Sưu tầm 2 câu chuyện liên quan tới vấn đề an toàn trong Thương mại điện tử

Sưu tầm 2 câu chuyện liên quan tới vấn đề an toàn trong Thương mại điện tử, Hiện nay, khi mà cuộc cách mạng công nghiệp 4.0 đang được đầu tư phát triển, với xu hướng tự động hóa và trao đổi dữ liệu trong công nghệ sản xuất thì việc tham gia thị trường giao dịch mua bán hàng hóa truyền thống cũng đang dần được thay thế bằng thương mại điện tử và ngày càng phát triển mạnh mẽ. Vậy thương mại điện tử là gì? Có thể nói, thương mại điện tử là việc tiến hành các giao dịch thương mại thông qua mạng Internet, các mạng truyền thông và các phương tiện điện tử khác. Nó được đánh dấu ra đời vào năm 1995, khi mà 3,2 triệu máy tính, 42 triệu người từ 42.000 mạng máy tính của 84 nước trên thế giới được kết nối với Internet, đưa Internet trở thành mạng máy tính toàn cầu. Và đến năm 1997, Thương mại điện tử xuất hiện tại Việt Nam sau khi mạng máy tính Việt Nam kết nối thành công với mạng Internet. Sự xuất hiện của thương mại điện tử đã đem lại rất nhiều lợi ích cho người dùng cũng như xã hội, ảnh hưởng trực tiếp đến sự phát triển nền kinh tế của một quốc gia. Nhờ có Thương mại điện tử mà mức sống của xã hội được nâng cao; người tiêu dùng có thể lựa chọn được loại hàng hóa phù hợp với bản thân; ngành bán lẻ được thúc đẩy phát triển và tạo ra cơ hội lớn cho các thương hiệu hay công ty bán hàng tiếp cận người tiêu dùng dễ dàng hơn, từ đó ngày càng hoàn thiện mô hình kinh doanh để đáp ứng yêu cầu người tiêu dùng. Thông qua thương mại điện tử, việc thực hiện các giao dịch, thanh toán, marketing và tăng giá trị của các sản phẩm hàng hóa hữu hình hoặc truyền những cơ sở dữ liệu liên quan tới thẻ tín dụng, các phương tiện thanh toán khác của khách hàng được đẩy mạnh. Từ đó mà phát sinh ra vấn đề về an toàn trong thương mại điện tử, liệu rằng các thông tin trao đổi của chủ thể tham gia giao dịch có được bảo mật? Hệ hống máy chủ có đảm bảo không bị xâm hại? Hay những rủi ro có thể có trong quá trình giao dịch có chắc chắn sẽ không xảy ra? Khi thương mại điện tử đang trong giai đoạn đầu của quá trình phát triển, cuộc tấn công từ chối dịch vụ ồ ạt vào các trang web thương mại điện tử lớn nhất trên thế giới như Yahoo.com, Amazon.com, Buy.com… xảy ra tháng 22000, các ‘siêu thị’ điện tử khổng lồ này đột nhiên bị hàng triệu khách ‘ma’ xông vào khiến tắc nghẽn và ngừng hoạt động vài ngày, gây thiệt hại khoảng 1,5 tỷ USD và còn rất nhiều rủi ro khác đã xảy ra, qua những sự việc đó, vấn đề an toàn trong thương mại điện tử đã được đề cao từ những bước phát triển đầu tiên. Cho đến hiện nay, việc bảo đảm an toàn cho quá trình tham gia thương mại điện tử vẫn luôn được đặt lên hàng đầu, vì bản chất của nó là một vấn đề phức tạp với 7 vấn đề cơ bản cần giải quyết bao gồm: sự xác thực, quyền cấp phép, kiểm tra, tính bí mật, tính toàn vẹn, tính sẵn sàng và chống phủ định. Qua việc xác định được những vấn đề này, các biện pháp nhằm giúp đảm bảo an toàn cho hệ thống và giao dịch hương mại điện tử đang ngày càng được đầu tư phát triển mạnh mẽ, từ đó càng ngày càng hoàn thiện hơn vấn đề an toàn trong thương mại điện tử, đem lại sự yên tâm cho người sử dụng. PHẦN NỘI DUNG I. Tình hình an toàn trong TMĐT tại Việt Nam. 1.Khái quát tình hình an TMĐT tại Việt Nam hiện nay TMĐT ở Việt Nam trong những năm gần đây đã trở nên phổ biến với người tiêu dùng. Theo Cục TMĐT và Kinh tế số, Bộ Công thương, quy mô thị trường bán lẻ trực tuyến những năm gần đây có tốc độ tăng trưởng ổn định trên 2030%năm. Riêng trong năm 2019, quy mô thị trường bán lẻ trực tuyến đạt 10 tỷ USD, tỷ trọng doanh thu thương mại điện tử B2C chiếm khoảng 4,8% so với tổng mức bán lẻ hàng hóa và doanh thu tiêu dùng cả nước. Tại Việt Nam, tuy thị trường thương mại điện tử còn non trẻ nhưng theo báo cáo mới nhất thì tốc độ tăng trưởng của Việt Nam gấp đôi Nhật bản (Việt Nam:37% so với Nhật Bản:15%). Cùng với sự phát triển của TMĐT, vấn đề an toàn trong TMĐT ngày càng được chú trọng vì an toàn TMĐT là một trong những điều kiện đảm bảo phát triển hoạt động TMĐT của toàn bộ nền kinh tế. TMĐT là lĩnh vực đang phải đối mặt với các mối đe dọa an ninh mạng nhiều nhất, bao gồm cả những ảnh hưởng đến tính riêng tư, chủ quyền dữ liệu, vị trí của các trung tâm dữ liệu, an ninh dữ liệu và luật pháp. Tại Việt Nam, những năm gần đây, đi kèm với sự phát triển nhanh chóng số lượng người dùng và thiết bị kết nối internet là sự gia tăng các vụ tấn công mạng kể cả về số lượng, quy mô, lẫn hình thức tấn công ngày càng tinh vi. Trung tâm ứng cứu khẩn cấp máy tính Việt Nam đã ghi nhận và điều phối xử lý gần 10.000 vụ tấn công website, trong đó gần 50% là các sự cố về phát tán mã độc thông qua những lỗ hổng bảo mật. Ứng dụng giả mạo là nguồn lây lan mã độc phổ biến nhất trên di động trong những năm qua. Người tiêu dùng được khuyến cáo chỉ nên tải ứng dụng của nhà phát triển có uy tín trên các kho phần mềm chính thống để tránh trở thành nạn nhân của ứng dụng giả mạo. Gần đây, các chuyên gia an ninh mạng đã đưa ra cảnh báo về lỗ hổng bảo mật trên các thiết bị sử dụng wifi mà tin tặc có thể dễ dàng bẻ khóa. Từ đó, tin tặc có thể dễ dàng lấy cặp được thông tin như: tin nhắn, tài khoản mạng xã hội, thư điện tử... ngay cả khi người dùng sử dụng mạng wifi ở nhà. Trong năm 2014, nghiên cứu chỉ ra rằng wifi miễn phí tại tất cả các thành phố của Việt Nam tiềm ẩn nhiều nguy cơ mất an toàn thông tin. Theo kết quả khảo sát, 24% người dùng cho biết họ thường xuyên dùng mạng wifi để thực hiện các giao dịch. Điều này vô cùng nguy hiểm vì nếu người dùng sử dụng thiết bị điện tử cầm tay để thực hiện các giao dịch tài chính như chuyển khoản, thanh toán các dịch vụ… thì số tài khoản và mật khẩu sẽ dễ dàng bị tin tặc đánh cắp. Đến thời điểm hiện tại, Việt Nam chưa có con số thống kê chính thức về tình hình an toàn thông tin trong lĩnh vực thương mại điện tử. Các đơn vị kinh doanh dựa trên thương mại điện tử cũng không cung cấp thông tin chính thức về mất mát dữ liệu nếu có. Báo cáo về hiện trạng các mối đe dọa bảo mật Internet lần thứ 19 (ISTR 19) của Tập đoàn Symantec cho thấy: “Năm 2014, Việt Nam đứng thứ 12 trên toàn cầu về các hoạt động tấn công đe dọa mạng, tăng 9 bậc so với bản báo cáo ISTR 18”. Về an toàn thông tin đối với các doanh nghiệp thương mại điện tử, ISTR 19 nhận định: các mối đe dọa bảo mật tại Việt Nam tăng lên đáng kể là dấu hiệu rất rõ ràng, cho thấy tội phạm mạng không dừng lại mà đang tăng cường các chiến dịch tấn công tới các doanh nghiệp, đặc biệt là doanh nghiệp vừa và nhỏ với số lượng nhân viên dưới 250 người, trong lĩnh vực tài chính, dịch vụ chuyên nghiệp và sản xuất tại Việt Nam. Hoạt động nhiều năm trong lĩnh vực an toàn thông tin, Công ty cổ phần An ninh mạng Việt Nam đã nhận được nhiều yêu cầu hỗ trợ từ các tổ chức kinh doanh thương mại điện tử. Yêu cầu hỗ trợ phổ biến nhất là hạn chế tấn công DOSDDOS, loại hình tấn công này không làm mất dữ liệu người dùng nhưng khiến cho công việc kinh doanh bị thiệt hại do ngưng trệ hệ thống và không thể phục vụ khách hàng. Các công ty cung cấp dịch vụ trực tuyến 247 thường gặp tấn công này như: bán vé trực tuyến, đặt chỗ khách sạn,… Các tìm hiểu chuyên sâu hơn cho thấy nhiều rủi ro nghiêm trọng về thương mại điện tử tồn tại từ lâu và rất có thể đã bị kẻ xấu lợi dụng. Ngay trong năm 2016, ví dụ nổi bật về sự nguy hiểm của tấn công mạng đó là vụ việc mạng lưới của Cảng Hàng Không và Vietnam Airlines bị tấn công. Kẻ tấn công đã thực hiện nhiều cách thức khai thác lỗ hổng, cài mã độc vào trong hệ thống thông tin từ rất lâu trước khi bùng nổ (theo số liệu chính thức là từ năm 2014) thay đổi giao diện, lấy cắp dữ liệu khách hàng. Mặc dù sự cố này không liên hệ trực tiếp tới lĩnh vực thương mại điện tử nhưng cũng cho thấy sự nguy hiểm của tấn công mạng khi kẻ xấu đã âm thầm lợi dụng các lỗ hổng bảo mật để trục lợi mà doanh nghiệp không hề hay biết. Sự cố khác gần gũi hơn là đầu tháng 11 năm 2016, một hệ thống con của VietnamWorks.com đã bị tấn công dẫn tới thông tin hàng nghìn tài khoản bị lộ. Nhiều tài khoản ở đây được người dùng sử dụng chung với các dịch vụ khác, dẫn đến một số ngân hàng đã phải gửi cảnh báo đến toàn bộ khách hàng về việc đổi mật khẩu tài khoản. Tại Kỳ họp thứ 5, Quốc hội khóa XIV diễn ra hồi tháng 62018, Quốc hội thông qua dự án Luật An ninh mạng với số phiếu tán thành cao. Việc ra đời Luật An ninh mạng là vấn đề cấp thiết để điều chỉnh các mối quan hệ trên không gian mạng nhằm bảo vệ an ninh quốc gia, trật tự an toàn xã hội, quyền và lợi ích hợp pháp của các tổ chức cá nhân, xử lý các đối tượng có hành vi vi phạm pháp luật. 2. Các nhóm nguy cơ và tấn công an toàn TMĐT tại Việt Nam hiện nay

MỤC LỤC

Trang

PHẦN NỘI DUNG

1.Khái quát tình hình an toàn trong TMĐT tại Việt Nam hiện nay 4 2.Các nhóm nguy cơ và tấn công an toàn trong TMĐT tại Việt Nam 6 hiện nay

3.Đanh giá về tình hình an toàn trong TMĐT tại Việt Nam hiện nay 12 4.Giải pháp đảm bảo an toàn trong TMĐT tại Việt Nam hiện nay 15

II, Sưu tầm 2 câu chuyện liên quan tới vấn đề an toàn trong TMĐT 20

LỜI MỞ ĐẦU

Hiện nay, khi mà cuộc cách mạng công nghiệp 4.0 đang được đầu tư phát triển, với xu hướng tự động hóa và trao đổi dữ liệu trong công nghệ sản xuất thì việc tham gia thị trường giao dịch mua bán hàng hóa truyền thống cũng đang dần được thay thế bằng thương mại điện

tử và ngày càng phát triển mạnh mẽ Vậy thương mại điện tử là gì?

Có thể nói, thương mại điện tử là việc tiến hành các giao dịch thương mại thông qua mạng Internet, các mạng truyền thông và các phương tiện điện tử khác Nó được đánh dấu ra đời vào năm 1995, khi mà 3,2 triệu máy tính, 42 triệu người từ 42.000 mạng máy tính của 84 nước trên thế giới được kết nối với Internet, đưa Internet trở thành mạng máy tính toàn cầu Và đến năm 1997, Thương mại điện tử xuất hiện tại Việt Nam sau khi mạng máy tính Việt Nam kết nối thành công với mạng Internet Sự xuất hiện của thương mại điện tử đã đem lại rất nhiều lợi ích cho người dùng cũng như xã hội, ảnh hưởng trực tiếp đến sự phát triển nền kinh tế của một quốc gia Nhờ có Thương mại điện tử mà mức sống của xã hội được nâng cao; người tiêu dùng có thể lựa chọn được loại hàng hóa phù hợp với bản thân; ngành bán lẻ được thúc đẩy phát triển và tạo ra cơ hội lớn cho các thương hiệu hay công ty bán hàng tiếp cận người tiêu dùng dễ dàng hơn, từ đó ngày càng hoàn thiện mô hình kinh doanh để đáp ứng yêu cầu người tiêu dùng

Thông qua thương mại điện tử, việc thực hiện các giao dịch, thanh toán, marketing và tăng giá trị của các sản phẩm hàng hóa hữu hình hoặc truyền những cơ sở dữ liệu liên quan tới thẻ tín dụng, các phương tiện thanh toán khác của khách hàng được đẩy mạnh Từ đó mà phát sinh ra vấn đề về an toàn trong thương mại điện tử, liệu rằng các thông tin trao đổi của chủ thể tham gia giao dịch có được bảo mật? Hệ hống máy chủ có đảm bảo không bị xâm hại? Hay những rủi ro có thể có trong quá trình giao dịch có chắc chắn sẽ không xảy ra? Khi thương mại điện tử đang trong giai đoạn đầu của quá trình phát triển, cuộc tấn công từ chối dịch vụ ồ ạt vào các trang web thương mại điện tử lớn nhất trên thế giới như Yahoo.com, Amazon.com, Buy.com… xảy ra tháng 2/2000, các ‘siêu thị’ điện tử khổng lồ này đột nhiên bị hàng triệu khách ‘ma’ xông vào khiến tắc nghẽn và ngừng hoạt động vài ngày, gây thiệt hại khoảng 1,5 tỷ USD và còn rất nhiều rủi ro khác đã xảy ra, qua những sự việc đó, vấn đề an toàn trong thương mại điện tử đã được đề cao từ những bước phát triển đầu tiên Cho đến hiện nay, việc bảo đảm

an toàn cho quá trình tham gia thương mại điện tử vẫn luôn được đặt lên hàng đầu, vì bản chất của nó là một vấn đề phức tạp với 7 vấn đề cơ bản cần giải quyết bao gồm: sự xác thực, quyền cấp phép, kiểm tra, tính bí mật, tính toàn vẹn, tính sẵn sàng và chống phủ định Qua việc xác định được những vấn đề này, các biện pháp nhằm giúp đảm bảo an toàn cho hệ thống và giao dịch hương mại điện tử đang ngày càng được đầu tư phát triển mạnh mẽ, từ đó càng ngày càng hoàn thiện hơn vấn đề an toàn trong thương mại điện tử, đem lại sự yên tâm cho người sử dụng

PHẦN NỘI DUNG

I Tình hình an toàn trong TMĐT tại Việt Nam.

1.Khái quát tình hình an TMĐT tại Việt Nam hiện nay

TMĐT ở Việt Nam trong những năm gần đây đã trở nên phổ biến với người tiêu dùng Theo Cục TMĐT và Kinh tế số, Bộ Công thương, quy mô thị trường bán lẻ trực tuyến những năm gần đây có tốc độ tăng trưởng ổn định trên 20-30%/năm Riêng trong năm 2019, quy mô thị trường bán lẻ trực tuyến đạt 10 tỷ USD, tỷ trọng doanh thu thương mại điện tử B2C chiếm khoảng 4,8% so với tổng mức bán lẻ hàng hóa và doanh thu tiêu dùng cả nước Tại Việt Nam, tuy thị trường thương mại điện tử còn non trẻ nhưng theo báo cáo mới nhất thì tốc độ tăng trưởng của Việt Nam gấp đôi Nhật bản (Việt Nam:37% so với Nhật Bản:15%)

Cùng với sự phát triển của TMĐT, vấn đề an toàn trong TMĐT ngày càng được chú trọng vì an toàn TMĐT là một trong những điều kiện đảm bảo phát triển hoạt động TMĐT của toàn bộ nền kinh tế TMĐT là lĩnh vực đang phải đối mặt với các mối đe dọa an ninh mạng nhiều nhất, bao gồm cả những ảnh hưởng đến tính riêng tư, chủ quyền dữ liệu, vị trí của các trung tâm dữ liệu, an ninh dữ liệu và luật pháp Tại Việt Nam, những năm gần đây,

đi kèm với sự phát triển nhanh chóng số lượng người dùng và thiết bị kết nối internet là sự gia tăng các vụ tấn công mạng kể cả về số lượng, quy mô, lẫn hình thức tấn công ngày càng tinh vi Trung tâm ứng cứu khẩn cấp máy tính Việt Nam đã ghi nhận và điều phối xử lý gần 10.000 vụ tấn công website, trong đó gần 50% là các sự cố về phát tán mã độc thông qua những lỗ hổng bảo mật Ứng dụng giả mạo là nguồn lây lan mã độc phổ biến nhất trên di động trong những năm qua Người tiêu dùng được khuyến cáo chỉ nên tải ứng dụng của nhà phát triển có uy tín trên các kho phần mềm chính thống để tránh trở thành nạn nhân của ứng dụng giả mạo

Gần đây, các chuyên gia an ninh mạng đã đưa ra cảnh báo về lỗ hổng bảo mật trên các thiết bị sử dụng wifi mà tin tặc có thể dễ dàng bẻ khóa Từ đó, tin tặc có thể dễ dàng lấy cặp được thông tin như: tin nhắn, tài khoản mạng xã hội, thư điện tử ngay cả khi người dùng

sử dụng mạng wifi ở nhà Trong năm 2014, nghiên cứu chỉ ra rằng wifi miễn phí tại tất cả các thành phố của Việt Nam tiềm ẩn nhiều nguy cơ mất an toàn thông tin Theo kết quả khảo sát, 24% người dùng cho biết họ thường xuyên dùng mạng wifi để thực hiện các giao dịch Điều này vô cùng nguy hiểm vì nếu người dùng sử dụng thiết bị điện tử cầm tay để thực hiện các giao dịch tài chính như chuyển khoản, thanh toán các dịch vụ… thì số tài khoản và mật khẩu sẽ dễ dàng bị tin tặc đánh cắp

Đến thời điểm hiện tại, Việt Nam chưa có con số thống kê chính thức về tình hình an toàn thông tin trong lĩnh vực thương mại điện tử Các đơn vị kinh doanh dựa trên thương mại điện tử cũng không cung cấp thông tin chính thức về mất mát dữ liệu nếu có Báo cáo về hiện trạng các mối đe dọa bảo mật Internet lần thứ 19 (ISTR 19) của Tập đoàn Symantec cho thấy: “Năm 2014, Việt Nam đứng thứ 12 trên toàn cầu về các hoạt động tấn công đe dọa mạng, tăng 9 bậc so với bản báo cáo ISTR 18” Về an toàn thông tin đối với các doanh nghiệp thương mại điện tử, ISTR 19 nhận định: các mối đe dọa bảo mật tại Việt Nam tăng

lên đáng kể là dấu hiệu rất rõ ràng, cho thấy tội phạm mạng không dừng lại mà đang tăng cường các chiến dịch tấn công tới các doanh nghiệp, đặc biệt là doanh nghiệp vừa và nhỏ với

số lượng nhân viên dưới 250 người, trong lĩnh vực tài chính, dịch vụ chuyên nghiệp và sản xuất tại Việt Nam

Hoạt động nhiều năm trong lĩnh vực an toàn thông tin, Công ty cổ phần An ninh mạng Việt Nam đã nhận được nhiều yêu cầu hỗ trợ từ các tổ chức kinh doanh thương mại điện tử Yêu cầu hỗ trợ phổ biến nhất là hạn chế tấn công DOS/DDOS, loại hình tấn công này không làm mất dữ liệu người dùng nhưng khiến cho công việc kinh doanh bị thiệt hại do ngưng trệ

hệ thống và không thể phục vụ khách hàng Các công ty cung cấp dịch vụ trực tuyến 24/7 thường gặp tấn công này như: bán vé trực tuyến, đặt chỗ khách sạn,… Các tìm hiểu chuyên sâu hơn cho thấy nhiều rủi ro nghiêm trọng về thương mại điện tử tồn tại từ lâu và rất có thể

đã bị kẻ xấu lợi dụng Ngay trong năm 2016, ví dụ nổi bật về sự nguy hiểm của tấn công mạng đó là vụ việc mạng lưới của Cảng Hàng Không và Vietnam Airlines bị tấn công Kẻ tấn công đã thực hiện nhiều cách thức khai thác lỗ hổng, cài mã độc vào trong hệ thống thông tin từ rất lâu trước khi bùng nổ (theo số liệu chính thức là từ năm 2014) thay đổi giao diện, lấy cắp dữ liệu khách hàng Mặc dù sự cố này không liên hệ trực tiếp tới lĩnh vực thương mại điện tử nhưng cũng cho thấy sự nguy hiểm của tấn công mạng khi kẻ xấu đã âm thầm lợi dụng các lỗ hổng bảo mật để trục lợi mà doanh nghiệp không hề hay biết Sự cố khác gần gũi hơn là đầu tháng 11 năm 2016, một hệ thống con của VietnamWorks.com đã bị tấn công dẫn tới thông tin hàng nghìn tài khoản bị lộ Nhiều tài khoản ở đây được người dùng sử dụng chung với các dịch vụ khác, dẫn đến một số ngân hàng đã phải gửi cảnh báo đến toàn bộ khách hàng về việc đổi mật khẩu tài khoản

Tại Kỳ họp thứ 5, Quốc hội khóa XIV diễn ra hồi tháng 6/2018, Quốc hội thông qua dự

án Luật An ninh mạng với số phiếu tán thành cao Việc ra đời Luật An ninh mạng là vấn đề cấp thiết để điều chỉnh các mối quan hệ trên không gian mạng nhằm bảo vệ an ninh quốc gia, trật tự an toàn xã hội, quyền và lợi ích hợp pháp của các tổ chức cá nhân, xử lý các đối tượng có hành vi vi phạm pháp luật

2 Các nhóm nguy cơ và tấn công an toàn TMĐT tại Việt Nam hiện nay

Bên cạnh những lợi ích to lớn mà thương mại điện tử mang lại, chúng ta cũng không thể phủ nhận những rủi ro tiềm ẩn mà các doanh nghiệp khó tránh khỏi trong quá trình kinh doanh Hiểu một cách chung nhất, rủi ro trong TMĐT là những sự cố, tai họa xảy ra một cách bất ngờ nằm ngoại tầm kiểm soát của con người hoặc những mối đe dọa nguy hiểm khi xảy ra thì gây tổn thất cho chủ thể tham gia vào hoạt động thương mại điện tử Rủi ro TMĐT rất đa dạng và luôn có chiều hướngl biến đổi cùng với sự phát triển của ngành công nghệ thông tin Do vậy, việc nhận thức được các loại rủi ro và những tác hại của chúng là điều hết sức cần thiết

Dựa vào nguồn gốc phát sinh ta có thể phân ra làm hai nhóm:

Nhóm có nguồn gốc từ bên trong doanh nghiệp và nhóm nguồn gốc từ bên ngoài doanh nghiệp Trong mỗi nhóm rủi ro đó lại được phân chia làm hai nhóm nhỏ là rủi ro mang tính

kỹ thuật và rủi ro không mang tính kỹ thuật Việc phân loại này chỉ mang tính tương đối do

sự liên hệ chặt chẽ của các rủi ro, đặc biệt lại liên quan nhiều tới vấn đề công nghệ

2.1 Nhóm rủi ro có nguồn gốc từ bên ngoài doanh nghiệp

Nhóm rủi ro này lại xuất phát từ nhiều nguyên nhân như tự nhiên, môi trường kinh doanh, môi trường công nghệ, môi trường pháp lý…

2.1.1 Rủi ro không mang tính kỹ thuật

a Rủi ro do thiên tai

Thiên tai là những tai họa do thiên nhiên gây ra đối với con người và thương mại điện tử cũng không phải là một ngoại lệ Các rủi ro do thiên tai có thể kể ra như bão lụt, sét đánh, động đất, núi lửa phun, sóng thần, bão từ trường Một trận lụt có thể làm hư hỏng hết các ổ cứng và xóa sạch các dữ liệu của công ty về các giao dịch, về khách hàng gây thiệt hại làm đình trệ hoạt động của doanh nghiệp Một cú sét có thể làm cháy toàn bộ một hệ thống máy tính đang tiến hành hàng nghìn giao dịch, do vậy làm cho toàn bộ các giao dịch bị hủy bỏ và thiệt hại cũng thật ghê gớm Hay mỗi đợt bão từ làm biến đổi từ trường của trái đất gây ra thiệt hại không nhỏ cho ngành viễn thông như phá hoại các vệ tinh, làm tê liệt các trạm Servers Internet không dây,

b Rủi ro do các tai nạn bất ngờ

Tai nạn bất ngờ là những tai họa mà xảy ra ngoài sự kiểm soát của con người và không thể lường trước được Những rủi ro do tai nạn bất ngờ có thể kể ra như: mất điện, sự cố bất (sudden breakdown), hỏa hoạn, chập điện,

c Rủi ro do các hiện tượng xã hội

Đó là những rủi ro gây ra bởi chiến tranh, khủng bố, bạo loạn, đình công… Chẳng hạn như trong sự kiện khủng bố ngày 11/09, bên cạnh các thiệt hại về sinh mạng và vật chất thì còn các thiệt hai về những dữ liệu trong máy tính của các công ty có văn phòng ở tòa nhà trung tâm thương mại thế giới, những máy chủ trong tòa nhà bị phá hủy còn gây ra những thiệt hại cho các bên có quan hệ giao dịch qua mạng với các công ty trong tòa nhà này Hay các cuộc đình công của nhân viên tin học của các hãng hàng không hoặc du lịch còn gây thiệt hại cho doanh nghiệp bằng cách không xử lý các đơn đặt vé hoặc đặt phòng

d Rủi ro do vi phạm quyền sở hữu trí tuệ

Đây là loại rủi ro đang nổi cộm trên mạng Internet Tên giao dịch hay nhãn hiệu sản phẩm của một công ty nước ngoài có thể trùng với tên giao dịch hay nhãn hiệu của một công

ty nước khác cùng kinh doanh trên mạng Đặc biệt khi trùng lặp với công ty đã tạo lập được

uy tín, danh tiếng và đang làm ăn có hiệu quả trên mạng thì nhất định công ty kia sẽ bị kiện cho dù không cố ý nhái tên hay nhãn hiệu sản phẩm

e Rủi ro về mặt pháp lý

Hiệu lực pháp lý của giao dịch thương mại điện tử là một vấn đề e ngại cho các doanh nghiệp khi trao đổi tài liệu quan trọng trên Internet là hiệu lực pháp lý của nó Sự khác biệt

về hệ thống luật pháp khi chưa có một công ước chung nào về giao dịch thương mại điện tử

có hiệu lực sẽ gây trở ngại trong việc giải quyết tranh chấp khi hợp đồng bị vi phạm Rủi ro

về việc nguồn luật nào sẽ điều chỉnh những giao dịch điện tử xuyên quốc gia, tòa án nào sẽ xét xử một hợp đồng xuyên quốc gia được thỏa thuận bằng hệ thống điện tử cũng là một rủi

ro về pháp luật cần được lưu tâm - Luật ngăn cản giao dịch thương mại điện tử của một số quốc gia Trên quan điểm giao lưu quốc tế, do vấn đề bảo mật và an toàn còn có thêm một khía cạnh nữa: ngày càng có nhiều nước áp dụng các luật ngăn cản không cho dữ liệu được truyền tới các nước không có phương tiện thích đáng để bảo vệ thông tin, nhằm tránh rò rỉ (nhất là các thông tin liên quan tới an ninh quốc gia, vũ khí giết người hàng loạt, quan hệ quốc tế,…) Vì vậy, nếu không có các luật và phương thức tốt để bảo vệ thông tin, thì một nước rất có thể sẽ bị cách ly khỏi hoạt động thương mại điện tử quốc tế

f Rủi ro về tiêu chuẩn công nghiệp

Rủi ro này chủ yếu xảy ra đối với các quốc gia kém phát triển khi tham gia vào giao dịch thương mại điện tử toàn cầu do thiếu một hạ tầng công nghệ thông tin đồng bộ và chưa có

một hệ thống các tiêu chuẩn công nghiệp phù hợp với tiêu chuẩn quốc tế và khu vực Sự thiếu đồng bộ về tiêu chuẩn công nghiệp sẽ gây nhiều khó khăn trong việc trao đổi thông tin

và đặc biệt là hoạt động chào hàng, đặt hàng cũng như vận chuyển hàng hóa, thủ tục hải quan, thuế khóa Mặt khác, sự khác biệt giữa tiêu chuẩn công nghiệp trong thương mại truyền thống và thương mại điện tử cũng có thể gây ra những rủi ro không mong đợi Đặc biệt là đối với những hàng hóa vô hình như các loại dịch vụ trên Internet thì hiện nay vẫn chưa có một hệ thống tiêu chuẩn công nghiệp nào để đánh giá chính xác

2.1.2 Rủi ro mang tính kỹ thuật

a Rủi ro do sự thay đổi của công nghệ

Công nghệ thông tin thay đổi ngày một nhanh nhất là công nghệ truyền thông trên mạng Việc các công ty sử dụng các phần mềm và các công nghệ cũ là một nguy cơ tiềm tàng đối với khách hàng và bản thân doanh nghiệp Sự lạc hậu, không tương thích của các phần mềm, công nghệ cũ với các chuẩn giao tiếp mới đã gây thiệt hại rất lớn cho các công ty kinh doanh trên mạng

b Rủi ro từ các nhà cung cấp công nghệ, dịch vụ đường truyền

Hiện nay, các phần mềm luôn có lỗi đã trở thành một hiện tượng phổ biến, thậm chí có thể gọi là một tất yếu khách quan gây thiệt hại rất nhiều cho doanh nghiệp Tuy nhiên, thiệt hại lỗi phần mềm lại không được các nhà cung cấp bồi thường Điển hình như Microsoft, hệ điều hành mới nào cũng có lỗi, trình duyệt mới nào cũng có lỗ hổng bảo mật Hành động duy nhất của Microsoft là xin lỗi người dùng và hứa khắc phục càng sớm càng tốt Còn về đường truyền thì hiện nay trên thế giới đã khá ổn định nhưng rủi ro vẫn còn tồn tại, đặc biệt

là với những nước chưa phát triển mạnh như Việt Nam

c Rủi ro do những hành động cố ý của các cá nhân

- Những đoạn mã nguy hiểm:

Các đoạn mã nguy hiểm bao gồm nhiều mối đe dọa khác nhau như các loại virus, worm, trojan…Đây là những đoạn mã được lập trình ra mà do vô ý hay không cẩn thận của người

sử dụng mà virus được cài vào hệ thống Khi đã được cài đặt vào hệ thống, nó sẽ tiến hành phá hủy, đảo lộn toàn bộ cơ sở dữ liệu của một công ty, tổ chức (về khách hàng, đối tác, thị trường,…) được lưu trữ trong máy tính hay ăn cắp những thông tin tuyệt mật và chuyển những thông tin đó cho người đã gửi virus Các virus có độ phát tán rất nhanh cho nên mức

độ ảnh hưởng của nó có thể lan nhanh trong một phạm vi rộng Các virus hiện nay có cấu tạo ngày càng phức tạp và sự phá hoại ngày càng lớn và nghiêm trọng Đây cũng chính là một trong những mối đe dọa lớn nhất đối với an toàn của các giao dịch thương mại điện tử ngày nay Vì vậy, các công ty cần phải cài đặt những phần mềm chống virus có hiệu quả thường xuyên cập nhật để chống được những virus mới đồng thới hết sức cẩn thận trước các nguồn thông tin lạ được gửi đến cho mình

- Tin tặc và các chương trình phá hoại:

Tin tặc (hacker) lợi dụng những điểm yếu trong hệ thống bảo vệ các website hoặc lợi dụng một trong những ưu điểm của Internet - đó là một hệ thống mở, dễ sử dụng tấn công nhằm phá hỏng những hệ thống bảo vệ các website hay hệ máy tính của các tổ chức, các chính phủ và tìm mọi biện pháp để đột nhập vào những hệ thống đó Luật pháp coi các hành

vi này là tội phạm Mục tiêu của các tội phạm loại này rất đa dạng, đó có thể là hệ thống dữ liệu của các website thương mại điện tử, hoặc với ý đồ nguy hiểm hơn, chúng có thể sử dụng các chương trình phá hoại (cybervandalism) nhằm gây ra các sự cố, làm mất uy tín hoặc phá hủy các website trên phạm vi toàn cầu

- Kẻ trộm trên mạng (sniffer)

Đây là một dạng của chương trình nghe trộm, giám sát sự di chuyển của thông tin trên mạng Khi sử dụng vào những mục đích hợp pháp, nó có thể giúp phát hiện các điểm yếu của mạng, nhưng ngược lại, nếu sử dụng vào các mục đích phạm tội, nó sẽ trở thành những mối hiểm họa lớn và rất khó có thể phát hiện Kẻ trộm cũng có thể chính là những tin tặc, chuyên ăn cắp các thông tin có giá trị như thông điệp thư điện tử, dữ liệu kinh doanh của các doanh nghiệp, các báo cáo mật từ bất cứ nơi nào trên mạng

Xem lén thư tín điện tử cũng là một dạng mới của hành vi trộm cắp thông tin trên mạng

Kỹ thuật xem lén thư điện tử sử dụng một đoạn mã ẩn bí mật gắn vào một thông điệp thư điện tử, cho phép người nào đó có thể giám sát toàn bộ các thông điệp chuyển tiếp được gửi

đi cùng với thông điệp ban đầu Chẳng hạn, một nhân viên phát hiện thấy lỗi kỹ thuật trong khâu sản xuất, anh ta lập tức gửi một báo cáo cho cấp trên thông báo phát hiện của mình Một kẻ nào đó, sử dụng kỹ thuật xem lén thư điện tử, có thể theo dõi và biết được toàn bộ thông tin trong các bức thư điện tử gửi tiếp sau đó bàn về vấn đề này Và sẽ rất nguy hiểm nếu như các thông tin bí mật trong nội bộ doanh nghiệp bị kẻ xấu biết được và sử dụng vào những mục đích bất chính

- Gian lận thẻ tín dụng

Thẻ tín dụng là một trong những phương thức đầu tiên trong thanh toán điện tử Đối với phương thức thanh toán này, các doanh nghiệp vẫn còn phải đối đầu với nhiều rủi ro còn tiềm ẩn Các doanh nghiệp cần phải đảm bảo rằng các thông tin nhạy cảm của khách hàng như số thẻ tín dụng không bị chính các nhân viên trong doanh nghiệp mình lợi dụng và cũng không được lưu những thông tin chưa được mã hóa trong bộ nhớ của ổ cứng Ngay cả khi đã

sử dụng chương trình mã hóa, doanh nghiệp cũng phải thận trọng trong quá trình số thẻ tín dụng được gửi tới máy chủ vì rất có khả năng bị đánh cắp hoặc sử dụng thông tin một cách bất hợp pháp Đôi khi, khách hàng không hiểu rõ chính sách của công ty liên quan đến vấn

đề sử dụng số thẻ tín dụng trong thanh toán có thể gây ra những rủi ro bất ngờ Trong TMĐT, các hành vi gian lận thẻ tín dụng xảy ra đa dạng và phức tạp hơn nhiều so với trong thương mại truyền thống Mối đe dọa lớn nhất trong TMĐT là khách hàng bị mất các thông tin liên quan đến thẻ hoặc các thông tin về giao dịch sử dụng thẻ trong quá trình diễn ra giao dịch Các tệp chứa dữ liệu thẻ tín dụng của khách hàng thường là những mục tiêu hấp dẫn đối với tin tặc khi tấn công vào các website Hơn thế nữa, những tên tội phạm có thể đột nhập vào các website thương mại điện tử, lấy cắp các thông tin cá nhân của khách hàng như tên, địa chỉ, điện thoại Với những thông tin này, chúng có thể mạo danh khách hàng thiết lập các khoản tín dụng mới nhằm phục vụ những mục đích đen tối Và cuối cùng, đối với người bán, một trong những đe dọa lớn nhất có thể xảy ra đó là sự phủ định đối với các đơn đặt hàng quốc tế Trong trường hợp một khách hàng quốc tế đặt hàng và sau đó từ chối hành động này, người bán hàng trực tuyến thường không có cách nào để xác định rằng thực chất hàng hóa đã dượd giao tới tay khách hàng hay chưa và chủ thẻ tín dụng có thực sự là người

đã thực hiện đơn đặt hàng hay không Đây là hiện tượng tội phạm khá nổi cộm ở ngay Việt Nam, ca Cục phòng chống tội phạm kỹ thuật cao – Bộ Công An đã phải vào cuộc Vì hiện nay, hiện tượng ăn cắp mã số thẻ tín dụng của các hacker Việt Nam quá phổ biến đến mức các nhà cung cấp hàng hóa và dịch vụ nước ngoài thường xuyên từ chối các giao dịch có nguồn gốc từ Việt Nam, mà thanh toán bằng thẻ tín dụng

- Lừa đảo

Lừa đảo trong TMĐT là việc tin tặc sử dụng các địa chỉ thư điện tử giả hoặc mạo danh một người nào đó thực hiện những mưu đồ bất chính Sự lừa đảo cũng có thể liên quan đến việc thay đổi hoặc làm chệch hướng các liên kết web tới một địa chỉ khác với địa chỉ thực hoặc tới một website giả mạo website thực cần liên kết Những liên kết này có thể sẽ hướng người

sử dụng tới những website vô bổ, ngoài mong muốn nhằm thực hiện những mưu đồ của tin tặc Cho dù các hành vi lừa đảo không làm nguy hại trực tiếp đến các tệp dữ liệu hoặc các máy chủ mạng nhưng nó đe dọa tính toàn vẹn của một website Nếu những tin tặc làm chệch hướng khách hàng tới một website giả mạo, giống hệt website mà khách hàng dự định giao dịch, chúng có thể thu thập các thông tin về đơn đặt hàng và thực hiện các đơn đặt hàng ăn cắp được, những đơn đặt hàng mà lẽ ra phải thuộc về chủ nhân của những website thật Hoặc, với mục đích làm mất thanh danh hoặc uy tín của các doanh nghiệp, tin tặc có thể làm thay đổi nội dung các đơn đặt hàng, như thay đổi số lượng hay tên các mặt hàng cần mua, sau đó gửi các đơn đặt hàng đã bị thay đổi tới các website thật Tất nhiên, khi nhận được những hàng hóa không phù hợp, khách hàng sẽ không chấp nhận những sai sót này Và trong những trường hợp như vậy, doanh nghiệp sẽ là người gánh chịu tất cả, vừa mất uy tín, vừa phải chịu toàn bộ các chi phí của quá trình thực hiện đơn đặt hàng Các hành vi lừa đảo không những đe dọa tính toàn vẹn, mà còn đe dọa tính xác thực của các giao dịch thương mại điện tử Với những âm mưu của mình, tin tặc có thể làm cho các giao dịch thương mại điện tử trở thành trắng đen lẫn lộn và cả doanh nghiệp lẫn khách hàng khó có thể xác định được đâu là thật, đâu là giả

2.2 Rủi ro trong TMĐT có nguồn gốc từ bên trong doanh nghiệp

2.2.1 Rủi ro không mang tính kỹ thuật

a Rủi ro do sự bất cẩn của doanh nghiệp

Trong giao dịch trên mạng, rủi ro này cũng thường xuyên gặp phải Ví dụ như: tắt máy, tắt nguồn điện hay nhấp “nhầm chuột” Hay do sự bất cẩn của người sử dụng khi truyền dữ liệu đặc biệt là những con số qua dấu chấm hoặc dấu phẩy đằng sau những con số Sự bất cẩn của người truyền dữ liệu có thể làm tăng hoặc làm giảm giá trị của con số truyền đi đã gây ra nhiều tác hại trong giao dịch và đôi khi gây ra những thiệt hại rất lớn cho doanh nghiệp

b Rủi ro do sự tấn công từ bên trong doanh nghiệp

Trong kinh doanh, chúng ta thường cho rằng những mối đe dọa đến sự an toàn có nguồn gốc từ những yếu tố bên ngoài doanh nghiệp, nhưng thực chất những đe dọa này không chỉ đến từ bên ngoài mà có thể bắt nguồn từ chính những thành viên làm việc trong doanh nghiệp Trong TMĐT, có nhiều trang web thương mại điện tử bị phá hủy, nhiều doanh nghiệp phải gánh chịu hậu quả do dịch vụ bị ngưng trệ, do bị lộ các thông tin cá nhân hay các dữ liệu tín dụng của khách hàng mà thủ phạm là chính các nhân viên làm việc trong doanh nghiệp, những người từng được tin tưởng và trọng dụng Những nhân viên làm việc trong doanh nghiệp có thể truy cập các thông tin bí mật, hoặc xâm nhập tới mọi nơi trong hệ thống thông tin của tổ chức nếu như những biện pháp bảo mật thông tin của doanh nghiệp thiếu thận trọng Và trong nhiều trường hợp, hậu quả của những đe dọa loại này còn nghiêm trọng hơn những vụ tấn công từ bên ngoài doanh nghiệp

2.2.2 Rủi ro mang tính kỹ thuật

a Rủi ro do công nghệ lạc hậu hoặc lỗi mà doanh nghiệp đang sử dụng

Khi doanh nghiệp mua phần mềm để phục vụ cho hoạt động sản xuất, kinh doanh của mình nưng không kiểm tra và chạy thử phần mềm đó hoặc ngay cả khi có làm như vậy thì

cũng luôn tồn tại rủi ro từ phần mềm khiến cho công việc kinh doanh bị rối loạn, có khi dẫn đến hậu quả xấu nhất có thể xảy ra Mặt khác, làm việc với các đối tác kinh doanh thông qua thương mại điện tử đòi hỏi sự cân bằng giữa khả năng của bản thân doanh nghiệp và khả năng của các đối tác truyền thông Nếu cơ sở hạ tầng công nghệ thông tin của doanh nghiệp không tương thích, sẽ tạo ra những khó khăn trong việc truyền tải những thông tin về doanh nghiệp và sản phẩm của doanh nghiệp tới khách hàng và đối tác

b Rủi ro từ hệ thống bảo mật an toàn của doanh nghiệp

Hệ thống bảo mật, an ninh của chính doanh nghiệp là một thành tố quan trọng trong an toàn của cả hệ thống mạng Nếu hệ thống này được thiết kế yếu, lỏng lẻo thì tất yếu các nguy cơ ngày càng trở nên nghiêm trọng Việc thiết kế hệ thống này khá tốn kém, do vậy, nhiều công ty, tổ chức bỏ qua cho đến khi họ bị tấn công thực sự

3 Đánh giá về tình hình an toàn TMĐT tại Việt Nam hiện nay

Thời gian qua, Thương mại điện tử (TMĐT) trở thành xu hướng tất yếu không chỉ với Việt Nam mà với toàn thế giới và nó trở thành công cụ hữu ích, giúp doanh nghiệp tìm kiếm khách hàng, cạnh tranh bình đẳng, thúc đẩy tăng trưởng kinh tế và thu hút người tiêu dùng Tuy nhiên, TMĐT cũng tạo ra thách thức lớn liên quan đến an toàn: khuôn khổ pháp lý hoạt động kinh doanh và bảo vệ người tham gia giao dịch TMĐT…

Song song với quá trình hội nhập, quá trình phát triển của lĩnh vực công nghệ thông tin tại Việt Nam gặp không ít khó khăn khi mạng lưới internet ngày càng mở rộng Chúng ta có thể nhận thấy tình hình an ninh mạng ngày càng diễn biến phức tạp qua các năm: số lượng

và các chủng loại virut ngày càng đa dạng, nguy hiểm; tội phạm mạng ngày càng đông đảo với các thủ đoạn tinh vi, đe dọa lớn tới tình trạng an toàn trong hoạt động thương mại điện tử

Ý thức bảo vệ thông tin cá nhân, bảo vệ điện thoại di động/máy tính cá nhân của người

sử dụng vẫn còn thấp (ngại mua phần mềm diệt virus do sợ tốn tiền, không cảnh giác khi vào các liên kế lạ, tò mò, không có đầy đủ hiểu biết cần thiết về các vấn đề bảo mật an ninh mạng,…)

Có thể điểm danh một số thủ đoạn mà tội phạm công nghệ cao ưa thích dùng ở Việt Nam như: lập những website giả mạo y hệt các website uy tín của doanh nghiệp hoặc nhà cung cấp dich vụ để lừa lấy thông tin tài khoản của người dùng, gửi phát tán virut mã độc qua email - chat để chiếm quyền điều khiển máy tính hoặc tài khoản, lập các diễn đàn hoặc web có chèn mã độc để mỗi khi người dùng truy cập vào sẽ bị nhiễm mã độc ấy….ngoài ra còn rất nhiều thủ đoạn khác

Người tiêu dùng Việt Nam ngày càng quen thuộc với mua bán giao dịch qua internet, nhưng vẫn chưa thực sự quan tâm tới vấn đề bảo mật thông tin cá nhân Cụ thể như việc thường công khai số điện thoại, địa chỉ, tên tuổi trên các diễn đàn, facebook, yahoo blog Điều đó tạo điều kiện cho tội phạm khai thác và tiến hành các hành vi chiếm đoạt lừa đảo Chưa có nhiều doanh nghiệp thực sự quan tâm đến vấn đề bảo mật an ninh mạng của công ty, do đó chúng ta thường xuyên thấy có các công ty bị sập website, bị đánh cắp dữ liệu nội bộ,…

Thực tế nhiều chủ doanh nghiệp chưa nhận thức được vấn đề bảo mật trong giao dịch qua mạng nói riêng và thương mại điện tử nói chung Có những giám đốc doanh nghiệp sử dụng laptop, máy tính cá nhân nhưng không hề có bất cứ biện pháp an toàn nào như: antivirut , mật khẩu truy cập máy tính

Kẻ xấu thường mạo danh thương hiệu, dịch vụ thậm chí cả tên tuổi của người quản lý doanh nghiệp để tiến hành lừa đảo Người viết bài thường xuyên nhận được những email

khuyến mãi nạp tiền trúng thưởng xe máy, điện thoại mà kẻ xấu tự nhận là những CEO danh tiếng để đảm bảo Tinh vi hơn, kẻ xấu dùng một số điện thoại sau đó chuyển tiếp cuộc gọi

về doanh nghiệp để làm tăng độ tin tưởng Đây chính là việc tấn công làm thiệt hại uy tín của những doanh nghiệp làm ăn chính đáng

Đặc biệt, sự bùng nổ của facebook cũng như smartphone trong giai đoạn 2012 trở lại đây đã khiến cho vấn đề an ninh mạng nói chung cũng như an toàn trong thương mại điện tử nói riêng bị đe dọa nghiêm trọng Hy vọng trong thời gian tới vấn đề này sẽ đực cải thiện hiệu quả (giai đoạn 2014-2015)

Với sự phát triển mạnh mẽ của hạ tầng Internet, hạ tầng thanh toán điện tử cũng như các

hạ tầng logistics, Việt Nam hiện đang được đánh giá là một trong những thị trường mà TMĐT phát triển nhanh nhất ở khu vực Đông Nam Á, với tốc độ tăng trưởng trung bình hàng năm trên 25% Việc Thương mại điện tử xuyên biên giới đang phát triển mạnh mẽ và trở thành xu hướng tất yếu trong thương mại toàn cầu, nhưng cũng đặt ra rất nhiều thách thức cho các quốc gia trong việc hợp tác phát triển cũng như kiểm soát hoạt động này

Thương mại điện tử là lĩnh vực kinh doanh mới xuất hiện tại Việt Nam trong thời gian gần đây, nhưng đang có sự phát triển đột phá, mạnh mẽ với tốc độ tăng trưởng trung bình những năm qua là từ 25% -30%/năm Hiện nay, có khoảng 1/3 dân số Việt Nam tham gia mua sắm trực tuyến Không thể phủ nhận vai trò của Thương mại điện tử trong việc giúp người tiêu dùng dễ dàng tìm kiếm, tiếp cận sản phẩm, rút ngắn thời gian mua sắm, tiết kiệm chi phí đi lại, thuận tiện trong giao dịch cũng như được hưởng nhiều tiện ích khác

Tuy nhiên, hiện tượng lợi dụng hình thức kinh doanh trực tuyến để thực hiện các hành vi

vi phạm pháp luật, gây thiệt hại cho người tiêu dùng cũng xảy ra ngày càng phổ biến hơn, điển hình như cung cấp thông tin không đầy đủ, chính xác về thành phần, tính năng, công dụng, chất lượng, giá cả, nguồn gốc xuất xứ của hàng hóa, dịch vụ (hàng giả, hàng kém chất lượng, hàng hóa xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ, hàng hóa không rõ nguồn gốc, xuất xứ); không thực hiện trách nhiệm cung cấp hóa đơn, chứng từ giao dịch, vi phạm trách nhiệm về bảo hành, giao, nhận, đổi, trả hàng hóa (giao hàng thiếu, giao hàng chậm, giao hàng hỏng nhưng không thu hồi lại, hủy đơn hàng không có lý do…)

Đơn cử như thời gian qua, lực lượng Quản lý thị trường (QLTT) Việt Nam đã tiến hành kiểm tra và xử lý nhiều vi phạm trong hoạt động TMĐT Điển hình gần đây là vụ việc Đội QLTT số 1 (Cục QLTT Hà Nội) phối hợp với Phòng An ninh công nghệ cao - Công an thành phố Hà Nội xử lý hoạt động kinh doanh hàng hóa giả mạo nhãn hiệu Samsung tại Cầu Giấy (Hà Nội) Các đối tượng sử dụng website đăng địa chỉ ảo, người đứng tên mua website

là một người khác nhưng người thực sự sở hữu và sử dụng lại là một người khác…

Bên cạnh đó, nhiều trường hợp khi bán hàng lên mạng, người bán sử dụng hình ảnh thật, nhưng khi sản phẩm khách hàng nhận được lại là hàng giả, hàng nhái Trong khi đó, nhiều người tiêu dùng khi mua phải hàng giả, hàng nhái nhưng vì tâm lý e ngại đã không lên tiếng, không phản ánh đến cơ quan chức năng

Trong tình hình hiện nay, việc vi phạm quyền lợi hợp pháp của người tiêu dùng ngày càng phức tạp và gia tăng ở hất hết các lĩnh vực Vì vậy, các cấp, các ngành cần tích cực tuyên truyền phổ biến rộng rãi hơn nữa về Luật Bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng, tăng cường thông tin cho người tiêu dùng nhận biết về hàng giả, hàng kém chất lượng một cách thường xuyên hơn Đồng thời giám sát các cơ sở sản xuất, kinh doanh, khuyến khích người tiêu dùng lên án, “tẩy chay” hàng hoá của doanh nghiệp vi phạm quyền lợi người tiêu dùng