách tiếp cận hiện đại, ví dụ, sơ đồ PERT, 5 tiêu chuẩn SMART, thang bậcnhu cầu do Maslow đề ra.

Đi vào nghiên cứu cụ thể, tác giả Phan Trọng Ngọ về Dạ y học và phương pháp dạy học trong nhà trường [22] và tác giả Lê Văn Tiến với tác phẩm ‘

‘Phương pháp dạy học môn Toán’ ’ [29] trình bày đầy đủ về PPDH môn Toán vàcác tình huống điển hình trong dạy học môn Toán ở trường phổ thông hiện nay.Tác phẩm Giáo trình PPDH môn Toán ở THPT theo định hướng tích cực tác giả

B i Thị Hường đi sâu vào nghiên cứu PPDH nh m PTNLHS; chỉ ra cách thức

GV tiến hành hoạt động dạy để PTNLHS Bên cạnh HĐ dạy của GV còn có HĐhọc của HS Nếu HS chủ động, tích cực, tự giác, biết phương pháp tự học, tựnghiên cứu thì học sinh s nhanh chóng nắm vững tri thức, phát triển toàn diệnnhân cách [13]

Nghị Quyết phát triển giáo dục của Đảng ta trong Đại hội Đảng toàn quốclần thứ XI nêu r : Đổi mới căn bản, toàn diện giáo dục và đào tạo là đổi mớinhững vấn đề cối l i cấp thiết, từ quan điểm, tư tưởng chỉ đạo đến mục tiêu nộidung phương pháp, cơ chế chính sách, điều kiện đảm bảo thực hiện; đổi mới từ

sự lãnh đạo của Đảng, sự quản lý của Nhà nước đến hoạt động quản trị của các

cơ sở GD&ĐT và việc tham gia của gia đình, cộng đồng, xã hội và bản thânngười học; đổi mới ở tất cả các bậc học, ngành học Chuyển mạnh quá trình giáodục từ chủ yếu trang bị kiến thức sang phát triển toàn diện năng lực và phẩmchất người học

Trong thời gian gần đây có nhiều đề tài nghiên cứu HĐDH môn Toán vàdạy học theo định hướng PTNLHS, nhưng quản lý HĐDH môn Toán theo địnhhướng PTNLHS chưa được nghiên cứu nhiều Đây là đề tài chuyên sâu, có tínhkhả thi cao trong bối cảnh đổi mới giáo dục hiện nay

1.2. Một số khái niệm cơ bản liên quan đến đề tài

1.2.1 Quản lý, hoạt động, dạy học

1.2.1.1 Quản lý

Khái niệm quản lý được nhiều nhà khoa học đề cập đến, điển hình nhưFrederick W Taylor cho r ng: Quản lý là biết được chính xác điều bạn muốnngười khác làm và sau đó thấy được rằng họ đ ã hoàn thành công việc một cáchtốt nhất và rẻ nhất’ ’ Ông đưa ra các tư tưởng chính của thuyết quản lý theokhoa học là tiêu chuẩn hóa công việc, chuyên môn hóa lao động, cải tạo các hệquản lý [32] Nguyễn Quốc Chi, Nguyễn Thị Mỹ Lộc cho r ng Quản lý là quátrình đạt đến mục tiêu của tổ chức b ng cách vận dụng các hoạt động (chứcnăng) kế hoạch hóa, tổ chức, chỉ đạo (lãnh đạo) và kiểm tra Quản lý là sự tácđộng có tổ chức, có hướng đích của chủ thể quản lý tới đối tượng quản lý nh mđạt mục tiêu đề ra [12] Đặng Quốc Bảo thì Quản lý là quá trình gây tác độngcủa chủ thể quản lý đến khách thể quản lý nh m đạt mục tiêu chung [2].

Từ những cách tiếp cận khái niệm quản lý nêu trên, chúng ta thấy quản lý

là một hệ thống bao gồm hai nhân tố là chủ thể quản lý và khách thể quản lý.Hai nhân tố này có quan hệ tương h với nhau nh m thực hiện mục đích chungcủa tổ chức Chủ thể quản lý là người đề ra các mục tiêu cần phải đạt được,những chủ trương, biện pháp cần thực hiện, huy động các nguồn lực, điều hànhhoạt động của tổ chức nh m đạt được mục đích của tổ chức Còn khách thể quản

lý là người chịu sự tác động của chủ thể quản lý, thực hiện các quyết định quản

lý nh m đạt được mục tiêu của tổ chức

Như vậy, theo chúng tôi: Quản lý là sự tác động có định hướng, có chủ đích của chủ thể quản lý đến đối tượng quản lý trong việc huy động, phát huy, kết hợp, sử dụng, điều phối các nguồn lực nhằm làm cho tổ chức vận hành và đạt được mục đích của tổ chức.

1.2.1.2 Hoạt động

Mọi hoạt động của con người đều có tính mục đích Con người hiểu đượcmục đích hoạt động của mình, từ đó mới định rõ chức năng, nhiệm vụ, động lựccủa hoạt động để đạt hiệu quả trong công việc Trong lịch sử của nhân loại, tínhmục đích trong hoạt động và tầm nhìn về lợi ích của hoạt động con người thể

hiện rõ trong nền giáo dục của các dân tộc và quốc gia từ xưa đến nay Hoạtđộng của con người dành cho việc dạy và học luôn được chú trọng và đề cao.

Hồ Chủ tịch từng nhắc lại một bài học của người xưa: ‘ ‘Vì lợi ích mười năm thìphải trồng cây, vì lợi ích trăm năm thì phải trồng người ’ ’ Dạy học là dạyngười Trong quan niệm của người Việt, người thầy được coi là một nhân tố gópphần quan trọng, quyết định sự nghiệp của con người Câu tục ngữ ‘ ‘Khôngthầy đố mày làm nên’ ’ có ý nghĩa như vậy

Lý thuyết về hoạt động chú trọng vai trò của chủ thể hoạt động Chủ thể(con người) chủ động tổ chức, điều khiển các hoạt động (hành vi, tinh thần, trítuệ, ) tác động vào đối tượng (sự vật, tri thức, ) Hoạt động của con ngườiđược phân biệt với hoạt động của loài vật ở tính mục đích của hoạt động Nghĩa

là chủ thể (con người) thực hiện ý đồ của mình, biến cái ‘ Vật chất được chuyểnvào trong đầu mỗ i người được cải biến trong đó ’’ (K.Marx) thành hiện thực.Như vậy, nhờ có hoạt động, con người làm ra sản phẩm đáp ứng nhu cầu cụ thểcủa mình

Hiểu như trên, hoạt động có những đặc điểm sau đây:

- Chủ thể của hoạt động, tức là người thực hiện các hành động - làm việctheo kế họach, ý đồ nhất định Trong quá trình hoạt động, con người biết cách tổchức các hành động tạo thành hệ thống (tổ hợp), lựa chọn, điều khiển linh hoạtcác hoạt động phù hợp với đối tượng, hoàn cảnh, tình huống

- Hoạt động bao giờ cũng có đối tượng của nó Đối tượng của hoạt động

là sự vật, tri thức, Con người thông qua hoạt động để tạo tác, chiếm lĩnh, sửdụng nó (đối tượng) nhằm thỏa mãn nhu cầu

- Hoạt động có tính mục đích Đây là nét đặc trưng thể hiện trình độ,năng lực người trong việc chiếm lĩnh đối tượng Con người sử dụng vốn hiểubiết, kinh nghiệm, phương tiện để phát hiện, khám phá đối tượng chuyển thành ýthức, năng lực của chính mình (chủ thể hóa khách thể) Tính mục đích định

hướng cho chủ thể họat động, hướng tới chiếm lĩnh đối tượng.

Như vậy, nói đến hoạt động ta luôn hiểu rằng bao giờ cũng có sự gắn kếtgiữa chủ thể, đối tượng và mục đích hoạt động

1.2.1.3 Dạy học

Có rất nhiều quan niệm khác nhau về dạy và học Theo Nguyễn NgọcQuang: học là quá trình tự giác, tích cực, tự lực, chiếm lĩnh khái niệm khoa học(nội dung học) dưới sự điều khiển sư phạm của giáo viên Như vậy, học là mộthoạt động với đối tượng, trong đó học sinh là chủ thể, khái niệm khoa học là đốitượng để chiếm lĩnh Còn Dạy là sự điều khiển tối ưu hóa quá trình người họcchiếm lĩnh nội dung học b ng cách đó phát triển và hình thành nhân cách (nănglực và phẩm chất) [24] Nhân cách ở đây được hiểu là tri thức, kĩ năng và tháiđộ

Từ khái niệm dạy và học trên s đưa tới khái niệm dạy học Dạy học là haimặt của một quá trình luôn luôn tác động qua lại, bổ sung cho nhau, quyết địnhlẫn nhau thông qua hoạt động cộng tác nh m tạo cho người học khả năng pháttriển trí tuệ, góp phần hoàn thiện nhân cách Dạy học là khái niệm chỉ hoạt độngchung của người dạy và người học, hai hoạt động này song song tồn tại và pháttriển trong c ng một quá trình thống nhất Quá trình này là một bộ phận hữu cơcủa quá trình giáo dục tổng thể [17, tr.36] Trong đó, vai trò của nhà sư phạm làđịnh hướng tổ chức việc truyền thụ tri thức, kỹ năng, kỹ xảo đến người học mộtcách hợp lý, khoa học Người học ý thức, tổ chức quá trình tiếp thu một cáchđộc lập, sáng tạo các hệ thống kiến thức, kỹ năng và kỹ xảo, hình thành năng lực

và thái độ đúng đắn, tạo ra động lực cho việc học với tư cách là chủ thể sáng tạo,hình thành nhân cách của bản thân

1.2.2 Hoạt động dạy học, quản lý hoạt động dạy học

1.2.2.1 Hoạt động dạy học

HĐDH là một trong những hoạt động giáo dục (theo nghĩa rộng) giữ vaitrò chủ đạo, cơ bản nhất, có vị trí nền tảng trong nhà trường Nó ảnh hưởng tới

tất cả hoạt động giáo dục khác trong nhà trường.

HĐDH bao gồm hai thành tố là hoạt động dạy của thầy và hoạt động họccủa trò Hai hoạt động này là hai mặt của một vấn đề, luôn tồn tại thống nhất vớinhau, gắn bó mật thiết với nhau Bởi vậy, quản lý HĐDH cũng gồm hai quá trìnhthống nhất với nhau là quản lý hoạt động dạy của GV và quản lý hoạt động họccủa HS

Dạy học là khái niệm chỉ quá trình hoạt động chung của người dạy vàngười học Nếu phân tích chủ thể của HĐDH thì đây là trường hợp đồng chủ thểhay chủ thể kép Chủ thể dạy và chủ thể học, hoạt động của chủ thể này phụthuộc vào hoạt động của chủ thể kia, chúng tồn tại trong mối quan hệ tương tácvới nhau, có chung một mục đích hình thành và phát triển nhân cách người học.Trong nhà trường, HĐDH được hiểu một cách đầy đủ bao gồm toàn bộ việcgiảng dạy, giáo dục của thầy, việc học tập, rèn luyện của trò theo nội dung giáodục toàn diện

Mặc d dạy học có tính quá trình nhưng không đồng nhất HĐDH vớiQTDH QTDH là một quá trình hoạch định việc dạy và học theo quy định pháp

lý và hành chính, theo mục tiêu và chương trình giáo dục chính thức, được kiểmtra, thanh tra, đánh giá về quản lý và chuyên môn của các cấp quản lý nhà nước.QTDH được thiết kế và vận hành thông qua sự vận động của các thành tố nhưmục đích, nội dung, GV, HS, phương pháp, phương tiện, hình thức tổ chức, kếtquả dạy học Còn HĐDH thì đa dạng và phong phú hơn

Như vậy, QTDH được thực hiện bởi các HĐDH cụ thể diễn ra trongkhông gian và thời gian xác định HĐDH bao gồm:

- Hoạt động dạy của GV, là truyền thụ tri thức, tổ chức, điều khiển hoạtđộng chiếm lĩnh tri thức của HS, giúp HS nắm vững được kiến thức, hình thành

kỹ năng, thái độ Hoạt động dạy có chức năng kép là truyền đạt và điều khiểnnội dung học theo chương trình quy định Có thể hiểu hoạt động dạy là quá trình

hoạt động sư phạm của thầy, làm nhiệm vụ truyền thụ tri thức, tổ chức, điềukhiển hoạt động nhận thức của HS.

- Hoạt động học của HS, là quá trình tự điều khiển chiếm lĩnh khái niệmkhoa học, HS tự giác, tích cực dưới sự điều khiển của thầy nh m chiếm lĩnh trithức Hoạt động học cũng có chức năng kép là lĩnh hội và tự điều khiển quátrình chiếm lĩnh tri thức một cách tự giác, tích cực nh m biến tri thức của nhânloại thành học vấn của bản thân Có thể hiểu hoạt động học của HS là quá trìnhlĩnh hội tri thức, hình thành hệ thống những kỹ năng, kỹ xảo, vận dụng kiến thứcvào thực tiễn và hoàn thiện nhân cách của bản thân

Hai hoạt động dạy và học có mối quan hệ chặt ch với nhau, nó tồn tạisong song và phát triển trong c ng một quá trình thống nhất, chúng bổ sung chonhau, kết quả hoạt động học của HS không thể tách rời kết quả hoạt động dạycủa thầy và kết quả hoạt động dạy của thầy không thể tách rời kết quả hoạt độnghọc tập của HS

1.2.2.2 Quản lý hoạt động dạy học

Quản lý HĐDH trong nhà trường nói chung, trường THCS nói riêng baogồm: chủ thể quản lý HĐDH là HT, các phó HT và các tổ trưởng chuyên môn(TTCM) (sau đây gọi chung là CBQL trường học); đối tượng, khách thể quản lý

là tập thể GV, HS và các lực lượng khác, những nhân tố trực tiếp tham gia vàoquá trình tổ chức HĐDH

Như vậy, chúng ta có thể hiểu khái quát: Quản lý HĐDH là những tác động có mục đích, có kế hoạch của CBQL trường học vào QTDH (được tiến hành bởi tập thể GV, HS với sự hỗ trợ đắc lực của các lực lượng xã hội) để QTDH vận động tối ưu góp phần hình thành, phát triển toàn diện nhân cách HS theo mục tiêu giáo dục.

Từ định nghĩa trên cần lưu ý một số điểm sau:

- Quản lý HĐDH là tác động có mục đích, có kế hoạch cụ thể của CBQL

trường học.

- Quản lý HĐDH thể hiện mối quan hệ giữa chủ thể quản lý và đối tượngquản lý, đây là quan hệ tương tác hai chiều, thông qua quá trình trao đổi thôngtin và có mối liên hệ ngược

- Quản lý là sự tác động mang đậm dấu ấn chủ quan của chủ thể quản lýnhưng để đạt hiệu quả phải ph hợp với quy luật vận động khách quan của đốitượng quản lý

Như vậy, theo quan điểm của Tâm lý học mácxít, năng lực của con ngườiluôn gắn liền với hoạt động của chính họ Khi nói đến năng lực thì không phải làmột thuộc tính tâm lý duy nhất nào đó (ví dụ như khả năng tri giác, trí nhớ ) mà

là sự tổng hợp các thuộc tính tâm lý cá nhân (sự tổng hợp này không phải phépcộng của các thuộc tính mà là sự thống nhất hữu cơ, giữa các thuộc tính tâm lýnày diễn ra mối quan hệ tương tác qua lại theo một hệ thống nhất định và trong

đó một thuộc tính nổi lên với tư cách chủ đạo và những thuộc tính khác giữ vai

trò phụ thuộc) đáp ứng được những yêu cầu hoạt động và đảm bảo hoạt động đóđạt được kết quả mong muốn.

Dựa trên quan niệm của nhiều tác giả đưa ra, có thể định nghĩa: Năng lực

là khả năng thực hiện thành công hoạt động trong một bối cảnh nhất định nhờ

sự huy động tổng hợp các kiến thức, kĩ năng và các thuộc tính cá nhân khác như hứng thú, niềm tin, ý chí năng lực của cá nhân được đánh giá qua phương thức và khả năng hoạt động của cá nhân đó khi giải quyết các vấn đề của cuộc sống Năng lực không mang tính chung chung mà bao giờ cũng gắn với một lĩnh

vực cụ thể nào đó như năng lực toán học của hoạt động học tập hay nghiên cứutoán học, năng lực dạy học của hoạt động giảng dạy

Năng lực HS là một cấu trúc động, có tính mở, đa thành tố, đa tầng bậc,hàm chứa trong nó không chỉ là kiến thức, kỹ năng mà cả niềm tin, giá trị, tráchnhiệm xã hội thể hiện ở tính s n sàng hành động của các em trong môi trườnghọc tập và những điều kiện thực tế đang thay đổi của xã hội

Năng lực HS là khả năng làm chủ những hệ thống kiến thức, kỹ năng, tháiđộ ph hợp với lứa tuổi và vận hành (kết nối) chúng một cách hợp lý vào thựchiện thành công nhiệm vụ học tập, giải quyết hiệu quả những vấn đề đặt ra chochính các em trong cuộc sống

Năng lực HS phổ thông chính là khả năng vận dụng kết hợp kiến thức, kĩnăng và thái độ để thực hiện tốt các nhiệm vụ học tập, giải quyết có hiệu quảnhững vấn đề có thực trong cuộc sống của các em

Từ các quan điểm trên cho thấy năng lực HS là khả năng làm chủ, vậndụng, kết nối những hệ thống kiến thức, kĩ năng, kinh nghiệm, thái độ ph hợpvới lứa tuổi và vận hành (kết nối) chúng một cách hợp lí vào thực hiện thànhcông vào nhiệm vụ học tập, giải quyết hiệu quả những vấn đề đặt ra cho chínhcác em trong cuộc sống

1.2.4. Dạy học theo hướng phát triển năng lực học sinh

Theo Tài liệu tập huấn GV phổ thông về đổi mới PPDH của Bộ GD&ĐT(tháng 8 năm 2015) và Tài liệu hội thảo ‘ ‘Đổi mới chương trình, sách giáo khoa(SGK) giáo dục phổ thông, kinh nghiệm quốc tế và vận dụng vào Việt Namđược Vụ Giáo dục Trung học - Bộ GD&ĐT tổ chức từ ngày 10 đến ngày 12tháng 12 năm 2012 tại Hà Nội thì khái niệm dạy học theo hướng PTNLHS cónhững đặc điểm sau:

- Dạy học theo hướng PTNLHS đòi hỏi GV không chỉ sử dụng các PPDHtích cực hóa HS về mặt trí tuệ mà còn chú ý rèn luyện cho các em năng lực giảiquyết vấn đề gắn với những tình huống của cuộc sống và nghề nghiệp

- GV dạy cho HS cách học, cách vận dụng kiến thức, rèn luyện kỹ năng.Tăng cường tổ chức cho HS học tập trong nhóm, đổi mới quan hệ GV - HS theohướng cộng tác nh m phát triển cho HS năng lực xã hội

- Bên cạnh những tri thức và kỹ năng riêng lẻ của các môn học chuyênsâu cần bổ sung các chủ đề học tập tích hợp, liên môn nh m PTNL giải quyết cácvấn đề phức hợp; hình thành và PTNL tự học; bồi dưỡng phẩm chất linh hoạt,độc lập, sáng tạo của tư duy

- Lựa chọn linh hoạt các PPDH chung và PPDH đặc th của môn học đểthực hiện

- Đảm bảo được nguyên tắc HS tự mình hoàn thành nhiệm vụ nhận thức

với sự tổ chức, hướng dẫn của GV

1.2.5 Quản lý hoạt động dạy học theo định hướng phát triển năng lực học sinh

Quản lý HĐDH là một trong những nội dung quản lý quan trọng nhất ởtrường phổ thông Việc quản lý HĐDH có thể tiếp cận theo những định hướngkhác nhau, tùy thuộc mục đích, yêu cầu của các chủ thể quản lý Nếu theo địnhhướng nội dung, quản lý HĐDH tập trung nhiều vào việc truyền thụ kiến thứccho HS và kiểm tra khả năng tái hiện kiến thức của các em Còn nếu theo định

hướng PTNLHS, quản lý HĐDH tập trung nhiều vào đầu ra của HS, vào sự tiến

bộ của HS trong QTDH

Nói cách khác, quản lý HĐDH ở trường THCS theo định hướng PTNLHSđòi hỏi, từ xây dựng mục tiêu dạy học, lựa chọn nội dung dạy học, sử dụngphương pháp và HTDH đến KT-ĐG kết quả dạy học ở trường THCS phải được

tổ chức, điều khiển theo định hướng PTNLHS

Từ nhận thức trên, chúng ta có thể định nghĩa: quản lý HĐDH ở trường THCS theo định hướng PTNLHS là quá trình lập kế hoạch, tổ chức chỉ đạo và kiểm tra, đánh giá HĐDH để đảm bảo cho nó đạt được mục tiêu PTNLHS.

1.3 Hoạt động dạy học môn Toán theo định hướng phát triển năng lực học sinh

1.3.1 Mục tiêu, nội dung dạy học môn Toán ở trường trung học cơ sở theo định hướng phát triển năng lực học sinh

Xuất phát từ mục tiêu của giáo dục, yêu cầu cụ thể đối với cấp học THCS,

từ đặc điểm, vai trò ý nghĩa của môn Toán trong nhà trường phổ thông thì mônToán ở trường THCS phải đạt được các mục tiêu cụ thể sau đây:

- Cung cấp cho HS những kiến thức, phương pháp Toán học phổ thông cơbản, thiết thực, cụ thể là: Những kiến thức mở đầu về số (số tự nhiên đến sốthực), các biểu thức đại số, về phương trình bậc nhất, bậc hai, về hệ phươngtrình, bất phương trình, tương quan hàm số và v được vài hàm số bậc nhất, bậchai dạng đơn giản; Một số hiểu biết ban đầu về thống kê mô tả; Những kiến thức

về hình học phẳng, quan hệ b ng nhau và đồng dạng của hai tam giác; Một sốyếu tố về lượng giác và tìm hiểu một số vật thể trong không gian; Những hiểubiết ban đầu về một số phương pháp Toán học: dự đoán và chứng minh, quy nạp

và suy diễn, phân tích và tổng hợp,

- Hình thành và rèn luyện các kỹ năng: Tính toán và sử dụng bảng số,máy tính bỏ túi; thực hiện các phép biến đổi các biểu thức đại số; giải đượcphương trình, bất phương trình bậc nhất một ẩn, phương trình bậc hai một ẩn, hệphương trình bậc nhất hai ẩn; vẽ đo đạc, ước lượng Bước đầu hình thành khả

năng vận dụng kiến thức Toán học vào đời sống và các môn học khác.

- Rèn luyện khả năng suy luận hợp lý và logic, khả năng quan sát, dựđoán, phát triển trí tưởng tượng không gian, Rèn khả năng sử dụng ngôn ngữchính xác, bồi dưỡng các phẩm chất của tư duy linh hoạt, độc lập và sáng tao.Bước đầu hình thành thói quen tự học, diễn đạt chính xác và r ràng suy nghĩ củamình và hiểu ý tưởng của người khác, góp phần hình thành các phẩm chất laođộng khoa học của người lao động mới

1.3.2 Định hướng dạy học môn Toán phát triển năng lực học sinh

Những định hướng chung, tổng quát về đổi mới PPDH PTNL là:

- Phải phát huy tính tích cực, tự giác, chủ động của HS, hình thành vàPTNL tự học (sử dụng SGK, nghe, ghi chép, tìm kiếm thông tin, ), trên cơ sở

đó trau dồi các phẩm chất linh hoạt, độc lập, sáng tạo của tư duy

- Có thể chọn lựa một cách linh hoạt các phương pháp chung và phươngpháp đặc th của môn học để thực hiện Tuy nhiên d sử dụng bất kỳ PPDH nàocũng phải đảm bảo được nguyên tắc HS tự mình hoàn thành nhiệm vụ nhận thứcvới sự tổ chức, hướng dẫn của GV

- Việc sử dụng PPDH gắn chặt với các hình thức tổ chức dạy học Tùytheo mục tiêu, nội dung, đối tượng và điều kiện cụ thể mà có những hình thức tổchức thích hợp như học cá nhân, học nhóm; học trong lớp, học ở ngoài lớp Cần chuẩn bị tốt về phương pháp đối với các giờ thực hành để đảm bảo yêu cầurèn luyện kỹ năng thực hành, vận dụng kiến thức vào thực tiễn, nâng cao hứngthú cho người học

- Cần sử dụng đủ và hiệu quả các thiết bị dạy học môn học tối thiểu đãqui định Có thể sử dụng các đồ d ng dạy học tự làm nếu xét thấy cần thiết vớinội dung học và ph hợp với đối tượng học sinh Tích cực vận dụng công nghệthông tin trong dạy học

Việc đổi mới PPDH của GV được thể hiện qua 4 đặc trưng cơ bản sau:

1 Dạy học thông qua các hoạt động của học sinh

Dạy học thông qua tổ chức các hoạt động học tập, từ đó giúp HS tự khámphá những điều chưa biết chứ không phải thụ động tiếp thu những tri thức đượcsắp đặt s n Theo tinh thần này, GV không cung cấp, áp đặt kiến thức có s n mà

là người tổ chức và chỉ đạo HS tiến hành các hoạt động học tập như nhớ lại kiếnthức cũ, phát hiện kiến thức mới, vận dụng sáng tạo kiến thức đã biết vào cáctình huống học tập hoặc tình huống thực tiễn,

2 Dạy học chú trọng rèn luyện phương pháp tự học

Chú trọng rèn luyện cho HS những tri thức phương pháp để họ biết cáchđọc SGK và các tài liệu học tập, biết cách tự tìm lại những kiến thức đã có, biếtcách suy luận để tìm tòi và phát hiện kiến thức mới, Các tri thức phương phápthường là những quy tắc, quy trình, phương thức hành động, tuy nhiên cũng cầncoi trọng cả các phương pháp có tính chất dự đoán, giả định Cần rèn luyện cho

HS các thao tác tư duy như phân tích, tổng hợp, đặc biệt hoá, khái quát hoá,tương tự, quy lạ về quen để dần hình thành và phát triển tiềm năng sáng tạocủa họ

3 Tăng cường học tập cá thể phối hợp với học tập hợp tác

Tăng cường phối hợp học tập cá thể với học tập hợp tác theo phươngchâm tạo điều kiện cho HS nghĩ nhiều hơn, làm nhiều hơn và thảo luận nhiềuhơn Điều đó có nghĩa, m i HS vừa cố gắng tự lực một cách độc lập, vừa hợptác chặt ch với nhau trong quá trình tiếp cận, phát hiện và tìm tòi kiến thức mới.Lớp học trở thành môi trường giao tiếp thầy - trò và trò - trò nh m vận dụng sựhiểu biết và kinh nghiệm của từng cá nhân, của tập thể trong giải quyết cácnhiệm vụ học tập chung

4 Kết hợp đánh giá của thầy với tự đánh giá của trò

Chú trọng đánh giá kết quả học tập theo mục tiêu bài học trong suốt tiếntrình dạy học thông qua hệ thống câu hỏi, bài tập Chú trọng phát triển kỹ năng

tự đánh giá và đánh giá lẫn nhau của HS với nhiều hình thức như theo lờigiải/đáp án mẫu, theo hướng dẫn, hoặc tự xác định tiêu chí để có thể phê phán,tìm được nguyên nhân và nêu cách sửa chữa các sai sót.

Môn Toán cũng như các môn học khác đều n m trong định hướng dạy họcchuyển từ chương trình định hướng nội dung sang chương trình định hướngPTNL Trong chương trình định hướng PTNL, mục tiêu học tập, tức là kết quảhọc tập mong muốn thường được mô tả thông qua hệ thống các năng lực Nhữngnăng lực mà chương trình dạy học môn Toán tập trung hướng tới hình thành vàphát triển cho HS là:

- Năng lực tư duy Toán học;

- Năng lực giải quyết vấn đề Toán học;

- Năng lực mô hình hóa Toán học;

- Năng lực giao tiếp Toán học (nói, viết và biểu diễn Toán học);

- Năng lực sử dụng công cụ Toán học, đặc biệt là công nghệ thông tin;

- Năng lực tự học Toán;

- Năng lực lập luận Toán học;

- Năng lực sử dụng các kí hiệu, công thức và các yếu tố kĩ thuật

Khi xây dựng cũng như thực hiện kế hoạch bài dạy môn Toán, GV cầnchú ý m i nội dung, m i hoạt động được tổ chức PTNL nào cho HS, hướng tớiviệc HS vận dụng kiến thức trong thực tế nh m chuẩn bị cho các em năng lựcgiải quyết các tình huống của cuộc sống và nghề nghiệp tương lai

1.3.3 Phương pháp và hình thức tổ chức dạy học môn Toán theo định hướng phát triển năng lực học sinh ở trường trung học cơ sở

1.3.3.1 Phương pháp tổ chức dạy học môn Toán theo định hướng phát triển năng lực học sinh

Ngoài những PPDH truyền thống sử dụng trong dạy học môn Toán nhưphương pháp giảng giải - minh họa, phương pháp vấn đáp, phương pháp nghiêncứu tài liệu trong dạy học toán, phương pháp trực quan trong dạy học môn Toán,

một số PPDH môn Toán theo định hướng PTNLHS THCS gồm:

a Phương pháp dạy học giải quyết vấn đề

PPDH giải quyết vấn đề là kiểu dạy học mà người thầy tạo ra những tìnhhuống có vấn đề, điều khiển HS phát hiện vấn đề, hoạt động tự giác, tích cực đểgiải quyết vấn đề và thông qua đó HS lĩnh hội tri thức, rèn luyện kỹ năng và đạtđược những mục đích học tập khác nhau

Dạy học giải quyết vấn đề là một trong những phương pháp được áp dụngnhiều trong dạy học Toán ở THCS PPDH giải quyết vấn đề là một trong nhữngphương pháp giảm lối học thụ động và sách vở của HS, khuyến khích HS thamgia hoạt động xây dựng kiến thức bài học mới, tăng cường tính chủ động, sángtạo trong học tập Phương pháp này thường được sử dụng kết hợp với cácphương pháp làm việc nhóm, thảo luận, vấn đáp trong dạy học Toán ở THCS

b Phương pháp dạy học thảo luận nhóm

Dạy học dựa trên làm việc nhóm là một phương pháp sư phạm mà theo đólớp được chia thành nhiều hơn một nhóm, mỗ i nhóm được phân công giải quyếtmột công việc cụ thể hướng tới một nội dung công việc chung lớn hơn, kết quảcủa từng nhóm s ẽ được trình bày trước lớp để thảo luận chung trước khi GV điđến kết luận cuối cùng

c Phương pháp thực hành luyện tập, trải nghiệm

Trong dạy học Toán ở cấp phổ thông, số lượng các tiết thực hành luyệntập chiếm trên 50% tổng số tiết dạy học Toán của năm học Thậm chí, ngaytrong các tiết dạy lí thuyết (tiết hình thành kiến thức mới) học sinh vẫn rất cầnđến những hoạt động thực hành luyện tập để vận dụng các kiến thức đã học vàogiải quyết các bài toán hoặc tình huống trong cuộc sống Việc cho HS hoạt độngthực hành là một PPDH liên quan đến hoạt động độc lập tích cực của bản thân

mỗ i HS nhằm luyện tập các kiến thức, kỹ năng của môn học cũng là khắc sâucủng cố các kiến thức đã được học đồng thời đánh giá khả năng vận dụng và

sáng tạo của HS.

Phương pháp thực hành luyện tập thường được sử dụng ngay sau khi hìnhthành kiến thức mới hoặc trong các tiết luyện tập, ôn tập Điểm nổi bật củaphương pháp này là HS phải được hoạt động và trước khi hoạt động thực hành,

HS được thông báo kiến thức mới nhưng các em chưa nắm kiến thức một cáchsâu sắc Việc HS được hoạt động thực hành luyện tập là một hoạt động làm chocác em nắm kiến thức một cách chắc chắn, sâu sắc hơn

d Phương pháp trò chơi trong dạy học Toán

Dạy học Toán b ằng phương pháp trò chơi là hoạt động GV tổ chức cáctrò chơi toán học chứa đựng trong nó một phần hoặc toàn bộ nội dung dạy Toán

để HS tham gia hoạt động chơi, qua đó HS lĩnh hội được các kiến thức của bàihọc Dạy học b ằng phương pháp trò chơi giúp HS dễ tiếp thu kiến thức bài học

và nhớ lâu; huy động được sự tham gia của nhiều giác quan, phát triển năng lựcchú ý, quan sát gây chú ý và sự tò mò khoa học; tạo điều kiện để HS liên hệ họctập với đời sống Tuy nhiên, phương pháp này cũng có những hạn chế như: Tốnthời gian, nếu không khéo điều khiển thì s ẽ không thu được kết quả; GV dễ rơivào bị động

e Vận dụng phối hợp các phương pháp dạy học môn Toán theo hướng tích hợp liên môn

Môn Toán là môn khoa học cơ bản, là môn công cụ của rất nhiều môn họctrong chương trình giáo dục phổ thông, nhất là các môn khoa học tự nhiên Vìvậy, môn Toán có thể dễ dàng tích hợp với các môn học khác Khi trong bài dạymôn Toán có tích hợp nội dung của các môn khác thì môn Toán s ẽ sử dụng phốihợp các PPDH nâng cao tính thực tiễn và vận dụng các kiến thức Toán học vàođời sống

I.3.3.2 Hình thức tổ chức dạy học môn Toán theo định hướng phát triển năng lực học sinh

a Tổ chức dạy học môn toán theo lớp

GV giảng dạy môn Toán cho HS theo đơn vị lớp hay còn gọi là hình thứclớp - bài Đây là hình thức dạy học (HTDH) cơ bản, có nhiều khía cạnh tích cựcnhư: Số lượng học sinh đông, ổn định theo biên chế lớp học, có thời gian họcđược chia thành từng tiết cụ thể theo thời khóa biểu Hình thức này đảm bảo choHĐDH được thực hiện đúng mục tiêu, nội dung chương trình, đào tạo một sốlượng lớn HS trong một thời gian ngắn

b Tổ chức dạy học theo nhóm ngoài lớp

Đây là HTDH hợp tác, cụ thể là dưới sự tổ chức, hướng dẫn của GV Toán,

HS chia sẻ những hiểu biết của mình và đối chiếu hiểu biết của mình với bạnhọc, từ đó HS được ôn tập, củng cố kiến thức hoặc bổ sung những kiến thức cònthiếu Hình thức này khai thác trí tuệ tập thể HS, đồng thời HS được rèn luyệnthông qua hoạt động tập thể Tổ chức dạy học theo nhóm ngoài lớp dễ gây hứngthú và thái độ học tập tích cực cho HS, giúp học sinh phát triển năng lực tự học

và năng lực giao tiếp toán học

Trong QTDH trên lớp, GV hướng dẫn HS các phương pháp nghiên cứuToán học như: Phương pháp nghiên cứu tài liệu, phương pháp tư duy Toán học Song song đó, GV giao một số nội dung dễ của chương trình môn Toán cho HStìm hiểu, nghiên cứu Sau đó, GV s ẽ kiểm tra, đánh giá mức độ nhận thức vàthái độ học tập của HS để có những biện pháp khuyến khích, điều chỉnh phùhợp Đây là hình thức phát huy cao nhất tư duy sáng tạo, kích thích niềm đam

mê Toán học, phát triển năng lực tự học của HS

c Dạy học trực tuyến sử dụng phương tiện dạy học và công nghệ thông tin hợp lý hỗ trợ dạy học

Đây là HTDH ứng dụng của CNTT trên môi trường internet, GV và HS

có thể tổ chức các hoạt động dạy học bằng các đoạn video clip, các file văn

bản ưu điểm của phương pháp này là HS có thể nghe giảng nhiều lần trên mộtđơn vị bài học QTDH có thể diễn ra mọi lúc, mọi nơi, GV và HS không cần tậptrung tại cùng 1 địa điểm

Phương tiện dạy học (PTDH) có vai trò quan trọng trong việc đổi mớiPPDH, nhằm tăng cường tính trực quan và thí nghiệm, thực hành trong dạy học.Việc sử dụng các PTDH cần phù hợp với mối quan hệ giữa PTDH và PPDH.Hiện nay, việc trang bị các PTDH mới cho các trường phổ thông từng bướcđược tăng cường Tuy nhiên các PTDH tự làm của GV luôn có ý nghĩa quantrọng, cần được phát huy

Đa phương tiện và CNTT vừa là nội dung dạy học vừa là PTDH trong dạyhọc hiện đại Đa phương tiện và CNTT có nhiều khả năng ứng dụng trong dạyhọc Bên cạnh việc sử dụng đa phương tiện như một phương tiện trình diễn, cầntăng cường sử dụng các phần mềm dạy học cũng như các PPDH sử dụng mạngđiện tử (E-Learning) PTDH mới cũng hỗ trợ việc tìm ra và sử dụng các PPDHmới Webquest là một ví dụ về PPDH mới với phương tiện mới là dạy học sửdụng mạng điện tử, trong đó học sinh khám phá tri thức trên mạng một cách cóđịnh hướng

1.3.4 Kiểm tra - đánh giá kết quả dạy học môn Toán theo định hướng phát triển năng lực học sinh ở trường trung học cơ sở

1.3.4.1 Kiểm tra - đánh giá kết quả học tập theo định hướng phát triển năng lực học sinh

Theo quan điểm PTNL, việc đánh giá kết quả học tập không lấy việc kiểmtra khả năng tái hiện kiến thức đã học làm trung tâm của việc đánh giá Đánh giákết quả học tập theo năng lực cần chú trọng khả năng vận dụng sáng tạo tri thứctrong những tình huống ứng dụng khác nhau Đánh giá kết quả học tập đối vớicác môn học và hoạt động giáo dục ở mỗ i lớp và sau cấp học là biện pháp chủ

yếu nhằm xác định mức độ thực hiện mục tiêu dạy học, có vai trò quan trọngtrong việc cải thiện kết quả học tập của HS Hay nói cách khác, đánh giá theonăng lực là đánh giá kiến thức, kỹ năng và thái độ trong bối cảnh có ý nghĩa.

Xét về bản chất thì không có mâu thuẫn giữa đánh giá năng lực và đánhgiá kiến thức, kỹ năng, mà đánh giá năng lực được coi là bước phát triển caohơn so với đánh giá kiến thức, kỹ năng Để chứng minh HS có năng lực ở mộtmức độ nào đó, phải tạo cơ hội cho HS giải quyết vấn đề trong tình huống thựctiễn Khi đó HS vừa phải vận dụng những kiến thức, kỹ năng đã học ở nhàtrường, vừa phải dùng những kinh nghiệm của bản thân thu được từ những trảinghiệm bên ngoài nhà trường (gia đình, cộng đồng, xã hội)

Như vậy, thông qua việc hoàn thành một nhiệm vụ trong bối cảnh thực,người ta có thể đồng thời đánh giá được cả kỹ năng nhận thức, kỹ năng thựchiện và những giá trị, tình cảm của người học Mặt khác, đánh giá năng lựckhông hoàn toàn phải dựa vào chương trình giáo dục môn học như đánh giá kiếnthức, kỹ năng, bởi năng lực là tổng hòa, kết tinh kiến thức, kỹ năng, thái độ, tìnhcảm, giá trị, chuẩn mực đạo đức, được hình thành từ nhiều lĩnh vực học tập và

từ sự phát triển tự nhiên về mặt xã hội của một con người

1.3.4.2 Kiểm tra - đánh giá môn Toán theo hướng phát triển năng lực

KT-ĐG kết quả dạy học theo định hướng PTNLHS ở trường THCS đượcthực hiện theo quy định Thông tư 58/2001/TT-BGDĐT của Bộ GD&ĐT quyđịnh Đề kiểm tra cần ph hợp với mức độ yêu cầu của chương trình và có chú ýđến tính sáng tạo, phân hóa HS Các đề kiểm tra được ra theo các hình thức: tựluận, trắc nghiệm khách quan hoặc kết hợp tự luận với trắc nghiệm khách quan,kiểm tra thực hành sử dụng máy tính cầm tay Đảm bảo chất lượng tiết trả bàicuối kì, cuối năm, đánh giá được năng lực toán học của từng HS theo chuẩn kiếnthức Toán

Đánh giá kết quả học tập môn Toán của HS bám sát mục tiêu dạy học của

môn Toán đối với từng cấp, từng lớp; đồng thời căn cứ vào chuẩn kiến thức, kĩnăng quy định trong chương trình KT-ĐG khách quan, công b ằng kết quả củahọc sinh đúng với năng lực của HS cuối m i gia đoạn học tập theo định hướngPTNLHS.

Sử dụng các hình thức đa dạng để đảm bảo độ tin cậy của kết quả đánhgiá Đảm bảo việc đánh giá một cách toàn diện, kiểm tra được các mức độ nhậnthức của HS; cần chú trọng kiểm tra khả năng thực hành, ứng dụng vào các tìnhhuống, đặc biệt là tình huống thực tế Tạo điều kiện để HS tự giác tham giađánh giá kết quả học tập lẫn nhau Thực hiện công khai hóa các kết quả đánhgiá; đảm bảo phát huy tác dụng điều chỉnh của hoạt động đánh giá đối với việcdạy học Toán của HS và GV

1.4 Quản lý hoạt động dạy học môn Toán theo định hướng phát triển năng lực học sinh ở trường trung học cơ sở

1.4.1 Quản lý mục tiêu, nội dung chương trình môn Toán

Mục tiêu, nội dung chương trình dạy học là pháp lệnh của Nhà nước do

Bộ GD&ĐT ban hành, là căn cứ pháp lí để Bộ, Sở GD&ĐT tiến hành chỉ đạo,kiểm tra, giám sát hoạt động giảng dạy trong nhà trường Đồng thời nó cũng làcăn cứ pháp lí giúp HT quản lý GV theo yêu cầu mà Bộ GD&ĐT đề ra cho từngcấp học nói chung và cấp THCS nói riêng

Chương trình dạy học môn Toán phải thể hiện mục tiêu, quan điểm, chuẩnkiến thức, kỹ năng, gợi ý cần thiết về PPDH môn Toán và KT-ĐG kết quả họctập môn Toán của HS Quản lý chương trình dạy học môn Toán là nhiệm vụ củaCBQL HĐDH môn Toán phải thực hiện theo đúng yêu cầu tiến độ chươngtrình CBQL phải điều khiển HĐDH môn Toán theo yêu cầu, nội dung và hướngdẫn của chương trình môn Toán

Tập trung chỉ đạo dạy học theo chuẩn kiến thức, kỹ năng Tăng cường sửdụng hiệu quả ứng dụng CNTT trong quản lý và dạy học nhằm đổi mới, cải tiếnnâng cao chất lượng giáo dục