1. Trang chủ
  2. » Giáo Dục - Đào Tạo

Xây dựng kho sách địa chí của thư viện tỉnh nghệ an

95 21 0

Đang tải... (xem toàn văn)

Tài liệu hạn chế xem trước, để xem đầy đủ mời bạn chọn Tải xuống

THÔNG TIN TÀI LIỆU

Thông tin cơ bản

Định dạng
Số trang 95
Dung lượng 1,24 MB

Các công cụ chuyển đổi và chỉnh sửa cho tài liệu này

Nội dung

là kho tàng vô cùng quý hiếm của địa phương và đất nước.Bên cạnh đó, Nghệ An cũng có truyền thống xây dựng thư viện để lưutrữ sách với phương châm: “Để vàng, để bạc, không bằng để sách c

Trang 1

BỘ NỘI VỤ TRƯỜNG ĐẠI HỌC NỘI VỤ HÀ NỘI

KHOA QUẢN LÝ XÃ HỘI

XÂY DỰNG KHO SÁCH ĐỊA CHÍ CỦA

• • THƯ VIỆN TỈNH NGHỆ AN

LỜI CAM ĐOAN

Tôi xin cam đoan đề tài : “Xây dựng kho sách địa chí của Thư viện Tỉnh

Nghệ An” là kết quả nghiên cứu của tôi

thực hiện, dưới sự hướng dẫn của cô

giáo Ths Phạm Kim Thanh Các số liệu

KHÓA LUẬN TỐT NGHIỆP

• •

: THS PHẠM KIM THANH : NGUYỄN THỊ THÙY LINH : 1505KHTB023

: 2015 - 2019 : ĐH KHTV 15B

HÀ NỘI - 2019

Trang 2

sử dụng trong đề tài, các kết quả nghiên cứu có nguồn gốc rõ ràng, do tôi tựtìm hiểu, phân tích một cách trung thực, khách quan và phù hợp với thực tiễnhiện nay Các kết quả này chưa được nghiên cứu trong kết quả nào khác.

Hà Nội, ngày 20 tháng 5 năm 2019

Sinh viên thực hiện

Nguyễn Thị Thùy Linh

Trang 3

LỜI CẢM ƠN

Tôi xin bày tỏ biết ơn sâu sắc, chân thành đến giảng viên là Thạc sĩPhạm Kim Thanh người trực tiếp hướng dẫn nghiên cứu khóa luận đã tận tìnhchỉ bảo, hướng dẫn tôi trong suốt thời gian học tập và thực hiện đề tài này

Tôi xin chân thành cảm ơn ban chủ nhiệm khoa, các thầy cô giáo KhoaQuản lý xã hội - Trường Đại học Nội Vụ Hà Nội đã trực tiếp giảng dạy và giúp

đỡ tôi trong suốt quá trình học tập và hoàn thiện đề tài

Khi tìm hiểu đề tài này, tôi rất cảm ơn Ban lãnh đạo Thư viện tỉnh Nghệ

An, đã tạo điều kiện giúp đỡ tôi trong thời gian vừa qua, xin bày tỏ lòng biết

ơn chân thành và sâu sắc tới các cán bộ thư viện đã giúp đỡ tận tình trong quátrình tôi thực hiện đề tài Đồng thời cung cấp những kiến thức quý báu để giúptôi hoàn thành đề tài này Tuy nhiên, do thời gian thâm nhập kho sách báo chưanhiều, năng lực khảo sát, so sánh, đối chiếu ngoại ngữ còn hạn chế, nên kếtquả thu được chưa như mong muốn

Trong quá trình nghiên cứu không tránh khỏi những sai sót Tôi rấtmong nhận được sự xem xét, đánh giá, đóng góp những ý kiến quý báu của cácthầy cô

Xin trân trọng cảm ơn!

Hà Nội, ngày 20 tháng 5 năm 2019

Sinh viên thực hiện

Nguyễn Thị Thùy Linh

Trang 4

Từ viết tắt Nghĩa tiếng anh Nghĩa tiếng việt

Trang 5

Bảng 2.1: Biểu đồ thể hiện đối tượng sử dụng tài liệu địa chí của thư viện tỉnhNghệ An 22Bảng 2.2 : Biểu đồ thể hiện cơ cấu thành phần kho TLĐC của TVTA 25Bảng 2.3: Tình hình bổ sung tài liệu địa chí của thư viện tỉnh Nghệ An từ năm

2014 - 2018 36

DANH MỤC BẢNG BIỂU

Trang 6

LỜI CAM ĐOAN

LỜI CẢM ƠN

DANH MỤC CHỮ VIẾT TẮT

MỞ ĐẦU 1

CHƯƠNG 1 LÝ LUẬN CHUNG VỀ TÀI LIỆU ĐỊA CHÍ VÀ KHÁI QUÁT THƯ VIỆN TỈNH NGHỆ AN 7

1.1 Khái niệm, đặc trưng và các loại hình tài liệu địa chí 7

1.1.1 Một số khái niệm cơ bản 7

1.1.2 Đặc trưng tài liệu địa chí 9

1.1.3 Các loại hình tài liệu địa chí 11

1.2.Vai trò của công tác xây dựng và phát triển kho tài liệu địa chí đối với địa phương 12

1.2.1 Vai trò giữ gìn di sản thư tịch của địa phương 12

1.2.2 Vai trò thúc đẩy sự nghiệp phát triển kinh tế,văn hóa, xã hội địa phương 13 1.3 Kh ái quát về thư viện Tỉnh Nghệ An 15

1.3.1 Nhiệm vụ của Thư viện Tỉnh Nghệ An 16

1.3.2 Lịch sử kho địa chí của Thư viện Tỉnh Nghệ An 18

TIỂU KẾT CHƯƠNG 1 20

CHƯƠNG 2 THỰC TRẠNG XÂY DỰNG KHO SÁCH ĐỊA CHÍ CỦA THƯ VIỆN TỈNH NGHỆ AN 21

2.1 Nh u cầu sử dụng tài liệu địa chí của Thư viện Tỉnh Nghệ An 21

2.1.1 Đối tượng sử dụng tài liệu địa chí 21

2.1.2 Nhu cầu sử dụng tài liệu địa chí 22

2.2 Ng uồn tư liệu tại kho sách địa chí của Thư viện Tỉnh Nghệ An 24

2.2.1 Kho sách quý hiếm 26

2.2.2 Kho sách hiện tại 32

2.2.3 Tổ chức, sắp xếp kho địa chí 33

2.3 Hoạt động xây dựng kho sách địa chí của Thư viện Tỉnh Nghệ An 35

MỤC LỤC

Trang 7

• • ^7 */ • ^7 • • ^7 •

2.3.1 Bổ sung tài liệu địa chí 35

2.3.2 Xử lý tài liệu địa chí 40

2.4 Tổ chức bộ máy tra cứu địa chí 43

2.4.1 Mục lục địa chí 43

2.4.2 Thư mục địa chí 44

2.4.3 Cơ sở dữ liệu địa chí 45

2.5 Tổ chức công tác bảo quản tài liệu địa chí 46

2.5.1 Ý nghĩa và tình trạng tài liệu của việc bảo quản kho tài liệu địa chí 46 2.5.2 Thực trạng bảo quản kho tài liệu địa chí 48

2.6 Đánh giá chung 50

2.6.1 Ưu điểm 50

2.6.2 Hạn chế 52

TIỂU KẾT CHƯƠNG 2 54

CHƯƠNG 3 GIẢI PHÁP NHẰM NÂNG CAO HIỆU QUẢ HOẠT ĐỘNG KHO SÁCH ĐỊA CHÍ CỦA THƯ VIỆN TỈNH NGHỆ AN 55

3.1 Giả i pháp về chính sách 55

3.2 Giả i pháp tổ chức hoạt động 59

3.2.1 Bổ sung tài liệu địa chí 59

3.2.2 Xử lý tài liệu 61

3.2.3 Tổ chức kho hợp lý 62

3.2.4 Chú trọng công tác bảo quản, bảo tồn di sản văn hóa 63

3.3 Ứn g dụng công nghệ thông tin trong xây dựng bộ máy tra cứu 65

TIỂU KẾT CHƯƠNG 3 67

KẾT LUẬN 69

Trang 8

DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO 71 PHỤ LỤC

Trang 9

MỞ ĐẦU

1 Lý do chọn đề tài

Quá trình công nghiệp hóa - hiện đại hóa đất nước diễn ra kéo theo đó làquá trình bùng nổ thông tin, cùng với sự giao lưu ảnh hưởng lẫn nhau giữa cácQuốc gia, các châu lục về nhiều lĩnh vực, trong đó có văn hóa Trước tình hìnhnày một số vấn đề cấp bách được đặt ra ở mỗi nước, mỗi châu lục là vấn đềkhông thể đánh mất bản sắc văn hóa riêng của mình

Tỉnh, Thành phố là tế bào phát triển là bàn đạp để áp dụng thực hiệnđường lối chính sách của Đảng và Nhà nước vào địa phương, phù hợp với đặcđiểm riêng về tự nhiên, văn hoá của từng vùng miền Vì thế, mỗi tỉnh, mỗi địaphương cần khai thác và phát huy thế mạnh và sắc thái riêng của mình và đâycũng là công việc mang tính đặc thù của địa phương, thư viện có trách nhiệm

hỗ trợ lãnh đạo địa phương và người dân thực hiện mục tiêu kinh tế, văn hóa,giáo dục của tỉnh

Đây là nhiệm vụ đặt ra cho các Thư viện Tỉnh, Thành phố trong cảnước Bởi Thư viện Tỉnh, Thành phố là trung tâm văn hóa của một vùng, là nơitàng trữ, thu thập và phục vụ thông tin cho nhân dân; góp phần nâng cao trình

độ dân trí; giáo dục lòng yêu quê hương đất nước; góp phần phát triển văn hóa

- kinh tế - xã hội Công tác địa chí có nhiệm vụ cung cấp đầy đủ thông tin đểgiải quyết những công việc đó Có thể khẳng định rằng công tác địa chí là mộthoạt động đặc trưng, tiêu biểu của thư viện tỉnh, thành phố, thể hiện sự khácbiệt của nó với các loại hình thư viện khác

Thư viện tỉnh Nghệ An đã nhận thức được tầm quan trọng của mìnhtrong sự nghiệp xây dựng và phát triển của tỉnh, nên ngay từ những ngày đầuthành lập, lãnh đạo và cán bộ thư viện chú trọng vào xây dựng vốn tài liệu địachí Có thể nói vốn tài liệu địa chí là thế mạnh nổi bật của Thư viện tỉnh Nghệ

An Kho di sản tài liệu địa chí qúy hiếm còn được nhân dân Nghệ An bảo vệ,lưu giữ, như văn bia, thần tích, gia phả, sắc phong, câu đối, sách Hán Nôm, các

1

Trang 10

bản khắc in là kho tàng vô cùng quý hiếm của địa phương và đất nước.

Bên cạnh đó, Nghệ An cũng có truyền thống xây dựng thư viện để lưutrữ sách với phương châm: “Để vàng, để bạc, không bằng để sách cho con”.Trong những năm qua, Thư viện tỉnh Nghệ An đã có nhiều nỗ lực trong việcxây dựng kho tài liệu địa chí Song song với những thành tựu bước đầu, côngtác phát triển kho tài liệu địa chí cũng đang đối mặt với những hạn chế, khókhăn, đòi hỏi cần có những công trình nghiên cứu nhằm khắc phục những tồntại, từ đó đưa công tác xây dựng kho địa chí đạt hiệu quả cao hơn

Nghiên cứu về mảng địa chí ở Thư viện tỉnh, thành phố tuy không cònmới mẻ nhưng vẫn mang tính thời sự và được nhiều người quan tâm Xuất phát

từ những lý do nêu trên, thông qua quá trình khảo sát thực tiễn về kho tài liệu

địa chí tại Thư viện tỉnh Nghệ An tôi đã mạnh dạn chọn đề tài: “Xây dựng kho sách địa chí của Thư viện Tỉnh Nghệ An” làm đề tài khóa luận tốt nghiệp của

mình

2 Tình hình nghiên cứu

Đề tài nghiên cứu về hoạt động địa chí của các Thư viện công cộng nóichung và thư viện tỉnh Nghệ An nói riêng về lĩnh vực địa chí đã được nhiềucác nhà nghiên cứu đi trước quan tâm, bởi vì mỗi địa phương trên khắp mọimiền đất nước đều mang những nét đặc thù rất riêng, hoạt động địa chí phongphú về nội dung, đa dạng về loại hình và đặc trưng cho từng đặc điểm vàphương thức phát triển của mỗi địa phương cũng khác nhau phần lớn đều lànhững luận văn nghiên cứu về công tác địa chí như:

- Tình hình nghiên cứu ngoài địa phương:

“Phát triển nguồn lực thông tin tại Thư viện tỉnh Thanh Hóa của tác giảNguyễn Thị Hường năm 2010

Địa chí Hải Phòng của tác giả Bùi Thị Huyên năm 2013

Xây dựng và khai thác nguồn lực thông tin địa chí ở Thư viện tỉnhQuảng Ninh của tác giả Nguyễn Bá Tước năm 2013

2

Trang 11

Địa chí Hà Tĩnh của Tác giả Nguyễn Vĩnh Hà năm 2011

Địa chí Thanh Hóa của tác giả Nguyễn Thị Hường năm 2010”

Những đề tài nghiên cứu trên đề cập đến hoạt động của công tác địachí như công tác bổ sung, khai thác và phục vụ tài liệu địa chí tại mỗi địaphương khác nhau qua các thời gian nhất định Những đề tài nghiên cứu trêncũng đã đề xuất những giải pháp nhằm nâng cao hiệu quả hoạt động của côngtác địa chí phù hợp với các địa phương đó

- Tình hình nghiên cứu trong địa phương

“ Địa chí Nghệ An của Tác giả Nguyễn Thị Phương Thảo năm 2009”

Đề tài nghiên cứu về công tác địa chí tại thư viện tỉnh Nghệ An và đã đềxuất một số kiến nghị nhằm nâng cao hơn nữa chất lượng hiệu quả công tác địachí Tuy nhiên đề tài chỉ tập trung nhiều về công tác địa chí, tổ chức hoạt độngchứ chưa đi sâu tìm hiểu về kho sách địa chí, hơn nữa thời gian thu thập tàiliệu là năm 2009 những số liệu không còn phù hợp, do hiện nay đã có sự thayđổi về địa danh, địa giới trong địa bàn tỉnh cùng với sự phát triển không ngừngcủa công nghệ thông tin đã có nhiều chuyển biến tích cực tại thư viện trongthời gian vừa qua Những giải pháp được đưa ra hiện không còn đáp ứng đượcyêu cầu hiện tại của Thư viện

Trong khóa luận tốt nghiệp này tôi tiếp tục nghiên cứu ở giai đoạn tiếptheo và chú trọng tập trung vào xây dựng kho sách địa chí Do đó đề tài nàygiúp cho cán bộ Thư viện làm công tác địa chí có cách nhìn khoa học, thực tếhơn đối với công việc của mình

3 Đối tượng và phạm vi nghiên cứu

3.1 Đối tượng nghiên cứu

Kho tài liệu địa chí của Thư viện tỉnh Nghệ An

Về không gian: Tại Thư viện tỉnh Nghệ An

Về thời gian: Từ khi thành lập kho địa chí vào những năm 60 của TK

3

Trang 12

XX đến năm 2018

4 Mục đích và nhiệm vụ nghiên cứu

- Nghiên cứu về vốn tài liệu địa chí đã có ở Thư viện tỉnh Nghệ An

- Đề xuất một số giải pháp nhằm nâng cao hoạt động kho sách địa chícủa Thư viện tỉnh Nghệ An

- Nghiên cứu cơ sở lý luận về các loại hình tài liệu địa chí

- Nghiên cứu nhu cầu tin địa chí

- Nghiên cứu về hoạt động xây dựng kho địa chí của TVTNA

- Đưa ra ưu điểm, hạn chế và giải pháp để nâng cao hiệu quả hoạt độngcủa kho sách địa chí của TVTNA

5 Giả thuyết nghiên cứu

Hoạt động thông tin địa chí từng bước được phát triển Tuy nhiên Thưviện tỉnh Nghệ An vẫn chưa khai thác hết tiềm năng, thế mạnh phục vụ nhucầu người dùng tin địa chí và còn một số vấn đề cần khắc phục để nhằm nângcao hiệu quả khai thác nguồn lực thông tin địa chí, đáp ứng yêu cầu và nhiệm

vụ của địa phương trong thời kì CNH - HĐH đất nước

Nhiều tài liệu địa chí là những bản photo, đánh máy, thậm chí là chéptay là những tài liệu quý hiếm, việc bảo quản các tài liệu này cũng gặp nhiềukhó khăn và là một vấn đề cấp thiết cần sớm được khắc phục, do vậy việc gìngiữ lâu dài là một yêu cầu cần thiết Những tài liệu dạng này thường có tuổithọ thấp do chất liệu giấy không bền Vì vậy việc phát triển kho địa chí và bảoquản các tài liệu địa chí này trở nên cấp thiết để tăng tuổi thọ và sử dụng hiệuquả tài liệu đó

6 Phương pháp nghiên cứu

Trong quá trình nghiên cứu và giải quyết vấn đề của khóa luận tôi đãvận dụng phương pháp luận và phương pháp nghiên cứu sau:

4

Trang 13

Phương pháp chung:

Dựa trên phương pháp luận của chủ nghĩa duy vật biện chứng và chủnghĩa duy vật lịch sử, dựa trên các quan điểm của Đảng và Nhà nước về vănhóa, thư viện để lý giải tầm quan trọng của hoạt động thông tin địa chí đối với

sự phát triển kinh tế - xã hội của địa phương

Phương pháp cụ thể:

Phương pháp phân tích - tổng hợp tài liệu:

Tiến hành phân tích và tổng hợp lại những tài liệu đã thu thập được lại

Tiến hành khảo sát thực tế ngay tại Thư viện tỉnh Nghệ An

Phương pháp điều tra bằng bảng hỏi:

Phát phiếu điều tra cho các đối tượng bạn đọc tại thư viện Số phiếu phát

ra 105 phiếu, số phiếu hợp lệ thu được là 100 phiếu (100%)

7 Đóng góp mới của đề tài

Trang 14

của TVTNA

- Trên cơ sở kết quả của quá trình nghiên cứu có thể góp một phần nhỏnào đó vào việc nâng cao hiệu quả trong xây dựng kho địa chí của Thư viện

8 Cấu trúc của đề tài

Đề tài phù hợp với lôgic của vấn đề đặt ra ngoài phần mở đầu, kết luận,tài liệu tham khảo và phụ lục đề tài có cấu gồm 3 chương:

Chương 1: Lý luận chung về tài liệu địa chí và khái quát Thư viện tỉnh Nghệ An

Chương 2: Thực trạng xây dựng kho sách địa chí của Thư viện tỉnh Nghệ An

Chương 3: Giải pháp nhằm nâng cao hiệu quả hoạt động kho sách địa chí của Thư viện tỉnh Nghệ An

6

Trang 15

CHƯƠNG 1

LÝ LUẬN CHUNG VỀ TÀI LIỆU ĐỊA CHÍ VÀ KHÁI QUÁT

THƯ VIỆN TỈNH NGHỆ AN 1.1 Khái niệm, đặc trưng và các loại hình tài liệu địa chí

• •y

Khái niệm về tài liệu địa chí

Địa: Đất, vùng đất, địa phương Chí là ghi chép, khảo tả về vùng đất TLđịa chí là tài liệu có nội dung ghi chép, phản ánh về một địa phương, một vùngđất nhất định TL địa chí là loại tài liệu ghi chép, phản ánh các sự kiện, hiệntượng, con người, liên quan đến lãnh thổ địa phương, có thể là một làng xã,một huyện, tỉnh, thành phố hoặc rộng hơn, một vùng, miền

Nội dung của TL địa chí chứa đựng vốn hiểu biết toàn diện, có hệthống và tối thiểu về một vùng đất

TL địa chí thực hiện các chức năng cơ bản như: Tri thức - nhận thức,tra cứu - công cụ phục vụ thực tiễn và công cụ giáo dục

TL địa chí ghi chép các hiện tượng địa phương mang tính khách quan,chính xác, cụ thể, khoa học và phong phú trong một thời điểm lịch sử nhất địnhvới bất cứ ngôn ngữ nào dưới hình thức nào

Trong “Cẩm nang nghề thư viện” tiến sĩ Lê Văn Viết đã định nghĩa đầy

đủ rõ ràng hơn về tài liệu địa chí: “Tất cả các ấn phẩm, các tài liệu không công

bố (viết tay, đánh máy, đồ họa), các tài liệu nghe - nhìn, các vật mang tin đọcbằng máy (băng từ, đĩa compact ) mà nội dung hoàn toàn nói về vùng đó hoặc

có nhiều tin tức (theo khối lượng hay giá trị) về nó không phụ thuộc vào loạihình và phương pháp in ấn (sản xuất), số lượng bản, ngôn ngữ nội dung xuấtbản hay chế tạo, xu hướng chính trị và tư tưởng”.[18, tr.474]

Khái niệm về công tác địa chí

- Theo nghĩa hẹp, công tác địa chí thư viện là một bộ phận của công tác

Trang 16

địa chí được hình thành dựa trên hoạt động địa chí và công tác thư viện, nhiệm

vụ phát hiện sưu tầm thu thập xử lý tổ chức và bảo quản lâu dài vốn tài liệu địachí và xuất bản phẩm địa phương, khai thác sử dụng phổ biến vốn tài liệu nàyđến bạn đọc, tuyên truyền kiến thức địa chí thông qua các phương tiện thư việnthư mục, nghiên cứu khoa học và hướng dẫn công tác địa chí cho thư viện địaphương.[2, tr.12]

- Như vậy khái niệm công tác địa chí được hiểu như sau:

Công tác địa chí trong thư viện là hoạt động thu thập, xử lý, tổ chức, sửdụng lâu dài và đồng thời có nhiệm vụ biên soạn tài liệu liên quan đến địa chí

- Các hướng hoạt động:

Hướng thứ 1: Liên quan đến dòng TL mà nội dung trực tiếp ghi chép vàphản ánh về địa phương Thư viện có nhiệm vụ phát hiện và thu nhận vào kho

tư liệu, bảo quản tuyên truyền phổ biến và chuyển đến độc giả những thông tin

về các bộ sưu tập địa chí đã được hệ thông hoá qua hệ thống mục lục, hộpphiếu thư mục, bảng tra, Tổ chức dịch vụ thư viện thư mục địa chí, hướngdẫn công tác địa chí cho các thư viện khác Hướng này thư viện không thamgia biên soạn tài liệu địa chí mới, tập trung vào việc tìm kiếm và chuyển đếnbạn đọc TL địa chí đã có

Hướng thứ hai: Thư viện và các nhà địa chí trực tiếp nghiên cứu địaphương, tìm kiếm thông tin chưa rõ thông tin mới về địa phương Hướng nàytập trung nghiên cứu biên soạn TL địa chí mới, báo cáo khoa học Các thôngtin thư mục địa chí đóng vai trò trợ giúp.[2]

Khái niệm kho tài liệu địa chí

Định nghĩa: Kho tài liệu địa chí là kho tài liệu được hình thành để chứacác dạng tài liệu và nội dung khác nhau của tài liệu địa chí

Kho địa chí: Là kho tài liệu có giá trị, tập hợp những tài liệu viết về địaphương, được tổ chức theo kho mở và đóng chia theo thể loại và khổ cỡ Phục

vụ đọc tại chỗ cho các đối tượng bạn đọc phòng đọc sách tổng hợp khai thác

Trang 17

thông tin địa chí về tỉnh trên các lĩnh vực: Kinh tế, văn hóa, chính trị, xã hội,giáo dục, lịch sử và các nhân vật địa phương các luật lệ, phong tục tập quán,văn hoa

r T7"t- Ị.Ĩ • Z' X • 1ỊA F » • A

Khái niệm tài liệu quý hiếm

Tài liệu quý hiếm là tài liệu có giá trị đặc sắc về các vấn đề lịch sử, vănhoá xã hội, khoa học, nội dung thông tin bao quát được các sự kiện, biến cố vàhiện tượng đặc biệt quan trọng trong cuộc sống; số lượng bản ít, hình thức đặcbiệt và khó bổ khuyết được nếu như bị mất hoặc hư hỏng, xét về ý nghĩa pháp

lý và bút tích của chúng.[19]

Những đặc trưng cơ bản của tài liệu địa chí là : tính địa vực; tính tổnghợp; tính cô đọng, cơ bản và khách quan; tính tư liệu; tính kế thừa

- Tính địa vực: Tiêu biểu nhất Bất cứ công trình địa chí nào cũng gắnvới một địa danh khu vực lãnh thổ nhất định Trong các khu vực trên tỉnh,thành phố thể hiện đầy đủ diện mạo của địa phương, bởi vì với đơn vị hànhchính này việc quản lý và phát triển địa phương mới được tiến hành ở mức quy

mô và tập trung hóa cao

- Tính tổng hợp hay tính đa diện: Đặc trưng cơ bản của TL địa chí Đây

là bộ sưu tập thông tin đầy đủ nhất về địa phương, gồm cả quá khứ, hiện tại vềthiên nhiên, địa lý, kinh tế văn hoá, nhân vật, đời sống vật chất và tinh thần củacon người Sách địa chí thường liên quan đến nhiều ngành khoa học khác nhau.Trong tính tổng hợp thì thiên - địa - nhân là 3 yếu tố cơ bản, trong đó địa là yếu

tố chủ chốt và là nét đặc trưng dễ nhận thấy ở thể loại địa chí Khi biên soạnsách địa chí các tác giả thường sử dụng phương pháp liên ngành và tập hợp độingũ tác giả thuộc nhiều lĩnh vực khác nhau

- Tính cô đọng, cơ bản khách quan: Thể hiện bút pháp của thể loại địachí Các vấn đề được ghi chép phản ánh trung thực, ít bình luận Các vấn đề

Trang 18

địa phương trình bày ở những nét tổng thể cô đọng Còn tính cơ bản là chỉ giớithiệu những vấn đề chủ yếu nhất về địa phương và văn hóa của nó chứ khôngphải điều gì cũng ghi chép Người biên soạn địa chí thường từ thời điểm hiệntại mà nhìn về quá khứ xa xưa, còn trong lịch sử địa phương thì các sự kiệnđược sắp xếp theo trình tự thời gian từ xưa đến nay (theo lịch đại) và ngườibiên soạn lịch sử phải chịu áp lực của những quan điểm tư tưởng - chính trị.

- Tính tư liệu Địa chí là loại sách công cụ, được ghi chép khách quan,

do đó mang tính tư liệu, chứa đựng vốn hiểu biết toàn diện và tối thiểu về mộtđất nước hay một đơn vị hành chính lãnh thổ như làng, xã, huyện, tỉnh Trong

đó chứa đựng nhiều tư liệu về địa phương, là công cụ tra cứu đắc lực thườngxuyên hàng ngày của các nhà nghiên cứu quản lý Phương tiện này sẽ trợ giúptra tìm các sự kiện của địa phương và văn hóa như các địa danh, lễ hội truyềnthống, các di tích, danh nhân văn hóa để nâng cao hiệu quả nghiên cứu khoahọc và quản lý, điều hành các hoạt động văn hóa tại địa phương

- Tính kế thừa Mỗi cuốn sách địa chí được biên soạn đều gắn với nhucầu lịch sử - xã hội cụ thể của địa phương Trong những giai đoạn lịch sử khácnhau của đất nước có thể xuất hiện những công trình địa chí khác nhau cùng đềcập về một vùng đất Thông thường các sách địa chí biên soạn sau đều thamkhảo, kế thừa và tiếp thu nội dung, phương pháp của địa chí trước đó Nộidung của chúng càng phong phú hơn và phương pháp biên soạn cũng khoahọc, hoàn thiện hơn

Tóm lại, tài liệu địa chí mang những đặc trưng cơ bản như tính địa vực,tính tổng hợp, tính cô đọng, cơ bản, khách quan, tính tư liệu, tính kế thừa.Trong các đặc trưng trên, thì tính địa vực là đặc trưng tiêu biểu nhất

Phân loại theo địa dư có:

Quốc chí

Địa phương chí

Trang 19

Phân loại theo hình thức thu thập:

Dạng viết toàn diện

Dạng viết về một phần

Phân loại theo mốc thời kỳ lịch sử:

TL địa chí trước Cách mạng Tháng Tám: Địa chí thời Lê Nguyễn, Pháp thuộc

TL địa chí sau Cách mạng Tháng Tám: Thời kỳ 1945-1975, 19751986,

1986 đến nay

Phân loại theo nội dung ghi chép và phản ánh:

Địa chí tổng hợp: Phản ánh toàn bộ các điều kiện tự nhiên, kinh tế xã hội của một đất nước hoặc một địa phương

Địa chí chuyên ngành, chuyên đề: Ghi chép sâu về từng ngành, từng vấn đề của địa phương

Phân loại theo cách tiếp nhận thông tin:

Tài liệu nghe, nhìn

Tài liệu xúc giác

Phân loại theo mục đích sử dụng và đối tượng độc giả:

Địa chí phục vụ nghiên cứu: Ví dụ địa chí Hải Bắc

Địa chí phổ thông: Ví dụ: Địa chí tỉnh Vĩnh Phú

Phân loại theo hình thức xuất bản và lưu trữ thông tin:

TL địa chí viết tay

Trang 20

phương Tài liệu địa chí là cơ sở để chúng ta kiểm tra, khảo sát, quy hoạch,phân vùng kinh tế để xây dựng và phát triển nền kinh tế, văn hóa của địaphương Vì vậy, tài liệu địa chí chiếm một vị trí quan trọng trong các hoạt độngcủa Thư viện Tỉnh, Thành phố Đồng thời, tài liệu này cũng tạo ra sự gắn bógiữa thư viện với địa phương, khẳng định vị trí quan trọng của thư viện địaphương.

Qua tài liệu địa chí các nhà nghiên cứu về văn hóa, tín ngưỡng dângian sẽ có căn cứ để định ra giá trị văn hóa, giúp cho việc công nhận “di tíchlịch sử văn hóa” ở mỗi địa phương, hướng con người về với cội nguồn vănhóa

Thư viện cũng chú trọng biên soạn các công trình khoa học, các bản thưmục để phục vụ việc khai thác thông tin tư liệu tốt nhất cho bạn đọc, như :

“Tác giả Nghệ Tĩnh thế kỷ XX ” (2 tập: 1990 - 1993); “Khoa bảng Nghệ An (1075 -1919)” (Công trình được trao giải Nhất công trình KHCN năm 2009); các thư mục : “Ba mươi năm xuất bản phẩm trên đất Nghệ Tĩnh”” (1945 - 1975), “Thư mục Xô Viết Nghệ Tĩnh””, “Thư mục Bác Hồ với quê hương, quê hương với Bác Hồ”” (Phục vụ Kỷ niệm 50 năm Bác Hồ về thăm quê và cuộc vận động “Học tập và làm theo tấm gương đạo đức Hồ Chí Minh””), “Thư mục Nguyễn Trường Tộ - nhà Canh tân và Danh nhân Văn hóa””, “Thư mục Phan Bội Châu ”, các thư mục phục vụ các hội thảo khoa học của tỉnh và

ngành về Đền Cờn, chùa Đại Huệ, danh nhân Ngô Trí Hòa, v.v Các loại thư

mục giới thiệu sách báo như: “Thư mục Địa chĩ” “Nghệ An qua báo chí Trung ương””, v.v.

Vốn tài liệu địa chí đó có tác dụng phục vụ mục đích tuyên truyền, tracứu, nghiên cứu, biên soạn, Thông tin càng phong phú, tin cậy thì vốn tài liệuđịa chí cũng phong phú, cách sử dụng, khai thác ngày càng được chú ý hoànthiện

Trang 21

Thư viện tỉnh Nghệ An đã, đang và sẽ đóng một vai trò cực kì quantrọng đối với việc sưu tầm, bảo lưu gìn gữi những giá trị truyền thống tốt đẹp

và phát huy vốn tri thức xa xưa của cha ông ngay trên mảnh đất Nghệ An

địa phương

Mỗi địa phương được coi là một thành phần không thể thiếu được trong

sự phát triển của đất nước Địa phương có phát triển thì đất nước mới giàumạnh Trong mọi thời đại, việc nghiên cứu toàn diện về một địa phương và phổbiến kiến thức cho cộng đồng là một việc làm hết sức cần thiết không chỉ vềmặt lịch sử mà còn có tác dụng không nhỏ thúc đẩy sự phát triển kinh tế, vănhóa, xã hội của địa phương đó

Thực hiện chủ trương của Đảng, đường lối, chính sách phát triển kinh tếcủa Nhà nước đòi hỏi mỗi cán bộ địa phương trong địa bàn tỉnh công tác trêntất cả các lĩnh vực phải hiểu biết sâu sắc và toàn diện về địa phương mình để

có những quyết định phù hợp với hoàn cảnh thực tế hiện nay Cần phát huynhững thế mạnh, khắc phục những điểm yếu, rút ra được những kinh nghiệmquý báu để từ đó áp dụng vào điều kiện cụ thể của từng ngành nghề của tỉnhNghệ An

Công tác địa chí hỗ trợ các nhà lãnh đạo quản lý thuộc các ban ngànhkhác nhau có đầy đủ các tài liệu thuộc lĩnh vực họ quan tâm nhằm kết hợp cácnguyên tắc phát triển theo ngành và lãnh thổ Đưa ra phương hướng, kế hoạchhợp lý để phát triển địa phương

Nâng cao nhận thức, hiểu biết sâu sắc đối với các cán bộ ở cơ sở vềmọi mặt của địa phương nhằm sử dụng có hiệu quả các nguồn lực để phát triểnkinh tế địa phương

Tài liệu địa chí nhằm phục vụ tuyên truyền văn hóa, phục vụ nghiêncứu khoa học Phục vụ đắc lực cho sản xuất và kinh doanh Mỗi sản phẩmhàng hoá được kết tinh từ tiềm năng, thế mạnh vật chất và những yếu tố xã hội

Trang 22

tâm lý văn hoá truyền thống từng địa phương Góp phần trong hoạch địnhchính sách, giải pháp quản lý xã hội, đất đai, dân cư, tài nguyên môi trường.Tuyên truyền giới thiệu đặc trưng, sắc thái phong phú của văn hoá các vùngmiền Tài liệu địa chí là một bộ phận quan trọng của hoạt động nghiên cứukhoa học ở địa phương.

Tài liệu địa chí góp phần thúc đẩy xây dựng, bảo tồn và khai thác các

di sản và bảo tồn các di sản văn hóa của địa phương Góp phần kiểm kê vàđánh giá, phân loại để tôn vinh các di sản văn hoá vật thể và phi vật thể

Tài liệu địa chí là cơ sở giáo dục cho học sinh truyền thống của địaphương Thư viện tỉnh thường tổ chức các cuộc thi tìm hiểu về địa phương, tổchức các cuộc thi để khơi dậy lòng tự hào dân tộc, tự hào về cảnh đẹp thiênnhiên cũng như lịch sử địa phương, giáo dục truyền thống quê hương, lòng yêunước, giáo dục tình yêu môi trường địa phương, lao động, tích cực tham giaxây dựng đất nước, cung cấp quá trình hình thành và phát triển của từng vùngđất, ghi lại các sáng tác dân gian, các truyền thuyết về những anh hùng có thậttrong lịch sử địa phương

Một trong những nội dung giáo dục cho con người, đặc biệt là thế hệ trẻ

ở nhà trường phổ thông chính là giáo dục truyền thống Nội dung giáo dụctruyền thống ở nhà trường nói riêng, cho mọi người, cùng một cộng động nóichung nhằm cung cấp những hiểu biết, suy nghĩ, hành động, thói quen hìnhthành trong tâm linh, lối sống từ lâu đời còn lưu giữ tới ngày nay, giúp thế hệtrẻ trân trọng, gìn giữ và phát huy Nội dung giáo dục truyền thống là nhữngtinh hoa văn hóa của dân tộc, của quê hương xứ sở, qua đó mà nhân lên tácdụng đoàn kết, gắn bó, cộng hưởng sức mạnh thể chất và tâm hồn, góp phầnbảo vệ tổ quốc, bảo vệ quê hương, Xây dựng kho địa chí phong phú sẽ có giátrị góp phần đắc lực cho sự nghiệp giáo dục truyền thống đang đặt ra ngàycàng cấp bách trong sự nghiệp đào tạo con người hiện nay

Việc xây dựng và phát triển kho tài liệu địa chí tại Thư viện Tỉnh Nghệ

Trang 23

An đã góp phần giải quyết những nhiệm vụ kinh tế, văn hóa, xã hội mà tỉnh đãđặt ra Đồng thời giáo dục cho nhân dân trong tỉnh truyền thống văn hóa, tìnhyêu quê hương, đất nước, trau dồi nhân cách, nuôi dưỡng tâm hồn, là động lựcđẩy mạnh các công tác nghiên cứu về địa phương, vì vậy, cần chú trọng xâydựng, phát triển nguồn tài liệu địa chí - địa phương, để thúc đẩy phát triển kinh

tế văn hóa xã hội để phục vụ đắc lực cho công cuộc “Công nghiệp hóa Hiện đại hóa” ở địa phương cũng như trong cả nước

-1.3 Khái quát về thư viện Tỉnh Nghệ An

Thư viện tỉnh Nghệ An được thành lập năm 1955, chính thức có trụ sở

và khai trương phòng phục vụ bạn đọc vào đầu năm 2006 Số liệu đầu tiên củaThư viện tỉnh Nghệ An là sự kế thừa của công ty thông tin tuyên truyền Quânkhu IV với số vốn tài liệu ban đầu 3.000 cuốn

Sự nghiệp của Thư viện tỉnh Nghệ An ngày càng phát triển đi lên theo

đà phát triển của kinh tế, văn hóa - xã hội, khoa học trong sự nghiệp đổi mới

và công cuộc CNH, HĐH đất nước Thư viện Nghệ An là một trong sáu Thưviện tỉnh toàn quốc mở đầu trong ứng dụng công nghệ thông tin vào công tácThư viện Thư viện được đầu tư máy tính từ 2003 với phần mềm quản trị thưviện tích hợp Ilib 4.0, xử lý sách và truy cập cơ sở dữ liệu sách, liên thôngphục vụ bạn đọc qua mạng máy tính Thư viện Tỉnh là nơi thu thập, lưu trữ vàphục vụ các tài liệu liên quan đến địa phương mình, không chỉ giúp cho cán bộ

và người dân hiểu biết toàn diện về lịch sử, địa lý, văn hóa, phong tục tập quán,nâng cao dân trí và xây dựng quê hương ngày càng giàu đẹp

Đến nay thư viện tỉnh Nghệ An bổ sung hàng năm khoảng 12 nghìn bảnsách tổng hợp Nâng tổng số vốn sách hiện có của Thư viện khoảng 140.000bản sách tiếng Việt, 1 vạn bản sách tiếng Nga và tiếng Đức, có khoảng 6.000tên báo, tạp chí các loại Hiện nay vốn sách, tài liệu của thư viện tỉnh cũng rấtphong phú Sách phục vụ bạn đọc bình thường: trên 260.000 bản, và trên 200loại báo, tạp chí; thuộc các thể loại: Ngôn ngữ, Tự nhiên, Y học, Kỹ thuật,

Trang 24

Nghệ Thuật, Thể thao, Văn học, Lịch sử, Tôn giáo, Địa lý hàng năm phục vụtrên 150.000 lượt bạn đọc và 500.000 lượt sách luân chuyển.

Ngoài ra Thư viện Tỉnh Nghệ An có nhiều nguồn sách tư liệu quý vớinhều sách lịch sử, dư địa chí về các vùng miền xứ Nghệ

- Về công tác quản lý:

Xây dựng kế hoạch, giải pháp đổi mới và phát triển sao cho phù hợp với

sự phát triển của tỉnh, của ngành Thông tin Thư viện Việt Nam

Lập kế hoạch khai thác, tu bổ vốn tài liệu để phục vụ tốt nhu cầu thôngtin của bạn đọc

Lập kế hoạch luân chuyển sách báo cho các thư viện cơ sở, hàng quý,hàng năm

- Công tác bổ sung vốn tài liệu:

Xây dựng và phát triển vốn tài liệu phù hợp với đặc điểm tự nhiên - kinh

- văn hóa của địa phương và đối tượng phục vụ của thư viện

Thu thập, tàng trữ và bảo quản các tài liệu được xuất bản tại địa phương

và các bài viết về địa phương Nghệ An ở tại kho sách của Thư viện tỉnh

Thực hiện việc thanh lọc ra khỏi kho các tài liệu không còn giá trị sửdụng theo quy định của Bộ văn hóa Thể thao và Du lịch

- Tổ chứ c bảo quả n vốn tài liệu:

Sắp xếp, bố trí kho tàng, giá sách đảm bảo thông thoáng kho tài liệu vớiphương thức dễ nhìn dễ lấy và có khoa học

Thường xuyên kiểm tra lau chùi, sắp xếp giá sách, tài liệu các trangthiết bị trong thư viện một cách ngăn nắp gọn gàng, dọn vệ sinh sạch sẽ

Bảo quản tốt cơ sở vật chất kỹ thuật, trang thiết bị và các tài sản kháccủa thư viện

- Công tác tuyên truyền giới thiệu sách báo:

Tổ chức và thực hiện công tác tuyên truyền giới thiệu kịp thời, rộng rãi

Trang 25

vốn tài liệu thư viện đến với mọi người, đặc biệt là tài liệu phục vụ công cuộcphát triển kinh tế - văn hóa - xã hội ở địa phương, xây dựng phong trào đọcsách, báo trong nhân dân trên địa bàn toàn tỉnh Trong đó có giới thiệu về tàiliệu địa chí.

- Xây dựng thư viện điện tử, thư viện số:

Chuẩn hoá về nghiệp vụ thông tin thư viện nhằm đảm bảo liên thôngtrong nước và quốc tế, nghiên cứu ứng dụng thành tựu khoa học công nghệ tiêntiến vào việc hiện đại hoá tự động hoá các hoạt động của trung tâm thư việnxây dựng thư viện điện tử thường xuyên có sự hợp tác trao đổi tài liệu, liênthông giữa các thư viện trong và ngoài nước Có kế hoạch thường xuyên bảoquản tốt các cơ sở dữ liệu đã có trong máy chủ Đảm bảo hệ thống mạng phòngmáy thường xuyên thông suốt Bảo trì, nâng cấp phần mềm hệ quản trị thư việntích hợp Ilib, đáp ứng với yêu cầu tự động hoá và hiện đại hoá Đón tiếp, giaodịch nhận và làm thẻ cho bạn đọc

- Chỉ đạo phong trào đọc sách ở cơ sở:

Hướng dẫn, tư vấn tổ chức thành lập thư viện ở cơ sở, tổ chức bồi dưỡngnghiệp vụ cho người làm công tác thư viện huyện, xã tổ chức luân chuyểnsách báo, chủ động phối hợp hoạt động về chuyên môn, nghiệp vụ giữa các thưviện trên địa bàn tỉnh

1.3.2 Lịch sử kho địa chí của Thư viện Tỉnh Nghệ An

Ở Thư viện tỉnh Nghệ An, kho tài liệu địa chí đã được hình thành vàphát triển từ khá lâu, đã, đang và sẽ đóng một vai trò cực kì quan trọng đối vớiviệc sưu tầm, bảo lưu và phát huy vốn tri thức xa xưa của cha ông ngay trênmảnh đất Nghệ An

Xứ Nghệ bao gồm hai tỉnh Nghệ An và Hà Tĩnh là một vùng đất cổ, có

bề dày lịch sử mang sẵn trong nó cả kho tàng văn hóa - văn học dân gian đồ sộ

và đầy bản sắc Tài liệu địa chí trên địa bàn Nghệ - Tĩnh từ xưa tới nay, ngoàimảng sách nói trên, còn có nhiều tài liệu quý nữa như sách lá cây chữ Thái cổ,

Trang 26

chữ Hán nôm, ván khắc in chữ Hán và các bản tài liệu chép tay trong cuộckháng chiến chống Pháp

Nhân dân Nghệ An vốn có truyền thống dũng cảm, kiên cường trong

chiến đấu, chịu khó trong lao động, sản xuất và hiếu học Địa linh và văn

hiến xứ Nghệ đã để lại cho Nghệ An một vốn di sản văn hoá vật thể và phi vật

thể đồ sộ, phong phú, trong đó vốn sách và tài liệu địa chí giữ một vai trò hếtsức quan trọng trong đời sống của cộng đồng dân cư Vốn di sản ấy, cũng đượchình thành từ truyền thống hiếu học, khoa bảng Nghệ An có nhiều làng, xã,nhiều nhân vật khoa bảng nổi tiếng

Thấy được tầm quan trọng của công tác địa chí, Thư viện tỉnh Nghệ An

đã có ý thức xây dựng kho sách địa chí từ những năm đầu mới thành lập Thưviện đã tiếp nhận một cán bộ lưu dung thời Pháp (cụ Phạm Mạnh Phan, nguyênGiám đốc Đài Phát thanh Bắc kỳ của Pháp) để chuyên sưu tầm và dịch các tàiliệu chữ Pháp có liên quan đến địa phương Số tài liệu này, được đánh máy chữ

và chép tay, cả nguyên văn chữ Pháp và phần dịch với khoảng 150 cuốn Thưviện đã thuê các bác giỏi về chữ Hán ở Thư viện KHXH và Thư viện Quốc gia,như Nguyễn Đình Khang, Nguyễn Trọng Phú, Ngô Đức Thọ sưu tầm, saochép, dịch thuật các sách Hán Nôm liên quan đến địa phương có ở các kho lưutrữ lớn ở trung ương Số sách này, cả đánh máy và chép tay khoảng 150 cuốn

Số sách chữ Pháp và Hán Nôm, cả nguyên văn và dịch thuật này đặc biệt quý

và còn có giá trị nghiên cứu cho bạn đọc ngày nay Cụ Nguyễn Thúc Chuyên ở

Huế đã ra đọc tài liệu viết tay Những nhân vật trong Phong trào Đông Du

Phan Bội Châu để viết thành công cuốn sách 157 nhân vật Phong trào đông

Du đã xuất bản Thư viện cũng đã chú trọng tập hợp tất cả các sách xuất bản

phẩm địa phương với khoảng 4.000 cuốn Hàng năm, Thư viện cũng đã bổsung được từ 150 đến 300 bản sách địa chí qua nguồn bổ sung phát hành, cácnhà xuất bản trung ương đến địa phương, các sách biếu tặng

Vốn tài liệu địa chí của một vùng gắn liền với truyền thống lịch sử, văn

Trang 27

hóa, xã hội, với thuần phong mĩ tục của con người trên vùng đất đó Vốn tàiliệu địa chí Nghệ An gắn liền với truyền thống nhiều mặt của mảnh đất, conngười xứ Nghệ, bởi vậy, cái vốn này có bề dày, chiều sâu, phong phú và nhiềutiềm ẩn chưa thể khai phá hết.

Từ những năm 60 của thế kỉ XX, việc sưu tầm vốn tài liệu địa chí củaThư viện tỉnh Nghệ An đã được đặt ra để thu gom, xây dựng thành kho Chođến gần đây, kho sách địa chí này là kho sách độc lập Theo báo cáo của Thưviện thì hiện nay kho đã trên khoảng 10.000 bản, trong đó, ngoài vốn lưu chiểuxuất bản phẩm địa phương từ trước những năm 1954, còn “có trên 200 cuốnchép tay, 100 cuốn chép tay chữ Pháp, 80 cuốn chữ Hán, một số sách ghi trên

lá cọ, bản khắc trên ván, rất nhiều bản hương ước, văn bia, gia phả, tộc phả,thần phả, tài liệu lịch sử quý ở địa phương, sách về kinh tế, tài nguyên, vềhuyện chí, xã chí, nhân vật chí”

Có được kho sách quý này, là do Thư viện tỉnh Nghệ An đã chú trọngnguồn đầu tư kinh phí để sưu tầm, thuê dịch nhiều tài liệu quý hiếm ở các khosách Hà Nội như Thư viện quốc gia, Thư viện viện Khoa học Xã hội, Việnnghiên cứu Hán Nôm Các cụ các bác Phan Văn Tích, Nguyễn Hữu Chuyên,Phan Thị Ái, Nguyễn Văn Danh, Đào Tam Tỉnh, nguyên là lãnh đạo Thư việnNghệ An qua các thời kì và đều là những người có công lớn tổ chức sưu tầm,dịch thuật, lưu giữ nhiều tài liệu có giá trị Đa số các tài liệu đó được đánh

máy, đóng bìa cứng như Nghệ An kí, Địa chí dư Nghệ An, tác phẩm của các

nhà thơ lớn trên quê hương như Nguyễn Du, Phan Bội Châu, Hồ Chí Minh,

Trong suốt chặng đường phát triển của mình, Thư viện tỉnh đang cốgắng bổ sung, hoàn thiện kho tài liệu địa chí, nhằm đáp ứng nhu cầu tìm hiểu,nghiên cứu về các lĩnh vực trên vùng đất xứ nghệ của đông đảo bạn đọc

TIỂU KẾT CHƯƠNG 1

Qua chương 1 tôi đã nêu lên những lý luận chung về tài liệu địa chí vàkhái quát về TVTNA như : một số khái niệm, đặc trưng và các loại hình tài liệu

Trang 28

địa chí; vai trò của công tác xây dựng xây dựng và phát triển kho tài liệu địachí đối với địa phương; khái quát về Thư viện Tỉnh Nghệ An như nhiệmvụ, và đặc biệt là giới thiệu về lịch sử của kho sách địa chí của Thư viện tỉnhNghệ An Những vấn đề trình bày trong chương một sẽ làm nền tảng cho việcphân tích về thực trạng ở chương hai để giúp khóa luận mang tính khoa học vàchặt chẽ hơn.

Trang 29

CHƯƠNG 2 THỰC TRẠNG XÂY DỰNG KHO SÁCH ĐỊA CHÍ CỦA THƯ

VIỆN TỈNH NGHỆ AN 2.1 Nhu cầu sử dụng tài liệu địa chí của Thư viện Tỉnh Nghệ An

2.1.1 Đối tượng sử dụng tài liệu địa chí

Đối tượng bạn đọc ở đây chủ yếu là cán bộ nghiên cứu chuyên ngành,nghiên cứu sinh học tập, học viên làm luận văn thạc sĩ và tiến sĩ, sinh viên tốtnghiệp đại học làm báo cáo tốt nghiệp kể cả những bạn đọc nào có nhu cầu tìmhiểu về con người vùng đất xứ nghệ Hàng năm, có rất nhiều bạn đọc là cán bộcông chức, viên chức, giáo viên, học sinh, sinh viên kể cả những cựu chiếnbinh, hưu trí

Để có thể phục vụ tốt và đáp ứng được nhu cầu tin của người dùng tin,thư viện tỉnh Nghệ An phân loại bạn đọc kho tài liệu địa chí thư viện tỉnh Nghệ

An có thể chia thành các nhóm cơ bản như sau:

> Đối tượng làm công tác lãnh đạo, quản lý của tỉnh

> Đối tượng làm công tác nghiên cứu chuyên ngành, nghiên cứu khoahọc, công tác giảng dạy, học sinh, sinh viên

> Nhân dân trong tỉnh

> Nhà nghiên cứu địa phương

> Đối tượng ngoại tỉnh

Trang 30

Bảng 2.1: Biểu đồ thể hiện đối tượng sử dụng tài liệu địa chí của thư viện tỉnh Nghệ An

(Nguồn: Sinh viên tự khảo sát)

Qua biểu đồ ta thấy đối tượng sử dụng tài liệu địa chí của bạn đọc tạiTVTNA khá phong phú về các đối tượng bạn đọc Trong đó đối tượng bạn đọclàm công tác nghiên cứu chuyên ngành, nghiên cứu khoa học, công tác giảngdạy, học sinh, sinh viên chiếm tỷ lệ lớn nhất chiếm 42%, bên cạnh đó đối tượngchiếm tỷ lệ nhỏ nhất là đối tượng ngoại Tỉnh chỉ chiếm 3.0%, trong tổng số đốitượng sử dụng tài liệu địa chí của TVTNA

Tùy thuộc vào các nhóm đối tượng khác nhau nên nhu cầu đọc của mỗinhóm cũng sẽ khác nhau

- Đối tượng làm công tác lãnh đạo, quản lý của Tỉnh

Đối tượng nhóm này gồm: các cán bộ lãnh đạo địa phương, các nhàhoạch định chiến lược phát triển kinh tế, văn hóa, xã hội, các nhà đầu tư, cácdoanh nhân Đối tượng bạn đọc thuộc nhóm này cần tìm hiểu về địa phương,những yếu tố liên quan đến địa phương và các vùng lân cận như: địa lý kinh tế,văn hóa, xã hội Họ cần các thông tin chiến lược có tính dự báo, đầy đủ, cụ thể

Đôi tượng sử dụng tải liệu địa chí của

TVTNA

ỉ%

Laub đạo.qu ill lý của T mb

Trang 31

cũng như những biến động đang diễn ra tại Nghệ An

Đối tượng nhóm này quan tâm đến: kết quả của các công trình nghiêncứu khoa học, các đề tài đã và đang tiến hành, các công trình nghiên cứuchuyên ngành hoặc các chuyên ngành liên quan Đòi hỏi thông tin tài liệu địachí được cung cấp phải có nội dung phản ánh toàn diện, đầy đủ, chính xác, cụthể và kịp thời

- Đối tượng làm công tác nghiên cứu chuyên ngành, nghiên cứu khoa học, công tác giảng dạy, học sinh, sinh viên

Nhu cầu thông tin của nhóm bạn đọc này họ thường tìm hiểu về đề tàinghiên cứu cụ thể ở những lĩnh vực khác nhau về Nghệ An, nhu cầu của họ rất

đa dạng, bao trùm nhiều lĩnh vực mà họ quan tâm Đặc biệt tài liệu hồi cố vềđịa phương có giá trị rất lớn đối với những người tham gia các đề tài cấp Bộ,cấp Nhà nước về địa phương và với người nghiên cứu khoa học xã hội và nhânvăn Tài liệu xám là một trong những tài liệu họ rất cần, để kế thừa và tránh sựtrùng lặp trong nghiên cứu

- Nhân dân trong Tỉnh

Nhu cầu sử dụng tài liệu địa chí của họ rất đa dạng, không ổn định, họ cóthể đọc tất cả những tài liệu về mọi lĩnh vực nào của địa phương, nhưng khôngchuyên sâu, thường là những thông tin mang tính chất phổ thông Nhằm mụcđích chủ yếu mở mang tri thức và những vấn đề về địa phương mình đang sốngnhư: sự kiện diễn ra hàng ngày trong đời sống xã hội địa phương, những danhlam thắng cảnh, di tích văn hóa, điểm du lịch tại Nghệ An Cán bộ địa chí cầntheo dõi, nắm bắt nhu cầu tin của họ để có thể điều chỉnh, định hướng cho đốitượng bạn đọc này nâng cao trách nhiệm với địa phương

- Nhà nghiên cứu địa phương

Đối tượng người dùng tin nghiên cứu địa phương là những chuyên giamuốn nghiên cứu sâu về địa phương hoặc nghiên cứu để có kế hoạch đầu tưphát triển kinh tế, văn hóa - xã hội của tỉnh Các nhà nghiên cứu địa phương

Trang 32

đóng vai trò quan trọng trong việc khai thác có hiệu quả vốn tài liệu địa chí Sốlượng bạn đọc nhóm này sẽ quyết định đến số lượng sản phẩm địa chí của địaphương.

- Đối tượng ngoại tỉnh

Những tài liệu mà họ sử dụng có thể là những tài liệu tổng quát về tỉnhNghệ An nhằm giúp họ tăng thêm sự hiểu biết về Nghệ An Đối tượng ngoạitỉnh chủ yếu là bạn đọc của sáu tỉnh miền Trung họ là: sinh viên các trường đạihọc, nghiên cứu sinh, các nhà nghiên cứu trung ương Nhu cầu tin của bạn đọcđối tượng này cũng khá phong phú và đa dạng bao quát tất cả các lĩnh vực như:phong tục, tập quán, lễ hội dân gian truyền thống, các di tích lịch sử, danh lamthắng cảnh

2.2 Nguồn tư liệu tại kho sách địa chí của Thư viện Tỉnh Nghệ An

Nghệ An có nhiều nhân vật xuất chúng, nhiều tác giả đã để lại một khotác phẩm, công trình đồ sộ, nổi tiếng Chủ tịch Hồ Chí Minh, Anh hùng giảiphóng dân tộc, Danh nhân văn hoá thế giới, là lãnh tụ vĩ đại của dân tộc ta, với

di sản quý là Hồ Chí Minh toàn tập Các tác giả có tiếng như: Hồ Tông Thốc,

Hồ Sĩ Dương, Hồ Xuân Hương, Phạm Nguyễn Du, Nguyễn Hữu Chỉnh,Nguyễn Trường Tộ, Nguyễn Đức Đạt, Nguyễn Văn Giao, Phan Thúc Trực,Nguyễn Xuân Ôn, Trần Đình Phong, Nguyễn Thức Tự, Cao Xuân Dục, DươngThúc Hạp, Hồ Phi Huyền, Phan Bội Châu, Đặng Thai Mai, Hoài Thanh,Nguyễn Minh Châu, Nguyễn Trọng Oánh, v.v

Tổng vốn sách địa chí hiện nay của Thư viện Tỉnh Nghệ An trên 10.000bản sách và hàng chục vạn tư liệu quý, trong đó có vốn di sản Hán Nôm, mộcbản, sách chữ Thái cổ (2 cuốn), 200 bản chép tay, 100 bản chép tay chữ Pháp,

80 bản chép tay chữ Hán, tài liệu trong kháng chiến chống Pháp (300 bản) sách về Bác Hồ: trên 7.000 bản là kho tư liệu vô cùng quý giá phục vụ công tácnghiên cứu, học tập của bạn đọc trên địa bàn tỉnh, sách Hán Nôm: trên 3.000bản và một số sách ghi trên lá cọ, bản khắc trên ván và rất nhiều bản văn bia,

Trang 33

hương ước, gia phả, tộc phả Với các nguồn sách tư liệu quý với nhiều sáchlịch sử, dư địa chí về các vùng miền xứ Nghệ trong số đó có những bản sách cótuổi đời hàng chục năm, là tài liệu vô cùng quý hiếm.

Ngoài ra Thư viện tỉnh Nghệ An có nhiều nguồn sách tư liệu quý vớinhiều sách lịch sử, dư địa chí về các vùng miền xứ Nghệ

Thành phần tài liệu tại kho địa chí của Thư viện tỉnh Nghệ An

Bảng 2.2 : Biểu đồ thể hiện cơ cấu thành phần kho TLĐC của TVTA

( Nguồn: Trích báo cáo công tác của thư viện)

Nhìn chung thành phần tài liệu trong kho địa chí của Thư viện tỉnh Nghệ

An tương đối phong phú và đa dạng Trong đó sách về lịch sử chiếm tỷ lệ lớnnhất chiếm 34.2% trong kho địa chí Thư viện tỉnh Nghệ An trong những nămqua vẫn luôn tiến hành thu thập, gìn giữ những tài liệu ghi chép về lịch sử củađịa phương, của dân tộc nên sách về lịch sử chiếm khối lượng lớn

Sách về chính trị - văn hóa chiếm đến 24.3 % trong tổng cơ cấu thànhphần của kho, chủ yếu ghi chép về đường lối, chính sách của Đảng trong cuộckháng chiến chống Pháp, bên cạnh đó các sách về văn hóa của các huyện, vănhóa làng xã trên lãnh thổ địa phương bao gồm cả chữ tiếng Việt và chữ tiếngPháp

Trang 34

Sách về y học chiếm 20.5% trong cơ cấu thành phần của kho, ghi chép

về các bài thuốc dân gian, cổ truyền được ông chả ta đúc kết truyền lại và đượcthư viện giữ gìn bảo quản cẩn thận

Các tài liệu khác chỉ chiếm 10% thấp nhất, trong đó bao gồm các sách vềtôn giáo, khoa học, kinh tế chiếm số lượng ít không đáng kể

Để có được vốn sách như thế, Thư viện Nghệ An đã quan tâm đến việcxây dựng kho địa chí và phát triển vốn tài liệu địa chí

Mỗi năm thư viện Tỉnh cấp thẻ bản đọc trên 400 nghìn lượt Phục vụ trên150.000 nghìn lượt bạn đọc, và với hơn 500.000 lượt sách luân chuyển

Hiện nay tại Thư viện Tỉnh Nghệ An có một số tài liệu quý hiếm đượclưu giữ cẩn thận như:

- 2 cuốn sách lá cây chữ Thái cổ

- 2 bộ ván khắc in chữ Hán (50 tấm)

- 200 bản chép tay (100 bản chép tay chữ Pháp, 80 bản chép tay chữHán)

- 300 cuốn xuất bản trong kháng chiến chống Pháp

- 400 cuốn tài liệu Hán Nôm, chữ Pháp

- Rất nhiều bản văn bia, hương ước, gia phả, tộc phả

- Báo, tạp chí: trên 450.000 tên

Trang 35

Trong bài viết này, tôi chỉ có thể nêu tên một số cuốn sách địa chí về xứNghệ, chủ yếu là Nghệ An, đã xuất bản từ trước và sau Cách mạng tháng 8 -

1945, giúp người đọc có một hình dung sơ bộ, trước khi đi vào tìm hiểu kho địachí của Thư viện tỉnh Nghệ An

- Yên Hội thôn chí (Bùi Dương Lịch, sách Hán, chép tay).

- Đại Nam nhất thống chí, quyển 13, 14 về Nghệ An, Hà Tĩnh (Cao

Xuân Dục, Lưu Đức Xứng, Trần Xán Bản dịch tiếng Việt của Nxb Văn hóa

-Bộ Văn hóa Sài Gòn xuất bản, 1965)

- Dân ca Nghệ - Tĩnh 2 tập (Nxb Âm nhạc, Hà Nội, 1960 - 1961).

- Quỳnh Lưu phong thổ ký (Hồ Trọng Điểm Sách Hán, chép tay).

- Hương Khê huyện phong thổ ký (sách Hán, chép).

- Kỳ Anh phong thổ ký (Lê Đức Trinh Sách Hán chép tay, 1930).

- Cẩm Xuyên phong thổ ký (Lê Huy Tiềm Sách Hán, chép tay).

- Hát ví Nghệ - Tĩnh (Nguyễn Chung Anh Nxb Văn Sử Địa, Hà Nội,

1958)

- Thanh Chương huyện chí (Sách Hán, bản chép tay).

- Kho tàng truyện cổ tích Việt Nam 5 tập (Nxb Văn Sử Địa, Hà Nội,

1958 - 1982)

- Hát giặm Nghệ - Tĩnh 2 tập (Nguyễn Đổng Chi sưu tầm, biên soạn,

giới thiệu Nxb Sử học, Hà Nội, 1958 - 1963)

- Câu đố Việt Nam (Ninh Viết Giao Nxb Văn học, Hà Nội, 1958).

- Hát phường vải (Ninh Viết Giao Nxb Văn hóa, Hà Nội, 1961).

- Diễn Châu, Yên Thành huyện thông chí (Phan Dương Hạo Sách Hán,

bản chép tay)

- Hoan Châu phong thổ thoại (Trần Danh Lâm Sách Hán, chép tay).

- Địa dư Hà Tĩnh (Trần Kinh Bắc Hà, 1939).

- Can Lộc huyện phong thổ ký (Trần Mạnh Đàn, trong cuốn Phong thổ

ký các huyện ở Hà Tĩnh Bản dịch của Thanh Minh) |15 ]

Trang 36

Trên đây là một số đầu sách, tài liệu bằng chữ Hán, chữ Pháp, chữ Quốcngữ Hầu hết là chữ Quốc ngữ hoặc đã được dịch ra tiếng Việt Chắc chắn đâychưa phải là tất cả tài liệu địa chí của vùng này, tuy vậy, khá nhiều tài liệu quantrọng, quý báu đã được giới thiệu sơ bộ, có thể giúp chúng ta hình dung tínhphong phú, đa dạng, giá trị tài liệu độc đáo của chúng.

Trong quá trình xây dựng kho địa chí, lãnh đạo Thư viện tỉnh đã chú ýsưu tầm, bổ sung những tài liệu đặc biệt quý hiếm:

Hai cuốn sách viết chữ Thái cổ trên lá cây là một di sản đặc sắc củađồng bào dân tộc Thái đường 7, miền Tây Nghệ An Sách được sưu tầm ởhuyện Con Cuông và Tương Dương, vùng sát với biên giới nước Lào

- Cuốn thứ nhất có 123 lá, có đục lỗ, sâu dây lại thành sách, nặng 2,2

Kg Bìa sách bằng gỗ, có khắc hoạ hoa văn trang trí Mỗi lá (tờ sách) dài 55

cm, rộng 4,5 cm Chữ ghi trên cả hai mặt lá, mỗi mặt có 4 hàng, viết theo hàngngang, hàng nhiều chữ nhất đếm được 100 ký tự, trên mỗi đầu lá đều có đánh

số trang bằng chữ Thái

- Cuốn thứ hai, hình thức như cuốn trên, nhưng bìa gỗ không khắc hoavăn, gồm 287 lá, nặng 1,2 kg Vì sách viết chữ Thái cổ, nên ít người đọc được,chỉ vài già làng trên 70 tuổi làm nghề thầy cúng hoặc thủ từ đền, chùa còn đọc

được Sách này được gọi là Pay Lan, là hai bản trường ca về thầy mo hàng tổng

và truyện dân gian Ka Lả Kệt của bộ tộc Thái cổ cách đây hàng trăm năm.[17,

tr.27]

Năm 2008, Thư viện, sưu tầm, bổ sung thêm được 3 cuốn sách chữ

Thái viết trên giấy dó, trong đó có cuốn Lịch sử đánh giặc Xá của đồng bào

Thái ở Nghệ An

Hai bộ ván khắc chữ Hán để in sách, gọi là mộc bản, gồm 50 tấm, mỗitấm khổ 23 x 28,5 cm, phần trang sách khổ 12 x 21,2 cm, có khắc chữ ngược cả

hai mặt, mỗi mặt 2 trang Bộ thứ nhất là cuốn Trần Đại Vương chính kinh (Bộ

Kinh về Hưng Đạo Vương Trần Quốc Tuấn), gồm 18 tấm (64 Tr) Bản Kinh

Trang 37

này được lấy ở Đền Ngọc Sơn (Hà Nội) về khắc ván in ở Văn Thiện Đàn,

huyện Yên Thành vào năm Tân Tị - Bảo Đại (1944) Bộ thứ 2 có tên là Cứu

sinh thuyền chân kinh, gồm 32 tấm, khắc vào năm Duy Tân nguyên niên

(1907 - cách ngày nay hơn 100 năm) Hai bộ ván khắc này do dòng họ Trần ởthôn Ngọc Long, nay thuộc xã Công Thành, huyện Yên Thành bỏ tiền mua gỗ(cây thị đực), thuê thợ xẻ ván, khắc chữ (thợ khắc ở xã Diễn Hoa, huyện DiễnChâu) Cụ Trần Hiêng (sinh năm 1923) là người được kế tục bảo vệ, lưu giữ hai

bộ ván khắc, đã hiến tặng cho Thư viện tỉnh Nghệ An, cùng 101 cuốn sách HánNôm khác.[17, tr.27]

Năm 2008 và 2009, Thư viện tỉnh đã nhận được sự hưởng ứng của nhàbáo Lê Quý Kỳ (Báo Nghệ An) tặng hàng trăm số báo Nghệ An in trong khángchiến chống Mỹ; nhà giáo Nguyễn Nghĩa Nguyên tặng lại một số báo chí introng Kháng chiến chống Pháp Đặc biệt, cụ Phan Văn Thư ở Vĩnh Thành, Yênthành lưu giữ được các bút tích của cụ Cả Khiêm (anh trai Bác Hồ) thời giandạy học ở đây, đã tặng lại cho Thư viện

Vốn sách Hán Nôm hiện có gần 300 cuốn và hàng nghìn tư liệu giaphả, thần tích, hương ước, sắc phong, câu đối đã được photo, ghi chép, chụp

ảnh Sách Hán Nôm đặc biệt giá trị với các cuốn: Nghệ An ký của Bùi Dương Lịch; Hoan Châu bi ký; Nghệ An thi tập; Tả Ao chân truyền tập; Sào Nam

Phan Bội Châu (hay Phan Bội Châu niên biểu); Nam quốc địa dư chí; Đại Nam quốc sử diễn ca; Hồ gia hợp tộc phả ký; Hoan Châu ký; Yên

Hội thôn chí; Hoan Châu Nghi Tiên Nguyễn gia thế phả; Khang Hy tự điển

(in năm Đạo Quang 7, gồm 26 cuốn); Đại Nam hiển ứng truyện; Nghệ Tĩnh

sơn thuỷ vịnh; Hoan Châu phong thổ thoại; Nghệ An phong thổ tập biên; Đồng Khánh địa dư chí lược Nghệ An tỉnh [17, tr.28]

Phần tài liệu quan trọng trước Cách mạng tháng 8/1945 có: Sào Nam

văn tập; Đối diện với Hồ Chí Minh; Đường Nghệ An qua Lào; Góp phần nghiên cứu về Cảng Vinh - Bến Thuỷ; Bài mở đầu công trình nghiên cứu

Trang 38

các bờ biển đệ tứ ở xứ nghệ và ba quảng ở phía Bắc; Các đồng bằng bờ biển Đại việt trồi trên mặt bể; Địa dư Nghệ An (Đào Đăng Hy); Người Mường ở Cửa Rào; Các nơi di tích đất Nghệ Tĩnh; Dưới cờ Cần Vương; An Tĩnh cổ lục Báo chí có: Tập kỷ yếu về Kinh tế Đông Dương, Chấn hưng kinh tế Đông Dương (1926-1934); Sao Mai (1934-1935); Thanh Nghệ Tĩnh tân văn; Đông Pháp; Nam Phong [15]

Tài liệu trong Kháng chiến chống Pháp, đáng chú ý có: Sáng tạo - tạp

chí của đoàn Văn nghệ Kháng chiến LK IV - số đặc biệt về Hội nghị Văn nghệ

Kháng chiến (Số 1, 1948); Tiền tuyến, tập san của Bộ chỉ huy LK.IV (1948);

Đặc san Kỷ niệm hai năm toàn quốc Kháng chiến của Liên hiệp Công đoàn

Nghệ An (1948); Tập san Lẽ phải (1949); Báo Giữ làng của Bộ đội dân phòng

và dân quân Nghệ An (1950); Nội san Dân học của Bình dân học vụ Nghệ An (1950); Tập san Người thợ mới của sở Quân giới và Công đoàn vũ khí LK.IV (1950 - 1951); Nội san Học tập của Đảng bộ LK.IV (1950 - 1951); Đặc san

Đại hội liên hoan Thanh niên Liên khu IV (1955) [17, tr.29]

Chẳng hạn, tư liệu quý về họ Hồ (Quỳnh Đôi), họ Nguyễn Cảnh(Thanh Chương và Đô Lương), một số gia phả, thần phả được gửi tặng ÔngNguyễn Trung Phong, một tác giả sân khấu ở Nghệ An, trước khi qua đời, đãtặng lại Thư viện Nghệ An một số bản thảo kịch bản, trong đó có vở chèo nổi

tiếng “Cô gái sông Lam” Ông Vi Văn Thích tặng cho Thư viện cuốn sách viết

bằng chữ Thái cổ trên lá cọ (gọi là Pâylan)

Kho địa chí của Thư viện Nghệ An còn lưu giữ nhiều bộ sách lớn cógiá trị lâu dài Có trên 200 cuốn sách chép tay là các tài liệu chữ Pháp, chữ Việtsao chép nguyên văn hoặc dịch, trích sao từ sách, báo, tạp chí xuất bản những

năm từ đầu thế kỷ XX đến 1945 Một số cuốn sách quý như Sào Nam văn tập,

Vụ án Phan Bội Châu, Đối diện với Hồ Chí Minh, Hồ gia hợp tộc phả kí,

Bên cạnh vốn tài liệu bằng sách, kho địa chí của thư viện còn sưu tầm,lưu giữ nhiều loại báo, tạp chí có tiếng tăm như Thanh - Nghệ - Tĩnh tân văn,

Trang 39

Thực nghiệp dân báo, Đông phương, Mỗi tập trích gồm nhiều bài báo củamột hoặc vài năm, viết về nhiều mặt của Nghệ An.

Gần đây, nhân ngày Hội Sách và Tuần lễ đọc sách Việt Nam, tổ chứctại Thư viện Nghệ An (khai mạc sáng ngày 20/4/2007), trước đông đảo bạnđọc, lãnh đạo ngành Văn hóa, Thể thao và Du lịch tỉnh, lãnh đạo Thư viện đãlàm lễ tiếp nhận hai bộ ván khắc chữ Hán có từ triều Nguyễn ở nước ta, do giađình cụ Trần Hiêng lưu giữ bấy lâu và nay hiếu tặng cho Thư viện Nghệ An.Được biết, gia đình cụ Trần Hiêng rất có công bảo vệ hai bộ ván khắc trên, quahai cuộc kháng chiến chống Pháp, Mỹ Năm 1966 bom Mỹ dội xuống ác liệtvùng Diễn Châu, Yên Thành, gia đình cụ Hiêng đã chuyển hai bộ ván khắc vàonhà hầm trong núi Thật may mắn, năm 1968 Mỹ ném bom huỷ diệt cả vùngCông Thành, trong đó có đền Văn Thiện (lưu giữ các ván khắc), cả hai bộ ván

in nhờ sơ tán vào núi mà an toàn Năm 2007, cụ Hiêng đã 84 tuổi (cụ sinh năm1923) con cháu không ai biết chữ Nho, sợ bị thất tán sau khi mình qua đời, cụHiêng đã tin tưởng giao cho Thư viện Nghệ An lưu giữ tại kho sách địa chí Bộ

sách Cứu sinh thuyền chân kinh còn 31 tấm, mỗi tấm khắc chữ cả hai mặt,

gồm 4 trang Khổ tấm khắc phần khắc gỗ là 23cm x 28,5cm, phần trong chữ là12cm x 21,2cm

2.2.2 Kho sách hiện tại

Nhận thức tầm quan trọng của vốn tài liệu địa chí nên trong quá trìnhxây dựng và phát triển thư viện tỉnh Nghệ An rất chú trọng công tác xây dựngkho tài liệu địa chí Vì thế, thư viện tỉnh luôn xác định vai trò của kho sách địachí trong sự phát triển của địa phương mặc dù thư viện trong hoàn cảnh cơ sởvật chất còn nghèo nàn, kinh phí còn hạn hẹp thư viện không những thực hiệnchức năng thu thập, bổ sung, bảo quản và khai thác phục vụ bạn đọc đáp ứngnhu cầu của mọi đối tượng bạn đọc góp phần phát triển mọi lĩnh vực mà cònluôn chú trọng tạo điều kiện cho việc xây dựng tài liệu địa chí theo nhiều nguồnkhác nhau

Trang 40

Kho tài liệu địa chí của Thư viện Tỉnh Nghệ An được hình thành từ năm

60 của thế kỉ XX đến nay số lượng tài liệu có trên 10.000 bản, có nhiều dạngnhư: sách, báo, tạp chí, thư tịch Hán Nôm, tranh ảnh, bản đồ, nhân vật địaphương, xuất bản phẩm địa phương, song số lượng tài liệu địa chí vẫn cònnghèo so với thực tế

- Kho sách sau cách mạ ng tháng tám

Vốn tài liệu sau cách tháng tám được thư viện tích cực sưu tầm, bổ sungkhoảng gần 1000 bản

Những bộ sách và các sách quan trọng tiêu biểu như: Hương ước Nghệ

An, Địa chí văn hoá dân gian Nghệ Tĩnh; Lịch sử Nghệ tĩnh, T1; Danh nhân Nghệ An; Những tấm gương cộng sản trên quê hương Nghệ An; Năm thế kỷ văn Nôm người Nghệ; Nguyễn Du toàn tập; Chủ tịch Hồ Chí Minh với quê hương Nghệ An; Những sự kiện lịch sử Đảng bộ Nghệ An; Kho tàng truyện kể dân gian xứ Nghệ, 4T; Kho tàng ca dao Nghệ Tĩnh, 2 T; Từ điển tiếng Nghệ; Kho tàng vè Nghệ Tĩnh, 9 T; Âm nhạc dân gian xứ Nghệ; Thơ Đường Nghệ An; Các dân tộc thiểu số ở Nghệ An; Nam Đàn quê hương Chủ tịch Hồ Chí Minh; Xô Viết Nghệ Tĩnh, Từ điển Nhật ký trong tù, Địa chí văn hoá huyện Quỳnh Lưu; Diễn Châu địa chí văn hoá

làng xã; Địa chí văn hoá huyện Tương Dương; Địa chí văn hoá huyện Quỳ Hợp, v.v [17, tr.29]

Thư viện tỉnh Nghệ An trong nhưng năm qua đã không ngừng bổ sunghoàn thiện kho sách địa chí ngày càng phong phú để đáp ứng nhu cầu của bạnđọc, thư viện đã xây dựng được kho sách địa chí với hơn 500 tên sách khácnhau với các loại hình như sách, báo, tạp chí, bài trích báo, tạp chí, luận văn,luận án,

Khi Thư viện đã có được vốn tài liệu thì việc tổ chức, sắp xếp vốn tàiliệu như thế nào cho khoa học, phù hợp với điều kiện của thư viện giúp bạn đọc

Ngày đăng: 09/08/2021, 14:23

Nguồn tham khảo

Tài liệu tham khảo Loại Chi tiết
1. Báo Nghệ An (Các năm từ 1980 đến 2010), cơ quan ngôn luận của Đảng bộ tỉnh Nghệ An xuất bản Sách, tạp chí
Tiêu đề: Báo Nghệ An
3. Nguyễn Đổng Chi (chủ biên): Địa chí Văn hóa dân gian Nghệ - Tĩnh. Nhà xuất bản Nghệ An, Tp. Vinh, 1995 Sách, tạp chí
Tiêu đề: Địa chí Văn hóa dân gian Nghệ -Tĩnh
Nhà XB: Nhà xuất bản Nghệ An
4. Ninh Viết Giao (chủ biên): Nghệ An - Lịch sử văn hóa. Nhà xuất bản Nghệ An, Tp Vinh, 2005 Sách, tạp chí
Tiêu đề: Nghệ An - Lịch sử văn hóa
Nhà XB: Nhà xuấtbản Nghệ An
5. Vũ Ngọc Khánh (chủ biên): Từ điển Văn hóa - Giáo dục Việt Nam.Nhà xuất bản Văn hóa - Thông tin, Hà Nội, 2003 Sách, tạp chí
Tiêu đề: Từ điển Văn hóa - Giáo dục Việt Nam
Nhà XB: Nhà xuất bản Văn hóa - Thông tin
6. Bùi Dương Lịch: Nghệ An ký bản dịch của Nguyễn Thị Thảo, Nxb.Khoa học xã hội, Hà Nội, 1993 Sách, tạp chí
Tiêu đề: Nghệ An ký
Nhà XB: Nxb.Khoa học xã hội
7. Phan Ngọc Liên (chủ biên): Từ điển thuật ngữ lịch sử phổ thông.Nhà xuất bản ĐHQG Hà Nội, 2000 Sách, tạp chí
Tiêu đề: Từ điển thuật ngữ lịch sử phổ thông
Nhà XB: Nhà xuất bản ĐHQG Hà Nội
8. LơBơ-rơ-tông: An Tĩnh cổ lục, Nhà xuất bản Nghệ An và Trung tâm Văn hóa Ngôn ngữ Đông Tây xuất bản, 2005 (bản dịch của Nguyễn Đình Khang và Vũ Ngọc Phú) Sách, tạp chí
Tiêu đề: An Tĩnh cổ lục
Nhà XB: Nhà xuất bản Nghệ An và Trung tâmVăn hóa Ngôn ngữ Đông Tây xuất bản
9. Hồ Chí Minh: Văn hóa Nghệ thuật cũng là một mặt trận. Lữ Huy Nguyên sưu tâm, biên soạn. Nhà xuất bản Văn học, Hà Nội, 1981 Sách, tạp chí
Tiêu đề: Văn hóa Nghệ thuật cũng là một mặt trận
Nhà XB: Nhà xuất bản Văn học
11. Tạp chí Thư viện Việt Nam (số 3 - 2006), cùng một số báo chí xuất bản ở Hà Nội, hiện lưu tại Thư viện Nghệ An Sách, tạp chí
Tiêu đề: Tạp chí Thư viện Việt Nam
15. Đào Tam Tỉnh: Khoa bảng Nghệ An (1075 - 1919). Thư viện Nghệ An xuất bản, 2000. Nhà xuất bản Nghệ An tái bản năm 2005 Sách, tạp chí
Tiêu đề: Khoa bảng Nghệ An (1075 - 1919)
Nhà XB: Nhà xuất bản Nghệ An tái bản năm 2005
17. Đào Tam Tỉnh (2002), "Vài nét về công tác địa chí Thư viện tỉnh Nghệ An", Tập san Thư viện, (Số 2), tr. 27-29 Sách, tạp chí
Tiêu đề: Vài nét về công tác địa chí Thư viện tỉnhNghệ An
Tác giả: Đào Tam Tỉnh
Năm: 2002
19. Website http://nlv.gov.vn/nghiep-vu-thu-vien/ban-ve-khai-niem-tai-lieu-quy-hiem.html Link
20. Website thư viện Quốc gia Việt Nam http://www.nlv. gov.vn Link
21. Website thư viện số Tỉnh Nghệ An http://thuviennghean.tailieu.vn/ Link
2. Nguyễn Cần, Vũ Dương Thúy Ngà (chủ biên). Công tác địa chí trong thư viện: Giáo trình dùng cho sinh viên trường Đại học và cao đẳng ngành Thư viện - Thông tin. - H.: Đại học học Quốc gia Hà Nôi, 2009 Khác
10. Nghệ An Kí quyển 1,2.Nhà xuất bản khoa học xã hội Khác
12. Thư mục thông báo sách mới( số 5/2010), Thư viện Tỉnh Nghệ An xuất bản Khác
13. Thư viện tỉnh Nghệ An (1990 - 1994), Tác gia Nghệ Tĩnh thế kỷ XX, Sở Văn hóa Thông tin Nghệ Tĩnh, Nghệ An Khác
14. Thư viện tỉnh Nghệ An (2005), Báo cáo tổng kết công tác năm 2004 của Thư viện tỉnh Nghệ An, Nghệ An Khác
16.Đào Tam Tỉnh: Một số báo cáo khoa học về công tác địa chí của thư viện tỉnh Nghệ An, những năm gần đây Khác

TỪ KHÓA LIÊN QUAN

TÀI LIỆU CÙNG NGƯỜI DÙNG

TÀI LIỆU LIÊN QUAN

🧩 Sản phẩm bạn có thể quan tâm

w