Trong top 20 đề kèm bài tham khảo chọn lọc này, quý thầy cô và các em học sinh sẽ được tiếp cận với các đề văn thú vị, độc đáo, nhân văn và sâu sắc. Top 20 đề văn này quý thầy cô có thể dùng làm tư liệu kiểm tra và top 20 đề này phản ánh rất chính xác năng lực văn chương của từng học sinh. Trong top 20 này, có những đề bài chứa văn bản đọc-hiểu rất hay, quý thầy cô có thể sử dụng làm phần đọc hiểu của các đề tiếng Việt mà hiếm khi bị trùng lặp. Bên cạnh đó còn có những đề nêu cảm nhận, nghị luận, tự sự, biểu cảm, miêu tả,... Đối với các em học sinh, đây là nguồn tư liệu quý giá, giúp các em nâng cao kĩ năng đọc hiểu, viết bài, cảm nhận và tạo cho các em tình yêu đối với môn ngữ văn hay tiếng Việt. Đây cũng là các đề khá khó dành cho đội tuyển bồi dưỡng HSG ngữ văn. *Chúc thầy cô và các em đạt thành tích tốt trọng giáo dục và học tập!*
Trang 1TOP 20 ĐỀ KÈM BÀI THAM KHẢO MÔN NGỮ VĂN
ĐỘC NHẤT VÔ NHỊ (TH; THCS; THPT)
Đề 1:
VẾT NỨT VÀ CON KIẾN
Khi ngồi ở bậc thềm trước nhà, tôi nhìn thấy một con kiến đang tha chiếc
lá trên lưng Chiếc là lớn hơn con kiến gấp nhiều lần
Bò được một lúc, con kiến chạm phải một vết nứt khá lớn trên nền măng Nó dừng lại giây lát Tôi nghĩ con kiến hoặc là quay lại, hoặc là nó sẽ một mình bò qua vết nứt đó Nhưng không Con kiến đặt chiếc lá ngang qua vết nứt trước, sau đó đến lượt nó vượt qua bằng cách bò lên chiếc lá Đến
xi-bờ bên kia, con kiến lại tha chiếc lá và tiếp tục cuộc hành trình
Hình ảnh đó bất chợt làm tôi nghĩ rằng tại sao mình không thể học loài kiến bé nhỏ kia, biến những trở ngại, khó khăn của ngày hôm nay thành hành trang quý giá cho ngày mai tươi sáng hơn
(Theo The Crack and The Aunt – Hạt giống tâm hồn 5 – Ý nghĩa cuộc sống)
Bài tham khảo:
Bạn đã bao giờ đứng trước những khó khăn của đời mình và tự hỏi? Liệu bản thân mình sẽ làm như nào để vượt qua điều đó Thay vì thái độ sợ hãi, hèn nhát và thiếu quyết đoán của mình? Cuộc sống này luôn ẩn chứa những điều kì diệu, đâu đó xung quanh ta, khi ta chịu quan sát và suy nghĩ, cũng sẽ rút ra cho mình một bài học nào đó cho bản thân Như câu truyện “Con kiến
và vết nứt” cũng dạy cho ta một bài học về cách vượt qua thử thách trong đời
Trang 2Con kiến và vết nứt, những câu truyện ngụ ngôn thường vậy, có những nênrất ngắn gọn, giản dị, nhưng ẩn chứa sâu bên trong là một bài học nhân văn
vô cùng quý giá Con kiến tuy nhỏ bé, nhưng lại dạy cho chú bé trong câu truyện một suy nghĩ tích cực, và thái độ chủ động vượt qua khó khăn thử thách
Câu chuyện nhỏ, kể về hành trình về tổ của một chú kiến Điều đặc biệt đầu tiên, là con kiến tuy nhỏ, nhưng lại dám mang một chiếc lá, lớn hơn nó gấp nhiều lần trên lưng, vượt qua một quãng đường và đi tới Con kiến nhỏ
đi được một lúc thì gặp một vết nứt khá lớn trên nền xi măng Chú bé trong câu truyện đã nghĩ rằng, vết nứt lớn như vậy, rồi con kiến cũng sẽ bỏ cuộc hoặc quay lại thôi Nhưng không, con kiến đã đặt chiếc lá qua vết nứt, rồi từ
từ bò qua
Câu chuyện ngắn gọn, nhưng lại khiến cho nhân vật trong chuyện nhận ra một bài học, tại sao đứng trước những thử thách, ta lại không nhìn bằng một thái độ tích cực hơn Tại sao thay vì sợ hãi và lẩn trốn, ta không biến nó thành một bài học kinh nghiệm, một thách thức, cơ hội để ta trưởng thành? Nhìn ở một khía cạnh khác, ta sẽ thấy những thử thách khó khăn trong đời, nếu bản thân lạc quan vượt qua, sẽ thấy chúng chỉ là một điều rất bình
thường, để khi ta vượt qua được, trái tim khối óc mình sẽ tự nhiên trở nên mạnh mẽ và bản lĩnh hơn Để trên con đường tương lai, ngày mai, ngày hômsau… ta cũng sẽ vượt qua tương tự, và còn có thể nhanh chóng hơn, dễ dànghơn, và dễ dàng tiến tới thành công hơn nữa Như Nick Vujic, anh chàng gặptrở ngại về khiếm khuyết bản thân, nhưng anh không từ bỏ và lẩn trốn số phận Anh đã đứng lên và vượt qua, có gia đình hạnh phúc dù bản thân không có đôi chân nâng đỡ, và anh đã trở thành người truyền cảm hứng cho hàng triệu triệu người trên thế giới Hay như Nguyễn Ngọc Kí, đã vượt qua
sự khiếm khuyết, tập viết bằng chân, và rồi trở thành một nhà giáo nổi tiếng Thử thách, cũng là một gia vị trong cuộc đời, câu truyện dạy cho ta một bài học sống lớn Hãy học cho mình một cách nhìn khác về khó khăn, tập
Trang 3nhìn bằng đôi mắt lạc quan và tích cực Rèn luyện cho mình một thái độ sống bản lĩnh và vững vàng Để luôn tiến qua khó khăn bằng sự dũng cảm nhất có thể Phê phán những người thụ động, thiếu ý chí, hèn nhát trước khó khăn…
Cảm ơn câu chuyện "Vết nứt và con kiến", câu chuyện nhỏ nhưng mở ra một bài học lớn Hãy như chú kiến trong câu truyện, dù gánh trên vai những
sự thử thách đến nhường nào, cũng hãy kiên cường, kiên trì, bền bỉ và sáng tạo khi giải quyết những vấn đề khó khăn trong cuộc sống
Đề 2: “Một nhóm học sinh lớp 7 trường Nguyễn Trãi (Nghi Xuân – Hà
Tĩnh) nhặt được số tiền rất lớn (2,400 USD) vội báo với công an để tìm cách trả lại người đánh mất và các em đã được nhà trường tuyên dương, khen thưởng…” (Theo Vietbao.vn)
Thầy giáo kể xong.
Cả lớp ồ lên, xì xào, bàn tán … Một số bạn nói: “Điên”
Suy nghĩ của em về câu chuyện trên (Bài làm không quá 1 trang giấy thi)
Bài tham khảo
Trên cuộc sống này, luôn tồn tại một thứ tình cảm đẹp đẽ giữa con người với nhau Khi đó , họ tôn trọng nhau , tôn trọng những của cải mà con người phải vất vả lắm mới làm ra Và tính trung thực là một biểu hiện của sự tôn trọng đó Câu chuyện về nhóm học sinh của trường Nguyễn Trãi ( Hải
Dương ) lại làm tim của mỗi chúng ta có một chút gì đó tự hào với lớp trẻ nhưng đối với những người tham lam thì sẽ cảm thấy xấu hổ, mặt khác một
số người vô phương cứu chữa thì bảo là điên Họ điên chỗ nào ? Hay là do
sự vô cảm quá mức của các bạn ấy trước những tấm gương tốt
Dù tuổi đời còn rất nhỏ nhưng việc làm đó lại không hề nhỏ chút nào Nhặt lại của rơi trẻ cho người bị mất thì rất dễ tuy nhiên để việc qua sự tham
Trang 4lam của bản thân thì khó vô cùng.do vậy việc làm đó luôn được chúng ta thán phục.Đáng chú ý , những bạn trong lớp lại bảo :''điên'' Đơn giản là mộthành động dửng dưng, cười nhạo coi thường cái tốt nhưng cái đích của nó chính là sự suy thoái trầm trọng về đạo đức con người
Hiện tượng đó không phải khó bắt gặp trong cuộc sống hiện đại, những con người ấy thờ ơ vô cảm với mọi thứ xung quanh Là sự trơ lì của cảm xúccon người và khô khằn tình cảm vốn có Nguyên nhân có thể một phần là đo theo trào lưu của xã hội hiện đại - sống ồn ào đến vội vã - mặc ai người nấy sống Tiếp đó, mầm tình cảm chưa được ươm từ lúc nhỏ, sự vị tha bị lãng quên và nhường cho sự ích kỉ , tham lam
Bản thân chúng ta không thể chấp nhận nó được và chắc chắn rằng nó phải được phê phán và đẩy lùi Rõ ràng ta thấy , không phải tất cả học sinh đều như thế mà chỉ có một số bạn thôi Do vậy, chúng ta cần phải có giải pháp hiệu quả Đó chính là sự dạy dỗ của thầy cô và gia đình Chính con người phải học tập những cái hay lẽ phải từ con người Đừng cố tỏ ra mình khôn ngoan mà lại tham lam , ích kỉ , hiểm độc Đó là khôn dại
Các bạn ơi ! Cuộc đời mỗi người là một cuốn phim và ta chính là đạo diễn Những việc làm tốt sẽ làm cho cuốn phim đó hay và đẹp để rồi khi xem lại ta sẽ thấy ta cuộc sống ta '' đáng yêu '' đến chừng nào Vun đắp tình cảm chính là thứ cốt lõi để xây dựng một xã hội tốt đẹp
'' Còn gì đẹp trên đời hơn thế nữaNgười với người sống để yêu nhau ''
Đề 3: Có người quan niệm phải có nhiều tiền cuộc sống mới có ý nghĩa, có
người lại thấy thảnh thơi làm điều mình thích là sống có ý nghĩa, có người lại quan niệm phải cống hiến hết mình, làm gì đó để ghi dấu ấn trên đời mới
là sống có ý nghĩa
Trang 5Vậy theo em: Thế nào là một cuộc sống có ý nghĩa?
Viết đoạn văn trình bày suy nghĩ của em về câu hỏi ấy
Yêu cầu dành riêng cho học sinh lớp 9: Trong đoạn văn có ít nhất một câu chứa thành phần biệt lập tình thái (Gạch chân dưới thành phần biệt lập tình thái đó)
Bài tham khảo
Có người quan niệm phải có nhiều tiền cuộc sống mới có ý nghĩa, có người lại thấy thảnh thơi làm điều mình thích là sống có ý nghĩa, có người lại quan niệm phải cống hiến hết mình, làm gì đó để ghi dấu ấn trên đời mới là sống
có ý nghĩa nhưng tôi nghĩ rằng,chính bản thân chúng ta không nhất thiết như thế,điều tốt nhất chỉ có thể là chính mình.Mọi người cũng không cần phải có nhiều tiền,phải thế này thế nọ thế kia, Có thể trên đời này,ai ai cũng có một cách nghĩ riêng,một sự cảm nhận riêng.Không biết có ai giống
tôi không,tôi luôn tự đặt ra câu hỏi cho mình là "Thế nào là một cuộc sống ý nghĩa?".Rồi tôi chợt nhận ra quả là không dễ dàng để trả lời cho câu hỏi đó.
Mỗi người sẽ có lời giải đáp khác nhau, nhưng nhìn chung một số điều thường giúp được nhiều người tìm ra được chân lí cho cuộc đời của họ, đó là: cảm thấy công việc của mình thật thú vị hoặc có ích cho người khác; có niềm tin nhận thức được hoặc là một hệ thống giá trị có ý nghĩa; hòa mình vào thế giới thiên nhiên, hay đơn giản mỗi ngày tự nhắc nhở mình hãy biết cảm ơn vì một điều gì đó
Tất nhiên khi chúng ta bước ra khỏi giường vào mỗi buổi sáng là lập tức đối mặt với rất nhiều thách thức của cuộc sống thường nhật Tất cả những khó khăn này sẽ làm chúng ta nản chí Sự chán nản rất dễ làm cuộc sống trở nên vô nghĩa hơn Hãy khắc phục sự chán chường với những bước đi ngắn
và chắc chắn Bạn nên tập trung vào việc tìm ra những thay đổi nhỏ nhất có thể tạo ra sự khác biệt có ý nghĩa nhất như việc tìm ra một công việc cho mình
Trang 6Nói cách khác, chẳng có một khái niệm được định trước về cuộc đời- đã đến lúc chúng ta thử tạo dựng chính định nghĩa về cuộc sống của mỗi chúng
ta Là một cá nhân riêng biệt, chúng ta phải tìm thấy giá trị sống, mục đích sống của riêng mình cũng như nghề nghiệp của chúng ta là gì Những điều này sẽ đưa chúng ta đến câu trả lời ý nghĩa của cuộc sống Với tư cách là một cá thể trong cộng đồng, trong xã hội, chúng ta phải tìm ra được làm thế nào cùng nhau hành động một cách hiệu quả nhất để xây đắp một tương lai tốt đẹp
Dẫu sao, đối với tôi, cuộc sống có ý nghĩa là một cuộc sống có đầy đủ sự
ấm áp, yêu thương của gia đình đối với tôi,và điều tuyệt vời hơn hết là họ cóthể biết tình yêu mà tôi dành để chở che,bảo vệ cho chính những người tôi yêu thương,kính trọng nhất trên đời lớn đến mức nào!
Đề 4:
BỨC TRANH TUYỆT VỜI
Một họa sĩ suốt đời ước mơ về một bức tranh đẹp nhất trần gian Ông đến hỏi vị giáo sĩ để biết được điều gì đẹp nhất Vị giáo sĩ trả lời: "Tôi nghĩ điều đẹp nhất trần gian là niềm tin vì niềm tin nâng cao giá trị con người"
Hoạ sĩ cũng đặt câu hỏi tương tự với cô gái và được trả lời: "Tình yêu là điều đẹp nhất trần gian, bởi tình yêu làm cho cay đắng trở nên ngọt ngào, mang đến nụ cười cho kẻ khóc than, làm cho điều bé nhỏ trở nên cao trọng, cuộc sống sẽ nhàm chán biết bao nếu không có tình yêu"
Cuối cùng họa sĩ gặp một người lính mới trở về từ trận mạc Được hỏi, người lính trả lời: "Hòa bình là cái đẹp nhất trần gian, ở đâu có hòa bình là ở
đó có cái đẹp." Và họa sĩ đã tự hỏi mình: "Làm sao tôi có thể vẽ cùng lúc niềm tin, hòa bình và tình yêu ? "
Khi trở về nhà, ông nhận ra niềm tin trong ánh mắt các con, tình yêu trongcái hôn của người vợ Chính những điều đó làm tâm hồn ông ngập tràn hạnh phúc và bình an Họa sĩ đã hiểu thế nào là điều đẹp nhất trần gian Sau khi
Trang 7hoàn thành tác phẩm, ông đặt tên cho nó là: "Gia đình".
(Theo “Phép nhiệm màu của đời”, NXB Trẻ Tp.Hồ Chí Minh, 2004)
Từ câu chuyện trên, em hãy viết một bài văn (khoảng 500 từ) bàn về vai trò của gia đình trong đời sống của mỗi con người
Bài tham khảo
"Lung linh lung linh tình mẹ tình cha, lung linh lung linh cùng một mái nhà " là những câu hát thân thương vô cùng quen thuộc trong bài hát "Ba
ngọn nến lung linh" mà mỗi đứa trẻ vẫn ngân nga đầy yêu thương Ai cũng
có một gia đình Gia đình bạn có thể có nhiều thế hệ, có nhiều tính cách, thóiquen đối lập nhau mà thỉnh thoảng vẫn xung khắc, "chiến tranh lạnh" nhưng
nó vẫn luôn tràn ngập tình yêu thương và sự quan tâm, chia sẻ, giúp đỡ Câu chuyện "Bức tranh tuyệt vời" nêu trên là một câu chuyện rất ý nghĩa về vai trò của gia đình đối với mỗi con người
Gia đình là hội tụ của sự tin tưởng, của tình yêu vô bờ bến và của sự bình yên Bởi vì, những thành viên trong gia đình đều la máu mủ ruột thịt, vô cùng thân thiết, hiểu rõ nhau nên luôn tin tưởng nhau, động viên, truyền cho người thân động lực, ý chí, nghị lực khi gặp khó khăn, vấp ngã Nếu bạn gặpphải sóng gió, vướng bận những áp lực, căng thằng tột cùng, gia đình vẫn luôn là bến bờ bình yên chào đón bạn, ôm ấp bạn, vỗ về bạn, an ủi bạn, cho bạn thêm niềm tin vào cuộc sống để dễ dàng vượt qua Những tình cảm đó đều xuất phát từ lòng yêu thương vô bờ bến: cha mẹ yêu con cái, con cái kính yêu cha mẹ, ông bà, yêu quý anh chị em Gia đình chính là nơi đẹp nhất trần gian, chính là điều mà người họa sĩ trong câu chuyện đã hiểu ra saukhi tìm kiếm bức tranh đẹp nhất, mà không nhận ra rằng nó đang ở ngay bênmình, chính là những người yêu thương, trân trọng mình nhất Đó cũng là một "tệ nạn" trong xã hội ngày nay, khi mà nhịp sống cứ nhanh dần lên, con người thường bị cuốn vào cái guồng quay bất tận ấy để kiếm tiền, mà quên mất đi những giá trị đích thực của cuộc sống, quên đi việc phải quan tâm, yêu thương những người bên cạnh mình lúc sóng gió, khó khăn Chỉ là
Trang 8những việc như quên mất ngày sinh nhật, ngày lễ tình nhân, kỉ niệm ngày cưới tưởng chứng như nhỏ nhặt nhưng thực chất lại làm cho người thân trong gia đình buồn bã biết bao, và từ đó có thể dẫn đến rạn nứt tình cảm, đổ
vỡ gây bao hậu quả khôn lường Con người cần phải sống chậm lại, biết yêu thường, quan tâm đến những người thân thiết với mình nhiều hơn, biết vun đắp cho gia đình nhỏ của mình, từ đó gia đình sẽ êm ấm, tràn ngập tình yêu,
sự tin tưởng và là nơi thực sự bình yên như bản chất vốn có của nó
Hãy yêu thương những người luôn âm thầm bên bạn, những người luôn trân trọng và cho bạn một niềm tin tuyệt đối, một tình yêu vô hạn!
Đề 5:
MỘT CUỘC ĐỜI, MỘT CÂU CHUYỆN
Một cậu thanh niên 24 tuổi nhìn qua cửa sổ xe lửa và kêu lên
"Bố, những hàng cây đang chạy giật lùi kìa!"
Người cha mỉm cười, một cặp tình nhân đang ngồi cạnh đó, nhìn "cậu bé 24 tuổi" ngây ngô với ánh mắt thương hại, bất chợt câu ta lại kêu lên:
"Bố kìa, những đám mây đang chạy xa khỏi chúng ta đấy!"
Cặp tình nhân không nhịn được nữa và nói với người cha già
"Tại sao ông không đưa con trai mình tới gặp bác sĩ đi nhỉ" Người cha già mỉm cười và nói "Tôi đã làm vậy rồi đấy chứ, chúng tôi vừa mới rời khỏi bệnh viện, con trai tôi bị mù bẩm sinh, hôm nay nó vừa được ghép mắt."
Thông điệp: mỗi người trên thế giới đều có những nỗi khổ tâm riêng Đừng
phán xét bất kì ai khi mà bạn vẫn chưa hiểu rõ về họ Khi biết sự thật có thể bạn sẽ phải ngỡ ngàng đấy
Suy nghĩ của em về sự thấu cảm và lòng vị tha trong cuộc sống.
Bài tham khảo
Trang 9Xưa nay, dân tộc Việt Nam chúng ta đều phải trải qua tháng ngày gian khổ, bao nhiêu mạng sống của nhân dân bị chôn vùi dưới mấy tầng đất hứngmùi mưa đạn, được cộng đồng thế giới khen ngợi vì sự dũng cảm, gan dạ, kiên cường, và cũng vô cùng yêu quý lẫn nhau Nhưng dường như ngày nay,
sự phát triển của công nghệ hiện đại đã chiếm hữu tất cả Con người giờ đây còn chẳng thèm nhớ tới tổ tiên, dân tộc, đất nước của mình Họ bị lòng tham ngấu nghiến, làm cho những gì xung quanh họ đều trở nên xa lạ Con người giờ đây phần lớn đã đánh mất chính mình, tình cảm, sự thấu cảm và lòng vị tha vốn có Riêng tôi, sao tôi có thể quên được chúng, bởi vì chúng là cuộc sống của tôi, là chữ "người" để đánh bại từ "con" trong "con người"
Có ai biết rằng, họ đang bị bóng tối che khuất Thậm chí họ còn không biết quan tâm tới người khác, suốt ngày chỉ nghĩ đến bản thân mình Và cuốicùng, điều họ trả giá là bản thân họ bị vô cảm Đó là thứ cảm xúc chỉ con người có được Họ đánh mất nó, đánh mất chính mình Theo như tôi nghĩ, sựthấu cảm là đặt mình trong trái tim người khác, hiểu được những gì họ nghĩ, đồng cảm với họ, trôi theo cảm xúc của họ mà không có lời phán xét gắt gaonào Thước đo trái tim của con người cũng bắt đầu từ sự thấu cảm, giúp con người với con người xích lại gần nhau Chia sẻ buồn vui, yêu thương, biết thông cảm sẽ khiến xã hội thêm văn minh, giàu đẹp Như hình ảnh cậu thanhniên trong câu chuyện, cậu bị mù và không nhìn thấy điều gì cả, chỉ sau khi cậu thay mắt, cậu mới được tận hưởng cuộc sống trọn vẹn, cậu khao khát nó,vui vì nó, hạnh phúc vì nó Thế nhưng, trớ trêu thay, những người xung quanh lại nhìn cậu bằng một ánh mắt thương hại, họ nghĩ cậu mắc chứng bệnh nào đó liên quan đến thần kinh, họ bàn tán, họ có thái độ khinh miệt ngay khi bản thân họ còn chẳng biết rõ điều gì về cậu Phải chăng họ biết đặtmình vào cậu thanh niên ấy, suy nghĩ theo hướng khác một cách vui vẻ, tươiđẹp Phải chăng họ biết quan tâm, chia sẻ với cậu ấy thì mọi chuyện đã khác
Họ biết thấu cảm thì tốt biết mấy, đừng vô cảm như những nhân tố xấu xa trong xã hội này
Trang 10Sự thấu cảm cũng xuất phát từ lòng vị tha ở một mức độ nào đó Biết thathứ, thông cảm, bỏ qua những mối hận thù, thì con người chúng ta đã trở thành một con người thật sự Ta có thể tha thứ cho bất kì ai, không phân biệtđối xử cũng như tôn trọng ý kiến, nguyện vọng của họ Điều đó chứng tỏ ta thực sự mạnh mẽ, sâu sắc, và biết quan tâm tới mọi người Đó là những gì tinh khiết nhất, dồi dào nhất, trong trẻo nhất Cuộc sống có ý nghĩa là vì như vậy Tấm lòng bao dung, độ lượng khiến cho ánh mắt của mọi người hướng
về phía ta, tôn trọng ta, quý mến ta Nó không thể giả dối được, bởi chỉ có những hành động xuất phát từ trái tim mới làm cho người khác cảm động Sức mạnh của lòng vị tha có thể đánh bại tất cả thế lực xấu xa, mang ý nghĩathật sự đến cuộc sống, mang đến niềm tin cho chính mình, mang đến sự thấuhiểu cho con người, Nếu có thể, tôi chỉ ước một điều, hãy đưa lòng vị tha đến tất cả mọi người Tại sao tôi lại ước điều đó? Đơn giản chỉ vì tôi tin nó, tin vảo bản thân, tin vào lòng vị tha
Lòng vị tha hay sự thấu cảm đều nhất thiết phải có trong cuộc sống Chúng ta sẽ biết cuộc sống tươi đẹp biết bao Nếu cuộc sống không có nó, tôi và tất cả mọi người trên thế giới cũng như vô hình, không biết tương lai, trái tim vĩnh cửu tươi đẹp Đúng như nội dung của thông điệp:
"Mỗi người trên thế giới đều có những nỗi khổ tâm riêng Đừng phán xét bất kì ai khi mà bạn vẫn chưa hiểu rõ về họ Khi biết sự thật có thể bạn sẽ phải ngỡ ngàng đấy."
Đề 6: "Đứng thẳng vươn cao trong cuộc đời hay cúi xuống giúp đỡ người
Trang 11- Cúi xuống giúp đỡ người khác: sống nhân văn, sống vì người khác bằng
lòng vị tha, nhân ái, bao dung
Bài tham khảo
Em sẽ đứng thẳng bằng cách cúi xuống giúp đỡ người té ngã và vươn caobằng cách nâng đỡ người khác đứng lên
Đứng thẳng là sống đàng hoàng, vững chãi; vươn cao: sống tốt đẹp, cao quý Cúi xuống giúp đỡ người té ngã, nâng đỡ người khác đứng lên: Những hành động đầy ý nghĩa, chứng tỏ một tấm lòng hào hiệp, độ lượng, nhân ái
Đó cũng chính là những đạo đức mà một con người cần phải có và cần có đểvươn lên trong cuộc sống
Tư thế của con người trong cuộc sống phụ thuộc vào thái độ, tấm lòng của họ: để sống hiên ngang, đẹp đẽ, mỗi người cần giúp người khác cũng đứng thẳng, vươn cao như mình Sự yêu thương, chia sẻ, đồng cảm và cách đối xử với mọi người xung quanh là thước đo giá trị mỗi người Cúi xuống, nâng đỡ những người gặp khó khăn, ta trở thành chỗ dựa của người khác và nhận được sự bình yên, thanh thản trong tâm hồn mình Từ đó, ta sẽ trở nên mạnh mẽ và cao quý hơn Nâng đỡ người khác không đồng nghĩa với
thương hại, ban ơn; làm thay, làm hộ, tước đi khả năng tự đứng vững trên đôi chân mình của họ Điều quan trọng không phải làm chỗ dựa cho người khác mà là làm cho chỗ dựa ấy trở nên không cần thiết Phê phán những kẻ chỉ biết đến lợi ích của bản thân, không quan tâm, sẻ chia, giúp đỡ những người xung quanh cũng như những kẻ luôn chờ người khác nâng mình lên thay vì tự thân vận động
Từ đó mỗi người cần rút ra bài học nhận thức và hành động: Mỗi người cần không ngừng nỗ lực vươn cao trong cuộc sống, đồng thời phải luôn có ý thức giúp đỡ những người xung quanh
Đó cũng chính là lối sống mà tôi muốn lựa chọn Không chỉ cần đứng thẳng vươn cao trong cuộc sống mà không chú tâm; giúp đỡ đến những
Trang 12người xung quanh mà đôi lúc ta còn phải cúi mình để giúp đỡ người khác Đảm bảo lối sống "Biết người biết ta" Có như vậy mới xứng đáng là một con người; một công dân tốt của xã hội.
Đề 7: Một nhà triết học nói: “Mỗi con vật khi sinh ra đều là tất cả những gì
nó có Chỉ có con người là ngay từ thuở lọt lòng thì chẳng là gì cả Nó làm thế nào thì nó sẽ trở thành như thế ấy, và nó phải làm bằng tự do của chính nó.Tôi chỉ có thể trở thành kẻ do chính tôi làm ra”
Em hãy trình bày suy nghĩ của mình về ý kiến trên Em muốn trở thành người như thế nào trong tương lai và đã, đang làm gì để biến ước mơ ấy thành hiện thực
Trình bày trong một đoạn văn ngắn khoảng 200 chữ
Bài tham khảo
Đúng thật là như thế Con người khi sinh ra chưa là gì cả Tự mình lớn lên bởi đâu ai lớn lên giùm mình, tự mình suy nghĩ, tự mình tìm hiểu, học hỏi vàtrưởng thành Có thể cha mẹ, thầy cô là người cho ta kiến thức nhưng có tiếpthu và áp dụng được hay không là do chính bản thân mình Ai cũng đều có thứ gọi là lương tâm nhưng họ không biết sử dụng nó Phải biết phân biệt nhận định cái đúng hay sai trước mắt rồi mới sửa chửa, một khi làm được việc đó ta đã hoàn thiện được chữ "CON" trước khi tiến tới chữ "NGƯỜI" Mới sinh ra chỉ là một cơ thể sống, chưa biết trước được tương lai sẽ ra sao Trong xã hội có những thành phần không học thức và thành phần được dạy
dỗ Một con người phải tự ý thức được rằng: Tôi đang làm theo sự mách bảocủa trái tim và trực giác hay đang nghe theo những cám dỗ hoặc trào lưu Một người có học thức nhưng đạo đức không bằng một kẻ thất học thì cũng không đáng là một thành phần của xã hội văn minh hiện đại này Sống mà không có ước mơ giống như đi vào rừng rậm mà không có la bàn, rồi ta sẽ đi
về đâu - lạc lối Ước muốn của mỗi người là trở thành chính bản thân mình,
dù tốt hay xấu Dĩ nhiên ngay từ lúc học mẫu giáo tôi đã được dạy lớn lên phải trở thành người có ích cho đất nước Lớn lên tôi lại được răn dạy là phải trở thành người có ích cho gia đình và xã hội Hai thứ đo cũng như nhau cả thôi Người ta nói : Trẻ em như tờ giấy trắng Cũng bởi cái suy nghĩ
Trang 13đó ăn sâu vào đầu tôi từ lúc bé nên ý thức của tôi vô cùng rõ ràng Thế còn những đứa trẻ khác ? Chúng sống trong môi trường xấu ảnh hưởng đến suy nghĩ và tính cách của chúng Rồi mai đây chúng lớn lên có thể là một người
có ích cho cộng đồng hay không ? Cái đó một phần là do người lớn và một phần là do nhận thức của chúng, nếu lỡ mai này chúng lớn lên trở thành kẻ xấu, là ăn trộm, cướp giật, thì nó phải chịu trách nhiệm cho cuộc sống mà
nó đã chọn Riêng bản thân tôi đã là một công dân nước Việt Nam từ khi sinh ra Con đường tôi chọn là thành tài giúp cho đất nước càng ngày cành mạnh Tôi đã học những thứ có thể giúp tôi đạt được ước mơ của mình và đang áp dụng nó Cái tôi đã học là xác định đúng đắn mục đích học tập, tham gia các hoạt động tập thể và hoạt động xã hội để giao lưu và rèn
luyện được những kỹ năng cần thiết và điều quan trọng nhất chính là học tập
và đạo đức Tôi đã và đang rất cố gắng phấn đấu cho bản thân và thầy cô, bạn bè, Bởi tôi biết rằng, kỳ vọng của mọi người kể cả Đảng bộ và nhà nước đặt lên mỗi người học sinh như chúng tôi rất lớn Như lúc đầu tôi đã nói, tôi sẽ tự mình lớn lên, tự mình suy nghĩ, tự mình tìm hiểu, học hỏi và trởthành người công dân có ích Tôi tự hào về bản thân tôi
Đề 8:
Đừng như cốc nước nhỏ, hãy là mặt hồ lớn
Một chàng trai trẻ đến xin học một vị cao tăng Anh lúc nào cũng bi quan và phàn nàn về mọi khó khăn Đối với anh, cuộc sống chỉ có những nỗi buồn,
vì thế học tập cũng chẳng hứng thú gì hơn
Một lần khi chàng ta than phiền về việc mình học mãi mà không tiến bộ, vị hiền sư im lặng lắng nghe, lát sau đưa cho anh một thìa muối thật đầy và một cốc nước nhỏ rồi yêu cầu chàng trai uống thử
- Cốc nước mặn chát Chàng trai trả lời:
Trang 14Vị cao tăng dẫn anh ra một hồ nước gần đó và đổ một thìa muối đầy xuống nước rồi cũng với yêu cầu tương tự.
- Nó chẳng hề mặn lên chút nào Chàng trai nói khi múc một ít nước dưới hồ
và nếm thử
Cuối cùng vị cao tăng chậm rãi nói:
"Con của ta, ai cũng có lúc gặp khó khăn trong cuộc sống Và những khó khăn đó giống như thìa muối này, tuy nhiên mỗi người lại chọn cách hoà tankhác nhau
Những người có tâm hồn rộng mở giống như một hồ nước thì nỗi buồn không làm họ mất đi niềm vui và sự yêu đời Nhưng với những người tâm hồn chỉ nhỏ như một cốc nước họ sẽ tự biến cuộc sống của mình trở thành đắng chát và chẳng bao giờ học được điều gì có ích
Bởi vậy khi đớn đau, cách tốt nhất con có thể làm là hãy giải tỏa cảm giác của mình Đừng như cốc nước nhỏ, hãy là mặt hồ lớn
(Sưu tầm)
Hãy viết một bài văn khoảng 20 dòng trình bày suy nghĩ của em về bài học được gợi ra từ câu chuyện trên
Bài tham khảo
Con người luôn có những điều buồn phiền trong cuộc sống Đôi lúc, chúng
ta cảm thấy chán nản như chàng trai trẻ trong câu chuyện trên đây Nhưng chúng ta phải nhân ra rằng: nỗi buồn của chúng ta chỉ như hạt muối thả đại dương rộng lớn Quan trọng, là tùy thuộc ở cách tiếp nhận và giải quyết vấn đề
Khi chúng ta gặp phải những điều buồn phiền, con người thường hay chán nản, trách móc về cuộc đời và số phận của mình Lúc đó, chúng ta thấy cuộc đời mình thật bất hạnh Khi đó, chúng ta đang thu hẹp tâm hồn lại, như
Trang 15một cốc nước vậy Khi đó, nỗi buồn là những hạt muối, khi chúng ta uống nước vào sẽ cảm thấy mặn chát như sự chán nản vậy Nhưng nếu chúng ta nhìn rộn hơn, nhìn vào những người xung quanh mình, hẳn bạn sẽ thấy mìnhcòn may mắn hơn rất nhiều người Rồi lại nhìn vào bản thân mình, bạn sẽ thấy mình còn có rất nhiều thứ đáng để vui Lúc đó, bạn sẽ thấy nỗi buồn của chúng ta chỉ là một giọt nước vô cùng bé nhỏ giữa đại dương rộng lớn
Và khi đó, tâm hồn bạn đang rộng lớn như một hồ nước, những hạt muối nỗibuồn cũng không làm mặn được hồ nước ấy
Nếu tâm hồn bạn là một hồ nước, bạn sẽ thấy luôn lạc quan và yêu đời Mỗi sáng thức dậy cũng luôn cảm thấy tràn trề sức sống và thoải mái đón chào một ngày mới Khi đó, bạn luôn tìm được niềm vui trong cuộc sống và cách giải quyết những khó khăn trong cuộc sống Còn nếu tâm hồn bạn chỉ là một cốc nước nhỏ, dù cuộc sống của bạn có sung sướng, nhàn hạ đến đâu bạn cũng không tìm được niềm vui và hạnh phúc trong cuộc sống
Và mỗi ngày qua đi, bạn chỉ tự tìm đến phiền não cho mình mà thôi Hãy là một hồ nước để tận hượng cuộc sống này cho thật tốt nhé!
Những người có tâm hồn rộng mở giống như một hồ nước thì nỗi buồn không làm họ mất đi niềm vui và sự yêu đời Nhưng với những người tâm hồn chỉ nhỏ như một cốc nước họ sẽ tự biến cuộc sống của mình trở thành đắng chát và chẳng bao giờ học được điều gì có ích Bởi vậy, trong cuộc sống, khi gặp phải bất kì trở lực nào, thay vì đau đớn, chán nản, cách tốt nhất con có thể làm là hãy giải tỏa cảm giác của mình Hãy chia sẻ nỗi buồn, nghĩ cách để giải quyết vấn đề chứ đừng nghĩ tới những cảm xúc tiêu cực Đừng như cốc nước nhỏ, hãy là mặt hồ lớn!
Đề 9: Trong Những tấm lòng cao cả, Ét-môn-đô-đơ A-mi-xi có viết:
"En-ri-cô yêu dấu của bố! [ ] Hãy can đảm lên con, người lính nhỏ trên đạo quân mênh mông ấy Sách vở là vũ khí của con, lớp học là đơn vị củ con, trận địa
Trang 16là cả hoàn cầu và chiến thắng là nền văn minh nhân loại Ôi, không bao giờ con lại là một người lính nhát gan, phải không En-ri-cô của bố."
Còn trong Cổng trường mở ra, Lý Lan cũng có viết: "Đi đi con, hãy can đảm lên, thế giới này là của con, bước qua cánh cổng trường này là một thế giới kì diệu sẽ mở ra".
Một mùa tựu trường nữa lại đến Hãy chỉ ra "thế giới kì diệu" mà trường học đã mở ra cho các em và chia sẻ một kỉ niệm về ngày tựu trường mà em nhớ nhất
Bài tham khảo
"Trường em lợp ngói đỏ
Bên hàng cây xanh xanh
Ngày ngày vang tiếng hát
Thiết tha yêu hoà bình…"
Những câu hát nhẹ nhàng, sâu lắng ấy đã gợi lên hình ảnh ngôi trường thậtđẹp và đáng yêu làm sao! Từng thanh âm, từng nét nhạc trầm bổng đều khiến tôi yêu trường tôi quá, yêu cái thế giới tuyệt vời đã cho tôi biết bao nhiêu kiến thức bổ ích, cho tôi những ước mơ, hi vọng và cho tôi những hạt giống tình bạn Thế giới ấy không ở đâu xa, nó chính là khung trời vô cùng thân thương phía sau cánh cổng trường mà tôi vẫn đang bước qua hằng ngày Điều này cũng được nhà văn Lí Lan nhắc đến qua lời người mẹ nói với con trong văn bản " Cổng trường mở ra" : " Đi đi con, hãy can đảm lên, thế giới này là của con, bước qua cánh cổng trường là thế giới kì diệu sẽ mở ra"
Thế giới kì diệu trong ngôi trường là gì? Tôi cảm thấy mình vô cùng may mắn và hạnh phúc khi được “sống” trong thế giới kì diệu của trường học – thế giới của tri thức, của niềm vui, của nhân cách tốt Thế giới ấy đã và đangmang lại cho tôi biết bao kỉ niệm khó phai của tuổi ấu thơ, tuổi học trò mà
Trang 17chắc chắn không bao giờ tôi có thể quên Đó là những tiết học, bài giảng trầm ấm tiếng thầy cô, mở ra một trang sách mới, một kiến thức mới lạ Đó
là những giờ ra chơi rộn rã tiếng cười đùa, tiếng nói chuyện tíu tít Đó còn lànơi thấm đượm những tình cảm trong sáng, hồn nhiên thời học sinh, nơi ươm mầm những hạt giống ước mơ, hạt giống tình bạn tuyệt đẹp Lần đầu tiên bước qua cánh cổng trường, tôi vô cùng bỡ ngỡ, sợ sệt Tôi sợ mình sẽ lạc lõng, rối bời giữa hàng ngàn người Nhưng không Tôi đã sai lầm Chính giây phút bước vào thế giới kì diệu sau cánh cổng trông oai nghiêm, cổ kính,tôi thực sự được quan tâm, yêu thương, chia sẻ nhiều hơn từ cô giáo hiền từ,
từ bạn bè dễ mến, từ tất cả mọi người xung quanh Ngày tháng cứ lặng lẽ trôi qua, nuôi dưỡng tình yêu của tôi đối với trường học lớn dần hơn Tôi nhớ lắm những lần phạm lỗi bị thầy cô trách mắng, nhớ về hơi ấm bạn bè, nhớ về sự ân cần, tận tuỵ của những “người lái đò” âm thầm đưa “khách” sang “dòng sông tri thức” Và quên sao được những ngày thi cử vừa cực mà lại vừa vui, vừa ôn tập gấp rút vừa ngắm nhìn lên cành phượng vĩ đã đỏ màuhoa, để rồi chuyền tay nhau quyển lưu bút thân thương, ấm áp nụ cười Nếu có ai hỏi: “Bạn có yêu trường học không?” thì tôi sẽ không chần chừ
mà trả lời ngay: “Không nơi nào tuyệt vời hơn thế.” Đối với tôi, nó thật sự làthế giới kì diệu với bao nhiêu phép màu Là ngôi nhà thứ hai của tôi mà thầy
cô là cha mẹ, bạn bè là anh chị em ruột thịt luôn che chở, yêu thương nhau,
là nơi hạt giống tâm hồn trong mỗi con người được nâng niu, chăm sóc bằngtình cảm chân thành, sâu thẳm ẩn bên trong mỗi trái tim Thế giới kì diệu sau cánh cổng trường còn là ánh sáng mở lối cho tôi tiến tới con đường tương lai với những thành công, vinh quang đang đón chờ qua từng bài học nhỏ không chỉ về kiến thức mà còn là cách làm người, cách sống và hình thành nên nhân cách đẹp để đào tạo những chủ nhân tương lai của đất nước, của thế giới không chỉ tài giỏi mà đức độ cũng không kém, đưa xã hội ngày càng tiến bộ, văn minh
Thế giới của tri thức, của đạo đức, nhân cách, của tình thầy trò bè bạn thương mến đã nuôi dưỡng và tạo nên bản thân con người tôi như ngày hôm
Trang 18nay Đã biết bao năm bước qua cánh cổng trường, tôi thấy thật may mắn vì được cha mẹ yêu thương, thầy cô kính mến dìu dắt và bạn bè luôn đồng hành Tôi hi vọng rằng sẽ học hỏi được nhiều điều bổ ích dưới mái trường đểtrở thành người có ích, người tài giỏi cho xã hội.
Đề 10: Hãy kể lại kỉ niệm về Tết trung thu mà em đã được chứng kiến hoặc
tham gia
Bài tham khảo
Đã có ai là chưa từng dự một ngày tết Trung Thu? Được bố mẹ cho đi chơi, ăn bánh dẻo,bánh nướng, rước đèn phá cỗ rồi cả hát hò, nhảy múa, ? Bao chuyện hay như vậy nhưng tôi chả nhớ, chỉ nhớ mỗi một kỷ niệm TrungThu mà tôi nhớ nhất cách đây ba năm Giờ thỉnh thoảng ngồi nhớ lại, tôi vẫnhay ngồi cười một mình
Trung Thu năm đó, tôi về quê để chơi Trung Thu Nhưng chả hiểu sao, hôm ấy lại có chuyện khiến cả xóm nhớ mãi Tối hôm đó, khi chỗ nào cũng thấy trẻ con thì tôi bỗng nghe thấy tiếng một vài đứa trẻ đầu làng cãi nhau Chả hiểu chuyện gì mà đứa nào cũng nói nặng lời với nhau
- Hình như tụi nó đang cãi nhau đứa nào ném bóng bay nước lên nhà bác trưởng xóm đấy!
Cái Nguyên - con nhà bác Hoa lên tiếng Tôi cũng nghĩ là bác trưởng xóm sẽkhông cho qua chuyện này đâu vì năm nào bác cũng nhắc rồi mà!
- Mày là đứa ném, tao đâu có làm!
Cái thằng Bảo- lớn nhất hội hét lên Nó năm nay 9 tuổi nhưng đầu gấu thì không ai bằng Cái dáng nó to béo, mập mạp, đúng cái tuổi ăn tuôỉ lớn Nhưng mấy thằng khác đâu có chịu thua,thằng nào cũng gân cổ lên cãi y nhưmấy chú gà chồng vươn cái cổ ra mà gáy Thằng nào cũng hặm họe nhau, còn đang định đánh nhau thì bác trưởng xóm lên tiếng:
Trang 19- Anh nào gây ra thì tự giác nhận, không tôi cho vào trại giáo dưỡng bây giờ,sao mà nghịch dại thế Vừa tốn nước,lại còn nguy hiểm Vào nhà thì không sao, chẳng may ném trúng vào ông cụ, bà cụ hay đứa nhỏ nào thì sao? Anh nào làm thì nhận đi?
Vậy mà thằng nào thằng này không chịu nhân.thằng này xô thằng kia Ngườilớn thì đứng chép miệng, trẻ con thì bàn tán xôn xao, những tiếng cười khúc khích phát ra từ những kẽ tay, Bỗng, trong đám đong, một thằng bé trạc tuổi thàng Bảo đi ra, đứng trước mặt bác tổ trưởng Trông nó lo lắng quá, ánh mắt nó đậu hết xuống đất, không dám nhìn thẳng Tay, chân thì cứ nắm vào nhau, trông đến khổ Giọng nó cất lên, nghe run run:
- Con xin lỗi bác ạ, con chỉ cầm quả bóng nước chơi, không may quá đà némthẳng vào nhà bác Con xin lỗi ạ!
Giọng nó cứ thế yếu dần,nó còn nói điều gì nữa nhưng tôi chả nghe thấy gì, chỉ biết gương mặt bác tổ trưởng dãn ra, đôi lông mày chả còn cau có,
gương mặt chẳng còn nét giận dỗi nào, chỉ còn lại một nụ cười tươi trên khuô mặt bác Bác hiền từ bảo nó:
- Lần sau con phải nói ra sớm, không bác lại đổ oan cho bác khác Con biết nhận lỗi vậy là ngoan, bác không truy cứu nữa
Bác nói tiếp:
- Lần này, bác sẽ không truy cứu nữa, nhưng lần sau sẽ truy cho tơí cùng
Cả bọn trẻ ôm bụng cười Vậy là đêm Trung Thu vẫn được tiếp tục Chúng tôi ăn uống linh đình, nói chuyện rôm rả Ông Trăng hôm ấy cũng thật hiền, tròn vành vạnh như cái đĩa và ông vẫn đang làm nhiệm vụ của mình, soi sáng tâm hồn chúng tôi trong đêm Trung Thu
Đề 11: Viết về thầy cô trong trái tim em
Bài tham khảo
Trang 20Cứ mỗi lần tháng 11 ùa về, đến cái ngày mà cả một năm mới có một lần
để nhắc học trò nhớ về thầy cô của mình, nhắc đến ngày Nhà Giáo Việt Namthì mọi ký ức của thời học sinh lại ùa về Nhớ những lời căn dặn, những cái
vỗ vai, hay cả những lời răn đe nghiêm khắc của thầy cô khi học trò mắc phải lỗi
Thầy cô là người luôn dành tất cả mọi yêu thương cho đứa học trò của mình, kể cả những đứa học trò mà luôn làm mình phát bực la lớn lên và mời
đi ra khỏi lớp Thậm chí có thể là đình chỉ học môn đó một tuần cũng có.Thầy cô là người luôn phải chịu đựng bởi bao trò tai quá mà những đứa học trò gây ra, hay thường là những vị cứu tinh của những học sinh bị bắt nạt
Có thể nói thầy cô như là những thần tượng của học trò, hay là người cha, người mẹ thứ hai vậy
Thầy cô là người đã dạy con nét chữ đầu tiên để rồi sau này, khi con lớn hơn một chút, con mới hiểu sự ân cần của cô, khi cầm tay con uốn từng nét chữ không chỉ đơn thuần là dạy con biết viết, mà nết người của con cũng bắtđầu từ những nét chữ a, ă, â Là người mà phải thức cả đêm để viết lại và cảm nhận bài văn thầy phê “cảm nhận còn hời hợt” bằng tất cả tình cảm, vốnsống của mình Tất cả những gì thầy cô làm là chỉ mong học sinh của mình
sẽ tốt hơn, trưởng thành hơn
Nhớ ngày 20/11 năm xưa chắc ai cũng trải qua cái thời mà đòi mẹ phải mua quà để đi tặng thầy cô cho bằng được nhưng nỗi khổ là không dám đi một mình, lần nào cũng phải mẹ kè kè đi, lúc đó nhỏ có biết nói gì đâu thấy bạn đi mình cũng đi cho bằng được Quà 20/11 lúc xưa cũng chỉ là dầu gội, bột ngọt, sữa hay cuốn sổ và cái bút, nhà có điều kiện hơn thì xấp vải cho thầy cô may đồ để đi dạy Lớn lên chút thì đã biết đường đi mua quà cho thầy cô, nhưng đến lúc tặng thì run cầm cập, gặp thầy cô ở trường suốt không sao cả nhưng mà gặp riêng thầy cô thì không dám đến Nhớ lúc đi tặng quà thì vừa vào phòng, thấy thầy cô là tặng cho thầy cô rồi nói một câu ngắn gọn: "Mừng Cô (Thầy) 20 tháng 11" rồi chạy cái vèo ra ngoài, để thầy
cô phải chạy ra gọi học trò quay trở lại ngồi chơi, nhưng cũng chỉ ngồi được