Giáo dục chính trị nói chung và cho lực lượng dân quân tự vệ nói riêng là một hình thức, một hoạt động cơ bản của công tác tư tưởng văn hoá và công tác huấn luyện tại các cơ quan, đơn vị, địa phương. Là nội dung, biện pháp quan trọng của hoạt động CTĐ, CTCT trong Quân đội nhân dân Việt Nam. Với chức năng, nhiệm vụ chủ yếu là trang bị kiến thức, nâng cao nhận thức, định hướng tư tưởng chính trị và hướng dẫn hành động cách mạng, góp phần bồi dưỡng, hình thành và phát triển những phẩm chất nhân cách và năng lực hoạt động thực tiễn của lực lượng DQTV, nên giáo dục chính trị cho lực lượng dân quân tự vệ là nhiệm vụ quan trọng, thường xuyên ở từng cơ quan, đơn vị, địa phương.
Trang 1MỤC LỤC
Trang
Chương 1: NHỮNG VẤN ĐỀ CƠ BẢN VỀ LÝ LUẬN VÀ
THỰC TIỄN NÂNG CAO CHẤT LƯỢNG GIÁO DỤC CHÍNH TRỊ CHO LỰC LƯỢNG DÂN QUÂN
9
39
Chương 2: YÊU CẦU VÀ NHỮNG GIẢI PHÁP CƠ BẢN
NÂNG CAO CHẤT LƯỢNG GIÁO DỤC CHÍNH TRỊ CHO LỰC LƯỢNG DÂN QUÂN TỰ VỆ Ở
2.1 Những yếu tố tác động và yêu cầu nâng cao chất lượng
giáo dục chính trị cho lực lượng Dân quân tự vệ ở tỉnh
2.2 Những giải pháp cơ bản nâng cao chất lượng giáo dục
chính trị cho lực lượng Dân quân tự vệ ở tỉnh Bà
Trang 2MỞ ĐẦU
1 Lý do chọn đề tài
Giáo dục chính trị nói chung và cho lực lượng dân quân tự vệ nóiriêng là một hình thức, một hoạt động cơ bản của công tác tư tưởng - vănhoá và công tác huấn luyện tại các cơ quan, đơn vị, địa phương Là nộidung, biện pháp quan trọng của hoạt động CTĐ, CTCT trong Quân độinhân dân Việt Nam Với chức năng, nhiệm vụ chủ yếu là trang bị kiếnthức, nâng cao nhận thức, định hướng tư tưởng chính trị và hướng dẫn hànhđộng cách mạng, góp phần bồi dưỡng, hình thành và phát triển những phẩmchất nhân cách và năng lực hoạt động thực tiễn của lực lượng DQTV, nêngiáo dục chính trị cho lực lượng dân quân tự vệ là nhiệm vụ quan trọng,thường xuyên ở từng cơ quan, đơn vị, địa phương
Trước yêu cầu của tình hình mới, nhiệm vụ bảo vệ Tổ quốc Việt NamXHCN hiện nay, với phương hướng xây dựng quân đội cách mạng, chínhquy, tinh nhuệ, từng bước hiện đại, xây dựng lực lượng vũ trang vững mạnh toàndiện, trong đó xây dựng đơn vị vững mạnh về chính trị làm cơ sở nâng cao chấtlượng tổng hợp và sức mạnh chiến đấu đòi hỏi phải nâng cao hơn nữa chất lượnggiáo dục chính trị cho lực lượng vũng trang nói chung, lực lượng dân quân tự vệ ởtỉnh Bà Rịa-Vũng Tàu nói riêng Đặc biệt, trước những âm mưu thủ đoạn chốngphá ác liệt của kẻ thù trong giai đoạn hiện nay, với chiến lược rộng lớn và toàndiện nhằm xoá bỏ CNXH ở nước ta, chủ nghĩa đế quốc và các thế lực phản động
đã và đang đẩy mạnh chiến lược “diễn biến hoà bình”, hòng làm suy thoái vềchính trị, tư tưởng, đạo đức, lối sống của cán bộ, đảng viên và nhân dân ta; làmsuy yếu tinh thần, tư tưởng của nhân dân, thực hiện “phi chính trị hoá”, tiến tớilàm tan rã và xoá bỏ chế độ XHCN ở Việt Nam đặt ra yêu cầu cần nâng cao hơnnữa chất lượng GDCT nói chung cho lực lượng DQTV nói riêng trong đó có lựclượng DQTV ở tỉnh Bà Rịa-Vũng Tàu
Ý thức được vấn đề đó, những năm gần đây chất lượng GDCT cho lựclượng dân quân tự vệ ở tỉnh Bà Rịa-Vũng Tàu đã được các cấp ủy Đảng,chính quyền địa phương, chính ủy, chính trị viên và người chỉ huy các cấp
Trang 3thường xuyên quan tâm lãnh đạo, chỉ đạo và đã có những chuyển biến tíchcực góp phần nâng cao ý thức, trách nhiệm của cá nhân và tập thể và gópphần tích cực vào xây dựng cơ quan, đơn vị, địa phương vững mạnh về chínhtrị, làm cơ sở nâng cao chất lượng tổng hợp và kết quả huấn luyện chiến đấucủa LLVT tỉnh Bà Rịa- Vũng Tàu.
Bên cạnh đó vẫn còn những hạn chế bất cập: một số cấp uỷ đảng, chínhquyền địa phương, người lãnh đạo ở các cơ quan, đơn vị, địa phương có thờiđiểm chưa quan tâm đến công tác giáo dục chính trị và nâng cao chất lượngGDCT cho lực lượng dân quân tự vệ; có lúc, có nơi trách nhiệm của các cấp,các ngành và ở một vài cơ quan, đơn vị, địa phương đối với nhiệm vụ này chưađược xác định cụ thể, rõ ràng Công tác giáo dục chính trị chưa được tiến hànhthường xuyên, liên tục; nội dung giáo dục chưa thiết thực, chưa cụ thể; hìnhthức, biện pháp giáo dục chưa linh hoạt, đa dạng nên kết quả giáo dục chính trịcòn thấp, chưa tạo được sự chuyển biến vững chắc về nhận thức và trách nhiệmtrong lực lượng dân quân tự vệ
Từ sự phân tích trên, tác giả nhận thấy, nâng cao chất lượng GDCT cho lựclượng dân quân tự vệ nói chung và lực lượng dân quân tự vệ ở tỉnh Bà Rịa-VũngTàu nói riêng càng có vai trò quan trọng và có ý nghĩa cấp thiết, nhằm nâng caonhận thức, củng cố niềm tin, tình đoàn kết thống nhất góp phần xây dựng đơn vịvững mạnh toàn diện, hoàn thành thắng lợi mọi nhiệm vụ được giao
Vì vậy, đi sâu nghiên cứu làm sáng tỏ lý luận và thực tiễn, tìm ranhững giải pháp đúng đắn nhằm nâng cao chất lượng giáo dục chính trịcho lực lượng dân quân tự vệ ở tỉnh Bà Rịa-Vũng Tàu là một nội dungquan trọng và cấp thiết trong xây dựng lực lượng vũ trang tỉnh Bà Rịa-Vũng Tàu hiện nay
Xuất phát từ những lý do trên tác giả chọn vấn đề “Nâng cao chất lượng giáo dục chính trị cho lực lượng dân quân tự vệ ở tỉnh Bà Rịa - Vũng Tàu hiện nay” làm đề tài luận văn thạc sĩ chuyên ngành xây dựng đảng
và chính quyền nhà nước
Trang 42 Tình hình nghiên cứu có liên quan đến đề tài
Công tác giáo dục chính trị, nâng cao chất lượng giáo dục chính trị vàbồi dưỡng lý luận cho lực lượng DQTV trong quân đội đã được Tổng cụcChính trị, Bộ Tổng tham mưu, Cục Dân quân tự vệ, và các Học viện, Nhàtrường, các cơ quan, đơn vị và nhiều nhà khoa học quan tâm nghiên cứu vớinhiều góc độ, cấp độ khác nhau Tiêu biểu có các công trình:
* Các công trình nghiên cứu về dân quân tự vệ và GDCT cho DQTV
Tổng cục Chính trị (2015), Dân quân tự vệ Việt Nam-lực lượng vô địch
của dân tộc anh hùng, Nxb QĐND; Đỗ Mạnh Hòa (2015), Xây dựng lực lượng dân quân tự vệ vững mạnh về chính trị trong thời kỳ mới, Nxb QĐND,
H; Đỗ Mạnh Hòa (2011), Nâng cao chất lượng chính trị của lực lượng dân
quân tự vệ hiện nay, Đề tài cấp Viện, Viện KHXHNVQS, HVCT
Các công trình này đi sâu phân tích vị trí vai trò của lực lượng DQTVtrong thời kỳ mới Trong đó nhấn mạnh đến yếu tố chính trị và nâng cao chấtlượng chính trị cho lực lượng DQTV, trên cơ sở đó đề xuất một số giải pháp
cơ bản nâng cao chất lượng chính trị cho lực lượng DQTV hiện nay
Các luận văn, luận án, bài báo có các công trình: Nguyễn Trung Thành
(2017), Đảng bộ tỉnh Bình Thuận lãnh đạo xây dựng lực lượng dân quân tự
vệ từ năm 2005 đến 2015, Luận văn thạc sĩ Lịch sử Đảng, HVCT Nguyễn
Thế Tưởng (2017), Công tác đảng, công tác chính trị trong xây dựng lực
lượng dân quân tự vệ trên địa bàn thành phố Hà Nội hiện nay, Luận văn thạc
sĩ xây dựng Đảng và chính quyền Nhà nước, HVCT Nguyễn Văn Thọ
(2017), Xây dựng lực lượng dân quân tự vệ trong tình hình mới và công tác
triển khai tại Tổng cục hải quan, Luận văn thạc sĩ xây dựng Đảng và chính
quyền Nhà nước, HVCT Lê Nguyên Giáp (2017), Vai trò nhân tố chính trị
tinh thần trong thực hiện nhiệm vụ của lực lượng dân quân tự vệ tỉnh Bến Tre hiện nay, Luận văn thạc sĩ xây dựng Đảng và chính quyền Nhà nước,
HVCT Bùi Văn Minh (2013), Công tác đảng, công tác chính trị trong xây
dựng lực lượng dân quân tự vệ biển ở tỉnh Kiên Giang hiện nay, Luận văn
Trang 5thạc sĩ xây dựng Đảng và chính quyền Nhà nước, HVCT Nguyễn Tiến
Trung (2013), Nâng cao chất lượng chính trị của lực lượng dân quân tự vệ
Quân khu 1 giai đoạn hiện nay, Luận văn thạc sĩ triết học, HVCT Nguyễn
Ngọc Hà (2014), Phát triển ý thức Quốc phòng của lực lượng Dân quân
tỉnh Bắc Ninh hiện nay, Luận văn thạc sĩ triết học, HVCT Hoàng Châu
Sơn (2012), Một số quan điểm cơ bản của Đảng về xây dựng lực lượng dân
quân tự vệ trong tình hình mới, Tạp chí Quốc Phòng toàn dân.
Các công trình nêu trên tập trung phân tích đường lối, quan điểmcủa Đảng về xây dựng lực lượng DQTV, nhấn mạnh vai trò của yếu tốchính trị tinh thần trong hoạt động huấn luyện sẵn sàng chiến đấu và chiếnđấu của lực lượng DQTV Trong đó đi sâu phân tích sự cần thiết và yêucầu nâng cao chất lượng chính trị, ý thức chính trị, đồng thời đề xuấtnhững giải pháp cơ bản xây dựng lực lượng DQTV đáp ứng yêu cầunhiệm vụ trong tình hình mới
Tóm lại, các công trình nghiên cứu, luận văn, luận án, bài báo nêu trên đã
đi sâu phân tích làm rõ bản chất, mục đích, nội dung, hình thức, phương pháp, cácnhân tố tác động tới quá trình nâng cao chất lượng GDCT nói chung, công tácGDCT trong lực lượng vũ trang nói riêng
Song do giới hạn về đối tượng và phạm vi nghiên cứu nên chưa có côngtrình nào nghiên cứu về vấn đề nâng cao chất lượng GDCT cho lực lượng dânquân tự vệ ở tỉnh Bà Rịa - Vũng Tàu hiện nay một cách hệ thống, chuyên sâu dưới góc độ lý luận và thực tiễn chuyên ngành xây dựng Đảng và chính quyền Nhànước, do vậy, đề tài không trùng lặp với những công trình, luận văn, luận án đãđược nghiên cứu và công bố
3 Mục đích, nhiệm vụ nghiên cứu
Trang 6*Nhiệm vụ nghiên cứu
- Làm rõ một số vấn đề cơ bản về giáo dục chính trị và nâng cao chấtlượng giáo dục chính trị cho lực lượng DQTV ở tỉnh Bà Rịa - Vũng Tàu
- Đánh giá đúng thực trạng, nguyên nhân và rút ra những kinh nghiệmnâng cao chất lượng giáo dục chính trị cho lực lượng DQTV ở tỉnh Bà Rịa -Vũng Tàu trong những năm qua
- Xác định yêu cầu, đề xuất những giải pháp cơ bản nâng cao chất lượnggiáo dục chính trị cho lực lượng DQTV ở tỉnh Bà Rịa - Vũng Tàu hiện nay
4 Đối tượng, phạm vi nghiên cứu
* Đối tượng nghiên cứu
Nâng cao chất lượng giáo dục chính trị cho lực lượng DQTV ở tỉnh BàRịa - Vũng Tàu
* Phạm vi nghiên cứu
Nâng cao chất lượng giáo dục chính trị cho lực lượng DQTV ở tỉnh BàRịa - Vũng Tàu hiện nay Phạm vi khảo sát là các cơ quan, đơn vị, địa phươngthuộc Bộ chỉ huy quân sự tỉnh Bà Rịa - Vũng Tàu Các số liệu, tư liệu, khảosát thực tế phục vụ cho luận văn được giới hạn từ năm 2013 đến nay
5 Cơ sở lý luận thực tiễn và phương pháp nghiên cứu
* Cơ sở lý luận
Luận văn được nghiên cứu dựa trên lý luận của chủ nghĩa Mác - Lênin,
tư tưởng Hồ Chí Minh; đường lối, quan điểm của Đảng Cộng sản Việt Nam;nghị quyết về xây dựng Đảng; nghị quyết của Quân uỷ Trung ương về côngtác quân sự - quốc phòng địa phương
Trang 7quá trình điều tra, khảo sát Ngoài ra đề tài còn tham khảo kết quả nghiên cứucủa các công trình khoa học, các đề tài có liên quan đã được nghiệm thu, công
bố và kết quả điều tra xã hội học, khảo sát thực tiễn của tác giả
* Phương pháp nghiên cứu
Trên cơ sở phương pháp luận của chủ nghĩa Mác - Lênin, đề tài sử dụngtổng hợp các phương pháp nghiên cứu khoa học chuyên ngành và liên ngành,trong đó chú trọng các phương pháp phân tích, tổng hợp, khái quát, lôgíc và lịch
sử, điều tra khảo sát, so sánh, tổng kết thực tiễn và phương pháp chuyên gia
6 Ý nghĩa của luận văn
Kết quả nghiên cứu của đề tài góp phần cung cấp thêm những cơ sởkhoa học và những giải pháp cơ bản giúp Đảng uỷ, Bộ Chỉ huy quân sự tỉnh
và các cơ quan chức năng lãnh đạo, chỉ đạo các cơ quan, đơn vị, địa phươngtrong LLVT tỉnh tiến hành nâng cao chất lượng giáo dục chính trị cho lựclượng DQTV đạt hiệu quả cao
Đồng thời, luận văn có thể sử dụng làm tài liệu nghiên cứu, tham khảotrong giảng dạy, nâng cao chất lượng học tập chính trị cho các đối tượngtrong LLVT tỉnh và nâng cao chất lượng GDCT cho lực lượng DQTV ở tỉnh
Bà Rịa -Vũng Tàu hiện nay
7 Kết cấu của luận văn
Gồm phần mở đầu, 2 chương ( 4 tiết ), kết luận, danh mục tài liệu thamkhảo và phụ lục
Trang 8Chương 1 NHỮNG VẤN ĐỀ CƠ BẢN VỀ LÝ LUẬN VÀ THỰC TIỄN NÂNG CAO CHẤT LƯỢNG GIÁO DỤC CHÍNH TRỊ CHO LỰC LƯỢNG DÂN QUÂN
TỰ VỆ Ở TỈNH BÀ RỊA - VŨNG TÀU 1.1 Giáo dục chính trị và những vấn đề cơ bản về nâng cao chất lượng giáo dục chính trị cho lực lượng dân quân tự vệ ở tỉnh Bà Rịa - Vũng Tàu
1.1.1 Lực lượng dân quân tự vệ và giáo dục chính trị cho lực lượng Dân quân tự vệ ở tỉnh Bà Rịa - Vũng Tàu
* Khái quát tỉnh Bà Rịa - Vũng Tàu
Nhân dân Bà Rịa - Vũng Tàu là một cộng đồng dân cư sinh sống trênđịa bàn có vị trí chiến lược về chính trị, kinh tế, QPAN của miền Đông Nam
bộ Tỉnh Bà Rịa - Vũng Tàu có rừng núi, trung du, đồng bằng, đô thị và bánđảo, hải đảo; chiều dài bờ biển là: 205,40 km, dọc theo 5/8 huyện, thành phốgiáp biển là Xuyên Mộc, Long Điền, Đất Đỏ, Vũng Tàu, Côn Đảo Phầnthềm lục địa của Tỉnh rộng 120.000 km2 diện tích gấp 60 lần đất liền; cóđảo Long Sơn và quần đảo Côn Lôn hay còn gọi là Côn Đảo Diện tích củatỉnh gồm 2.123,71 km2, hải đảo là 76,71 km2, có hệ thống đường bộ, đườngsông, sân bay và cảng biển đã kết nối toàn diện với các tỉnh trong nước vàquốc tế, rất thuận lợi cho việc phát triển KT - XH và củng cố QPAN, xâydựng khu vực phòng thủ vững chắc
Trong sự nghiệp xây dựng và BVTQ hiện nay, dưới sự lãnh đạo củaĐảng, sự quản lý điều hành của chính phủ, chúng ta đang tập trung phát triển
KT - XH đi đôi với tăng cường QP, AN, củng cố “thế trận lòng dân” vững
chắc Nghị quyết Trung ương 8 khóa XI về Chiến lược bảo vệ Tổ quốc trong
tình hình mới, tiếp tục khẳng định: BVTQ là sự nghiệp của toàn Đảng, toàn
dân và toàn quân; sức mạnh BVTQ là sức mạnh tổng hợp của cả nước, baogồm sức mạnh trên tất cả các lĩnh vực của đời sống xã hội, của các lực lượng
và suy cho cùng sức mạnh của nhân dân là căn bản nhất Sức mạnh đó huy
Trang 9động được đến đâu còn tùy thuộc vào sự lãnh đạo của Đảng, sự quản lý, điềuhành của Nhà nước, sự đồng lòng, ủng hộ của nhân dân.
Trong những năm đổi mới, cuộc sống của nhân dân tỉnh Bà Rịa - VũngTàu ngày càng ổn đinh, chất lượng được nâng lên Văn kiện Đại hội Đảng bộtỉnh lần thứ VI đánh giá: tổng sản phẩm nội địa bình quân hàng năm đềutăng, thu nhập bình quân đầu người đạt 5.233 USD/người/năm, là một trongnhững địa phương có thu nhập cao trong cả nước Năm 2016 dân số tỉnh BàRịa - Vũng Tàu có 1.082,439 người; là địa phương có 20 dân tộc sinh sống,dân tộc Kinh chiếm 98%, các dân tộc khác chiếm 2% (khoảng 26.676người) Chiếm số đông sau người Kinh là người Hoa (11.648 người), ngườiChâu Ro (8.867 người) Ngoài ra còn có các dân tộc Tày, Thái, Nùng,Mường, Dao, Sán Dìu, Sán Chay, Ngái, Mông, Cơ Ho, Bru, Vân Kiều, Lô
Lô, E Đê, Rơ Mâm, Chăm, Khme
Nhân dân tỉnh Bà Rịa - Vũng Tàu sinh sống trên địa bàn có vị trí đặcbiệt quan trọng về QPAN, có nhiều đơn vị LLVT đóng quân: Trường Trungcấp Biên phòng 2, Hải đoàn Biên phòng 18, Vùng 2 Hải quân, Vùng Cảnh sátbiển 3, Trung đoàn tên lửa 261; ngoài ra, còn có LLVT địa phương và các lựclượng chức năng khác Từ cấp tỉnh đến các huyện, xã có dân quân, tự vệ rộngkhắp, trên vùng biển, đảo của tỉnh và hàng chục vạn ngư dân với hàng ngàntàu thuyền thường xuyên hoạt động trên biển tạo nên thế trận quốc phòng toàndân, thế trận an ninh nhân dân vững chắc Đặc điểm tình hình như vậy, đặt rayêu cầu nhiệm vụ quân sự, quốc phòng địa phương của tỉnh Bà Rịa - VũngTàu cũng rất nặng nề: Thường xuyên nắm chắc tình hình, tham mưu cho Tỉnh
ủy, UBND tỉnh về các nhiệm vụ quân sự, quốc phòng địa phương kịp thời,chủ động triển khai có hiệu quả các biện pháp giữ vững an ninh chính trị, trật
tự an toàn xã hội trên địa bàn Tổ chức tốt các cuộc diễn tập phòng chốngthiên tai, tìm kiếm cứu nạn và diễn tập khu vực phòng thủ Luôn thực hiện tốt
kế hoạch huấn luyện, diễn tập nâng cao khả năng sẵn sàng chiến đấu và chiếnđấu; Xây dựng cơ sở vật chất hậu cần và lượng dự trữ cho LLVT tỉnh Bảođảm trang bị cho sẵn sàng chiến đấu của LLVT trong khu vực phòng thủ;
Trang 10Phối hợp, hiệp đồng với các lực lượng của Bộ Quốc phòng và Quân khu trênđịa bàn sẵn sàng huy động nhân lực, tàu thuyền và phương tiện dân sự thamgia đấu tranh bảo vệ chủ quyền, quyền chủ quyền vùng biển, đảo của Tổquốc Thực hiện tốt công tác tuyển quân hàng năm theo chỉ tiêu Quân khugiao đảm bảo chất lượng cả về số lượng và chất lượng nhập ngũ Tổ chứchuấn luyện theo đúng Chỉ lệnh huấn luyện hàng năm của Tư lệnh Quân khu
và sự hướng dẫn chỉ đạo của các cơ quan, phòng, ban chức năng trong từngnhiệm vụ của LLVT địa phương
Mặt khác, nhân dân tỉnh Bà Rịa - Vũng Tàu có lòng yêu nước và truyềnthống văn hóa gữi nước, giữ biển trong quá trình khai khẩn đất đai và chốnggiặc ngoại xâm trên vùng đất mới Được nuôi dưỡng và thử thách trong khángchiến họ có lòng yêu nước và truyền thống cách mạng, từ khi được giác ngộ
đã tuyệt đối tin tưởng và trung thành với sự nghiệp cách mạng Họ đã xâydựng hệ thống căn cứ địa cách mạng, nơi đây “Căn cứ Lòng dân” là điểm tựavững chắc để giành thắng lợi trong chiến tranh giải phóng Đặc biệt, đội ngũcông nhân cao su, công nhân dịch vụ, ngư dân ven biển có “ý thức đoàn kếtđấu tranh giai cấp và đấu tranh dân tộc trở thành nét đẹp của con người miềnĐông gian lao mà anh dũng”
Tuy nhiên, bên cạnh đó tỉnh Bà Rịa-Vũng Tàu cũng là một trong nhữngđịa phương khá phức tạp về tình hình an ninh chính trị, trật tự an toàn xã hội
mà các tầng lớp nhân dân thường xuyên phải đối mặt Kinh tế phát triển đi đôivới tội phạm, tệ nạn xã hội ngày càng gia tăng đang là mối đe dọa đến cuộcsống yên bình của nhân dân mọi lúc, mọi nơi; “trật tự an toàn xã hội còn diễnbiến phức tạp, vi phạm pháp luật có chiều hướng gia tăng” [56, tr.44] đã tácđộng xấu đến lòng tin của nhân dân đối với sự nghiệp xây dựng và BVTQtrong tình hình mới
Trải qua hơn 70 năm xây dựng, chiến đấu và trưởng thành, dưới sựlãnh đạo, chỉ đạo của Thường vụ, Đảng ủy Bộ Tư lệnh Quân khu 7 và sự giúp
đỡ của chính quyền địa phương nơi đóng quân LLVT tỉnh Bà Rịa - Vũng Tàu
đã làm tốt chức năng tham mưu cho cấp ủy, địa phương về công tác quân sự
Trang 11quốc phòng địa phương góp phần đáp ứng yêu cầu nhiệm vụ xây dựng vàchiến đấu qua hai cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp, đế quốc Mỹ xâmlược, trong sự nghiệp xây dựng bảo vệ Tổ quốc Việt Nam xã hội chủ nghĩa,làm nhiệm vụ quốc tế Hơn 70 năm xây dựng, chiến đấu và trưởng thành,LLVT tỉnh đã tạo nên những nét truyền thống vẻ vang, xứng danh “Đơn vị anhhùng LLVTND” do Đảng, Nhà nước và nhân dân trao tặng Đây là niềm tựhào, là hành trang của cán bộ, chiến sĩ hôm nay vững bước đi lên, tiếp tục xâydựng LLVT tỉnh ngày càng chính quy, mẫu mực, vững mạnh toàn diện, hoàn
thành xuất sắc mọi nhiệm vụ được giao Xứng đáng với truyền thống “Trung
thành vô hạn, chủ động sáng tạo, đoàn kết nghĩa tình, thắng lợi vẽ vang”.
* Dân quân tự vệ ở tỉnh Bà Rịa – Vũng Tàu
Dân quân tư vệ là lực lượng vũ trang quần chúng không thoát ly sảnxuất, công tác; là thành phần của lực lượng vũ trang nhân dân nước Cộng hòaXHCN Việt Nam; là lực lượng bảo vệ Đảng, bảo vệ chính quyền, bảo vệ tínhmạng và tài sản của nhân dân, tài sản của Nhà nước, làm nòng cốt cùng toàndân đánh giặc ở địa phương, cơ sở khi có chiến tranh Lực lượng này được tổchức ở xã, phường, thị trấn (gọi là cấp xã) gọi là dân quân, được tổ chức ở các
cơ quan của Nhà nước, tổ chức chính trị, tổ chức chính trị - xã hội, đơn vị sựnghiệp, tổ chức kinh tế gọi là tự vệ Thành phần tổ chức của dân quân tự vệgồm DQTV nòng cốt và dân quân tự vệ rộng rãi Dân quân tự vệ nòng cốt làlực lượng gồm những công dân trong độ tuổi thực hiện nghĩa vụ tham gia dânquân tự vệ, được tuyển chọn vào phục vụ có thời hạn trong các đơn vị dânquân tự vệ DQTV nòng cốt bao gồm DQTV cơ động; DQTV tại chổ; DQTVbiển; DQTV phòng không, pháo binh, công binh, trinh sát, thông tin, phònghóa, y tế Dân quân tự vệ rộng rãi là lực lượng gồm những công dân trong
độ tuổi thực hiện nghĩa vụ tham gia dân quân tự vệ đã được đăng ký, quản
lý đễ sẵn sàng mở rộng lực lượng và huy động khi có lệnh của cấp có
thẩm quyền… Từ sự phân tích trên, có thể quan niệm DQTV là LLVT
quần chúng không thoát ly sản xuất, công tác, là thành phần lực lượng vũ trang nhân dân của Nhà nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam, đặt
Trang 12dưới sự lãnh đạo của Đảng Cộng sản Việt Nam, sự quản lí, điều hành của Chính Phủ và Ủy ban nhân dân các cấp, sự chỉ đạo, chỉ huy thống nhất của Bộ trưởng Bộ Quốc phòng và sự chỉ đạo, chỉ huy trực tiếp của cơ quan quân sự địa phương, là lực lượng bảo vệ Đảng, bảo vệ chính quyền, bảo vệ tính mạng và tài sản của nhân dân, tài sản của Nhà nước, làm nòng cốt cùng toàn dân đánh giặc ở địa phương, cơ sở khi có chiến tranh Lực lượng này được tổ chức ở xã, phường, thị trấn gọi là dân quân; được tổ chức ở cơ quan nhà nước, đơn vị sự nghiệp, tổ chức kinh tế, tổ chức chính trị - xã hội gọi là tự vệ.
Trên cơ sở quan niệm dân quân tự vệ nói chung, có thể quan niệm
lực lượng dân quân tự vệ ở tỉnh Bà Rịa - Vũng Tàu là lực lượng vũ trang quần chúng không thoát ly sản xuất, công tác, là một thành phần của lực lượng vũ trang nhân dân tỉnh Bà Rịa - Vũng Tàu, đặt dưới sự lãnh đạo của cấp ủy địa phương, sự quản lí, điều hành của Ủy ban nhân dân tỉnh, sự quản lý, chỉ huy thống nhất của Chỉ huy trưởng Bộ Chỉ huy quân sự tỉnh và sự chỉ đạo, chỉ huy trực tiếp của cơ quan quân sự địa phương, là lực lượng bảo vệ Đảng, bảo vệ chính quyền, bảo vệ tính mạng và tài sản của nhân dân, tài sản của Nhà nước, làm nòng cốt cùng toàn dân đánh giặc ở các địa phương trên địa bàn tỉnh Bà Rịa-Vũng Tàu khi có chiến tranh Lực lượng này được tổ chức ở xã, phường, thị trấn gọi là dân quân; được tổ chức ở cơ quan nhà nước, đơn
vị sự nghiệp, tổ chức kinh tế, tổ chức chính trị - xã hội gọi là tự vệ.
Chức năng của dân quân tự vệ tỉnh Bà Rịa-Vũng Tàu là lực lượng bảo
vệ Đảng, bảo vệ chính quyền, bảo vệ tính mạng, tài sản của nhân dân, tài sảncủa Nhà nước, huấn luyện sẵn sàng chiến đấu, làm nòng cốt cùng toàn dânđánh giặc ở các địa phương trên địa bàn tỉnh Bà Rịa-Vũng Tàu khi có chiến
Trang 13tranh, trong thời bình cùng với nhân dân địa phương tham gia phát triển kinhtế-xã hội, giữ gìn an ninh chính trị, trật tự an toàn xã hội ở địa phương.
Nhiệm vụ của dân quân tự vệ tỉnh Bà Rịa-Vũng Tàu là sẵn sàng
chiến đấu, chiến đấu phục vụ chiến đấu để bảo vệ địa phương, cơ sở; phốihợp với các đơn vị Bộ đội Biên phòng, Hải quân, Cảnh sát biển và các lựclượng khác bảo vệ chủ quyền, an ninh biên giới quốc gia và chủ quyền,quyền chủ quyền trên các vùng biển Việt Nam; Phối hợp với các đơn vịQuân đội nhân dân, Công an nhân dân và lực lượng khác trên địa bàn tỉnh
Bà Rịa-Vũng Tàu tham gia xây dựng nền quốc phòng toàn dân, khu vực phòng thủ;giữ gìn an ninh chính trị, trật tự, an toàn xã hội, bảo vệ Đảng, chính quyền, bảo vệtính mạng, tài sản của nhân dân, tài sản của Nhà nước Thực hiện nhiệm vụ phòng,chống, khắc phục hậu quả thiên tai, dịch bệnh, tìm kiếm, cứu nạn, bảo vệ và phòng,chống cháy rừng, bảo vệ môi trường và nhiệm vụ phòng thủ dân sự khác Đồngthời, thường xuyên tuyên truyền, vận động nhân dân ở các địa phương trên địa bàntỉnh Bà Rịa-Vũng Tàu thực hiện tốt chủ trương, đường lối, chính sách của Đảng,pháp luật của Nhà nước về quốc phòng, an ninh; tham gia xây dựng cơ sở vữngmạnh toàn diện, xây dựng và phát triển kinh tế - xã hội tại địa phương, cơ sở vữngmạnh toàn diện, tham gia học tập chính trị, pháp luật, huấn luyện quân sự diễn tập
và thực hiện các nhiệm vụ khác theo quy định của pháp luật
Tổ chức và hoạt động của dân quân tự vệ ở tỉnh Bà Rịa - Vũng Tàu
Dân quân tự vệ ở tỉnh Bà Rịa - Vũng Tàu đặt dưới sự lãnh đạo của cấp ủyĐảng các cấp, sự quản lý, điều hành của Chủ tịch ủy ban nhân dân tỉnh, mà trực tiếp
là sự lãnh đạo, chỉ đạo của cấp ủy, chính quyền địa phương các cấp; sự chỉ huythống nhất của Chỉ huy trưởng Bộ Chỉ huy quân sự tỉnh và sự chỉ huy trực tiếp củachỉ huy trưởng cơ quan quân sự các địa phương ở tỉnh Bà Rịa - Vũng Tàu Do địa
lý tỉnh Bà Rịa-Vũng Tàu là một tỉnh ven biển nên rất chú trọng xây dựng lực lượngDQTV biển Trong đó có thành phố Vũng Tàu, huyện Long Điền, Đất Đỏ, XuyênMộc tổ chức lực lượng dân quân biển, riêng thành phố Vũng Tàu tổ chức lực lượng
tự vệ biển Đối với lực lượng dân quân ở các huyện, thành phố thì tổ chức cấp đại
Trang 14đội dân quân cơ động Cấp xã, phường, thị trấn tổ chức trung đội dân quân cơ động.Ngoài ra các binh chủng chiến đấu như: Công binh, pháo binh, hóa học, quân yđược tổ chức cấp trung đội Lực lượng này tham gia huấn luyện theo chương quyđịnh của Bộ Tổng tham mưu.
Hoạt động của dân quân tự vệ ở tỉnh Bà Rịa - Vũng Tàu: Đặt dưới sự lãnh
đạo của cấp ủy Đảng; sự quản lý, điều hành của Ủy ban nhân dân, người đứng đầu
cơ quan, tổ chức; sự chỉ đạo, chỉ huy của Quân khu, cơ quan quân sự cấp tỉnh, cấphuyện; sự chỉ huy của Ban Chỉ huy quân sự cấp xã ( phường ), thị trấn, Ban chỉ huyquân sự cơ quan, tổ chức ở cơ sở đối với lực lượng tự vệ Dân quân tự vệ khi hoạtđộng phải thực hiện đúng chức năng, nhiệm vụ, quyền hạn được pháp luật quyđịnh Hoạt động của dân quân tự vệ tỉnh Bà Rịa - Vũng Tàu phải gắn với địa bànhành chính, cơ sở sản xuất, kinh doanh thuộc phạm vi trách nhiệm được giao; khihoạt động ngoài phạm vi quy định, phải được cấp có thẩm quyền quyết định theo
quy định tại Điều 44 Luật Dân quân tự vệ Thông thường lực lượng dân quân có
nhiệm vụ huấn luyện sẵn sang chiến đấu và chiến đấu tại các xã, phường, thị trấn.Lực lượng tự vệ có nhiệm vụ huấn luyện sẵn sàng chiến đấu và chiến đấu tại các cơquan nhà nước, đơn vị sự nghiệp, tổ chức kinh tế, tổ chức chính trị - xã hội
* Đặc điểm dân quân tự vệ ở tỉnh Bà Rịa - Vũng Tàu
Một là, dân quân tự vệ ở tỉnh Bà Rịa -Vũng Tàu đều được tuyển chọn
chặt chẽ cả về phẩm chất, đạo đức và năng lực công tác Hiện nay số lượngDQTV ở tỉnh Bà Rịa - Vũng Tàu là 15.457 đồng chí trong đó dân quân là11.017 đồng chí, tự vệ là 4.440 đồng chí Đảng viên trong lực lượng dân quân
tự vệ là 3.825 đồng chí, đoàn viên 8.819 đồng chí Dân quân tự vệ là nữ 846đồng chí [Phụ lục 1] Nhìn chung lực lượng DQTV tỉnh bà Rịa-Vũng Tàu có
cơ cấu hợp lý và có chất lượng tốt
Về phẩm chất, đạo đức: Đại đa số dân quân tự vệ ở tỉnh Bà Rịa-VũngTàu đều có phẩm chất, đạo đức tốt, luôn tin tưởng vào đường lối chủ trươngcủa Đảng, chấp hành tốt Hiến pháp và pháp luật của Nhà nước, kỷ luật củaquân đội, quy định của đơn vị, có lối sống trong sạch
Trang 15Về chuyên môn và năng lực công tác: Dân quân tự vệ ở tỉnh Bà Vũng Tàu được biên chế và hoạt động trên các lĩnh vực vừa có DQTV cơđộng; DQTV tại chổ; vừa có DQTV biển; DQTV phòng không, pháo binh,công binh, trinh sát, thông tin, phòng hóa, y tế Đặc biệt hoạt động của DQTVbiển có chất lượng hiệu quả tốt, họ nắm được khu vực phòng thủ, triển khailực lượng chiến đấu trên biển và xửa lý tốt các tình huống trên biển khi cóchiến tranh xảy ra.
Rịa-Hai là, đa số DQTV ở tỉnh Bà Rịa -Vũng Tàu hiện nay đều xuất thân từ
nông dân, một số từ giai cấp công nhân và cán bộ viên chức Số đông lựclượng DQTV đều xuất thân từ các tỉnh miền Trung, miền Bắc một số ít làngười địa phương, cơ bản gia đình đang sinh sống chủ yếu trên địa bàn tỉnh
Bà Rịa-Vũng Tàu Mặt khác, lực lượng DQTV ở Bà Rịa-Vũng Tàu đượcsống, công tác và rèn luyện trong địa bàn của một tỉnh có điều kiện kinh tế -
xã hội phát triển, đời sống kinh tế văn hóa, xã hội cao, môi trường địa lý, khíhậu thuận lợi, nên phần nào họ yên tâm xác định tốt nhiệm vụ Hơn nữa, họvừa được quản lý, rèn luyện, bồi dưỡng về phẩm chất, nhân cách vừa được sựquản lý giáo dục rèn luyện chặt chẽ của các cơ quan, đơn vị, địa phương vàđiều kiện cơ sở vật chất được trang bị khá tốt Đây được coi là một điều kiệnthuận lợi cho việc quản lý, giáo dục, rèn luyện nâng cao chất lượng GDCTcho lực lượng DQTV của cơ quan, đơn vị, của địa phương đồng thời, rấtthuận lợi cho việc phát triển và hoàn thiện nhân cách của lực lượng DQTV vàđảm bảo cho họ phát huy hết khả năng công tác, cống hiến năng lực và trí lựcvào quá trình xây dựng cơ quan, đơn vị địa phương vững mạnh toàn diện
Tuy nhiên, bên cạnh sự tác động tích cực thì cũng có các yếu tố tácđộng tiêu cực của đời sống xã hội, do thường xuyên tiếp xúc với nhiều tầnglớp xã hội ở địa phương nên dễ bị dao động về chính trị - tư tưởng và ảnhhưởng bởi các tệ nạn xã hội Một mặt, DQTV đa số có mức thu nhập thuộcvào trung bình, mặt khác, họ đều là trụ cột lao động chính trong gia đình,hoàn cảnh gia đình có nhiều khó khăn cũng ảnh hưởng rất nhiều đến nhận
Trang 16thức, tu dưỡng, rèn luyện về phẩm chất chính trị và tâm tư, tình cảm, ý thức,trách nhiệm của họ Vì vậy, nâng cao chất lượng GDCT cho lực lượngDQTV phải hết sức linh hoạt, cụ thể, kịp thời Đặc biệt là phải nắm chắcdiễn biến tư tưởng và các mối quan hệ của họ để có kế hoạch nâng cao chấtlượng GDCT cho phù hợp
Ba là, mặt khác, một số đồng chí là cán bộ đảng viên và quân nhân xuất ngũ
nên nắm vững những kiến thức cơ bản về chủ nghĩa Mác - Lênin, tư tưởng Hồ ChíMinh, quan điểm đường lối của Đảng, pháp luật của Nhà nước và có kiến thứcchuyên môn và trình độ nhận thức xã hội, nắm chắc những điều đảng viên khôngđược làm cũng như vị trí vai trò tiên phong gương mẫu của người cán cán bộđảng viên Hơn nữa, lực lượng DQTV ở tỉnh Bà Rịa - Vũng Tàu, cơ bản nguyênquán ở miền Trung, miền Bắc, song gia đình chủ yếu sinh sống trên địa bàn tỉnh
Bà Rịa-Vũng Tàu có ảnh hưởng bởi nếp sống văn hoá của người dân Nam Bộ.Bản thân và gia đình của lực lượng dân quân tự vệ luôn chấp hành nghiêm phápluật của Nhà nước, các quy định của pháp luật ở địa phương Vì vậy thuận lợicho quá trình giáo dục nâng cao chất lượng giáo dục chính trị cho lực lượng dânquân tự vệ ở tỉnh Bà Rịa - Vũng Tàu Tuy vậy, do thành phần xuất thân từ cácđịa phương khác nhau phần nào cũng có ảnh hưởng tư tưởng lối sống vùngmiền, trình độ nhận thức không giống nhau, dẫn đến việc giáo dục chính trị cholực lượng này cũng có nhiều khó khăn
Bốn là, tỉnh Bà Rịa - Vũng Tàu là một tỉnh đa dạng về các thành phần kinh
tế, vừa có sản xuất công nghiệp vừa có nông, lâm, ngư nghiệp, dịch vụ du lịch
… ngay cả hoạt động sản xuất công nghiệp và chế biến hải sản cũng có nhiềulĩnh vực hoạt động khác nhau Điều đó, sẽ rất thuận lợi cho lực lượng DQTVtrong công tác, thực hiện các nhiệm vụ được giao và nâng cao chất lượng giáodục chính trị cho họ Tuy nhiên, lực lượng DQTV ở tỉnh Bà Rịa-Vũng Tàu đadạng về thành phần kinh tế dẫn đến nhận thức tư tưởng, chính trị cũng khắcnhau Hơn nữa họ có tuổi đời không đồng đều sự nhận thức và kinh nghiệm vềđời sống chính trị - xã hội cũng không đồng đều điều đó cũng ảnh hưởng đến
Trang 17quá trình nâng cao chất lượng giáo dục chính trị cho lực lượng DQTV ở tỉnh BàRịa -Vũng Tàu hiện nay
* Vai trò của dân quân tự vệ tỉnh Bà Rịa - Vũng Tàu
Dân quân tự vệ tỉnh Bà Rịa - Vũng Tàu là một bộ phận cấu thành lực lượng
vũ trang của tỉnh, là lực lượng nòng cốt trong xây dựng, tác chiến khu vực phòngthủ và phong trào toàn dân đánh giặc bảo vệ địa phương, cơ sở; phối hợp với cáclực lượng khác giữ gìn lãnh thổ, an ninh chính trị, trật tự an toàn xã hội; bảo vệ cáccông trình quốc phòng, tham gia xây dựng cơ sở vững mạnh toàn diện trên địabàn tỉnh; đồng thời, là nguồn lực bổ sung cho quân đội, phối hợp với bộ độichủ lực, bộ đội địa phương chiến đấu, phục vụ chiến đấu hoàn thành tốtnhiệm vụ QPAN Mặt khác, dân quân tự vệ tỉnh Bà Rịa - Vũng Tàu cũng làlực lượng đi đầu gương mẫu chấp hành và vận động nhân dân địa phươngthực hiện đường lối, chủ trương, chính sách của Đảng, pháp luật của Nhànước; xung kích trong lao động sản xuất, bảo vệ sản xuất, phòng chống, khắcphục hậu quả thiên tai, dịch họa và các sự cố nghiêm trọng khác
* Quan niệm giáo dục chính trị cho lực lượng Dân quân tự vệ ở tỉnh
Bà Rịa - Vũng Tàu.
Giáo dục: Theo từ điển tiếng Việt: "Giáo dục là hoạt động nhằm tácđộng một cách có hệ thống đến sự phát triển tinh thần, thể chất của một đốitượng nào đó, làm cho đối tượng ấy dần dần có được những phẩm chất nănglực như yêu cầu đề ra" [42, tr.379]
Giáo dục chính trị là hoạt động truyền bá, giáo dục cho các tầnglớp nhân dân về lý luận chủ nghĩa Mác - Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh, đườnglối của Đảng, chính sách và pháp luật của Nhà nước, nhiệm vụ quốc phòng -
an ninh, nhiệm vụ của địa phương, của các cơ quan đơn vị, nhằm xây dựngthế giới quan, phương pháp luận khoa học, nâng cao nhận thức, ý thức chínhtrị, xây dựng niềm tin cộng sản chủ nghĩa, thay đổi tư duy, định hướng tưtưởng cho các tầng lớp nhân dân giúp họ hoàn thành tốt mọi nhiệm vụ Đối
Trang 18với thanh thiếu niên giáo dục chính trị được áp dụng ở tất cả các cấp học tạiViệt Nam, dưới các hình thức môn học Giáo dục Công dân từ cấp tiểu học lênđến cấp trung học phổ thông, các môn lý luận chủ nghĩa Mác - Lênin, tưtưởng Hồ Chí Minh, lịch sử Đảng Cộng sản Việt Nam, đường lối cách mạngcủa Đảng Cộng sản Việt Nam…tại tất cả các trường đại học trong cả nước.
Đối với QĐND Việt Nam, “Giáo dục chính trị tại là một nội dung quantrọng của công tác tư tưởng - văn hoá, một nội dung cơ bản của nhiệm vụhuấn luyện; là khâu căn bản, trung tâm, có ý nghĩa quyết định hình thànhnhân cách quân nhân, phẩm chất “Bộ đội Cụ Hồ” và năng lực hoạt động thựctiễn của người chiến sỹ dân quân tự vệ” [58, tr.07]
Thực chất giáo dục chính trị trong QĐND Viêt Nam là hoạt độngtruyền bá lý luận chủ nghĩa Mác - Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh, đường lốicủa Đảng, chính sách và pháp luật của Nhà nước, nhiệm vụ Quân đội, nhiệm
vụ đơn vị, địa phương cho toàn thể cán bộ, chiến sỹ dân quân tự vệ, nhằm xâydựng thế giới quan, phương pháp luận khoa học, nâng cao nhận thức, ý thứcchính trị, xây dựng niềm tin Cộng sản chủ nghĩa để lực lượng dân quân tự vệhoàn thành tốt mọi nhiệm vụ, chức trách được giao, góp phần xây dựng cơquan, đơn vị, địa phương vững mạnh toàn diện, góp phần xây dựng QĐNDcách mạng, chính quy, tinh nhuệ, từng bước hiện đại
Từ những phân tích trên, có thể quan niệm: Giáo dục chính trị
cho lực lượng dân quân tự vệ ở tỉnh Bà Rịa - Vũng Tàu là hoạt động nhằm truyền bá những quan điểm chủ nghĩa Mác - Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh, đường lối của Đảng, chính sách, Pháp luật của Nhà nước, truyền thống, nhiệm vụ của quân đội, của địa phương nhằm định hướng tư tưởng và hướng dẫn hành động, nâng cao nhận thức, trách nhiệm chính trị, ý chí quyết tâm thực hiện chức trách, nhiệm vụ cho lực lượng dân quân tự vệ mà cốt lõi là tinh thần sẵn sàng chiến đấu, sẵn sàng nhận và hoàn thành mọi nhiệm vụ
Trang 19được giao trong mọi tình huống; nâng cao ý thức tổ chức
kỷ luật; khắc phục mọi tư tưởng, nhận thức hạn chế, biểu hiện hành vi tiêu cực, góp phần hình thành và phát triển những phẩm chất nhân cách, tính cách mạng và con người mới XHCN cho lực lượng dân quân tự vệ ở tỉnh Bà Rịa - Vũng Tàu, giúp họ hoàn thành tốt mọi nhiệm vụ được giao
Chủ thể hoạt động GDCT cho lực lượng DQTV ở tỉnh Bà Rịa - Vũng
Tàu là: Đảng uỷ, Bộ Chỉ huy quân sự tỉnh; cấp ủy Đảng, chính quyền địaphương các cấp, Chính uỷ, Chính trị viên, Bí thư cấp uỷ các cấp và các tổchức, các lực lượng trong tỉnh Bà Rịa - Vũng Tàu
Đối tượng GDCT cho lực lượng DQTV ở tỉnh Bà Rịa - Vũng Tàu là:
sự, diễn tập, hậu cần, chuyên môn kỹ thuật…) dưới nhiều hình thức thể hiện
cả chiều rộng và chiều sâu Đồng thời, nội dung, chương trình và thời giangiáo dục cụ thể hàng năm phải thực hiện theo Quy chế giáo dục chính trị củaTCCT Trong đó chú trọng giáo dục lý luận chủ nghĩa Mác - Lênin, tưtưởng Hồ Chí Minh, đường lối, chính sách, chủ trương của Đảng, phápluật của nhà nước, kỷ luật quân đội, quy định của tổ chức, đơn vị, địa
Trang 20phương; giáo dục tình hình, nhiệm vụ cách mạng, nhiệm vụ bảo vệ Tổquốc XHCN, nhiệm vụ của lực lượng vũ trang tỉnh Bà Rịa - Vũng Tàu,giáo dục cho lực lượng DQTV hiểu rõ bản chất, âm mưu và thủ đoạn củacác thế lực thù địch chống phá cách mạng Việt Nam, từ đó nâng cao tinhthần cảnh giác cách mạng, tinh thần yêu nước XHCN, phát huy bản sắcvăn hóa dân tộc, lịch sử, truyền thống của Đảng, của giai cấp, của quânđội, của đơn vị và địa phương; giáo dục những chuẩn mực về phẩm chấtchính trị, đạo đức lối sống; đồng thời trang bị những kiến thức về kinh tế,khoa học, văn hoá, xã hội cho lực lượng DQTV Giáo dục, tuyên truyền
về tình hình kinh tế - xã hội của địa phương, nhiệm vụ và các hoạt độngcủa lực lượng vũ trang Giáo dục nhận thức về âm mưu, thủ đoạn của kẻthù đối với cách mạng nước ta, giáo dục nhận thức cho lực lượng DQTVhiểu biết về đối tượng tác chiến của quân đội, của các đơn vị lực lượng vũtrang đảm nhiệm trên từng hướng chiến lược
* Hình thức, biện pháp giáo dục chính trị cho lực lượng dân quân tự vệ
ở tỉnh Bà Rịa-Vũng Tàu
Hình thức giáo dục chính trị cho dân quân tự vệ ở tỉnh Bà Rịa - VũngTàu rất đa dạng, phong phú và có mối quan hệ gắn bó chặt chẽ với nhau,thường xuyên hỗ trợ, bổ sung cho nhau, bao gồm: Học tập chính trị; Sinh hoạtchính trị tư tưởng; Thông qua hoạt động thực hiện các nhiệm vụ tại địaphương, huấn luyện, diễn tập và các đợt tập huấn; Sinh hoạt chính trị và vănhoá ở địa phương và ở các cơ quan, tổ chức chính trị - xã hội
Giáo dục chính trị: Là một trong bốn nội dung huấn luyện cơ bản chủyếu ở cơ sở Vì vậy giáo dục chính trị tuân thủ nghiêm ngặt quy trình huấnluyện nói chung, nghĩa là phải qua ba giai đoạn: Chuẩn bị, tiến hành giáo dụcchính trị và kết thúc Ba giai đoạn này có mối quan hệ chặt chẽ với nhau, làm cơ
sở, tiền đề và tạo điều kiện cho nhau thực hiện nội dung giáo dục chính trị Nếuchuẩn bị tốt thì tạo thuận lợi để thực hiện nội dung giáo dục chính trị diễn rađúng kế hoạch và đạt kết quả cao Tiến hành giáo dục tốt sẽ đạt được mục đích
Trang 21trước mắt của hoạt động giáo dục là trang bị nhận thức cơ bản, định hướng tưtưởng, hướng dẫn hành động cho người học Huấn luyện chính trị được xác định
là hình thức cơ bản, góp phần nâng cao chất lượng GDCT cho lực lượng DQTV
ở tỉnh Bà Rịa - Vũng Tàu hiện nay
Sinh hoạt chính trị - tư tưởng: Là hình thức GDCT quan trọng đối vớilực lượng DQTV Hình thức này được thực hiện thông qua các hoạt độngnhư, quán triệt, học tập các chỉ thị, nghị quyết của Đảng, tổ chức toạ đàm,sinh hoạt dân chủ về những vấn đề, nhiệm vụ trực tiếp liên quan đến cơquan, đơn vị địa phương như huấn luyện, rèn luyện kỷ luật, xây dựng chínhquy; tổ chức lấy ý kiến đóng góp vào các chỉ thị, nghị quyết của Đảng, cácvăn bản pháp luật của Nhà nước, những chủ trương, biện pháp, kế hoạchthực hiện nhiệm vụ của cơ quan, đơn vị địa phương, thông qua đó giáo dục,quán triệt nâng cao nhận thức và trách nhiệm chính trị cho lực lượng DQTV ởtỉnh Bà Rịa - Vũng Tàu
Thông báo tình hình chính trị của địa phương: Là hình thức GDCTquan trọng Thực hiện hình thức này nhằm thông tin kịp thời tình hình chínhtrị - thời sự quốc tế, trong nước, của LLVT và cơ quan, đơn vị, địa phươngqua đó bổ sung những vấn đề thực tế cho nội dung học tập chính trị, đồng thờiđịnh hướng tư tưởng đúng đắn, hướng dẫn hành động cho lực lượng DQTVnhận diện và kiên quyết đấu tranh với những luận điệu tuyên truyền xuyên tạcphản động của các thế lực thù địch và mọi biểu hiện lệch lạc, tiêu cực trongđời sống xã hội ở địa phương
Công tác giáo dục thông qua các cuộc vận động, các phong trào thiđua, hoạt động văn hoá, văn nghệ và các thiết chế văn hoá, thiết chế dânchủ ở địa phương, cơ quan, các tổ chức đoàn thể chính trị - xã hội để tiếnhành GDCT: Đây vừa là một hình thức giáo dục, vừa là biện pháp gắnGDCT với hoạt động thực tiễn tại địa phương, cơ quan đơn vị, do vậy, hìnhthức này có vai trò rất quan trọng để củng cố kiến thức, định hướng nhậnthức tư tưởng, hướng dẫn hành động cho lực lượng dân quân tự vệ Nội
Trang 22dung này gồm nhiều hoạt động phong phú, đang dạng và phát động theotừng thời điểm, đồng thời kết hợp với việc quán triệt sâu rộng truyền thống,nhiệm vụ của địa phương; hoặc kết hợp với hình thức lên lớp tập trung, cácđợt sinh hoạt chính trị tư tưởng ở địa phương để thực hiện Tổ chức tốthình thức này sẽ trực tiếp nâng cao ý thức và trách nhiệm chính trị, hìnhthành và phát triển những phẩm chất, đạo đức cách mạng cần thiết cho lựclượng DQTV; thông qua nhiều hoạt động cụ thể sẽ trực tiếp xây dựng vànâng cao nhận thức trách nhiệm chính trị đối với những nội dung giáo dụcchính trị đối với lực lượng DQTV
Sinh hoạt chính trị văn hoá ở địa phương: Là hình thức quan trọng,nhằm thực hiện và phát huy tốt dân chủ ở cơ sở Sinh hoạt chính trị văn hoá ởđịa phương, cơ quan, các tổ chức chính trị - xã hội thường được tổ chức theohàng quý hoặc khi có sự kiện chính trị, theo phương pháp cán bộ chủ chốt,cấp trên trực tiếp đối thoại với toàn thể lực lượng dân quân tự vệ thuộc quyềnquản lý; lắng nghe tâm tư nguyện vọng và mọi ý kiến đóng góp của dân quân
tự vệ để giải đáp và giải quyết kịp thời giải quyết mọi vướng mắc tư tưởng,mọi nguyện vọng và quyền lợi chính đáng Thực hiện tốt hình thức này sẽtrực tiếp nắm được chất lượng chính trị tư tưởng và nhận thức của lực lượngDQTV ở mức độ nào để kịp thời có biện pháp điều chỉnh, mặt khác sẽ củng
cố, nâng cao nhận thức và niềm tin chính trị cho lực lượng DQTV ở các cơquan, đơn vị và địa phương
Biện pháp giáo dục chính trị cho dân quân tự vệ rất đa dạng, phong phú,bao gồm các biện pháp chủ yếu như: sử dụng ngôn ngữ (giảng giải); thông quacác đợt sinh hoạt chính trị sâu rộng, các hội thi, hội thao ở các cơ quan, đơn vị,địa phương… nêu vấn đề tình hình thực tiễn ở địa phương để nghiên cứu, traođổi Trong đó, đối với lực lượng dân quân tự vệ, phương pháp giáo dục chủ yếuhiện nay là sử dụng ngôn ngữ, đó là sự kết hợp các thao tác: phân tích, giảnggiải, chứng minh bằng số liệu thực tế; kết hợp với những vấn đề thực tiễn đangđặt ra ở địa phương, cơ quan, đơn vị mình
Trang 23Từ những luận giải trên cho thấy, hoạt động giáo dục chính trị cho lựclượng dân quân tự vệ ở các cơ quan, đơn vị, địa phương bao gồm nhiều yếu tốtạo thành, có quan hệ biện chứng với nhau không thể tách rời Trong đó, mụcđích giáo dục quyết định việc lựa chọn nội dung, hình thức, phương pháp giáodục Song hình thức, phương pháp, phương tiện giáo dục lại là yếu tố cơ bản vàcon đường duy nhất để hoàn thành nội dung và mục đích giáo dục đề ra.Bên cạnh đó, bao trùm các yếu tố và xuyên suốt quá trình giáo dục chính trị
đó là vai trò chủ quan của chủ thể và đối tượng giáo dục chính trị tại các cơquan, tổ chức có lực lượng DQTV được biên chế Nếu chủ thể có phẩmchất, năng lực tốt, xác định nội dung, lựa chọn hình thức, phương phápgiáo dục phù hợp, chi phí, sử dụng cơ sở vật chất, lực lượng hợp lý thì mụcđích giáo dục sẽ đạt chất lượng và hiệu quả cao Ngược lại, nếu phẩm chất,năng lực và trách nhiệm của chủ thể hạn chế, giáo dục chính trị ở các cơquan, đơn vị, địa phương khó đạt được mục đích đặt ra Trong trường hợp,chủ thể có trách nhiệm tốt, nhưng chuẩn bị cho đối tượng không chu đáo,nội dung, hình thức không phù hợp, phương pháp không khoa học, hoặcchạy theo số lượng đơn thuần, xa rời thực tiễn…thì hiệu quả giáo dục chínhtrị không cao, thậm chí không đạt được yêu cầu đề ra Vì vậy, để nâng caohiệu quả giáo dục chính trị cho dân quân tự vệ ở tỉnh Bà Rịa - Vũng Tàucần phải giải quyết tốt từng yếu tố tạo thành và luôn đặt chúng trong mốiquan hệ chặt chẽ với nhau để tiến hành và đạt được mục đích giáo dục chínhtrị cho lực lượng Dân quân tự vệ theo yêu cầu đặt ra
* Vai trò giáo dục chính trị cho lực lượng dân quân tự vệ ở tỉnh Bà Rịa
- Vũng Tàu
Thứ nhất, GDCT có vai trò quan trọng trực tiếp đối với việc bồi dưỡng,
nâng cao kiến thức mọi mặt, mà trước hết là nâng cao nhận thức, giác ngộ vềchính trị cho lực lượng DQTV ở tỉnh Bà Rịa - Vũng Tàu
Giáo dục chính trị có tác dụng trực tiếp trang bị cho DQTV nhữngkiến thức chính trị cơ bản, thế giới quan khoa học, phương pháp luận đúng đắn
Trang 24trong hoạt động thực tiễn Giúp họ khắc phục những tư tưởng lạc hậu, tiêu cựctrong xã hội, nâng cao giác ngộ chính trị, nhiệt tình cách mạng, tích cực trongthực hiện chức trách, nhiệm vụ được giao Đó cũng chính là cơ sở trực tiếp hìnhthành những phẩm chất cần thiết khác như: Tinh thần trách nhiệm đối với sựnghiệp của Đảng, của nhân dân, tinh thần chiến đấu kiên cường, sẵn sàng xảthân hi sinh vì Tổ quốc, tính kỷ luật, ý thức chấp hành các chế độ và các quy tắc,quy định của cơ quan, đơn vị, địa phương, điều lệnh, điều lệ của quân đội Mặtkhác, thông qua việc giáo dục, truyền bá chủ nghĩa Mác - Lênin, tư tưởng HồChí Minh, đường lối, quan điểm của Đảng và pháp luật của Nhà nước, nhiệm vụcủa lực lượng vũ trang, nhiệm vụ các cơ quan, đơn vị, địa phương trong tỉnhBRVT, những tri thức khoa học về tự nhiên, xã hội; với thế giới quan, phươngpháp luận khoa học cách mạng sẽ giúp DQTV xem xét và giải quyết công việc,
lý giải các sự kiện, các hiện tượng trong đời sống xã hội đúng đắn, từ đó có hànhđộng phù hợp với chức trách, nhiệm vụ được giao
Thứ hai, GDCT góp phần xây dựng phẩm chất chính trị cho lực
lượng DQTV ở tỉnh Bà Rịa - Vũng Tàu nhằm xây dựng, hình thànhphẩm chất, nhân cách, bản lĩnh chính trị của người DQTV trong giaiđoạn cách mạng mới
Xây dựng nhân cách người DQTV phải toàn diện, tổng hợp các phẩmchất và năng lực Phẩm chất nhân cách người DQTV bao gồm một hệ thốngphẩm chất chính trị, đạo đức, tâm lý, lối sống, trong đó phẩm chất chính trịgiữ vai trò quan trọng hàng đầu V.I Lênin đã chỉ rõ: “Trong mọi cuộc chiếntranh, rốt cuộc thắng lợi đều tùy thuộc vào tinh thần của quần chúng đang đổmáu trên chiến trường Lòng tin vào cuộc chiến tranh chính nghĩa, sự giácngộ rằng cần phải hy sinh đời mình cho hạnh phúc của những người anh em,
là yếu tố nâng cao tinh thần của binh sĩ và làm cho họ chịu đựng được nhữngkhó khăn chưa từng thấy” [39, tr.147]
Việc xây dựng phẩm chất chính trị cho DQTV được tiến hành bằngnhiều con đường và được bắt đầu bằng công tác tư tưởng, trong đó, GDCT
Trang 25là hình thức cơ bản, giữ vị trí chủ đạo trong hệ thống giáo dục Cộng sản chủnghĩa, nó trực tiếp xây dựng phẩm chất chính trị, tinh thần cho DQTV Trên
cơ sở trang bị thế giới quan và phương pháp luận khoa học, GDCT góp phầngiúp cho DQTV ở cơ quan, đơn vị địa phương xác định đúng mục tiêu, lýtưởng, có định hướng tư tưởng chính trị đúng đắn Đồng thời tạo cho họ cókhả năng lựa chọn phương hướng và biện pháp để thực hiện mục tiêu lýtưởng Không xác định rõ hoặc mất phương hướng chính trị thì lựclượngDQTV sẽ thiếu niềm tin chính trị, không có khả năng phân biệt đúng,sai, dễ dao động trước những biến cố chính trị, những tình huống phức tạp,trước khó khăn, thử thách, hy sinh, gian khổ
Khi lực lượng DQTV đã được định hướng tư tưởng chính trị đúng đắn,thông qua GDCT sẽ tập hợp, hướng dẫn họ tham gia vào giải quyết nhữngvấn đề cụ thể do thực tiễn yêu cầu nhiệm vụ của địa phương, đơn vị đặt ra,như tham gia vào các cuộc vận động lớn của Đảng, Nhà nước, Quân đội, địaphương; các phong trào thi đua quyết thắng của các cơ quan đơn vị lực lượng
vũ trang trong tỉnh Bà Rịa - Vũng Tàu nhằm thực hiện tốt chức trách, nhiệm
vụ được giao góp phần xây dựng cơ quan đơn vị vững mạnh toàn diện
Thứ ba, GDCT có vai trò quan trọng trong việc hướng dẫn cho lực
lượng DQTV tích cực tham gia đấu tranh chống các khuynh hướng, quanđiểm sai trái, tư tưởng phản động, nhận thức lệch lạc và các biểu hiện hữukhuynh, tiêu cực khác trong đời sống xã hội ở địa phương
Thông qua công tác GDCT vừa giúp lực lượng DQTV nhận thức được
sự đúng đắn, khách quan, tính cách mạng, khoa học đối với đường lối, chủtrương, chính sách của Đảng và pháp luật Nhà nước, nhiệm vụ chính trị củacác cơ quan, đơn vị, địa phương đồng thời phân biệt được những biểu hiệnnhận thức sai trái, những luận điệu tuyên truyền xuyên tạc, phản động củacác thế lực thù địch Định hướng tư tưởng, hướng dẫn lực lượng DQTV biếtcách đấu tranh tư tưởng góp phần làm thất bại mọi âm mưu, thủ đoạn chống
Trang 26phá của các thế lực thù địch và khắc phục mọi biểu hiện tiêu cực trong sinhhoạt và trong thực hiện nhiệm vụ.
Trong công cuộc xây dựng và bảo vệ Tổ quốc Việt nam XHCN, Đảng ta
và Bác Hồ luôn quan tâm đến công tác GDCT và công tác tư tưởng nói chung;GDCT cho các đối tượng trong lực lượng vũ trang nói riêng xem đây là vũ khísắc bén, là hoạt động xung kích trong cuộc đấu tranh cách mạng và xây dựngquân đội cách mạng
Để xây dựng lòng tin của quần chúng trong giáo dục, quan tâm đếnGDCT, theo Chủ tịch Hồ Chí Minh: “Phải học tập chính trị, quân sự màkhông có chính trị như cây không có gốc, vô dụng lại có hại” [39, tr 217]
Chúng ta đang đẩy mạnh thực hiện hai nhiệm vụ cách mạng làxây dựng XHCN và bảo vệ Tổ quốc XHCN; đẩy mạnh sự nghiệp CNH,HĐH đất nước cần phải đổi mới, nâng cao chất lượng, hiệu quả côngtác GDCT cho các đối tượng nói chung và lực lượng dân quân tự vệ ởtỉnh Bà Rịa - Vũng Tàu nói riêng luôn có bản lĩnh chính trị vững vàng,kiên định, ý chí quyết tâm cao, sẵn sàng chiến đấu, hy sinh, bảo vệ Đảng,Nhà nước, nhân dân và chế độ XHCN
1.1.2 Những vấn đề cơ bản về chất lượng và nâng cao chất lượng giáo dục chính trị cho lực lượng Dân quân tự vệ ở tỉnh Bà Rịa - Vũng Tàu
* Quan niệm chất lượng giáo dục chính trị cho Dân quân tự vệ ở tỉnh
Bà Rịa - Vũng Tàu
Chất lượng giáo dục chính trị là những lợi ích, giá trị mà kết quả học tậpđem lại cho từng cá nhân và tập thể, trước mắt và lâu dài Như vậy, chất lượng làngười học vừa nắm được kiến thức sau một quá trình tiếp thu; đáp ứng được cácyêu cầu trong hoạt động thực tiễn
Theo Đại từ điển Tiếng Việt: “Chất lượng là cái tạo nên phẩm chất,giá trị của một con người, một sự vật, một sự việc” [14, tr.331] Mỗi sự vật,hiện tượng tồn tại đều do các bộ phận, các yếu tố hợp thành và giữa chúng cómối quan hệ hữu cơ với nhau Sự tác động giữa các bộ phận, yếu tố hợp thànhphù hợp quy luật sẽ làm cho sự vật, hiện tượng vận động phát triển không
Trang 27ngừng với chất và lượng mới Do đó, khi xem xét, đánh giá chất lượng GDCTphải dựa trên những quan niệm chung nhất, đồng thời phải dựa vào tính đặcthù cụ thể để xác định đúng đắn chất lượng của nó.
Giáo dục chính trị cho lực lượng DQTV ở tỉnh Bà Rịa - Vũng Tàu làmột lĩnh vực hoạt động tác động đến nhận thức, ý chí, lý trí của DQTV làtổng hợp các hoạt động, các yếu tố, các khâu, các bước được phản ánh tậptrung ở phẩm chất, trình độ và năng lực của cả chủ thể và đối tượng nhằmđáp ứng mục tiêu, yêu cầu giáo dục chính trị đã xác định Do đó, khi xemxét, đánh giá chất lượng giáo dục chính trị cho lực lượng DQTV ở tỉnh BàRịa - Vũng Tàu phải dựa trên những quan niệm chung nhất, đồng thời phảidựa vào tính đặc thù, cụ thể để xác định đúng đắn chất lượng của giáo dụcchính trị Mặt khác, giáo dục chính trị cho lực lượng DQTV ở tỉnh Bà Rịa -Vũng Tàu là một hiện tượng xã hội, là hoạt động tự giác có mục đích, cónội dung, chương trình, có chủ thể, đối tượng Xét về bản chất giáo dụcchính trị cho lực lượng DQTV là hoạt động xây dựng con người mớiXHCN, là hoạt động có mục đích, ý nghĩa nhân văn cao cả Vì vậy, quanniệm chất lượng giáo dục chính trị của lực lượng DQTV phải được xem xéttác động một cách toàn diện, trên cơ sở nhiều yếu tố tạo thành
Đánh giá chất lượng giáo dục chính trị cho lực lượng DQTV phải đi từviệc xác định mục đích và các công cụ, phương tiện, biện pháp để thực hiệnmục đích đó Bao gồm việc tổ chức thực hiện nội dung, chương trình, cáchtiến hành giáo dục và việc sử dụng, phát huy tối đa các lực lượng và phươngtiện để thực hiện giáo dục, theo mục tiêu yêu cầu GDCT đề ra
Từ sự phân tích trên có thể quan niệm Chất lượng giáo dục chính trị cho
lực lượng DQTV ở tỉnh Bà Rịa - Vũng Tàu là: Tổng hợp những giá trị cơ bản
của các yếu tố cấu thành hoạt động giáo dục chính trị, nâng cao nhận thức, tư duy cho người học nắm được cơ sở lý luận, áp dụng vào hoạt động thực tiễn trong thực hiện chức trách nhiệm vụ được giao của người chiến sĩ dân quân tự
vệ, được tạo nên bởi phẩm chất năng lực của chủ thể tiến hành, đối tượng hoạt
Trang 28động và được biểu hiện ở kết quả đạt được cụ thể trong thực hiện mục tiêu, yêu cầu giáo dục chính trị Từ đó trình độ của đối tượng được giáo dục có nhận thức cao hơn, chuyển biến về chất lượng, đạt được hiệu quả đề ra.
Yếu tố tạo thành chất lượng giáo dục chính trị cho lực lượng DQTV ở tỉnh Bà Rịa - Vũng Tàu hiện nay.
Thứ hai, chất lượng của việc truyền đạt nội dung, sử dụng hình thức,
biện pháp giáo dục chính trị cho lực lượng DQTV
Chất lượng truyền đạt nội dung, vận dụng hình thức, biện pháp giáo dụcchính trị phản ánh sự phù hợp giữa nội dung, hình thức, phương pháp giáo dụcvới lực lượng DQTV Nội dung giáo dục phải bảo đảm tính khoa học kịp thời,tính thực tiễn Được thể hiện ở các chủ đề GDCT được xác định sâu sát, phùhợp và thiết thực với lực lượng dân quân tự vệ Nội dung bao gồm: Lý lụận củaChủ nghĩa Mác - Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh, đường lối, chính sách, chủtrương của Đảng, pháp luật của Nhà nước, kỷ luật quân đội, nhiệm vụ bảo vệ tổquốc XHCN, nhiệm vụ của quân đội, của cơ quan, đơn vị và ở địa phương
Trang 29Việc vận dụng các hình thức, phương pháp GDCT phải bảo đảmtính khoa học, gắn liền với những hình thức giáo dục cụ thể như: giáo dụctập trung theo chương trình GDCT hàng năm theo quy định; các hướngdẫn của Cục Dân quân tự vệ, hướng dẫn của các cơ quan chức năng, giáodục chính trị thông qua sinh hoạt các tổ chức Đảng, Đoàn, ở các cơ quan,đơn vị, ở địa phương; thông qua các cuộc vận động, chương trình hànhđộng, các đợt thi đua sâu rộng để giáo dục cho lực lượng DQTV
Thứ ba, chất lượng thực hiện nhiệm vụ chính trị được giao và mức độ chuyển
biến về lập trường, tư tưởng, thái độ, động cơ phấn đấu của lực lượng DQTV
Chất lượng của GDCT tác động đến lực lượng DQTV biểu hiện ở mức
độ chuyển biến về lập trường, tư tưởng, thái độ một cách trực tiếp như: sựhứng thú đối với vấn đề được giáo dục, sự giác ngộ và ý thức chính trị đượcnâng lên, có thái độ chính trị đúng đắn, nhận thức rõ ràng trước các sự kiện,diễn biến trong đời sống xã hội …; còn đối với thực tiễn, nhiệm vụ thì chấtlượng GDCT biểu hiện một cách gián tiếp thông qua kết quả các hoạt động cụthể thực hiện nhiệm vụ hàng ngày, khả năng sẵn sàng nhận và hoàn thành mọinhiệm vụ được giao của lực lượng dân quân tự vệ ở mức độ thế nào
Thứ tư, công tác bảo đảm cơ sở vật chất và hiệu quả sử dụng cơ sở vật
chất kỹ thuật trong GDCT cho lực lượng DQTV
Công tác bảo đảm cơ sở vật chất và hiệu quả sử dụng cơ sở vật chất, kỹthuật trong GDCT cho lực lượng DQTV là kết quả của việc khai thác, sửdụng nguồn kinh phí và các trang thiết bị, phương tiện, cơ sở vật chất GDCT,nhất là nguồn tài liệu, như các văn bản, văn kiện nghị quyết đại hội của Đảngcác cấp, các chỉ thị, hướng dẫn của cấp trên và các phương tiện kỹ thuật …
* Quan niệm nâng cao chất lượng GDCT cho lực lượng Dân quân tự
vệ ở tỉnh Bà Rịa - Vũng Tàu
Quan niệm về nâng cao: Theo Đại từ điển Tiếng Việt của nhà xuất bản
Văn hóa thông tin do Nguyễn Như Ý chủ biên xuất bản năm 1998, nâng cao
là “làm cho cao hơn, làm cho ở mức độ tốt hơn” [14, tr.1175] Thông thường
“hoạt động” nâng cao được nghiên cứu với tư cách là hoạt động có ý thức của
Trang 30con người, đó là làm cho hoạt động sự vật hiện tượng, quá trình phát triển đilên, tiến bộ hơn…đáp ứng với yêu cầu ngày càng cao của thực tiễn.
Thực chất hoạt động nâng cao chất lượng GDCT là thực hiện nhữngcách thức, biện pháp tác động vào những thành tố cấu thành chất lượngGDCT cho lực lượng DQTV ở tỉnh Bà Rịa - Vũng Tàu, làm cho chất lượngGDCT phát triển cao hơn trước Đó là quá trình chủ thể tiến hành các hoạtđộng giáo dục, đào tạo, bồi dưỡng, thông qua công tác tư tưởng, công tác tổchức, tác động, giúp cho DQTV có chất lượng GDCT cao hơn đáp ứng yêucầu nhiệm vụ cả trước mắt và lâu dài
Từ đó có thể quan niệm: Nâng cao chất lượng GDCT cho lực lượng DQTV ở tỉnh Bà Rịa - Vũng Tàu là toàn bộ quá trình hoạt động của các chủ thể, đối tượng; thông qua các nội dung, hình thức, biện pháp, phương tiện và phát huy vai trò của các tổ chức, lực lượng tham gia quá trình giáo dục nhằm đưa chất lượng GDCT cho lực lượng DQTV ở tỉnh Bà Rịa - Vũng Tàu lên một trình độ cao hơn, đáp ứng tốt yêu cầu nhiệm vụ trong tình hình mới.
Mục đích: Nâng cao chất lượng GDCT cho lực lượng DQTV ở tỉnh
Bà Rịa - Vũng Tàu là nhằm làm cho họ có nhận thức sâu sắc và có trình
độ lý luận chính trị, tư duy lý luận chính trị cao hơn nữa, có khả năng vậndụng lý luận chủ nghĩa Mác - Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh, chủ trương,đường lối, quan điểm, chính sách của Đảng, Nhà nước, nhiệm vụ của cáchmạng, của quân đội, của đơn vị và địa phương, nâng cao phẩm chất đạođức, lối sống, rèn luyện bản lĩnh chính trị và nâng cao tinh thần cáchmạng, chủ động nhạy bén, kiên quyết đấu tranh trên mặt trận chính trị, tưtưởng, góp phần vào việc nâng cao chất lượng, hiệu quả huấn luyện sẵnsàng chiến đấu và chiến đấu thắng lợi trong mọi tình huống của lực lượngDQTV ở tỉnh Bà Rịa - Vũng Tàu
Chủ thể nâng cao chất lượng GDCT cho lực lượng DQTV ở tỉnh Bà Rịa
Trang 31- Vũng Tàu là hệ thống tổ chức đảng, tổ chức chỉ huy, các cơ quan chức năng,
đội ngũ giáo viên, cán bộ lãnh đạo, chỉ huy các cấp và các tổ chức, các lựclượng trong và ngoài LLVT Trong đó, đảng uỷ, Bộ Chỉ huy quân sự tỉnh BàRịa - Vũng Tàu, cơ quan Phòng Chính trị, cấp uỷ đảng, chỉ huy các cấp, độingũ giáo viên, báo cáo viên, chính trị viên xã, phường là chủ thể trực tiếp nângcao chất lượng GDCT cho lực lượng DQTV ở tỉnh Bà Rịa - Vũng Tàu
Đối tượng nâng cao chất lượng GDCT: lực lượng DQTV ở tỉnh Bà Rịa
- Vũng Tàu vừa là đối tượng chịu sự tác động của các chủ thể nâng cao chấtlượng GDCT, đồng thời là chủ thể tự nâng cao chất lượng GDCT
Nội dung nâng cao chất lượng GDCT cho lực lượng DQTV ở tỉnh Bà Rịa - Vũng Tàu
Nội dung nâng cao chất lượng GDCT cho lực lượng DQTV ở tỉnh BàRịa - Vũng Tàu mang tính toàn diện Về nội dung, tập trung đổi mới nângcao chất lượng giáo dục về lý luận chủ nghĩa Mác - Lênin, tư tưởng Hồ ChíMinh, đường lối, chủ trương, chính sách của Đảng, pháp luật Nhà nước, chủtrương, chính sách của địa phương; nghị quyết, chỉ thị của Quân ủy Trungương, Bộ Quốc phòng, Luật Dân quân tự vệ, Luật quốc phòng & an ninh.Trước hết, tập trung nâng cao trình độ hiểu biết và phương pháp vận dụngnhững vấn đề cơ bản của lý luận chủ nghĩa Mác - Lênin, tư tưởng Hồ ChíMinh, đường lối nghệ thuật quân sự vào thực tiễn hoạt động xây dựng Đảng,tiến hành CTĐ, CTCT và công tác GDCT ở cơ quan, đơn vị, địa phương.Nâng cao nhận thức, ý thức trách nhiệm của lực lượng DQTV đối với nhiệm vụGDCT Về hình thức biện pháp thường xuyên đổi mới, vận dụng linh hoạt cáchình thức biện pháp GDCT cho lực lượng DQTV Quá trình hoạt động GDCTthường xuyên nâng cao chất lượng và bảo đảm vật chất phục vụ cho công tácnày Nghị quyết về lãnh đạo nâng cao chất lượng huấn luyện chiến đấu giai đoạn
2015 - 2020 và những năm tiếp theo của Đảng ủy, Bộ Chỉ huy quân sự tỉnh BàRịa - Vũng Tàu xác định: “Giáo dục cho cán bộ, chiến sĩ lực lượng DQTV trongLLVT tỉnh nắm vững nội dung cơ bản của chủ nghĩa Mác - Lênin, tư tưởng Hồ
Trang 32Chí Minh, chủ trương, đường lối của Đảng, truyền thống yêu nước của dân tộc,nhiệm vụ quân sự, quốc phòng địa phương, có bản lĩnh chính trị vững vàng,phẩm chất đạo đức, lối sống lành mạnh; tuyệt đối tin tưởng vào sự lãnh đạo củaĐảng, quản lý của Nhà nước, có niềm tin sâu sắc vào nghệ thuật quân sự ViệtNam, khả năng đánh thắng quân xâm lược bằng vũ khí trang bị hiện có và vũ khítrang bị mới, sẵn sàng nhận và hoàn thành nhiệm vụ được giao” [19, tr.4].
Hình thức, biện pháp nâng cao chất lượng GDCT cho lực lượng DQTV
ở tỉnh Bà Rịa - Vũng Tàu
Hình thức, biện pháp nâng cao chất lượng GDCT cho lực lượng DQTV
ở tỉnh Bà Rịa - Vũng Tàu rất đa dạng, phong phú Trong đó tập trung vào một
số hình thức, biện pháp cơ bản như: Nâng cao nhận thức, trách nhiệm, nănglực tổ chức thực hiện của đội ngũ cán bộ các cấp, chính trị viên và cán bộ chủtrì ở các cơ quan, đơn vị, địa phương, các đoàn thể chính tri - xã hội, nâng caonăng lực lãnh đạo của cấp ủy Đảng, chính quyền địa phương các cấp Pháthuy vai trò trách nhiệm của các tổ chức, các lực lượng tham gia GDCT cholực lượng DQTV thông qua hoạt động thực tiễn khi lên lớp chính trị, thông
qua tự học, tự bồi dưỡng của bản thân người chiến sĩ DQTV và do cấp trên
trực tiếp bồi dưỡng, giáo dục Các phương pháp thường áp dụng là thông quanghe thông tin thời sự, qua tập huấn chính trị, nghiên cứu chuyên đề, thông qua rútkinh nghiệm sau mỗi nhiệm vụ quan trọng, thông qua tổng kết cuối năm, thôngqua hội nghị các ban, ngành của các cơ quan, đơn vị, địa phương tổ chức và thôngqua lấy ý kiến đóng góp của quần chúng Tăng cường giáo dục, nâng cao nhậnthức, trách nhiệm của các tổ chức, các lực lượng trong GDCT cho lực lượngDQTV; đổi mới nội dung, hình thức; đầu tư thêm thời gian, vật chất phương tiệnbảo đảm cho GDCT và xây dựng môi trường văn hóa lành mạnh ở cơ quan, đơn
vị, địa phương; động viên, khích lệ tinh thần tự học tập, tự tu dưỡng rèn luyện của
lực lượng DQTV ở các cơ quan, tổ chức có lực lượng Dân quân tự vệ
* Những vấn đề có tính nguyên tắc trong nâng cao chất lượng GDCT cho lực lượng DQTV ở tỉnh Bà Rịa - Vũng Tàu
Trang 33Một là, nâng cao chất lượng GDCT cho lực lượng DQTV ở tỉnh Bà Rịa
- Vũng Tàu phải đặt dưới sự lãnh đạo, chỉ đạo của cấp ủy các cấp, cán bộ chủ
trì, cơ quan chức năng của Bộ Chỉ huy quân sự tỉnh và địa phương
Đây là một trong những vấn đề có tính nguyên tắc quan trọng, chỉ đạo cảquá trình GDCT, đồng thời cũng là sự phối hợp, tác động qua lại lẫn nhaugiữa chủ thể và đối tượng giáo dục, để nâng cao trình độ, nhận thức GDCTcho DQTV Thực tiễn chỉ ra rằng: Chỉ có trên cơ sở lãnh đạo, chỉ đạo củađảng uỷ , và cán bộ chủ trì các cấp thì việc nâng cao chất lượng GDCT cholực lượng DQTV ở tỉnh Bà Rịa - Vũng Tàu mới đạt mục đích yêu cầu đặt
ra Bởi GDCT là một nội dung, nhiệm vụ chính trị quan trọng trong côngtác huấn luyện chiến đấu, là yếu tố quan trọng góp phần quyết định đếnviệc nâng cao trình độ cho các đối tượng nói chung và cho lực lượngDQTV nói riêng Vì vậy, cấp uỷ các cấp, mà trực tiếp là cấp ủy các cấp,cán bộ chủ trì các cấp phải thường xuyên quán triệt, nắm vững quan điểmcủa Đảng, thực tiễn của đơn vị, của địa phương để đề ra chủ trương, biệnpháp lãnh đạo nhiệm vụ nâng cao chất lượng GDCT cho lực lượng DQTVphù hợp với thực tiễn Bên cạnh đó cần làm tốt việc tổ chức phân công,triển khai và thực hiện, đồng thời kiểm tra và phát huy trách nhiệm đối vớicác tổ chức, lực lượng trong quá trình tổ chức hoạt động
Hai là, phải kết hợp chặt chẽ giữa hoạt động của chủ thể giáo dục với
tự giáo dục, rèn luyện của lực lượng dân quân tự vệ ở tỉnh Bà Rịa - Vũng Tàu
Giáo dục chính trị cho lực lượng DQTV ở tỉnh Bà Rịa - Vũng Tàu làmột nội dung hoạt động của công tác tư tưởng văn hóa của Đảng trong lựclượng vũ trang nhằm trang bị cho họ những nguyên lý cơ bản của chủ nghĩaMác - Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh, đường lối quan điểm, nghệ thuật quân sựcủa Đảng, giúp cho DQTV hình thành và phát triển thế giới quan, phươngpháp luận, đủ năng lực, trình độ để nhận định, đánh giá và xử lý mọi tìnhhuống nảy sinh, hoàn thành mọi nhiệm vụ được giao
Trang 34Để nâng cao chất lượng GDCT cho lực lượng DQTV ở tỉnh Bà Rịa - VũngTàu có kết quả cao đòi hỏi rất nhiều các tổ chức, lực lượng tham gia với quyết tâm cao,trong đó vai trò tự học tập nghiên cứu nâng cao trình độ của mỗi người là vôcùng quan trọng GDCT cho lực lượng DQTV và tự giáo dục là một thể thốngnhất, quan hệ biện chứng với nhau Hoạt động GDCT của tổ chức là điều kiệnkhách quan tạo ra khả năng, tiền đề để mỗi cá nhân tự hoàn thiện, phát triển cả
về phẩm chất, năng lực và nhân cách Tự giáo dục là yếu tố chủ quan, cơ bảnquyết định đến chất lượng, hiệu quả, mục đích nâng cao chất lượng GDCT của
họ Vì vậy, cấp uỷ Đảng và cán bộ chủ trì các cấp mà trực tiếp là chính trị viên
ở các xã, phường phải kết hợp chặt chẽ giữa hoạt động của chủ thể giáo dục với
tự giáo dục, rèn luyện của DQTV, biến quá trình đào tạo thành quá trình tự đàotạo, phát huy tính tích cực, chủ động của DQTV trong nâng cao trình độ, kiếnthức mọi mặt, nhất là nâng cao chất lượng giáo dục chính trị đảm bảo cho dânquân tự vệ hoàn thành nhiệm vụ trong mọi tình huống
Ba là, nâng cao chất lượng giáo dục chính trị cho lực lượng dân quân tự vệ
ở tỉnh Bà Rịa - Vũng Tàu phải có kế hoạch, chủ động, thường xuyên và liên tục
Nâng cao chất lượng GDCT cho DQTV là hoạt động phức tạp, lâu dàihoạt động có mục đích nhất định gắn với hoạt động huấn luyện chiến đấucủa LLVT tỉnh, thường xuyên chịu sự tác động của nhiệm vụ chính trị trọng tâmcủa các cơ quan, đơn vị, địa phương Trong điều kiện hiện nay để đảm bảo đápứng được yêu cầu thực tiễn đặt ra, mỗi chiến sĩ DQTV thường xuyên phải đượcbồi dưỡng, nâng cao trình độ kiến thức, kinh nghiệm, kỹ năng của mình Và trướcyêu cầu đòi hỏi ngày càng cao của tình hình, nhiệm vụ giáo dục - đào tạo vànhiệm vụ chính trị trọng tâm của mỗi cơ quan, đơn vị, địa phương thì việc nângcao chất lượng GDCT là yêu cầu cấp thiết, đòi hỏi chủ thể nâng cao chất lượngGDCT phải chủ động, có kế hoạch, được tiến hành thường xuyên, liên tục bằngnhiều con đường, biện pháp khác nhau Như vậy, lực lượng DQTV ở tỉnh Bà Rịa -Vũng Tàu mới đủ khả năng trình độ mọi mặt để đáp ứng được mọi yêu cầu,nhiệm vụ trong giai đoạn mới
Trang 35Bốn là, nâng cao chất lượng giáo dục chính trị cho lực lượng dân quân
tự vệ ở tỉnh Bà Rịa - Vũng Tàu phải đáp ứng yêu cầu, nhiệm vụ của các cơquan, đơn vị, địa phương và chức trách, nhiệm vụ của dân quân tự vệ
Nguyên tắc có vai trò quan trọng, phản ánh rõ nét về mục tiêu, yêu cầuđối với việc nâng cao chất lượng GDCT cho lực lượng DQTV Do đó, nângcao chất lượng giáo dục chính trị cho lực lượng DQTV trước hết phải tậptrung quán triệt và thực hiện thắng lợi các chỉ thị, nghị quyết, chủ trương,đường lối của đảng ủy các cấp, quán triệt và thực hiện tốt nhiệm vụ chính trịtrung tâm của đơn vị, đồng thời hiểu rõ những thuận lợi, khó khăn trong quátrình thực hiện; bảo đảm cho DQTV có trình độ chính trị cần thiết để nhậnđịnh, phân tích, đánh giá tình hình, xử lý được mọi tình huống trong cuộcsống đời thường cũng như trong công việc hàng ngày để sẵn sàng nhận vàhoàn thành mọi nhiệm vụ được giao Vì vậy, nhiệm vụ của các cơ quan, đơn
vị hiện nay đặt ra yêu cầu cao đối với lực lượng DQTV phải thực sự tiêu biểu
cả về phẩm chất, năng lực, phương pháp công tác, phải giỏi trong công tác vàchuyên môn, nghiệp vụ, có ý thức cao trong xây dựng tổ chức, xây dựng conngười mới XHCN, biết phát huy vai trò của cá nhân, tổ chức trong mọi hoạtđộng, mọi nhiệm vụ, mọi mặt công tác của đơn vị Đồng thời, chủ động đấutranh, ngăn ngừa với các ảnh hưởng xấu độc, xâm nhập vào cơ quan, đơn vị,địa phương; xây dựng cơ quan, đơn vị, địa phương luôn vững mạnh về chínhtrị Muốn vậy, mỗi chiến sĩ DQTV phải có đủ bản lĩnh và ý chí, tiêu biểu vềphẩm chất, năng lực, nhất là phẩm chất chính trị, đạo đức và lối sống Vì thế,nhiệm vụ nâng cao chất lượng GDCT cho lực lượng DQTV ở tỉnh Bà Rịa -Vũng Tàu cần bám sát nhiệm vụ chính trị của cơ quan, đơn vị, địa phương,chức trách, nhiệm vụ cụ thể nơi công tác để xác định nội dung, hình thức,biện pháp giáo dục cho phù hợp với từng đối tượng
* Tiêu chí đánh giá nâng cao chất lượng GDCT cho lực lượng DQTV ở tỉnh Bà Rịa - Vũng Tàu
Trang 36Một là, đánh giá về nhận thức, vai trò trách nhiệm của chủ thể nâng cao chất
lượng GDCT cho lực lượng DQTV ở tỉnh Bà Rịa - Vũng Tàu
Đây là một trong những tiêu chí quan trọng để đánh giá nâng caochất lượng giáo dục chính trị cho lực lượng DQTV Vì mọi hoạt động đềubắt nguồn từ nhận thức và vai trò trách nhiệm của chủ thể hoạt động Chủthể nhận thức đúng thì hành động đúng và nâng cao được trí tuệ, tinh thầntrách nhiệm, sự nhiệt tình, sáng tạo thì chất lượng giáo dục chính trị sẽđược nâng cao và ngược lại Nâng cao chất lượng giáo dục chính trị cholực lượng DQTV trước hết biểu hiện ở nhận thức và vai trò trách nhiệmcủa Đảng ủy, Bộ Chỉ huy quân sự tỉnh, cấp ủy Đảng, chính quyền địaphương các cấp trong tỉnh Bà Rịa - Vũng Tàu đối với việc nâng cao chấtlượng giáo dục chính trị cho lực lượng DQTV Đánh giá nhận thức vaitrò, trách nhiệm của chủ thể cần căn cứ vào quan điểm, chủ trương, biệnpháp của cấp uỷ, tổ chức đảng, chương trình, kế hoạch, chỉ thị của cán bộcác cấp, các ngành, chương trình hành động của các tổ chức khác trongLLVT tỉnh Đồng thời phải căn cứ vào mức độ nhận thức về vị trí, vai tròcủa lực lượng DQTV; mức độ nhận thức về vai trò, trách nhiệm, sự cầnthiết, hình thức, biện pháp, cách thức tiến hành và kết quả của việc nângcao chất lượng giáo dục chính trị cho lực lượng DQTV để đánh giá
Hai là, đánh giá về nội dung, hình thức, biện pháp giáo dục chính trị
cho lực lượng dân quân tự vệ ở tỉnh Bà Rịa - Vũng Tàu
Nội dung, hình thức, biện pháp giáo dục chính trị là những yếu tố cơbản của công tác GDCT tại đơn vị, những yếu tố này luôn vận động, pháttriển và đặt ra yêu cầu phải luôn đổi mới hoàn thiện, vận dụng và bám sátthực tiễn dưới sự tác động tích cực của chủ thể giáo dục Nội dung, hình thức,phương pháp giáo dục chính trị tại các cơ quan, đơn vị và từng địa phương có
vị trí, vai trò không giống nhau, nhưng có mối quan hệ gắn bó biện chứng vớinhau Nội dung đổi mới, phù hợp với khả năng và nhu cầu nhận thức của lựclượng DQTV và có hình thức, phương pháp hấp dẫn, lôi cuốn thì nội dung
Trang 37giáo dục chính trị đạt được chất lượng cao Kết quả khảo sát, điều tra xã hộihọc cho thấy 73% ý kiến được hỏi cho rằng nội dung, hình thức, biện phápgiáo dục chính trị cho lực lượng DQTV đa dạng, phong phú, 81% ý kiếncho rằng nội dung, hình thức thường xuyên được đổi mới [phụ lục 7].Ngược lại, nếu nội dung tốt nhưng hình thức, phương pháp không phù hợp,cứng nhắc, lặp đi, lặp lại thì khó đạt được yêu cầu đề ra Trong trường hợp,hình thức đa dạng phong phú, hấp dẫn, nhưng nội dung không bám sát mụcđích giáo dục, không phù hợp với đối tượng thì kết quả thực hiện GDCTkhông có sự tương quan giữa số lượng và chất lượng, chất lượng giáo dụckhông đạt được Đồng thời, việc hoàn thiện nội dung, vận dụng sử dụngcác hình thức, phương pháp giáo dục phải luôn tính đến chi phí về lựclượng phương tiện phục vụ cho hoạt động này Nếu không quan tâm, đầu
tư, chi phí thì giáo dục chính trị chưa đạt được như đúng với vị trí, vai tròcủa nó; ngược lại chi phí quá mức cần thiết, gây tốn kém, lãng phí ảnhhưởng đến hoạt động khác của cơ quan, đơn vị, thì giáo dục chính trị lạichưa đáp ứng được yêu cầu đề ra Cụ thể hoá kế hoạch huấn luyện chínhtrị, quân sự của Tổng Tham mưu trưởng, hướng dẫn giáo dục chính trị củaChủ nhiệm TCCT, của Bộ tư lệnh quân khu và Bộ Chỉ huy quân sự tỉnhBRVT thành nội dung, hình thức, biện pháp, phương tiện, thời gian giáodục chính trị cho lực lượng DQTV tại cơ quan, đơn vị, địa phương Nộidung, hình thức, phương pháp giáo dục phải phù hợp với đối tượng giáodục, đổi mới nội dung chương trình giáo dục phải thiết thực với DQTV vànhiệm vụ được giao theo từng tháng, quý hay từng năm, để tránh trùng lặp,gây lãng phí thời gian mà chất lượng giáo dục lại thấp Nhận thức và sựchuyển biến từ lời nói đến hành động của lực lượng DQTV qua từng bàigiảng và toàn bộ chương trình GDCT, qua những buổi thông báo tình hìnhkinh tế - xã hội ở địa phương, qua các đợt sinh hoạt chính trị sâu rộng trongLLVT ; các cuộc vận động, các phong trào thi đua, hoạt động văn hoá, vănnghệ và các thiết chế văn hoá, thiết chế dân chủ ở địa phương và các cơquan, đơn vị, số lượng, chất lượng chủ thể GDCT cho lực lượng DQTV
Trang 38Ba là, đánh giá về mức độ chuyển biến, nhận thức chính trị, tư tưởng và
sự hoàn thiện nhân cách của lực lượng dân quân tự vệ ở tỉnh Bà Rịa - VũngTàu thông qua các hoạt động giáo dục chính trị
Đây là một tiêu chí phản ánh rõ nét nhất kết quả của quá trình nâng caochất lượng của chủ thể giáo dục chính trị được thể hiện ở sự chuyển biến vềnhận thức, thái độ, trách nhiệm của DQTV ở tỉnh Bà Rịa - Vũng Tàu trongviệc hoàn thành nhiệm vụ được giao
Sự chuyển biến về nhận thức, thái độ, trách nhiệm được đánh giá qua quátrình học tập, rèn luyện và thực hiện các nhiệm vụ của người chiến sĩ DQTVtheo chức trách; tham gia xây dựng chi bộ, đảng bộ trong sạch vững mạnh, cơ
quan, đơn vị vững mạnh toàn diện, góp phần tô thắm thêm truyền thống:“Trung
thành vô hạn, chủ động sáng tạo, đoàn kết nghĩa tình, thắng lợi vẽ vang ” của
LLVT tỉnh Bà Rịa - Vũng Tàu
Bốn là, tiêu chí đánh giá hoạt động tự nâng cao chất lượng giáo dục
chính trị của lực lượng dân quân tự vệ ở tỉnh Bà Rịa - Vũng Tàu
Dân quân tự vệ vừa là đối tượng vừa là chủ thể trong hoạt động tự nângcao chất lượng giáo dục chính trị Do đó, đánh giá hoạt động nâng cao chấtlượng giáo dục chính trị lực lượng DQTV ở tỉnh Bà Rịa - Vũng Tàu cần căn
cứ vào tính tích cực, chủ động trong tự nâng cao chất lượng giáo dục chính trị
và kết quả hoàn thành nhiệm vụ của DQTV để đánh giá
Đồng thời, phải căn cứ vào kết quả hoàn thành nhiệm vụ, đặc biệt lànhiệm vụ chính trị của lực lượng DQTV ở cơ quan, đơn vị, địa phương để tiếnhành đánh giá kết quả hoạt động nâng cao chất lượng giáo dục chính trị mộtcách khách quan, toàn diện
1.2 Thực trạng, nguyên nhân và một số kinh nghiệm nâng cao chất lượng giáo dục chính trị cho lực lượng Dân quân tự vệ ở tỉnh Bà Rịa - Vũng Tàu
1.2.1 Thực trạng nâng cao chất lượng giáo dục chính trị cho lực lượng Dân quân tự vệ ở tỉnh Bà Rịa - Vũng Tàu
Trang 39* Ưu điểm:
Một là, đa số cấp uỷ, cán bộ chủ trì các cấp và đội ngũ giáo viên đã
có nhận thức đúng đắn, trách nhiệm cao trong nâng cao chất lượng giáodục chính trị cho dân quân tự vệ
Để đáp ứng được yêu cầu nhiệm vụ trước mắt và lâu dài, trong nhữngnăm qua Đảng uỷ, Bộ Chỉ huy quân sự tỉnh đã quán triệt sâu sắc các quan điểmcủa Đảng, Nhà nước, Quân đội, Quân khu về nâng cao chất lượng giáo dục -đào tạo cho các đối tượng được giao Đảng uỷ Quân sự tỉnh đã có Nghị quyếtlãnh đạo, chỉ thị, hướng dẫn cho cấp uỷ, chỉ huy các cấp, cơ quan chức năng,đơn vị, địa phương thực hiện mục tiêu, yêu cầu giáo dục, nhất là thực hiện nộidung, chương trình, phương pháp giáo dục chính trị; nâng cao chất lượng tự họctập, rèn luyện, hiện đại hoá cơ sở vật chất phục vụ giảng dạy cho các đối tượngnói chung, trong đó đặc biệt quan tâm nâng cao chất lượng giáo dục chính trị cholực lượng DQTV Cấp uỷ đảng, chỉ huy các cấp, đặc biệt là cơ quan chính trị củaBan Chỉ huy quân sự các địa phương và đội ngũ chính trị viên ở các xã, phườngquán triệt và thực hiện tốt nghị quyết, chỉ thị của trên, có chủ trương, biện phápsát đúng, đã bám sát quy trình giảng dạy, bồi dưỡng của giáo viên để điều chỉnh,
bổ sung nội dung, phương pháp ngày càng sát đối tượng giảng dạy Cấp uỷ, chỉhuy các cơ quan, đơn vị, địa phương thường xuyên quán triệt, giáo dục nâng caonhận thức, trách nhiệm cho DQTV về vị trí, vai trò của việc nâng cao chất lượnggiáo dục chính trị, giúp cho họ xác định đúng động cơ, thái độ trách nhiệm,trong học tập nâng cao trình độ chính trị
Cán bộ quản lý, chỉ huy trực tiếp ở các cơ quan, đơn vị, địa phươngnhất là đội ngũ cán bộ chính trị viên các cấp có vai trò trực tiếp, góp phần rấtlớn đến việc nâng cao chất lượng giáo dục chính trị cho lực lượng DQTV.Các lực lượng trên cùng tham gia và phối hợp nhịp nhàng cả trong quản lý,chỉ huy và tìm tòi nhiều phương pháp giáo dục Vì vậy, chất lượng giáo dụcchính trị ngày càng được nâng cao, giúp họ có tư duy, phương pháp, tácphong, cách xem xét giải quyết đúng đắn, khoa học mọi vấn đề trong thựctiễn cuộc sống, công việc đặt ra Kết quả khảo sát ở lực lượng DQTV của tỉnh
Trang 40Bà Rịa - Vũng Tàu cho thấy 77% ý kiến được hỏi cho rằng nâng cao chấtlượng giáo dục chính trị cho lực lượng DQTV ở tỉnh Bà Rịa - Vũng Tàu làrất quan trọng và cần thiết; 80% ý kiến cho rằng: Vai trò, trách nhiệm trongtham gia giáo dục chính trị cho lực lượng DQTV của các chủ thể là tốt; 80%
ý kiến được hỏi cho rằng: Có kế hoạch và tổ chức thực hiện tốt kế hoạchgiáo dục chính trị cho lực lượng DQTV; 77% ý kiến cho rằng công tác kiểmtra, tổ chức rút kinh nghiệm, đề xuất các chủ trương, biện pháp giáo dục chínhtrị cho lực lượng DQTV được tiến hành thường xuyên [Phụ lục 6] Điều tra vềkiến thức, kinh nghiệm của đội ngũ cán bộ, giáo viên có 67% ý kiến được hỏicho rằng: kiến thức, kinh nghiệm của đội ngũ cán bộ, giáo viên trong việcnâng cao chất lượng giáo dục chính trị cho lực lượng DQTV là tốt [phụ lục7]
Hai là, nội dung, hình thức, phương pháp nâng cao chất lượng giáo dục
chính trị cho lực lượng dân quân tự vệ ở tỉnh Bà Rịa - Vũng Tàu tiếp tụcđược đổi mới theo hướng đa dạng, tổng hợp và có chất lượng tốt
Giáo dục chính trị cho lực lượng DQTV là hoạt động gắn liền với quátrình tự học tập rèn luyện và thực hiện chức trách của họ là chính Vì vậy, nộidung giáo dục chính trị cho lực lượng DQTV phải đảm bảo các yêu cầu cơbản, thiết thực, bám sát thực tiễn, sát đối tượng, sát nhiệm vụ Tuy nhiênkhông chỉ dừng lại ở việc giáo dục truyền thụ, lĩnh hội nội dung qua chươngtrình giáo dục chính trị mà được nhân rộng ra thông qua các nhiệm vụ củalực lượng DQTVhoạt động thực tiễn của họ hàng ngày Nhận thức rõ vấn đềnày, các cơ quan, đơn vị, địa phương đã tập trung quán triệt, triển khai đầy đủnội dung giáo dục theo chương trình quy định của TCCT, Hướng dẫn của CụcDân quân tự vệ và chỉ lệnh huấn luyện chiến đấu của Tư lệnh Quân khu,hướng dẫn về giáo dục chính trị của Bộ chỉ huy quân sự tỉnh cho từng đốitượng trong lực lượng DQTV ở tỉnh Bà Rịa - Vũng Tàu
Nội dung tập trung vào giáo dục truyền thống, nhiệm vụ cơ quan, đơn
vị, địa phương quán triệt nâng cao ý thức trách nhiệm để họ sẵn sàng nhận vàthực hiện tốt nhiệm vụ được giao Trong giảng dạy, đội ngũ cán bộ, giáo viên