BÁO CÁO MÔN PHƯƠNG PHÁP LUẬN NGHIÊN CỨU KHOA HỌC Đề tài: NGHIÊN CỨU CÁC YẾU TỐ ẢNH HƯỞNG ĐẾN QUYẾT ĐỊNH KHỞI NGHIỆP CỦA SINH VIÊN TRƯỜNG ĐẠI HỌC CÔNG NGHIỆP TP. HỒ CHÍ MINH PHẦN MỞ ĐẦU 3 1. Lí do chọn đề tài 3 2. Mục tiêu nghiên cứu 3 2.1. Mục tiêu chính 3 2.2. Mục tiêu cụ thể 4 3. Câu hỏi nghiên cứu 4 4. Đối tượng và phạm vi nghiên cứu 4 4.1. Đối tượng nghiên cứu 4 4.2. Phạm vi nghiên cứu 4 5. Ý nghĩa khoa học và thực tiễn 5 5.1. Ý nghĩa khoa học: 5 5.2. Ý nghĩa thực tiễn 5 TỔNG QUAN TÀI LIỆU 6 1. Các khái niệm 6 2. Tổng quan tình hình nghiên cứu trong nước và ngoài nước theo khung khái niệm 8 3. Những khía cạnh chưa được cập nhật trong tài liệu. 15 NỘI DUNG – PHƯƠNG PHÁP 16 1. Thiết kế nghiên cứu 16 2. Chọn mẫu 16 3. Phương pháp nghiên cứu 17 4. Công cụ thu thập thông tin… 18 CẤU TRÚC DỰ KIẾN CỦA LUẬN VĂN 19 I. Chương 1: Cơ sở lý luận các yếu tố ảnh hưởng đến quyết định khởi nghiệp của sinh viên. 19 II. Chương 2: Thực trạng khởi nghiệp trong sinh viên của trường Đại học Công nghiệp TP Hồ Chí Minh hiện nay 19 III. Chương 3: Giải pháp nâng cao tỉ lệ thành công trong khởi nghiệp của sinh viên trường Đại học Công nghiệp TP Hồ Chí Minh 19 KẾ HOẠCH THỰC HIỆN ĐỀ TÀI 20 DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO… 21 PHỤ LỤC 23 TÊN ĐỀ TÀI Nghiên cứu các yếu tố ảnh hưởng đến quyết định khởi nghiệp của sinh viên trường Đại học Công nghiệp thành phố Hồ Chí Minh. PHẦN MỞ ĐẦU 1. Lí do chọn đề tài Khởi nghiệp kinh doanh được xem là một định hướng chiến lược của nhiều quốc gia trên thế giới, trong đó có Việt Nam. Tinh thần khởi nghiệp là một trong những giải pháp cơ bản góp phần thúc đẩy tăng trưởng kinh tế, giải quyết vấn đề việc làm. Cuộc cách mạng công nghiệp 4.0 đang diễn ra với tốc độ nhanh chóng tác động đến nhiều quốc gia, trong đó có Việt Nam nói chung và sinh viên trường đại học Công Nghiệp TP.HCM nói riêng. Theo khảo sát của VCCI, có đến 66,6% sinh Viên Việt Nam hiện nay chưa hề biết đến các hoạt động khởi nghiệp. Số lượng sinh viên biết đến các chương trình khởi nghiệp chỉ đạt 33,4% và số lượng thực tế sinh viên hằng năm tham gia các chương trình khởi nghiệp do VCCI khởi xướng chỉ đạt 0.016% .Có đến 62% sinh viên được hỏi cho rằng các hoạt động khởi nghiệp hiện nay mang tính phong trào, chưa thực sự hiệu quả. Tuy nhiên, khi hỏi về khả năng kinh doanh có đến 89% sinh viên cho rằng bản thân có khả năng kinh doanh và 80% sinh viên có ý định tham gia các hoạt động kinh doanh sau khi tốt nghiệp. Như vậy, khi quyết định chọn ngành nghề để học đa số các bạn sinh viên chưa quan tâm nhiều đến vấn đề khởi nghiệp. Điều này dẫn đến tình trạng các bạn chỉ biết học và chú trọng đến nâng cao điểm số mà quên việc phải định hướng khởi nghiệp sau khi ra trường. Vì lý do trên, nhóm chúng tôi thấy rằng việc chọn đề tài Nghiên cứu các yếu tố ảnh hưởng đến quyết định khởi nghiệp của sinh viên trường đại học Công nghiệp TP. Hồ Chí Minh là một việc làm có ý nghĩa lý luận và thực tiễn sâu sắc 2. Mục tiêu nghiên cứu 2.1 . Mục tiêu chính Tìm hiểu các yếu tố ảnh hưởng đến quyết định khởi nghiệp của sinh viên trường Đại học Công nghiệp TP. Hồ Chí Minh. 2.2. Mục tiêu cụ thể • Xác định các yếu tố ảnh hưởng đến quyết định khởi nghiệp của sinh viên trường Đại học Công nghiệp TP. Hồ Chí Minh. • Đo lường mức độ tác động của từng yếu tố đến quyết định khởi nghiệp của sinh viên trường Đại học Công nghiệp TP. Hồ Chí Minh. • Kiểm định sự khác biệt về quyết định khởi nghiệp của sinh viên trường Đại học Công nghiệp TP. Hồ Chí Minh theo đặc điểm cá nhân. • Đề xuất giải pháp nhằm gia tăng tinh thần khởi nghiệp của sinh viên trường Đại học Công nghiệp TP. Hồ Chí Minh. 3. Câu hỏi nghiên cứu • Những yếu tố nào ảnh hưởng đến quyết định khởi nghiệp của sinh viên trường Đại học Công nghiệp TP. Hồ Chí Minh? • Mức độ ảnh hưởng của từng yếu tố trên đến quyết định khởi nghiệp của sinh viên trường Đại học Công nghiệp TP. Hồ Chí Minh như thế nào? • Có hay không sự khác biệt về quyết định khởi nghiệp của sinh viên trường Đại học Công nghiệp TP. Hồ Chí Minh theo đặc điểm cá nhân? • Những giải pháp nào nhằm thúc đẩy tinh thần khởi nghiệp của sinh viên trường Đại học Công nghiệp TP. Hồ Chí Minh? 4. Đối tượng và phạm vi nghiên cứu 4.1 . Đối tượng nghiên cứu Các yếu tố ảnh hưởng đến quyết định khởi nghiệp của sinh viên trường ĐHCN TP.HCM 4.2 . Phạm vi nghiên cứu Do thời gian và điều kiện có hạn nên nhóm nghiên cứu chỉ tập trung nghiên cứu về quyết định khởi nghiệp của sinh viên năm 3, năm 4 ngành Công nghệ động lực và các khối ngành Kinh tế của trường Đại học Công nghiệp Thành phố Hồ Chí Minh. 5. Ý nghĩa khoa học và thực tiễn 5.1 . Ý nghĩa khoa học: Đề tài này mong muốn đánh giá, mở rộng mô hình lý thuyết về ý định khởi nghiệp của sinh viên, đồng thời thêm bằng chứng khảo sát thực nghiệm ở TP.HCM. Kỳ vọng kết quả nghiên cứu này sẽ là căn cứ để các trường các học viện, các trung tâm khởi nghiệp như các nhà hoạch định chính sách tham khảo và đề xuất các chính sách về đào tạo hỗ trợ phát triển doanh nghiệp ngày càng khả thi nhằm khởi dậy sự kinh doanh của giới trẻ nâng cao vai trò đóng góp của doanh nhân vào sự nghiệp phát triển xã hội. 5.2 . Ý nghĩa thực tiễn Đề tài tìm kiếm và phân tích những yếu tố cơ bản ảnh hưởng đến ý định khởi nghiệp của sinh viên tại TP.HCM, đưa ra cơ sở để chứng minh những yếu tố này ảnh hưởng đến ý định khởi nghiệp của sinh viên. Kết quả nghiên cứu này sẽ là tiền đề hỗ trợ cho việc hoạch định chiến lược đào tạo của các trường đại học và kiến tạo môi trường phù hợp để kích thích ý tưởng kinh doanh sáng tạo và tinh thần khởi nghiệp của sinh viên. TỔNG QUAN TÀI LIỆU 1. Các khái niệm 1.1. Khái niệm kinh doanh Theo luật định nghĩa kinh doanh là một hoạt động được thực hiện có hệ thống và độc lập với danh nghĩa và trách nhiệm riêng nhằm mục đích sinh lợi và theo các điều kiện do Pháp luật quy định. Kinh doanh bao gồm nhiều lĩnh vực như tài chính, thông tin, tin tức, giải trí, sản xuất công nghiệp, bán lẻ, phân phối, vận tải,… Ở Việt Nam, thuật ngữ kinh doanh được sử dụng trong Luật công ty và Luật doanh nghiệp tư nhân và kinh doanh có thể được hiểu thông qua các dấu hiệu sau: • Hoạt động phải được thực hiện một cách độc lập. Các chủ thể nhân danh mình để tiến hành hoạt động kinh doanh. Họ tự quyết định mọi vấn đề có liên quan và tự chịu trách nhiệm về hoạt động của mình; • Hoạt động phải mang tính nghề nghiệp, nghĩa là chúng được tiến hành một cách chuyên nghiệp, thường xuyên, liên tục và hoạt động này mang lại nguồn thu nhập chính cho người thực hiện chúng; • Được các chủ thể tiến hành với mục đích kiếm lời thường xuyên. Từ đó, ta có thể hiểu kinh doanh là những hoạt động đầu tư, sản xuất, mua bán, cung ứng dịch vụ,…. Được các chủ thể kinh doanh tiến hành một cách độc lập nhằm mang về lợi nhuận được tính bằng thước đo của tiền tệ. Những hoạt động sản xuất ra sẽ tạo ra của cải vật chất để phục vụ nhu cầu người tiêu dùng. 1.2. Khái niệm về Khởi nghiệp kinh doanh Khởi nghiệp kinh doanh (KNKD) “là việc một cá nhân (một mình hoặc cùng người khác) tận dụng cơ hội kinh doanh mới” (Nguyễn Thị Thu Thủy, 2015), hoặc “là một thái độ làm việc đề cao tính độc lập, tự chủ, sáng tạo, luôn đổi mới và chấp nhận rủi ro để tạo ra giá trị mới trong doanh nghiệp hiện tại” (, 1988). Khởi nghiệp, (tiếng Anh: ) là thuật ngữ nói về những công ty đang trong giai đoạn bắt đầu kinh doanh nói chung, nghĩa hẹp chỉ các công ty công nghệ trong giai đoạn lập nghiệp. Theo quy định trong bản dự thảo Luật hỗ trợ doanh nghiệp nhỏ và vừa được Chính Phủ trình Quốc hội xem xét tại kỳ họp thứ 2 Quốc Hội 14, nhiều khái niệm chưa từng xuất hiện trong luật bắt đầu được “luật hóa ”. Trong đó khái niệm “” được định nghĩa trong dự thảo này là “khởi nghiệp sáng tạo”. Tại khoản 9 điều 3 Dự thảo nêu: Khởi nghiệp sáng tạo là quá trình khởi nghiệp dựa trên việc tạo ra hoặc ứng dụng kết quả nghiên cứu, giải pháp kỹ thuật, công nghệ, giải pháp quản lý để nâng cao năng suất, chất lượng, giá trị gia tăng của sản phẩm, hàng hóa và có khả năng tăng trưởng nhanh. 1.3. Khái niệm Ý định khởi nghiệp Theo (2003), ý định là trạng thái nhận thức ngay trước khi thực hiện một hành vi. Ý định đại diện cho mức độ cam kết về hành vi sẽ thực hiện trong tương lai ( 1993). Có rất nhiều định nghĩa khác nhau của các tác giả về ý định khởi nghiệp kinh doanh, tuy nhiên chúng đều thống nhất về mặt nội hàm. Theo(1993), ý định khởi nghiệp kinh doanh là cam kết khởi sự bằng việc tạo lập doanh nghiệp mới. và (1982) cho rằng những người có ý định khởi nghiệp kinh doanh là những cá nhân sẵn sàng tiên phong trong việc nắm bắt các cơ hội kinh doanh hấp dẫn mà họ nhận biết được. Hành động khởi nghiệp sẽ diễn ra nếu một cá nhân có thái độ tích cực, có suy nghĩ, ý định về hành động đó. Một ý định mạnh mẽ là tiền đề dẫn tới nỗ lực để bắt đầu khởi sự công việc kinh doanh. Quan điểm này cũng được ủng hộ bởi (1994), hai tác giả cho rằng người có ý định khởi sự kinh doanh sẽ là người chấp nhận rủi ro và tiến hành các hoạt động cần thiết khi họ nhận thấy tín hiệu của cơ hội kinh doanh. Ý định khởi nghiệp còn có thể được định nghĩa là sự liên quan đến suy nghĩ quyết định để bắt đầu một công việc kinh doanh của một cá nhân ( cộng sự, 2007); là một quá trình định hướng việc lập kế hoạch và triển khai thực hiện một kế hoạch tạo lập doanh nghiệp (, 2007). Ý định khởi nghiệp của một cá nhân bắt nguồn từ việc họ nhận ra cơ hội, tận dụng các nguồn lực có sẵn và sự hỗ trợ của môi trường để tạo lập doanh nghiệp của riêng mình ( 2010). Tóm lại, có thể nhận định rằng ý định khởi nghiệp có khả năng dự báo tương đối chuẩn xác các hành vi khởi nghiệp kinh doanh trong tương lai. 1.4. Khái niệm Ý tưởng kinh doanh “Ý tưởng kinh doanh là suy nghĩ, tính toán, cân nhắc kỹ lưỡng về các sản phẩmdịch vụ cụ thể mà bản thân có thể cung cấp cho thị trường. Một doanh nghiệp mới nếu chỉ sản xuất những sản phẩm, dịch vụ hiện tại và bán chúng ở những thị trường hiện tại thì đó chưa phải là một ý tưởng kinh doanh tốt. Một ý tưởng kinh doanh tốt có hai phần sau: có cơ hội kinh doanh và người chủ có kỹ năng và các nguồn lực tận dụng cơ hội đó”. ( Cao Anh Thảo) Nếu doanh nghiệp biết tạo ra những cái mới, cái khác biệt về sản phẩm của mình thì sẽ tạo ra những cơ hội thành công cho mình khi gia nhập thị trường. 2. Tổng quan tình hình nghiên cứu trong nước và ngoài nước theo đề tài 2.1. Các nghiên cứu trước đó ở trong nước Nghiên cứu của Bùi Huỳnh Tuấn Duy và cộng sự (2011) Đối tượng khảo sát của nghiên cứu là các sinh viên trường Đại học bách khoa, Đại học quốc gia thành phố Hồ Chí Minh. Các yếu tố tác động đến tiềm năng khởi nghiệp được tác giả xem xét thông qua áp dụng mô hình1999) phát triển và các công trình nghiên cứu về tiềm năng khởi nghiệp khác có liên quan. Kết quả nghiên cứu cho thấy tiềm năng khởi nghiệp kinh doanh của sinh viên có thể được giải thích bởi 07 yếu tố gồm: Nhu cầu thành đạt, Nhu cầu tự chủ, Định hướng xã hội, Sự tự tin, Khả năng am hiểu thị trường, Khả năng sáng tạo và Khả năng thích ứng.
Trang 1BỘ CÔNG THƯƠNG TRƯỜNG ĐẠI HỌC CÔNG NGHIỆP THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH
KHOA KHOA HỌC CƠ BẢN
ĐỀ CƯƠNG
MÔN HỌC:PHƯƠNG PHÁP LUẬN NGHIÊN CỨU KHOA
HỌC
Đề tài:NGHIÊN CỨU CÁC YẾU TỐ ẢNH HƯỞNG ĐẾN
QUYẾT ĐỊNH KHỞI NGHIỆP CỦA SINH VIÊN TRƯỜNG
ĐẠI HỌC CÔNG NGHIỆP TP HỒ CHÍ MINH
Lớp học phần: 420300319834 Nhóm: 3
GVHD: Đào Thị Nguyệt Ánh
Thành phố Hồ Chí Minh, 26 tháng 11 năm 2020
Trang 2BỘ CÔNG THƯƠNG TRƯỜNG ĐẠI HỌC CÔNG NGHIỆP THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH
KHOA KHOA HỌC CƠ BẢN
MÔN HỌC:PHƯƠNG PHÁP LUẬN NGHIÊN CỨU KHOA
HỌC
Đề tài:NGHIÊN CỨU CÁC YẾU TỐ ẢNH HƯỞNG ĐẾN
QUYẾT ĐỊNH KHỞI NGHIỆP CỦA SINH VIÊN TRƯỜNG
ĐẠI HỌC CÔNG NGHIỆP TP HỒ CHÍ MINH
Lớp học phần: 420300319834
Nhóm: 3
KÝ
Trang 3LỜI CẢM ƠN
“Để hoàn thành tiểu luận này, em xin gửi lời cảm ơn chân thành đến:
Ban giám hiệu trường Đại Học Công nghiệp Thành phố Hồ Chí Minh vì đã tạo điềukiện về cơ sở vật chất với hệ thống thư viện hiện đại, đa dạng các loại sách, tài liệuthuận lợi cho việc tìm kiếm, nghiên cứu đề tài
Xin cảm ơn giảng viên bộ môn – Đào Thị Nguyệt Ánh đã giảng dạy tận tình, chi tiết
để chúng em có đủ kiến thức và vận dụng vào bài tiểu luậnnày
Do chưa có nhiều kinh nghiệm làm để tài cũng như những hạn chế về kiến thức, trongbài tiểu luận chắc chắn sẽ không tránh khỏi những thiếu sót Rất mong nhận được sựnhận xét, ý kiến đóng góp, phê bình từ phía Cô để bài tiểu luận được hoàn thiện hơn.Lời cuối cùng, em xin kính chúc Cô nhiều sức khỏe, thành công và hạnh phúc.”
Trang 4MỤC LỤC
PHẦNMỞĐẦU 3
1 Lí do chọnđềtài 3
2 Mục tiêunghiêncứu 3
2.1 Mụctiêuchính 3
2.2 Mục tiêucụthể 4
3 Câu hỏinghiêncứu 4
4 Đối tượng và phạm vinghiêncứu 4
4.1 Đối tượngnghiêncứu 4
4.2 Phạm vinghiên cứu 4
5 Ý nghĩa khoa học vàthựctiễn 5
5.1 Ý nghĩakhoahọc: 5
5.2 Ý nghĩathựctiễn 5
TỔNG QUANTÀILIỆU 6
1 Cáckháiniệm 6
2 Tổng quan tình hình nghiên cứu trong nước và ngoài nước theo khungkháiniệm 8
3 Những khía cạnh chưa được cập nhật trongtài liệu 15
NỘI DUNG –PHƯƠNGPHÁP 16
1 Thiết kếnghiêncứu 16
2 Chọnmẫu 16
3 Phương phápnghiêncứu 17
4 Công cụ thu thậpthôngtin… 18
CẤU TRÚC DỰ KIẾN CỦALUẬNVĂN 19
I Chương 1: Cơ sở lý luận các yếu tố ảnh hưởng đến quyết định khởi nghiệp của sinhviên 19
II Chương 2:Thực trạng khởi nghiệp trong sinh viên của trường Đại họcCông nghiệp TP Hồ Chí Minhhiệnnay 19
III Chương 3:Giải pháp nâng cao tỉ lệ thành công trong khởi nghiệp của sinh viêntrường Đại học Công nghiệp TP HồChíMinh 19
KẾ HOẠCH THỰC HIỆNĐỀTÀI 20
DANH MỤC TÀI LIỆUTHAM KHẢO… 21
PHỤLỤC 23
Trang 5TÊN ĐỀ TÀI Nghiên cứu các yếu tố ảnh hưởng đến quyết định khởi nghiệp của sinh viên trường Đại học Công nghiệp thành phố Hồ Chí Minh.
PHẦN MỞ ĐẦU
1 Lído chọn đềtài
Khởi nghiệp kinh doanh được xem là một định hướng chiến lược của nhiều quốcgia trên thế giới, trong đó có Việt Nam Tinh thần khởi nghiệp là một trong những giảipháp cơ bản góp phần thúc đẩy tăng trưởng kinh tế, giải quyết vấn đề việc làm Cuộccách mạng công nghiệp 4.0 đang diễn ra với tốc độ nhanh chóng tác động đến nhiềuquốc gia, trong đó có Việt Nam nói chung và sinh viên trường đại học Công NghiệpTP.HCM nói riêng
Theo khảo sát của VCCI, có đến 66,6% sinh Viên Việt Nam hiện nay chưa hề biếtđến các hoạt động khởi nghiệp Số lượng sinh viên biết đến các chương trình khởinghiệp chỉ đạt 33,4% và số lượng thực tế sinh viên hằng năm tham gia các chươngtrình khởi nghiệp do VCCI khởi xướng chỉ đạt 0.016% Có đến 62% sinh viên đượchỏi cho rằng các hoạt động khởi nghiệp hiện nay mang tính phong trào, chưa thực sựhiệu quả Tuy nhiên, khi hỏi về khả năng kinh doanh có đến 89% sinh viên cho rằngbản thân có khả năng kinh doanh và 80% sinh viên có ý định tham gia các hoạt độngkinh doanh sau khi tốtnghiệp
Như vậy, khi quyết định chọn ngành nghề để học đa số các bạn sinh viên chưaquan tâm nhiều đến vấn đề khởi nghiệp Điều này dẫn đến tình trạng các bạn chỉ biếthọc và chú trọng đến nâng cao điểm số mà quên việc phải định hướng khởi nghiệp saukhi ratrường
Vì lý do trên, nhóm chúng tôi thấy rằng việc chọn đề tài "Nghiên cứu các yếu tốảnh hưởng đến quyết định khởi nghiệp của sinh viên trường đại học Công nghiệp TP
Hồ Chí Minh" là một việc làm có ý nghĩa lý luận và thực tiễn sâusắc
2 Mụctiêu nghiêncứu
2.1 Mục tiêuchính
Tìm hiểu các yếu tố ảnh hưởng đến quyết định khởi nghiệp của sinh viên trườngĐại học Công nghiệp TP Hồ Chí Minh
Trang 63 Câu hỏi nghiên cứu
Những yếu tố nào ảnh hưởng đến quyết định khởi nghiệp của sinh viên trường Đại học Công nghiệp TP Hồ ChíMinh?
Mức độ ảnh hưởng của từng yếu tố trên đến quyết định khởi nghiệp của sinh viên trường Đại học Công nghiệp TP Hồ Chí Minh như thếnào?
Có hay không sự khác biệt về quyết định khởi nghiệp của sinh viên trường Đại học Công nghiệp TP Hồ Chí Minh theo đặc điểm cánhân?
Những giải pháp nào nhằm thúc đẩy tinh thần khởi nghiệp của sinh viên trường Đại học Công nghiệp TP Hồ ChíMinh?
4 Đối tượng và phạm vi nghiêncứu
4.1 Đối tượng nghiêncứu
Các yếu tố ảnh hưởng đến quyết định khởi nghiệp của sinh viên trường ĐHCNTP.HCM
4.2 Phạm vi nghiêncứu
Do thời gian và điều kiện có hạn nên nhóm nghiên cứu chỉ tập trung nghiên cứu vềquyết định khởi nghiệp của sinh viên năm 3, năm 4 ngành Công nghệ động lực và cáckhối ngành Kinh tế của trường Đại học Công nghiệp Thành phố Hồ Chí Minh
Trang 75 Ýnghĩa khoa học và thựctiễn
5.1 Ýnghĩa khoa học:
Đề tài này mong muốn đánh giá, mở rộng mô hình lý thuyết về ý định khởi nghiệpcủa sinh viên, đồng thời thêm bằng chứng khảo sát thực nghiệm ở TP.HCM Kỳ vọngkết quả nghiên cứu này sẽ là căn cứ để các trường các học viện, các trung tâm khởinghiệp,cũng như các nhà hoạch định chính sách tham khảo và đề xuất các chính sách
về đào tạo hỗ trợ phát triển doanh nghiệp ngày càng khả thi nhằm khởi dậy sự kinhdoanh của giới trẻ nâng cao vai trò đóng góp của doanh nhân vào sự nghiệp phát triển
xã hội
5.2 Ýnghĩa thựctiễn
Đề tài tìm kiếm và phân tích những yếu tố cơ bản ảnh hưởng đến ý định khởinghiệp của sinh viên tại TP.HCM, đưa ra cơ sở để chứng minh những yếu tố này ảnhhưởng đến ý định khởi nghiệp của sinh viên Kết quả nghiên cứu này sẽ là tiền đề hỗtrợ cho việc hoạch định chiến lược đào tạo của các trường đại học và kiến tạo môitrường phù hợp để kích thích ý tưởng kinh doanh sáng tạo và tinh thần khởi nghiệpcủa sinh viên
Trang 8TỔNG QUAN TÀI LIỆU
1 Các kháiniệm
1.1 Khái niệm kinhdoanh
Theo luật định nghĩa kinh doanh là một hoạt động được thực hiện có hệ thống vàđộc lập với danh nghĩa và trách nhiệm riêng nhằm mục đích sinh lợi và theo các điềukiện do Pháp luật quy định Kinh doanh bao gồm nhiều lĩnh vưc như tài chính, thôngtin, tin tức, giải trí, sản xuất công nghiệp, bán lẻ, phân phối, vận tải,…
Ở Việt Nam, thuật ngữ kinh doanh được sử dụng trong Luật công ty và Luật doanhnghiệp tư nhân và kinh doanh có thể được hiểu thông qua các dấu hiệu sau:
Hoạt động phải được thực hiện một cách độc lập Các chủ thể nhân danhmình để tiến hành hoạt động kinh doanh Họ tự quyết định mọi vấn đề cóliên quan và tự chịu trách nhiệm về hoạt động củamình;
Hoạt động phải mang tính nghề nghiệp, nghĩa là chúng được tiến hành mộtcách chuyên nghiệp, thường xuyên, liên tục và hoạt động này mang lạinguồn thu nhập chính cho người thực hiệnchúng;
Được các chủ thể tiến hành với mục đích kiếm lời thườngxuyên
Từ đó, ta có thể hiểu kinh doanh là những hoạt động đầu tư, sản xuất, mua bán,cung ứng dịch vụ,… Được các chủ thể kinh doanh tiến hành một cách độc lập nhằmmang về lợi nhuận được tính bằng thước đo của tiền tệ Những hoạt động sản xuất ra
sẽ tạo ra của cải vật chất để phục vụ nhu cầu người tiêudùng
1.2 Khái niệm về Khởi nghiệp kinhdoanh
Khởi nghiệp kinh doanh (KNKD) “là việc một cá nhân (một mình hoặc cùng ngườikhác) tận dụng cơ hội kinh doanh mới” (Nguyễn Thị Thu Thủy, 2015), hoặc “là mộtthái độ làm việc đề cao tính độc lập, tự chủ, sáng tạo, luôn đổi mới và chấp nhận rủi ro
để tạo ra giá trị mới trong doanh nghiệp hiện tại” (Bird,1988)
Khởi nghiệp, (tiếng Anh: Startup) là thuật ngữ nói về những công ty đang tronggiai đoạn bắt đầu kinh doanh nói chung, nghĩa hẹp chỉ các công ty công nghệ tronggiai đoạn lậpnghiệp
Theo quy định trong bản dự thảo Luật hỗ trợ doanh nghiệp nhỏ và vừa được ChínhPhủ trình Quốc hội xem xét tại kỳ họp thứ 2 Quốc Hội khoá 14, nhiều khái niệm chưatừng xuất hiện trong luật bắt đầu được “luật hoá” Trong đó khái niệm “startup” được
Trang 9định nghĩa trong dự thảo này là “khởi nghiệp sáng tạo” Tại khoản 9 điều 3 Dự thảonêu: Khởi nghiệp sáng tạo (startup) là quá trình khởi nghiệp dựa trên việc tạo ra hoặcứng dụng kết quả nghiên cứu, giải pháp kỹ thuật, công nghệ, giải pháp quản lý để nângcao năng suất, chất lượng, giá trị gia tăng của sản phẩm, hàng hóa và có khả năng tăngtrưởng nhanh.
1.3 Khái niệm Ý định khởinghiệp
Theo Krueger (2003), ý định là trạng thái nhận thức ngay trước khi thực hiện mộthành vi Ý định đại diện cho mức độ cam kết về hành vi sẽ thực hiện trong tương lai(Krueger, 1993) Có rất nhiều định nghĩa khác nhau của các tác giả về ý định khởinghiệp kinh doanh, tuy nhiên chúng đều thống nhất về mặt nội hàm Theo Krueger(1993), ý định khởi nghiệp kinh doanh là cam kết khởi sự bằng việc tạo lập doanhnghiệp mới Shapero và Sokol (1982) cho rằng những người có ý định khởi nghiệpkinh doanh là những cá nhân sẵn sàng tiên phong trong việc nắm bắt các cơ hội kinhdoanh hấp dẫn mà họ nhận biết được Hành động khởi nghiệp sẽ diễn ra nếu một cánhân có thái độ tích cực, có suy nghĩ, ý định về hành động đó Một ý định mạnh mẽ làtiền đề dẫn tới nỗ lực để bắt đầu khởi sự công việc kinh doanh Quan điểm này cũngđược ủng hộ bởi Krueger và Brazeal (1994), hai tác giả cho rằng người có ý định khởi
sự kinh doanh sẽ là người chấp nhận rủi ro và tiến hành các hoạt động cần thiết khi họnhận thấy tín hiệu của cơ hội kinh doanh Ý định khởi nghiệp còn có thể được địnhnghĩa là sự liên quan đến suy nghĩ quyết định để bắt đầu một công việc kinh doanh củamột cá nhân (Souitaris & cộng sự, 2007); là một quá trình định hướng việc lập kếhoạch và triển khai thực hiện một kế hoạch tạo lập doanh nghiệp (Gupta & Bhawe,2007) Ý định khởi nghiệp của một cá nhân bắt nguồn từ việc họ nhận ra cơ hội, tậndụng các nguồn lực có sẵn và sự hỗ trợ của môi trường để tạo lập doanh nghiệp củariêng mình (Kuckertz và Wagner, 2010)
Tóm lại, có thể nhận định rằng ý định khởi nghiệp có khả năng dự báo tương đốichuẩn xác các hành vi khởi nghiệp kinh doanh trong tương lai
1.4 Khái niệm Ý tưởng kinhdoanh
“Ý tưởng kinh doanh là suy nghĩ, tính toán, cân nhắc kỹ lưỡng về các sảnphẩm/dịch vụ cụ thể mà bản thân có thể cung cấp cho thị trường Một doanh nghiệpmới nếu chỉ sản xuất những sản phẩm, dịch vụ hiện tại và bán chúng ở những thị
Trang 10Ý định khởi nghiệp củasinh viên
Nếu doanh nghiệp biết tạo ra những cái mới, cái khác biệt về sản phẩm của mình thì sẽ tạo ra những cơ hội thành công cho mình khi gia nhập thịtrường
2 Tổngquan tình hình nghiên cứu trong nước và ngoài nước theo đềtài
2.1 Các nghiên cứu trước đó ở trong nước
Nghiên cứu của Bùi Huỳnh Tuấn Duy và cộng sự(2011)
Đối tượng khảo sát của nghiên cứu là các sinh viên trường Đại học bách khoa, Đạihọc quốc gia thành phố Hồ Chí Minh Các yếu tố tác động đến tiềm năng khởi nghiệpđược tác giả xem xét thông qua áp dụng mô hình Entrepreneur Scan được Driessen vàZwart (1999) phát triển và các công trình nghiên cứu về tiềm năng khởi nghiệp khác
có liên quan Kết quả nghiên cứu cho thấy tiềm năng khởi nghiệp kinh doanh của sinhviên có thể được giải thích bởi 07 yếu tố gồm: Nhu cầu thành đạt, Nhu cầu tự chủ,Định hướng xã hội, Sự tự tin, Khả năng am hiểu thị trường, Khả năng sáng tạo và Khảnăng thíchứng
Mô hình các yếu tố tác động đến tiềm năng khởi nghiệp của sinh viên trường Đại
học Bách khoa thành phố Hồ Chí Minh (Nguồng: Bùi Huỳnh Tuấn Duy và cộng sự, 2011)
Trang 11Ý định khởi nghiệp củasinh viên
Cảm nhận tính khả thi
Môi trường giáo dục đại học
Điều kiện thị trường và tài chính
Cảm nhận sự khao khát
Nghiên cứu của Nguyễn Doãn Chí Luân (2012)
Nguyễn Doãn Chí Luân (2012) nghiên cứu các yếu tố ảnh hưởng đến ý định khởinghiệp của sinh viên khối ngành kinh tế tại TP.HCM dựa trên thuyết sự kiện khởinghiệp của Shapero và Sokol (1982) Kết quả nghiên cứu chỉ ra rằng có 04 yếu tố tácđộng đến ý định khởi nghiệp của sinh viên với mức độ tác động giảm dần theo thứ tự:Cảm nhận sự khát khao, Điều kiện thị trường và tài chính, Cảm nhận tính khả thi, Môitrường giáo dục Đại học
Mô hình các yếu tố ảnh hưởng đến ý định khởi nghiệp của sinh viên khối ngành kinh tế tại TP Hồ Chí Minh (Nguồng: Nguyễn Doãn Chí Luân, 2012)
Nghiên cứu của Phan Anh Tú và Trần Quốc Huy (2017)
Đề tài nghiên cứu về các yếu tố ảnh hưởng đến ý định khởi nghiệp kinh doanh củasinh viên trường ĐH Kỹ thuật Công nghệ Cần Thơ dựa trên thuyết hành vi dự định củaAjzen (1991) Nghiên cứu đã đưa ra kết quả bao gồm 07 nhóm nhân tố ảnh hưởng đếnhành vi khởi nghiệp của sinh viên: Đặc điểm tính cách, Thái độ cá nhân, Nhận thức vàthái độ, Giáo dục khởi nghiệp, Nhận thức kiểm soát hành vi, Quy chuẩn và thái độ,Quy chuẩn chủ quan
Trang 12Ý định khởi nghiệp củasinh viên
Nhận thức kiểm soát hành vi
Quy chuẩn và thái độ
Quy chuẩn chủ quan
Giáo dục khởi nghiệp
Nhận thứcThái độ cá nhân
Đặc điểm tính cách
Mô hình ý định khởi nghiệp kinh doanh của sinh viên trường Đại học Kỹ thuật Công nghệ Cần Thơ (Nguồng: Phan Anh Tú và Trần Quốc Huy, 2017)
2.2 Các nghiên cứu trước đó ở nướcngoài
Nghiên cứu của Luthje và Franke(2004)
Nghiên cứu ý định khởi nghiệp của sinh viên đại học tại Canada dựa trên thuyếthành vi dự định của Ajzen (1991) Kết quả nghiên cứu cho rằng việc kích thích ý địnhkhởi nghiệp của sinh viên bị tác động bởi hai tác nhân chính: yếu tố thuộc về nội tại(đặc điểm cá nhân) và yếu tố về môi trường bên ngoài (thị trường, tài chính, môitrường giáo dục) Nghiên cứu nhấn mạnh các yếu tố thuộc về môi trường bên ngoài sẽtác động trực tiếp đến ý định khởi sự kinh doanh, đặc biệt là yếu tố môi trường giáodục đại học
Trang 13Ý định khởi nghiệp của sinh viên
Môi trường giáo dục
Tài chính
Thị trường
Đặc điểm cá nhân
Ý định khởi sự kinhdoanh của sinh viên
Tiếp cận tài chínhGiới tính
Môi trường giáo dục tinh thần khởi nghiệp
Nghề nghiệp của cha mẹ
Hỗ trợ từ gia đình, bạn bè
Tính cách
Mô hình ý định khởi nghiệp của sinh viên đại học tại Canada (Nguồng: Luthje
và Franke, 2004) Nghiên cứu cuả Wongnaa và Seyram (2014)
Nghiên cứu này xem xét các yếu tố ảnh hưởng đến ý định của sinh viên Đại họcbách khoa Kumasi khởi nghiệp trong tương lai Kết quả nghiên cứu cho thấy các yếu
tố liên quan đến tính cách, hỗ trợ từ gia đình và bạn bè, nghề nghiệp của cha mẹ, môitrường giáo dục kinh doanh, giới tính và tiếp cận tài chính có tác động tích cực đến ýđịnh của sinh viên Đại học bách khoa Kumasi về việc khởi sự kinhdoanh
Trang 14Ý định khởi nghiệp của sinh viên
Hỗ trợ khởi nghiệp
Chuẩn chủ quan
Nhu cầu thành đạt
Nhận thức kiểm soát hành vi
Mô hình các yếu tố ảnh hưởng đến ý định của sinh viên Đại học bách
khoa Kumasi khởi nghiệp trong tương lai
Nghiên cứu chỉ ra sinh viên có tính hướng ngoại, ổn định cảm xúc thì khả năng khởinghiệp cao hơn những người khác Đồng thời, sự hỗ trợ từ gia đình và bạn bè là yếu tốquan trọng để điều chỉnh ý định của sinh viên Cá nhân sinh ra trong một gia đình cótruyền thống kinh doanh khả năng sẽ khởi sự kinh doanh cao hơn so với những cánhân khác Nghiên cứu cũng nêu rõ giáo dục tinh thần kinh doanh cũng ảnh hưởng đến
ý định khởi sự kinh doanh của sinh viên, và sinh viên nam có tinh thần khởi sự kinhdoanh cao hơn sinh viên nữ Ngoài ra, sinh viên có điều kiện tiếp cận tài chính tốt có
xu hướng trở nên nhiệt tình và tham vọng, muốn làm kinh doanh cao hơn so với nhữngngười có nguồn lực tài chính hạnchế
Nghiên cứu của Mat và cộng sự (2015).“Identifying Factors that Affecting the
Entrepreneurial Intention among Engineering Technology Students”
Nghiên cứu các nhân tố ảnh hưởng đến ý định khởi nghiệp của sinh viên ngành kỹthuật Nghiên cứu tiến hành khảo sát 554 sinh viên ngành kỹ thuật tại trường Đại họcKuala Lumpur, Maylasia Kết quả nghiên cứu cho thấy có 04 nhân tố ảnh hưởng đến ýđịnh khởi nghiệp, bao gồm: Nhận thức kiểm soát hành vi, Nhu cầu thành đạt, Chuẩnchủ quan, Hỗ trợ khởi nghiệp
Mô hình nghiên cứu các nhân tố ảnh hưởng đến ý định khởi nghiệp của sinh viên ngành kỹ thuật tại trường Đại học Kuala Lumpur (Nguồng: Mat và cộng sự,
2015)