Đổi mới phương thức phục vụ người đọc tại thư viện một số trường văn hóa nghệ thuật trực thuộc bộ văn hóa thể thao và du lịch trên địa bàn thành phố hồ chí minh

LÊ TH XUÂN THÙY... LÊ TH XUÂN THÙY... Kênh thông tin ..... Thông tin này là kim ch Nam cho ho t ng VHNT... Ng i dùng tin gi a vai trò quan tr ng trong các h th ng thông tin.. Có th phân

LÊ TH XUÂN THÙY

LÊ TH XUÂN THÙY

I C M N

Tr c khi vào tài, xin chân thành c m n Tr ng i h c V n hóa TP.HCM – quan ch qu n ã t o u ki n thu n l i cho tôi c h c t p nâng cao trình ,

m n quý th y cô Khoa Th vi n Thông tin tr ng i h c KHXH&NV – i

c Qu c gia TP.HCM, ã t n tình giúp tôi trong th i gian h c t p và th c hi n tài này Qua ây, em c ng xin g i n th y cô nh ng l i tri ân sâu s c nh t, c

bi t là PGS.TS Nguy n Th Lan Thanh, ng i h ng d n em, ng i luôn t n tìnhgiúp , ch b o t ng b c i, h ng d n ph ng pháp nghiên c u, cách th c làm

vi c, h ng d n tài li u tham kh o trong quá trình th c hi n tài này Và tôi c ngxin c m n giáo viên ph n bi n giúp tôi nhìn nh n l i v n m t cách rõ ràng h n

và kh c ph c nh ng nh c m c a tài Các th y cô ã ng viên giúp tôi v tqua nh ng khó kh n trong h c t p, cung c p nh ng tài li u hay và ch d n h ng iúng

Con xin c m n Ba, M ã luôn ng viên khuy n khích con trong quá trình h c t p

ng nh th c hi n lu n v n Tôi xin c m n gia ình là ch d a v ng ch c tôi

ph n u, xin c m n nh ng ng i thân luôn c v , ng viên tôi v ng b c trêncon ng h c t p và nghiên c u

Tôi xin c m n ng nghi p trong tr ng ã ng viên và chia s công vi c cho tôi;

m n t p th l p cao h c Th vi n khóa 2 ã ng h tinh th n và g i ý giúp tôihoàn thành t t tài này

Xin c m n các tác gi nh ng tài li u tham kh o c s d ng trong tài này Và

cu i cùng, tôi mong mu n s có nhi u ng i quan tâm, nghiên c u và phát tri n tài tài có th tr thành công trình khoa h c h u ích và ng d ng cao

c viên th c hi n

Lê Th Xuân Thùy

C L C

I C M N 1

C L C 2

DANH M C T - C M T VI T T T 5

DANH M C B NG 6

U 7

1 LÝ DO CH N TÀI 7

2 L CH S NGHIÊN C U V N 8

3 M C TIÊU VÀ NHI M V NGHIÊN C U 9

3.1 M c tiêu nghiên c u 9

3.2 Nhi m v nghiên c u 9

4 I T NG VÀ PH M VI NGHIÊN C U 10

4.1 i t ng nghiên c u 10

4.2 Ph m vi nghiên c u 10

5 PH NG PHÁP NGHIÊN C U 10

6 H NG TI P C N T LI U 10

7 Ý NGH A KHOA H C VÀ Ý NGH A TH C TI N C A TÀI 11

7.1 Ý ngh a khoa h c 11

7.2 Ý ngh a th c ti n 11

8 K T C U C A LU N V N 11

CH NG 1 S LÝ LU N V NG I DÙNG TIN V N HÓA NGH THU T 13

1.1 NH NG V N CHUNG V CÔNG TÁC NG I C 13

1.1.1 Khái ni m chung 13

1.1.2 Nhi m v c a công tác ng i c 13

1.1.2.1 Giúp cho s hình thành th gi i quan, nhân sinh quan khoa h c ng i c 14

1.1.2.2 Giúp cho vi c nâng cao trình v n hóa, khoa h c k thu t, nâng cao trình c a ng i c 14

1.1.2.3 Góp ph n vào vi c giáo d c o c, th m m cho ng i c 14

1.1.2.4 Giúp ng i c ngh ng i tích c c 15

1.1.3 Nguyên t c trong công tác ng i c: 15

1.1.3.1 Nguyên t c tính nh h ng 15

1.1.3.2 Nguyên t c tính i chúng 15

1.1.3.3 Nguyên t c ph c v có phân bi t 16

1.1.3.4 Nguyên t c tính t giác và sáng t o c a ng i c 16

1.1.3.5 Nguyên t c tính h th ng 16

1.1.3.6 Nguyên t c tr c quan c a vi c tuyên tuy n tài li u 16

1.1.4 N i dung c a công tác ng i c 17

1.1.4.1 Nghiên c u nhu c u, h ng thú c 17

1.1.4.2 Tuyên truy n, gi i thi u tài li u trong th vi n 19

1.1.4.3 Ho t ng t v n, h ng d n ng i c 22

1.1.4.4 ch c ph c v ng i c (cung ng thông tin): 23

1.1.5 ánh giá công tác ng i c 23

1.2 C M THÔNG TIN V N HÓA NGH THU T 26

1.2.1 V n i dung 28

1.2.2 V hình th c 30

1.2.3 Kênh thông tin 30

1.3 I T NG S D NG THÔNG TIN V N HÓA NGH THU T 31

1.3.1 Ng i t o ra thông tin 32

1.3.2 Ng i nghiên c u, phê bình 33

1.3.3 Các i t ng dùng tin khác 34

CH NG 2 TH C TR NG HO T NG PH C V NG I C T I TH VI N M T S TR NG V N HÓA NGH THU T TR C THU C B V N HÓA, TH THAO VÀ DU L CH TRÊN A BÀN THÀNH PH H CHÍ MINH 35

2.1 T NG QUAN V TH VI N M T S TR NG V N HÓA NGH THU T 35

2.1.1 Th vi n Nh c vi n thành ph H Chí Minh 35

2.1.1.1 Vài nét v Nh c Vi n thành ph H Chí Minh 35

2.1.1.2 Khát quát v quá trình hình thành và phát tri n c a th vi n Nh c vi n thành ph H Chí Minh 39

2.1.2 Th vi n tr ng i h c M thu t thành ph H Chí Minh 40

2.1.2.1 Vài nét v tr ng i h c M thu t thành ph H Chí Minh 40

2.1.2.2 Khát quát v quá trình hình thành và phát tri n c a th vi n tr ng i h c M thu t thành ph H Chí Minh 47

2.1.3 Th vi n tr ng i h c V n hóa thành ph H Chí Minh 48

2.1.3.1 Vài nét v tr ng i h c V n hóa thành ph H Chí Minh 48

2.1.3.2 Khát quát v quá trình hình thành và phát tri n c a th vi n tr ng i h c V n hóa thành ph H Chí Minh 55

2.1.4 Th vi n tr ng Cao ng Sân kh u n nh thành ph H Chí Minh 57

2.1.4.1 Vài nét v tr ng Cao ng Sân kh u n nh thành ph H Chí Minh 58

2.1.4.2 Khát quát v quá trình hình thành và phát tri n c a th vi n tr ng Cao ng Sân kh u n nh thành ph H Chí Minh 60

2.2 NGU N L C C A TH VIÊN M T S TR NG V N HÓA NGH THU T TR C THU C B V N HÓA, TH THAO VÀ DU L CH TRÊN A BÀN THÀNH PH H CHÍ MINH 62

2.2.1 Ngu n nhân l c c a th vi n 62

2.2.2 Ngu n l c thông tin 63

2.2.3 C s v t ch t k thu t 67

2.2.4 Ngu n kinh phí 68

2.3 HO T NG PH C V NG I C T I TH VI N M T S

TR NG V N HÓA NGH THU T TR C THU C B V N HÓA, TH

THAO VÀ DU L CH TRÊN A BÀN THÀNH PH H CHÍ MINH 69

2.3.1 c m nhu c u thông tin v n hoá ngh thu t 69

2.3.1.1 Nhu c u c c a cán b gi ng d y, nghiên c u: 72

2.3.1.2 Nhu c u c c a sinh viên 78

2.3.2 Th c tr ng ho t ng ph c v ng i c 82

2.3.2.1 Nghiên c u nhu c u c, nhu c u tin 82

2.3.2.2 Tuy n truy n, h ng d n ho t ng c 83

2.3.2.3 Ho t ng t v n h ng d n ng i c 84

2.3.2.4 Cung c p thông tin 85

2.3.3 ánh giá hi u qu công tác ph c v ng i c 93

2.3.3.1 u m 94

2.3.3.2 n ch 94

CH NG 3 I M I CÔNG TÁC PH C V NG I C T I TH VI N T S TR NG V N HÓA NGH THU T TR C THU C B V N HÓA, TH THAO VÀ DU L CH TRÊN A BÀN THÀNH PH H CHÍ MINH 98

3.1 T NG C NG NGHIÊN C U NHU C U, H NG THÚ C C A NG I C 98

3.2 HOÀN THI N VÀ PHÁT TRI N S N PH M VÀ D CH V THÔNG TIN - TH VI N 99

3.2.1 Hoàn thi n s n ph m thông tin - th vi n 99

3.2.2 Hoàn thi n các d ch v thông tin – th vi n 100

3.2.2.1 D ch v m n 100

3.2.2.2 ch v khai thác tài li u n t 101

3.2.2.3 ch v sao ch p tài li u 102

3.2.2.4 ch v tìm tin 103

3.2.3 Phát tri n các s n ph m và d ch v thông tin - th vi n m i 104

3.2.3.1 Phát tri n các s n ph m thông tin th vi n m i 104

3.2.3.2 Phát tri n các d ch v thông tin th vi n m i 104

3.3 Y M NH HO T NG MARKETING S N PH M VÀ D CH THÔNG TIN V N HÓA NGH THU T 110

3.4 PH I H P HO T NG THÔNG TIN V N HÓA NGH THU T

114

3.5 NÂNG CAO CH T L NG NGU N NHÂN L C TRONG HO T NG THÔNG TIN V N HÓA NGH THU T 116

3.6 T NG C NG C S V T CH T K THU T 119

T LU N 120

DANH M C TÀI LI U THAM KH O 122

PH L C 1 129

PH L C 2 131

PH L C 3 142

DANH M C B NG

ng2.1: S li u th ng kê v ngu n nhân l c 63

ng 2.2: S li u th ng kê v ngu n l c thông tin 65

ng 2.3: Thông tin v tình hình s d ng ph n m m và t o l p CSDL 66

ng 2.4: S li u th ng kê v di n tích c a th vi n 68

ng 2.5: S li u th ng kê v trang thi t b trong th vi n 68

ng 2.6: S li u th ng kê v kinh phí b sung tài li u 69

ng 2.7: S li u ng i c ng ký s d ng th vi n 71

ng 2.8: S li u kh o sát ng i c t i các th vi n 72

ng 2.9: Thành ph n cán b gi ng d y, nghiên c u c kh o sát 73

ng 2.10: M c ích s d ng th vi n c a cán b gi ng d y, nghiên c u 74

ng 2.11: M c s d ng th vi n c a cán b gi ng d y, nghiên c u 74

ng 2.13: Ngôn ng tài li u cán b gi ng d y, nghiên c u s d ng 76

ng 2.14: Lo i hình tài li u cán b gi ng d y, nghiên c u th ng s d ng 77

ng 2.15: Hình th c tài li u cán b gi ng d y, nghiên c u th ng s d ng 77

ng 2.16: M c ích s d ng th vi n c a sinh viên 78

ng 2.17: M c s d ng th vi n c a sinh viên 79

ng 2.18: Lý do sinh viên n th vi n 79

ng 2.19: Ngôn ng tài li u sinh viên th ng s d ng 80

ng 2.20: Lo i hình tài li u sinh viên th ng s d ng 81

ng 2.21: Hình th c tài li u sinh viên th ng s d ng 81

ng 2.22: S li u ho t ng ph c v ng i hàng n m t i các th vi n 86

ng 3.1: M i quan h trong khai thác thông tin 112

ng 3.2: M c tiêu Marketing các s n ph m và d ch v c a Th vi n 114

1 LÝ DO CH N TÀI

Trong Ngh quy t trung ng V khoá VIII c a B Chính tr v t s nh h ng trong công tác t t ng hi n nay , các nhà lãnh o ng ã kh ng nh: ch có

bi t gi gìn, khai thác, phát tri n và nâng cao b n s c riêng c a n n v n hoá dân

c thì m i có c giá tr b n thân trong ti p xúc và i tho i v i các n n v n hoá khác và c ng ch trên c s ó m i ti p thu c nh ng tinh hoa c a n n v n hoá

th gi

Cùng v i s phát tri n c a xã h i, ch t l ng cu c s ng ngày càng c c i thi n,con ng i ngày càng quan tâm n vi c th ng th c các s n ph m t ho t ng v nhoá ngh thu t Ho t ng v n hoá ngh thu t trong c n c ngày càng c t ng

ng, chú tr ng và tính chuyên nghi p ngày càng cao H th ng các tr ng v nhoá ngh thu t trong c n c nói chung và phía thành ph H Chí Minh nói riêng

có v trí c bi t quan tr ng trong xã h i ó là, ào t o ngu n nhân l c có ch t

ng cho ho t ng v n hoá ngh thu t ây là l nh v c ho t ng r t c bi t, v a

òi h i tính khoa h c, sáng t o v a th hi n tính ngh thu t Do ó, v n ào t onhân l c c a các tr ng v n hoá ngh thu t c ng mang nét c thù riêng Thông tin

ph c v cho ho t ng v n hoá ngh thu t không ch d ng l i d ng v n b n thông

th ng mà ch y u là c n thông tin v hình nh, âm thanh, tranh nh, hình

ho …các d ng c tr c quan Cách th c cung c p thông tin v n hoá ngh thu t skhông em l i hi u qu cao n u nh ch d ng l i vi c áp d ng cách th c cung c pthông tin d ng v n b n thông th ng

Trong xu th phát tri n chung c a ho t ng th vi n trong ph m vi c n c, th

vi n các tr ng v n hoá ngh thu t là b ph n không th thi u trong s nghi p giáo

c và ào t o c a tr ng V n t ra là: th vi n ã áp ng c nhu c uthông tin v n hoá ngh thu t c a ng i s d ng hay ch a? Trong tình tr ng hi nnay, làm th nào các th vi n có th ph c v có hi u qu nhu c u thông tin c

thù y ph c v t t vi c h c t p, gi ng d y, nghiên c u khoa h c… góp ph n ào

o ngu n l c v n hoá ngh thu t có ch t l ng

Nh m góp ph n nâng cao ch t l ng d y, h c và nghiên c u các tr ng v n hoángh thu t, công tác ph c v ng i c trong th vi n luôn c chú tr ng và ã

t c nh ng thành qu nh t nh Tuy nhiên v n còn nh ng h n ch nh h ng

t l n n ch t l ng ho t ng th vi n Vì v y, i m i ph ng th c ph c v

ng i c là nhi m v quan tr ng, là c n thi t, c t lên hàng u trong ho t

ng th vi n các tr ng v n hoá ngh thu t

i nh ng lý do trên, tôi ch n tài i m i ph ng th c ph c v ng i c t i

th vi n m t s tr ng v n hoá ngh thu t tr c thu c B V n hoá, Th thao và

Du l ch trên a bàn thành ph H Chí Minh làm tài lu n v n t t nghi p cao

Di p xu t b n n m 1996 cung c p ki n th c t ng i y và bao quát v

nh ng v n c b n c a công tác ng i c; tài li u “công tác c gi ” c atác gi Phan V n, tài li u d ch t ti ng Nga xu t b n n m 1985; tài li u “TheLibrary in the twenty-first century new services for the information age - th

vi n trong th k 21 nh ng d ch v m i dành cho th i i thông tin” c a tác

gi Peter Brophy xu t b n n m 2001 London; tài li u “c m nang ngh th

vi n” c a tác gi Lê V n Vi t xu t b n n m 2000 Bên c nh ó còn có các tài

li u là bài gi ng c a gi ng viên: TS Tr n Th Minh Nguy t, Ths Ninh ThKim Thoa, Ths Võ Công Nam…

- th c ti n: hi n có m t s công trình nghiên c u khoa h c, tài khoa

lu n t t nghi p i h c và lu n v n t t nghi p cao h c v v n ph c v

ng i c Nh : tài “ i m i công tác ph c v thông tin – th vi n th

vi n quân i” c a tác gi ng Th Ph ng Th o, tài “ i m i công tác

ph c v b n c th vi n thành ph Hà N i” c a Nguy n Bích Ngân, tài “nâng cao ch t l ng ph c v b n c th vi n t nh ng b ng sông

u Long” c a Nguy n Kh c Thi n, … Các công trình này ch y u kh osát, tìm hi u và nghiên c u v công tác ph c v ng i c t ng th vi nriêng l ho c ph c v ng i c i v i t ng lo i hình tài li u, ít có côngtrình c p n v n này m t cách toàn di n và trên ph m vi r ng

Nh v y, cho n th i m này, v n i m i ph ng th c ph c v ng i c

i th vi n m t s tr ng v n hoá ngh thu t tr c thu c B V n hoá, Th thao

và Du l ch trên a bàn thành ph H Chí Minh ch a có ai nghiên c u.

3 C TIÊU VÀ NHI M V NGHIÊN C U

- Kh o sát nhu c u thông tin v n hoá ngh thu t c a ng i c t i th vi n

t s tr ng v n hoá ngh thu t tr c thu c B V n hoá, Th thao và Du

ch trên a bàn TP.HCM

- Kh o sát th c tr ng ph c v ng i c t i th vi n m t s tr ng v n hoángh thu t tr c thu c B V n hoá Th thao và Du l ch trên a bànTP.HCM

- xu t các gi i pháp i m i ph ng th c ph c v ng i c

4 I T NG VÀ PH M VI NGHIÊN C U

4.1 i t ng nghiên c u

Công tác ph c v ng i c c a th vi n các tr ng v n hoá ngh thu t tr c thu c

V n hoá, Th thao và Du l ch trên a bàn thành ph H Chí Minh

Trong khi th c hi n tài nghiên c u s s d ng h ng ti p c n t li u sau:

- Nghiên c u các v n b n pháp quy v ào t o và liên quan n ào t o cácngành v n hoá ngh thu t

- Nghiên c u tài li u chuyên ngành th vi n - thông tin c bi t tài li u lý lu n công tác ng i c, tài li u liên quan phân tích, t ng h p và xây d ng

s lý lu n cho tài nghiên c u;

- Kh o sát nhu c u c c a ng i c;

- Ph ng v n cán b th vi n t i th vi n các tr ng nêu trong ph m v nghiênu;

- Kh o sát, thu th p t li u c a các tr ng, các th vi n các tr ng ã c ptrong ph m vi nghiên c u;

- Tham kh o ý ki n c a các chuyên gia trong l nh v c thông tin - th vi n

7 Ý NGH A KHOA H C VÀ Ý NGH A TH C TI N C A TÀI

7.1 Ý ngh a khoa h c

t qu nghiên c u góp ph n kh ng nh t m quan tr ng c a công tác ph c v

ng i c trong th vi n nói chung và th vi n kh i các tr ng v n hoá ngh thu tnói riêng ng th i góp ph n phát tri n ph ng th c ph c v ng i c theo

ng l y ng i c làm trung tâm, ph c v nh ng gì ng i c c n ch không

c dù công tác ng i c là khâu cu i cùng nh ng ó là khâu trung tâm c a ho t

ng th vi n Công tác ng i c giúp ng i c th a mãn c nhu c u c N u

th c hi n t t khâu công tác ng i c, th vi n s thu hút thêm nhi u ng i c

i, t ng c ng uy tín c a mình và nh t là làm cho vi c c tr thành thói quen,thành nhu c u không th thi u c trong i s ng tinh th n c a ng i dân và góp

ph n thúc y s nghi p th vi n phát tri n

Công tác ng i c có nh h ng n nhi u khâu khác trong ho t ng c a th

vi n nh b sung, x lý, t ch c kho… Có th thông qua khâu công tác ng i cánh giá, ki m tra, ng th i phát huy tác d ng c a các khâu công tác khác trong

th vi n B i vì n u tài li u không n tay ng i c thì các khâu công tác tr c, dùlàm t t n âu, c ng không có ý ngh a

Qua công tác ng i c có th ánh giá hi u qu xã h i c a th vi n Th vi n càng

ph c v nhi u ng i c thì vai trò, tác d ng xã h i c a th vi n càng l n

1.1.2 Nhi m v c a công tác ng i c

Công tác ng i c có nh ng nhi m v chính nh sau:

1.1.2.1 Giúp cho s hình thành th gi i quan, nhân sinh quan khoa h c

ng i c

Th vi n tuyên truy n gi i thi u và ph c v các lo i tài li u v các ngành khoa h ckhác nhau, các l nh v c khác nhau nh tri t h c, kinh t h c, chính tr - xã h i v.v… nâng cao nh n th c cho ng i c T ó, ng i c có cách nhìn nh n ánh giá

th gi i, xã h i, con ng i, các s v t, hi n t ng theo quan m duy v t bi n

ch ng, duy v t l ch s

1.1.2.2 Giúp cho vi c nâng cao trình v n hóa, khoa h c k thu t, nâng cao

trình c a ng i c

c dù trình dân trí nói chung ã c nâng cao áng k nh ng s cách bi t

gi a ng i lao ng chân tay và ng i lao ng trí óc v n còn Công tác ng i c

n giúp ng i c nâng cao trình v n hóa ph thông ng th i giúp h thu nh n

nh ng ki n th c v chuyên môn nghi p v

Thông qua các tài li u c a mình, th vi n tuyên truy n nh ng ki n th c v n hóa,khoa h c k thu t m i nh t, phù h p nh t cho ng i c

1.1.2.3 Góp ph n vào vi c giáo d c o c, th m m cho ng i c

Thông qua vi c tuyên truy n, gi i thi u các tài li u, th vi n góp ph n giáo d c o

c cho ng i c, giúp ng i c nh n th c c ý ngh a c a nh ng nguyên t c

o c trong quan h gi a ng i v i ng i, gi a con ng i v i xã h i nh lòngyêu n c, yêu lao ng, yêu hòa bình, yêu gia ình, trung th c, th ng th n, dám utranh v i nh ng bi u hi n tiêu c c trong xã h i nh gian d i, l i bi ng, tham ôv.v

Th vi n ti n hành song song giáo d c m h c và giáo d c th m m , không nh nggiúp ng i c trong vi c trau d i n ng l c ti p thu, hi u và ánh giá úng n vcái p, mà còn bi t sáng t o ra cái p, trong i s ng và trong các tác ph m nghthu t, giúp ng i c phân bi t cái p chân chính và cái p gi d i, cái d , cái

u Nói cách khác, th vi n ph i giúp ng i c không ch bi t th ng th c màcòn bi t sáng t o ra ngh thu t chân chính và phát huy nh ng th hi u lành m nh, xa

i nh ng th hi u t m th ng, th p kém

Hi n nay, công tác giáo d c o c và th m m cho ng i c tr nên c c k quan

tr ng trong xã h i mà nh ng thông tin t t có, x u có tr nên ph bi n và d dàngtruy c p Ng i c ph i c trang b nh ng ki n th c v o c và th m m

có th t b o v mình tr c nh ng thông tin phi o c và ph n th m m c ng nh

bi t th ng th c và sáng t o ra nh ng tác ph m ngh thu t có giá tr

1.1.2.4 Giúp ng i c ngh ng i tích c c

Sau nh ng gi lao ng c ng th ng, v t v , con ng i c n ngh ng i tích c c chotrí não và c b p c ph c h i có th tái t o s c lao ng Th vi n c n giúp

ng i c ngh ng i tích c c b ng các lo i tài li u phong phú c a mình Thông qua

ó t o thói quen c cho ng i c trong th i gian r nh r i

1.1.3 Nguyên t c trong công tác ng i c:

Ho t ng công tác ng i c ph i m b o nh ng nguyên t c chung nh sau:

1.1.3.1 Nguyên t c tính nh h ng

Th vi n Vi t Nam coi công tác ng i c là quá trình giáo d c t t ng ch ng.Tính t t ng th hi n n i dung nh ng tài li u mà th vi n tuyên truy n, gi ithi u cho ng i c, s ph n ánh úng n th c ti n khách quan Th vi n gi ithi u cho ng i c nh ng tài li u v ch ngh a Mác-Lênin, v ng C ng s n Vi tNam, v lòng yêu n c, v lòng t hào dân t c

Bên c nh ó, tính t t ng c ng g n li n v i tính khoa h c Th vi n tuyên truy n

nh ng thành t u khoa h c k thu t m i nh t, hi n i nh t v các l nh v c khoa h c nhiên, khoa h c xã h i, khoa h c c b n, khoa h c th c nghi m và cung c p cho

ng i c nh ng hi u bi t v các quy lu t phát tri n c a t nhiên và xã h i

1.1.3.2 Nguyên t c tính i chúng

i ng i u có quy n s d ng th vi n không phân bi t t ng l p, dân t c, tôngiáo, qu c gia Th vi n áp ng m i nhu c u c tài li u chính áng c a m i

ng i Nguyên t c tính i chúng th hi n rõ trong tuyên ngôn c a IFLA v Internet

và c a UNESCO v th vi n công c ng, theo ó th vi n ph i có trách nhi m ph c

m i thành viên c a c ng ng không phân bi t tu i tác, ch ng t c, gi i tính, tôngiáo, qu c t ch, ngôn ng , a v xã h i và ph i b o v quy n c a ng i c c t

do tìm ki m thông tin theo s l a ch n c a h n c ta, ng i c c t do tìm

ki m thông tin t i th vi n nh ng ph i tuân th nh ng quy nh c a pháp lu t

1.1.3.3 Nguyên t c ph c v có phân bi t

Nhu c u c c a ng i c ch u nh h ng c a các y u t nh giai c p, nghnghi p, trình , gi i tính, l a tu i v.v… Do ó, ph i ph c v có phân bi t áp

ng nhu c u a d ng c a h Ph c v có phân bi t là ph c v m i lo i ng i ctheo cách th c riêng, công tác ph c v có hi u qu h n Vì v y, th vi n ph i

ti n hành nghiên c u và phân nhóm ng i c m t cách h th ng và phân chia

ng i c ra thành nh ng nhóm có c m gi ng nhau Thông th ng, các th

vi n phân chia ng i c theo công vi c, ho t ng xã h i, trình h c v n, nghnghi p, l a tu i v.v…

Ngoài ra, trong m i nhóm ng i c c ng có s khác bi t th hi n thái c a

ng i c i v i tài li u, quá trình l a ch n tài li u, vi c ng d ng nh ng u

ã c vào cu c s ng, vào ho t ng xã h i c a ng i c M c ti p thu v n idung tài li u m i ng i c khác nhau do s khác bi t v tâm lý và xã h i Vì

ng thú c m i và h ng d n cho ng i c bi t cách t theo dõi các tài li u m i

Tuyên truy n tr c quan là s d ng các ph ng ti n tr c quan khác nhau tác nglên s c m th b ng m t c a ng i c Nó giúp cho vi c tuyên truy n tài li u có

hi u qu nh t

Các nguyên t c trên liên quan m t thi t v i nhau, b sung cho nhau và ph i c áp

ng trong m i quan h t ng h gi a chúng

1.1.4 i dung c a công tác ng i c

i dung chính c a công tác ng i c g m các ho t ng nghiên c u nhu c u

-ng thú c a -ng i c; tuyên truy n, gi i thi u tài li u v i ng i c; ho t ng

Nhu c u c là m t hi n t ng xã h i và cá nhân ph c t p, bi u hi n qua s

th c m c a cá nhân Nhu c u c c hình thành b i nh ng òi h i thi t y u

a con ng i trong nh ng u ki n, hoàn c nh nh t nh S hình thành nhu

u c b nh h ng b i nhi u y u t , nh ng y u t xã h i và cá nhân là quan

tr ng nh t Ngoài ra, s hình thành nhu c u c còn b nh h ng b i giá tr

a tri th c ch a ng trong các tài li u

Khi c ph n ánh trong ý th c cá nhân, nhu c u c c th hi n thành

ng c c, h ng thú c, là nhân t ch quan quan tr ng kích thích cá nhân

ng thú c c hình thành và bi u hi n thông qua nh ng thích thú nh t

th i c l p l i nhi u l n và khái quát hóa H ng thú c liên quan m t thi t

n nhu c u c Nh ng không th ng nh t h ng thú c v i nhu c u c.Trong m t s tr ng h p, ng i c có th c n n tài li u nh ng không t rõ

ng thú i v i nó và ng c l i Ví d , ng i c có nhu c u c m t cu nsách vì c n nh ng ch a ch c ã có h ng thú c cu n sách ó

Tuy nhiên, không th i l p h ng thú c v i nhu c u c H ng thú c là

th hi n c v ng c a cá nhân c th a mãn nhu c u c Khi nhu c u và

ng thú c c th hi n b ng nh ng tên tài li u c th thì ó là yêu c uc

Nhu c u và h ng thú c ch u nh h ng c a các y u t nh : môi tr ng xã

i, ngh nghi p, l a tu i, gi i tính, dân t c, trình v n hóa, s thích cánhân

Nhu c u c là n n t ng là c s n y sinh h ng thú c Và h ng thú c slàm cho vi c th c nhu c u c thu n l i và t hi u qu cao h n

- Nghiên c u nhu c u, h ng thú c

Nghiên c u nhu c u, h ng thú c là m t trong nh ng công vi c c a công tác

ng i c v i m c ích không ng ng nâng cao kh n ng th a mãn nhu c u

c c a ng i c Ng i c và nhu c u c là c s thi t y u nh h ngcho ho t ng c a th vi n N u vi c nghiên c u nhu c u, h ng thú ng i c

c ti n hành khoa h c và chính xác thì vi c ph c v ng i c s t hi u

qu cao h n

Vi c nghiên c u nhu c u, h ng thú c có nh ng ý ngh a nh : Giúp vi c ph c

ng i c có hi u qu ; giúp tuyên truy n tài li u úng i t ng; giúp th

vi n hoàn thi n, nâng cao ch t l ng các s n ph m và d ch v c a mình nghiên c u nhu c u, h ng thú c, có th s d ng các ph ng pháp c b n

ó là nghiên c u tr c ti p và nghiên c u gián ti p

i ph ng pháp nghiên c u tr c ti p, ng i nghiên c u ph i ti p xúc tr c

ti p v i ng i c có th th y c m t cách tr c ti p tr ng thái tâm lý,

tình c m, thái khác nhau c a ng i c Nghiên c u tr c ti p g m các

ph ng pháp trao i ý ki n, ph ng v n, quan sát khoa h c

Nghiên c u tr c ti p có các u m là ng i nghiên c u t mình n m c,quan sát c nh ng hi n t ng, s li u v ng i c và giúp ng i nghiên

u b sung, u ch nh nh ng gì c n nghiên c u

Nghiên c u gián ti p g m các ph ng pháp phân tích các tài li u c a th vi n

nh tài li u th ng kê th vi n, th ng i c, th sách, các tài li u c a công táctra c u, th m c và kh o sát ý ki n ng i c b ng phi u tr ng c u ý ki n

1.1.4.2 Tuyên truy n, gi i thi u tài li u trong th vi n

Th vi n tuyên truy n, gi i thi u tài li u nh m giúp ng i c ti t ki m th i giantìm và ch n tài li u phù h p v i nhu c u c a mình; gi i thi u nh ng ph ng phápkhai thác tài li u có hi u qu ; nâng cao tính tích c c c c a ng i c và góp ph n

nh h ng c cho ng i c

Công tác tuyên truy n, gi i thi u tài li u giúp cho ng i c xác nh m c c nthi t c a tài li u, ng th i giúp h s d ng tài li u ó m t cách hi u qu

Tuyên truy n, gi i thi u tài li u là bi n pháp t t nh t thu hút ng i c vào th

vi n, góp ph n làm t ng vòng luân chuy n c a tài li u, giúp ng i c khai tháctri t các tài li u có trong kho c a th vi n

Ngày nay, vi c tuyên truy n, gi i thi u trong th vi n có th coi nh m t hình th c

qu ng cáo các tài li u và các s n ph m và d ch v thông tin – th vi n, kích thích

c lòng mong mu n s d ng s n ph m, d ch v c a th vi n ng i c D i

ây là các hình th c tuyên truy n c s d ng ph bi n trong các th vi n

- Tuyên truy n mi ng trong th vi n

Là hình th c truy n thông qua l i nói, ng i nói tr c ti p tác ng vào nh n

th c c a ng i nghe

Tuyên truy n mi ng có các u m nh : Có s c thuy t ph c l n vì tr c ti ptác ng vào tình c m c a ng i nghe, ti p thu b ng con ng t tình c m

n lý trí m nét và sâu s c h n; có kh n ng thông tin nhanh và k p th i vì

ch c n vài câu trao i, ng i tuyên truy n có th truy n t thông tin cho

nhi u ng i v các v n m i nh t; có tính linh ho t cao vì ng i tuyêntruy n có th ch ng h ng d n ng i nghe b ng cách m r ng, so sánh,rút g n ho c nh n m nh các v n c n c p.

Bên c nh ó, hình th c tuyên truy n mi ng c ng có nh ng nh c m nh :khó tuyên truy n nh ng tài li u k thu t ph c t p nh các công trình khoa

c, các b n v , thi t k , bi u ; ng i nghe khó nh y nh ng v n

có nhi u chi ti t, nhi u con s

Có nhi u ph ng pháp tuyên truy n mi ng, nh ng các ph ng pháp kh thi

nh t i v i th vi n là nói chuy n gi i thi u sách, m sách, h i ngh ng ic

Nói chuy n gi i thi u sách là hình th c mà ng i nói b ng s phân tích, sosánh và ánh giá c a mình v tác ph m làm cho ng i nghe th y h ng thú

ho c c n thi t tìm c tác ph m ó Trong khi nói chuy n gi i thi u sách,

di n gi có th thêm vào ho c b t i nhi u chi ti t ho c liên h v i nh ng tài

li u khác có liên quan v i m c ích nêu b t n i dung cu n sách Nói chuy n

gi i thi u sách th c ch t là hình th c k sách c nâng cao lên, r t g n v ihình th c bình gi ng v n h c u quan tr ng là ph i ch n c di n githích h p thu hút ng i nghe

m sách là thông báo, gi i thi u khái quát v i ng i nghe v m t s sách

nh t nh, th ng ó là sách m i xu t b n, hay sách v m t ch nào ó

m sách là m t cu c nói chuy n ng n g n, trình bày n i dung cu n sáchtheo dàn bài ã c chu n b m sách không ph i là k l i y n idung cu n sách mà ch g i ra nh ng v n quan tr ng và ch y u nh m g i

và có ý ngh a, giúp ng i c ch n sách nhanh, có ch t l ng và úng yêuu.

i ngh ng i c là m t cu c h p do th vi n t ch c trao i ý ki n

gi a th vi n và ng i c v tài li u c a th vi n, v cách ph c v ng i

c Qua ó, th vi n thu th p ý ki n c a ng i c v tài li u trong th

vi n, v các s n ph m và d ch v thông tin – th vi n, v cung cách ph c v

a th vi n Trên c s ó, th vi n có nh ng u ch nh h p lý v công tác sung, công tác ph c v c a mình

- Tuyên truy n tr c quan trong th vi n

Tuyên truy n tr c quan là nh ng hình th c tuyên truy n d a trên s th c m

ng m t c a ng i c

u m c a tuyên truy n tr c quan là ng i c có th tr c ti p nhìn th yhình nh c a s v t T tr c quan sinh ng n t duy tr u t ng giúp

ng i c nh c s v t lâu b n h n

Tuyên truy n tr c quan g m m t s hình th c sau:

Tri n lãm sách – tr ng bày sách là hình th c trình bày tr c quan có h th ng

s u t p các lo i hình tài li u theo m t nguyên t c ch n l a nh t nh.Tri n lãm giúp cho ng i c ch n sách chính xác, giúp cán b th vi n gi ithi u sách m t cách hi u qu

Tr ng bày sách có nhi u u m nh : T o thu n l i cho ng i c trong

vi c ch n tài li u, giúp ng i c nh lâu b n h n; k p th i gi i thi u nh ng

ch nóng h i, hay nh ng tài li u m i nh t; có th d dàng thay i b c c

ng nh cách s p x p c th i v i nh ng tài li u tr ng bày; trong quátrình tr ng bày cán b th vi n có th b sung nh ng tài li u m i ho c lo i i

nh ng tài li u không b ích; tùy theo t m quan tr ng, tính ch t th i s c a

n ho c m c ích, yêu c u c a cu c tr ng bày có th nh ra th i h ncho cu c tr ng bày dài ngày ho c ng n ngày

ng dán các bài c t trong báo, t p chí: Th vi n ch n l a và c t nh ng bàiquan tr ng in trên các báo – t p chí, s p x p theo m t ch nh t nh dánlên các b ng nh m giúp ng i c nghiên c u v n m t cách h th ng.Panô th vi n (bi u ng th vi n) là hình th c tuyên truy n có hi u qu cao thu hút ng i c, thông báo cho ng i c bi t các ho t ng c a th

ào t o, hu n luy n ng i c nh m giúp h hi u c c ch t ch c c a công tácthông tin – th vi n và bi t cách s d ng các ngu n tài li u, các s n ph m và d ch thông tin – th vi n Có nhi u m c ào t o khác nhau nh cung c p nh ng

ki n th c chung v th vi n, h ng d n m t cách tóm t t các ngu n tài li u, các s n

ph m và d ch v thông tin – th vi n và cách s d ng chúng Có hai c p ào t obao g m ào t o s c p và chuyên sâu

ào t o s c p là t ch c các l p ng n h n, cung c p cho ng i c nh ng hi u bi t các s n ph m d ch v thông tin – th vi n và cách s d ng chúng.

ào t o chuyên sâu là cung c p cho ng i c là c ng tác viên c a th vi n nh ng

ki n th c chuyên sâu v m t l nh v c ho t ng c a th vi n h có th tham giavào m t ho t ng c th c a th vi n

1.1.4.4 ch c ph c v ng i c (cung ng thông tin):

Công tác ph c v ng i c c th c hi n thông qua h th ng các d ch v cung

p thông tin c a th vi n bao g m các d ch v nh d ch v cho m n tài li u g m

có m n c t i ch và m n v nhà, m n t xa, m n liên th vi n; d ch v sao

ch p tài li u; d ch v d ch tài li u; d ch v ph bi n thông tin ch n l c (SDI); d ch tìm tin… Các d ch v này có th c th c hi n theo nh ng ph ng th c khácnhau

Hi n nay có ba ph ng th c ph c v chính là truy n th ng, hi n i và trung gian

Ph ng th c ph c v truy n th ng là ph ng th c cung c p các d ch v thông tin –

th vi n v i các công c th công ho c bán t ng

Ph ng th c ph c v hi n i là ph ng th c cung c p các d ch v thông tin – th

vi n v i s h tr c a các ph ng ti n và công ngh hi n i

Ph ng th c ph c v trung gian là ph ng th c cung c p d ch v thông tin – th

vi n k t h p c hai ph ng th c trên v i nhau trong quá trình ph c v [36, tr 27]

1.1.5 ánh giá công tác ng i c

c ích c a vi c ánh giá công tác ng i c là xác nh nh ng u m và h n

ch c a công tác ng i c nh m nâng cao hi u qu ph c v ng i c c a th

vi n

Trong m t nghiên c u m i ây, các tác gi ã a ra b n y u t tác ng n ch t

ng thông tin và em l i giá tr cho nó ó là: tính chính xác, ph m vi bao quát

a n i dung, tính c p nh t và t n s s d ng Trong ó quan tr ng nh t là n i dung,

th n là tính chính xác [6, tr 20]

Giá tr thông tin có th c xét t ph ng di n các y u t tác ng n ch t l ngthông tin và qua ó em l i giá tr cho nó Nhi u nghiên c u cho th y, ch t l ng

a thông tin b chi ph i b i ba nhóm y u t chính nh sau [12, tr 300]: Nhóm y u

n i dung; nhóm y u t th i gian; nhóm y u t hình th c

i dung là y u t quan tr ng nh t t o nên ch t l ng c a thông tin Y u t n idung thông tin bao g m ba c tính:

- Tính chính xác (Accuracy): thông tin ph i chính xác không c sai l ch so

i ngu n tin c x lý và ngu n tin c n c m b o tin c y

- Tính phù h p (Relavance): thông tin ph i liên quan n công vi c và nhi m

c a ng i s d ng nó

- Tính ng b (Completeness): thông tin ph i y các y u t mà ng i s

ng nó mu n bi t gi i quy t công vi c

u t th i gian c a thông tin c th hi n qua hai c tr ng nh sau:

- p th i (Timeliness): thông tin ph i c a n ng i dùng tin úng th i

m h c n

- Th i s (Curent): thông tin ph i m i và c c p nh t k p th i

u t n i dung và y u t th i gian óng vai trò quy t nh ch t l ng thông tin

u t hình th c c a thông tin th hi n s b t m t, gây c m tình, thu hút ng i s

ng Bao g m:

- Tính chi ti t (Detail): yêu c u thông tin a ra ph i c th t i m t m c thíchp

- Hình th c (Format): trình bày thông tin rõ ràng, s ch p, góp ph n t ng tính

p d n, t ó t o thêm giá tr cho thông tin

Hi n nay, n c ta ch a có m t mô hình chu n nào ánh giá ho t ng ph c v

ng i c Các th vi n th ng ánh giá hi u qu ho t ng ph c v ng i c qua

t s tiêu chí nh l t c, l t n, vòng quay trung bình c a m t tài li u, kh i

ng ph c v trung bình c a m t cán b th vi n, s l t tài li u trung bình m icán b th vi n ph i a ra ph c v trong n m [11, tr 104-106] Các tiêu chí này

ch y u c s d ng ánh giá hi u qu c a d ch v m n tài li u

t c là s tài li u cho m t ng i c m n tính trung bình trong m t n m, nó

ph n ánh c ng c c a ng i c và tính tích c c c a cán b th vi n, c

tính theo công th c l y t ng s tài li u cho m n trong n m chia cho t ng s ng i

c ng ký trong n m

t n là l t n trung bình c a m t ng i c trong vòng m t n m và ctính theo công th c l y t ng s l t n c a ng i c trong n m chia cho t ng s

ng i c c a th vi n chia cho t ng s cán b th vi n

l t tài li u trung bình m i cán b th vi n ph i a ra ph c v trong n m, ctính theo công th c l y t ng s tài li u cho m n trong n m chia cho t ng s cán b

th vi n

Ngoài ra công tác ng i c còn c ánh giá d a trên các tiêu chí ánh giá ch t

ng c a các d ch v thông tin – th vi n là chi phí th c hi n d ch v và ch t

ng thông tin do d ch v cung c p cho khách hàng

Chi phí th c hi n d ch v g m có chi phí hi n và chi phí n Chi phí hi n là nh ngchi phí d dàng nh n th y nh : chi phí sao ch p tài li u, chi phí in n tài li u, chiphí thuê d ch tài li u Chi phí n là nh ng chi phí khó xác nh nh : chi phí thuêchuyên gia tìm tin, chi phí cho vi c th c hi n các d ch v t v n…

Ch t l ng thông tin do d ch v cung c p cho khách hàng c ánh giá d a trêncác tiêu chí nh sau:

- Tính y : thông tin ph i c cung c p y theo yêu c u ng i c

- Tính chính xác: thông tin ph i c cung c p chính xác theo yêu c u ng ic

- Tính k p th i: d ch v ph i c cung c p k p th i, nhanh chóng theo yêu

u ng i c

- Tính thu n ti n: c th hi n qua các u ki n cung c p d ch v nh c s

t ch t, trang thi t b c ng nh n ng l c và thái ph c v c a cán b th

vi n

Thông tin ã tr thành v n th i i vì t m quan tr ng n m trong giá tr c achúng Song b n thân thông tin không th t o ra giá tr Giá tr thông tin c hìnhthành do k t qu c a quá trình lao ng khoa h c thông tin tr thành m t s n

ph m có ch t l ng áp ng nhu c u s d ng c a con ng i Giá tr c a thông tin

có th c hi u m t chi u: có giá tr tích c c (giá tr d ng), có giá tr tiêu c c (giá

tr âm), có thông tin vô b (giá tr b ng 0) Chính vì v y mà trách nhi m c a các th

vi n và c quan thông tin là ph i làm t ng ph n các giá tr tích c c, h n ch và ti n

i tri t tiêu giá tr tiêu c c Có nh v y, thông tin m i th c s là ngu n l c c a sphát tri n và công tác ph c v b n c, ph c v ng i dùng tin các th vi n và cquan thông tin th c s là ho t ng thi t th c và m ng l i l i ích l n lao cho xã h i

Ngày nay, trong i s ng hàng ngày, âu ng i ta c ng nói t i thông tin Thôngtin là ngu n l c c a s phát tri n, xã h i thông tin hình thành và ang phát tri nngày m t h ng th nh Thông tin ã tr thành nhu c u c b n c a con ng i Nhu

u ó không ng ng t ng lên v i s gia t ng c a kh i l ng các công vi c và các

i quan h xã h i M i ng i s d ng thông tin l i t o ra thông tin m i Các thôngtin ó l i c truy n cho ng i khác.Trong ho t ng c a con ng i thông tin

c th hi n qua nhi u hình th c a d ng và phong phú nh : con s , ch vi t, âmthanh, hình nh … [6, tr 15] Chính vì th mà thông tin c s n sinh ra ngày m t

ng theo c p s nhân, và hi n t ng bùng n thông tin hi n nay không m i m vàkhó hi u v i m i ng i V ph ng di n th ng m i, ngành công nghi p thông tin

tr thành m t ngành công nghi p mang tính toàn c u và c nhi u ng i quantâm Ngày nay, không m t ngành công nghi p, d ch v , s n xu t nào không quantâm n thông tin, và th m chí coi thông tin là y u t t quy t nh i n thành công

u nh tr c ây m i n n kinh t u d a ch y u vào các ngu n tài nguyên thiênnhiên, thì n cu i th k XX, thông tin ã c xem là m t ngu n tài nguyên em

i hi u qu kinh t c bi t là khác v i các ngu n tài nguyên khác, tài nguyênthông tin có th m r ng và phát tri n không ng ng và h u nh ch b h n ch b i

th i gian và kh n ng nh n th c c a con ng i Kh n ng phát tri n c a thông tin

th hi n các thu c tính nh sau [6, tr 70]:

- Thông tin lan truy n m t cách t nhiên;

- Khi s d ng thông tin không bao gi b c n i mà trái l i c ng tr nên phongphú do c tái t o và b sung thêm các ngu n tin m i;

- Thông tin có th chia s , nh ng trong quá trình giao d ch không b m t i

i kh n ng thay th các ngu n tài nguyên khác, kh n ng truy n v i t c cao

và kh n ng em l i u th cho ng i n m gi nó, thông tin ã th c s tr thành c cho nhi u ho t ng c a xã h i và con ng i nh : nghiên c u, h c t p, giáo d c,

n xu t, gi i trí…

Thông tin VHNT c ng nh m i thông tin khác, ó là v t mang thông tin VHNT Nóthay i theo s phát tri n c a xã h i c a khoa h c k thu t Thông tin VHNT có

th c ch a ng trên t t c m i ch t li u nh : á, mai rùa, tre, t sét nung, v i,

gi y, a t , a quang, t p máy tính (file), c s d li u…

Thông tin VHNT bao g m các l nh v c sau:

Thông tin v n hóa ngh thu t bao g m các l nh v c:

- Thông tin lý lu n v n hóa ngh thu t: lý lu n VHNT là nh ng thông tin,

ki n th c c khái quát hóa và h th ng hóa v l nh v c VHNT [21, tr.565] Lo i thông tin này óng vài trò quan tr ng và chi m t l không nhtrong m ng thông tin VHNT nói chung và ho t ng VHNT nói riêng.Thông tin này có i t ng s d ng không nhi u, th ng là các nhà nghiên

u s d ng cho m c ích nghiên c u VHNT, ng i tham gia ho t ng và

qu n lý ho t ng VHNT Là lo i thông tin trình cao, khó hi u không

ph i c là l nh h i c ngày, không h p d n ng i c Thông tin lý lu nVHNT bao g m:

+ Các quan m v c a các nhà VHNT, các tác gi , các h c gi và l nh

c VHNT Thông tin này là kim ch Nam cho ho t ng VHNT Ví

nh : Quan m c a Bác H v v n hóa, quan m c a Lênin v

n hóa…

+ ng l i chính sách v VHNT ây là thông tin v ch tr ng

ng l i c a ng, chính sách pháp lu t c a nhà n c v l nh v cVHNT Nó c c th b ng các v n b n, v n b n pháp quy liên quan

§ Lý lu n chung v VHNT

§ ch s VHNT

§ Phê bình VHNT

- Tác ph m v n hóa ngh thu t: Là tác ph m c t o ra b i các tác gitrong l nh v c VHNT ây là lo i thông tin chi m t l nhi u nh t trong

ng thông tin VHNT Sáng tác ph m có nhi u lo i, bao g m:

+ Tác ph m riêng bi t (private author): là k t qu lao ng, là côngtrình, s n ph m c a m t cá nhân, t ch c c quan nào ó t o ra Ví d

nh : B c nh “N HÔN C A GIÓ” c a nhi p nh gia Tr n ThLong – H i ngh s nhi p nh Vi t Nam Ca khúc “N I VÒNG TAYN” c a c nh c s Tr nh Công S n…

+ Toàn t p: (author’s edition) là m t n ph m bao g m toàn b hay g ntoàn b tác ph m c a m t tác gi , g m nh ng tác ph m ã c xu t

n t tr c hay ch a h xu t b n Có th phát hành trong m t haynhi u quy n v i m t nhan chung [2, tr 14] Ví d : toàn t p NamCao, toàn t p H Chí Minh, …

+ Tuy n t p: (authology) là m t s u t p g m nhi u trích n t nhi utác ph m c a nhi u tác gi khác nhau, ôi khi ch gi i h n trong thi cahay trong m t chuyên [2, tr 8] Ví d : tuy n t p nh c ti n chi n,tuy n t p tranh tr u t ng, …

+ Tác ph m ng tác gi : (Joint author) là s c ng tác c a nhi u ng icùng s n xu t ra m t tác ph m trong ó m i cá nhân u cùng phtrách m t nhi m v nh nhau [2, tr 112] Ví d : hai tác gi : Bùi LoanThùy, Lê V n Vi t cùng vi t cu n Th vi n h c i c ng, (2001)Nhà xu t b n i h c Qu c gia TP H Chí Minh xu t b n

- Tài li u tra c u: là nh ng tài li u, thông tin ph c v cho m c ích tra tìm

t thông tin, ki n th c nào ó v VHNT Tài li u tra c u v l nh v cVHNT bao g m:

+ T n (Dictionary): tài li u tra c u t p h p thông tin v l nh v c

n hóa, ngh thu t và c s p x p theo m t tr t t nh t nh, cung

p m t ki n th c c n thi t i v i t ng n v (m c t , c m t ) mà

nó c p Ví d : t n v n hóa Ch m, t n h i h a…

+ Bách khoa toàn th (Encyclopedia): là m t cu n sách hay m t b sách

m nhi u bài vi t v các tài thu c m i l nh v c tri th c th ng

c s p x p theo m u t , ho c là m t tác ph m t ng t nh ng c

gi i h n trong m t l nh v c hay m t tài chuyên bi t Ví d : báchkhoa toàn th c a Vi t Nam

+ tay tra c u (Handbook): là m t gi n y u bao g m m t hay nhi u

c, trình c n b n hay trình cao, c s p x p theo m t tr t khoa h c có th nhanh chóng tìm v trí c a d ki n ch a trongtài li u, và có th mang theo m t cách thu n ti n Ví d : s tay tra c u

n hóa ch m, s tay du l ch Vi t Nam

1.2.2 hình th c

- Truy n th ng: tài li u c l u gi trên v t li u truy n th ng b ng các ch t

li u: á, mai rùa, tre, t sét nung, v i, gi y,

- Hi n i: thông tin c l u gi trên các v t li u b ng ch t li u hi n i nh :

a t , a quang, t p máy tính (file), c s d li u, thông tin trên m ng thôngtin: LAN, VAN, MAN, Internet

1.2.3 Kênh thông tin

- Thông tin công b : là ngu n thông tin c các tác gi cá nhân và t p th t o

ra, c xu t b n và phát hành r ng rãi n m i t ng l p nhân dân, m i

ng i ai c ng c phép ti p c n n chúng

- Thông tin không công b (l u hành n i b ): là ngu n thông tin c các tác

gi cá nhân và t p th t o ra, c n b n và l u hành n i b , ph c v cho

t s i t ng nh t nh

1.3 I T NG S D NG THÔNG TIN V N HÓA NGH THU T

Con ng i, ngay t khi m i hình thành ã có kh n ng ti p nh n và x lý thông tin,

nh m t b n n ng c a mình Tuy kh n ng này r t n s và m c th p song l i

là m xu t phát không th không có Trong quá trình s ng, th ng xuyên ti p xúc

i các quá trình thông tin trong xã h i, ti p thu nh ng thông tin m i, x lý cácthông tin, con ng i ngày càng phát tri n n ng l c thông tin c a mình ng th i, tác ng c a xã h i b ng bi n pháp giáo d c, ào t o giúp con ng i nâng cao

kh n ng ho t ng thông tin c a h Hai lo i ho t ng này (ho t ng con ng i nâng cao và ho t ng xã h i "d y" cho h n ng l c thông tin) chính là ho t ng

xã h i hoá thông tin Chúng g n bó và hoà quy n v i nhau và rõ ràng không có ho t

ng này thì ho t ng kia không th phát tri n, không th ngày càng hoàn thi n

Ng i dùng tin là y u t c b n c a m i h th ng thông tin ó là i t ng ph c

c a công tác ng i c H ng th i là khách hàng c a d ch v thông tin, c ng

là ng i t o ra thông tin m i

Ng i dùng tin gi a vai trò quan tr ng trong các h th ng thông tin H nh y u t

ng tác hai chi u v i các c quan thông tin th vi n Vai trò c a ng i dùng tin

c th hi n [6, tr 293]:

- Ng i dùng tin luôn là c s nh h ng các ho t ng c a th vi n

- Ng i dùng tin tham gia và liên quan vào h t các công n c a dây chuy nthông tin t li u nh : ánh giá các ngu n l c thông tin, chính sách b sung

ph thu c vào yêu c u c a h , tham gia hi u ch nh các khâu x lý k thu t

- Ng i dùng tin tham gia s n sinh ra thông tin m i

Ng i dùng tin r t a d ng và nhu c u thông tin c a h c ng r t phong phú Cácnhu c u thông tin này thay i tùy theo b n ch t các công vi c và nhi m v mà h

ph i th c hi n

Ng i dùng tin VHNT c ng nh ng i dùng tin c a m i l nh v c thông tin khác,

t a d ng và phong phú Có th phân chia ng i dùng tin VHNT ra thành cácnhóm trên c s các tiêu chí khác nhau

- c ích s d ng thông tin:

+ Chuyên môn: (nhu c u chuyên môn) ph c v cho m c ích nghnghi p.

+ Không chuyên môn: (nhu c u không chuyên môn) ph c v cho m cích th ng th c

- Ho t ng c a ng i s d ng thông tin:

+ Ng i t o ra thông tin: tác gi c a thông tin VHNT

+ Ng i nghiên c u, phê bình: nghiên c u, tìm hi u phân bình các tác

ph m, tài li u VHNT+ Ng i th ng th c: s d ng thông tin VHNT gi i trí, nâng caotrình ô, c p nh t thông tin…

Trong ph m vi lu n v n này, tác gi lu n v n chia ng i dùng tin VHNT theo tiêuchí ho t ng c a h , c th có các nhóm nh sau:

1.3.1 Ng i t o ra thông tin

Ng i t o ra thông tin VHNT bao g m các cá nhân và t ch c thu c khu v c nhà

c và t nhân Các cá nhân và t ch c này t o d ng và phát tri n tài s n trí tu

a nhân lo i Thông tin c b t ngu n t các nhà v n, các nhà sáng tác, các ngh, các tác gia Sau ó c h tr b i các nhà biên t p, các nhà làm phim, các nhà

n xu t các ch ng trình truy n hình – truy n thanh, các nhà làm phim ho t hình

và m t lo t các th thu t chuyên môn khác [22, tr 55]

Các nhà sáng t o thông tin này chuy n giao (bán) các tác ph m c a mình cho cácnhà xu t b n, các ài phát thanh truy n hình, các nhà phân ph i và các công ty s n

xu t, nh ng n i này mua các tài s n trí tu thô và x lý chúng theo các cách khácnhau có th phân b và bán chúng cho ng i tiêu dùng s d ng thông tin

Tr c ây, công tác sáng t o và xu t b n c th c hi n trong các t ch c hoàntoàn riêng bi t Các tác gi làm vi c v i các nhà xu t b n và h u nh không ti p xúc

i các nhà làm phim, làm video Do ó ôi khi tác ph m không c chuy n t itrung th c Nh ng gi ây, ta có th trình bày các d ng thông tin khác nhau theo

t d ng m u s hóa chung, các ranh gi i b phá v và có th nh n th y là có m t

công ty truy n thông a ph ng ti n ang khai thác các tài li u các d ng vi t,nghe nhìn, hình nh, âm thanh… và g p l i thành cùng m t ch ng trình thông tin.Cùng v i l ng thông tin th c s mang tính sáng t o và th hi n hàm l ng ch txám cao, còn có m t ph n l n n i dung thông tin không liên quan t i vi c biên so nthông tin nh : nh ng ng i chuyên biên so n các tài li u tham kh o, các c s d

li u, các danh m c thông kê và các d ch v thông tin

i i t ng là ng i t o ra thông tin, s d ng kh i l ng thông tin VHNT r t

n H u nh nhu c u thông tin c a h nh m ph c v cho m c ích ngh nghi p

c n n t t c các lo i thông tin VHNT và thông tin v các l nh v c khác n a

ch trích tác gi V i s phát tri n c a VHNT, nh ng m c tiêu và tính ch t c a ho t

ng nhiên c u, phê bình tr nên ph c t p h n, òi h i b môn ph i c hìnhthành và a d ng hóa

th k 17 và nh t là t th k 18, VHNT tr thành l nh v c ho t ng xã h i cthù T ng ng v i nó là s hình thành các thi t ch xã h i c a VHNT nh báo chí,

xu t b n, công chúng, d lu n, là s hình thành i s ng cho tác ph m VHNT nh

t l nh v c c thù c a i s ng xã h i Các trào l u, khuynh h ng trong phêbình tác ph m VHNT n y n và phát tri n m nh m t ng ng v i s n y n vàphát tri n c a các trào l u, khuynh h ng sáng tác ph m VHNT

Phê bình, nghiên c u VHNT c coi nh m t ho t ng tác ng trong i s ngVHNT ng th i còn c coi nh m t b môn thu c nghiên c u VHNT

Nghiên c u, phê bình VHNT u tiên n nh ng quá trình, nh ng chuy n ng ang

di n ra trong ho t ng VHNT hi n th i, kh o sát các tác ph m xu t b n và báo chí,

ph n ng v i các hi n t ng VHNT, v i s c m th tác ph m VHNT c a côngchúng

Trong nghiên c u, phê bình VHNT, có các th tài th ng dùng có th là các bàibáo, bài m sách, bài t ng quan VHNT, ti u lu n, bài vi t v các chân dung, bài

i tho i phê bình , th m chí là các trào l u v quan m sáng tác v.v

Ng i nghiên c u, phê bình tác ph m VHNT là i ng không th thi u, i t ngnày tuy chi m s l ng ít nh ng r t quan tr ng H v a là ng i s d ng tài li uthông tin VHNT v a t o ra thông tin VHNT a s h s d ng thông tin VHNT

ph c v cho m c ích ngh nghi p, cho nhi m v công vi c i t ng này s d ng

u h t các lo i thông tin VHNT, nh ng ch y u là sáng tác ph m VHNT

1.3.3 Các i t ng dùng tin khác

i a s chúng ta s d ng thông tin VHNT v i t cách là ng i h ng th Nhu

u này là nhu c u không chuyên môn, không ph c v cho m c ích ngh nghi p

i t ng này a d ng v trình , ph c t p v thành ph n xã h i ó có th là cán nghiên c u, gi ng d y c a nh ng l nh v c khác, ngành khoa h c khác, là nh ng

ng i có trình d ph thông, các b n thi u nhi M c ích s d ng d ng thông tinVHNT c a nhóm i t ng này c ng r t a d ng nh chính thành ph n c a h Có

th là h c t p nâng cào trình , m mang ki n th c, làm phong phú thêm i

ng tinh th n, gi i trí, th ng th c…

u h t i t ng này ch s d ng ch không t o ra thông tin VHNT H chi m t

l n và có xu h ng ngày càng a d ng v thành ph n và có yêu c u phong phú vthông tin VHNT Ch y u h s d ng tác ph m VHNT

m 1956 Tr ng Qu c Gia Âm nh c và K ch ngh Sài Gòn ra i v i hai ngành

ào o âm nh c: ngành Qu c nh c và ngành nh c Tây ph ng, bao g m g n 20chuyên ngành nh c khí và lý thuy t âm nh c N m 1975 i tên thành Tr ng Qu cgia Âm nh c TP.HCM, và Nh c vi n TP.HCM n m 1981 n nay, tr ng ã có

n 50 chuyên ngành ào o v Sáng tác, Lý lu n, Ch huy, S ph m và Bi u di n

nh c khí, thanh nh c, lý thuy t âm nh c…

Sau nhi u n m ph n u, v i nh ng thành tích v ào o, hàng tr m gi i th ng vsáng tác, bi u di n, lý lu n… các cu c thi trong và ngoài n c a các gi ng viên,sinh viên, c sinh… Nh c vi n TP.HCM ã c Nhà n c t ng th ng Huân

ch ng Lao ng ng Nh t, Nhì, Ba; Huân ch ng c L p ng ba Nhi u gi ngviên ã c phong t ng danh hi u Nhà giáo u tú, Ngh s nhân dân, Ngh s u

tú, qua ó ã t o uy tín v ch t l ng ào o ngh thu t âm nh c trên n c ng

nh khu v c và th gi i

Hi n nay, c s v t ch t c a Nh c Vi n hi n có là: t ng di n tích 3.449 m Trongó: H i tr ng 700 m2, phòng h c (35 phòng) 988.6 m2, phòng làm vi c (11 phòng)185.76 m2, Ký túc xá (17 phòng) 272 m2, các di n tích khác 1574.64 m2.

i ng cán b công nhân viên ch c và h p ng lao ng c a Nh c Vi n là: 136cán b chính th c, 60 c ng tác viên th ng xuyên tham gia gi ng d y Bao g m 3

GS, 14 PGS và PTS, 3 NSND, 12 NSUT H u h t cán b gi ng viên, công nhânviên u t trình th c s , c nhân ho c t ng ng [24, tr 43]

• Ch c n ng, nhi m v c a Nh c vi n

Ch c n ng và nhi m v c a Nh c vi n là ào t o i ng bi u di n, nh c s , nhà s

ph m, lý lu n âm nh c, nhà qu n lý và nghiên c u khoa h c âm nh c; tham gia m i

ho t ng trong l nh v c ngh thu t âm nh c, góp ph n xây d ng phát tri n v n hoángh thu t c a TP.HCM, khu v c phía Nam và c n c

• c u t ch c c a Nh c vi n

c u t ch c: g m 8 Khoa, 1 Phân hi u, 6 phòng Ch c n ng và 1 Trung tâm Bi u

di n th nghi m, Nh c vi n ào t o và b i d ng cán b âm nh c có trình Trung

c, Cao ng, i h c và Sau i h c; g m các h Chính quy, T i ch c, Chuyên

tu, Chính quy xa tr ng; m nhi m công tác ào t o C nhân S ph m âm nh c

ph thông cho các t nh t Qu ng Bình tr vào là n i th c hi n nh ng ho t ngsáng tác, bi u di n, nghiên c u khoa h c âm nh c, giao l u qu c t … cho TP.HCM

và khu v c phía Nam

- Phân vi c v n hóa tr c thu c Nh c vi n

- Trung tâm bi u di n th nghi m

• Các ngành ào t o c a Nh c vi n

Hi n nay, Nh c vi n TP.HCM có các ngành ào t o nh sau [71]:

- Bi u di n nh c c truy n th ng, g m các chuyên ngành: Sáo trúc; àn tranh;

- Thanh nh c;

- ph m âm nh c

Nh c vi n TP.HCM có các b c ào t o nh sau:

c Trung h c (4 n m): g m các chuyên ngành: Lý lu n; Sáng tác; Ch huy h p

ng; àn tranh; àn nh ; àn t bà; àn nguy t; àn b u; Sáo trúc; Tam th p

c; Thanh nh c; Kèn Flute; Hautbois; Clarinette; Trompete; Trombone; Bason;Violon; Violoncelle; Contrebasse; Guitare; Organ; Accordéon; B gõ; Piano;Harpe.

i v i b c này tuy n sinh v i i t ng t 15 tu i tr lên, t t nghi p s c p âm

nh c ho c có trình t ng ng (do các S V n hóa, các c quan V n hóa ngang

p và các trung tâm ào t o âm nh c c p gi y ch ng nh n) Có trình v n hóa t tnghi p ph thông c s

c ào t o này nh m tuy n nh ng em có n ng khi u, ào t o t o ngu n tuy nsinh b c i h c ào t o các nh c công cho các oàn ngh thu t chuyên nghi p;

ào t o ng i m àn cho hát và các nh c c

c Trung h c dài h n (9 n 11 n m): g m có các ngành: Piano; Violon;

Violoncelle; Nh c c dân t c; các môn kèn; Accordéon; Organ

i t ng tuy n sinh v i b c ào t o này có tu i t 7 n 13 tu i, yêu c u có trình

v n hóa t ng ng v i l a tu i B c ào t o này tuy n sinh theo n ng khi u, t ongu n cho ào t o b c i h c

c i h c (chính quy 4 n m): g m các ngành: Lý lu n; Sáng tác; Ch huy dàn

nh c; Ch huy h p x ng; Thanh nh c; Nh c c ph ng Tây; Nh c c dân t c

i t ng ào t o i h c không gi i h n tu i ã t t nghi p PTTH ho c b túc

n hóa Yêu c u trình chuyên môn là ã t t nghi p Trung h c âm nh c ho ctrình t ng ng, có s c kh e t t

c ào t o này nh m ào t o nh ng nh c công, ca s , giáo viên, ng i m àncho các dàn nh c giao h ng, dàn nh c dân t c, các nhà v n hóa, các oàn nghthu t chuyên nghi p, các c quan VHNT và các tr ng ào t o VHNT

c cao h c (2 n m t p trung và 3 n m không t p trung): g m các chuyên

ngành: Chuyên ngành bi u di n; chuyên ngành sáng tác – lý lu n – ch huy; chuyênngành s ph m bi u di n

c cao h c trang b cho ng i h c trình chuyên môn sâu, nâng cao kh n ng tduy c l p, góp ph n tiêu chu n hóa cán b âm nh c; có kh n ng gi ng d y âm

nh c, nghiên c u khoa h c và biên so n ch ng trình, biên so n giáo trình H tr