ĐỀ TÀI: MỘT SỐ BIỆN PHÁP BỒI DƯỠNG CHO GIÁO VIÊN NHẰM NÂNG CAO CHẤT LƯỢNG ỨNG DỤNG CÔNG NGHỆ THÔNG TIN VÀO CÔNG TÁC DẠY HỌC A/ PHẦN MỞ ĐẦU: 1.. Như vậy, ứng dụng công nghệ thông tin vào
Trang 1ĐỀ TÀI: MỘT SỐ BIỆN PHÁP BỒI DƯỠNG CHO GIÁO VIÊN NHẰM NÂNG CAO CHẤT LƯỢNG ỨNG DỤNG CÔNG NGHỆ THÔNG
TIN VÀO CÔNG TÁC DẠY HỌC A/ PHẦN MỞ ĐẦU:
1 Lý do chọn đề tài:
Hiện nay, trong thời đại bùng nổ của công nghệ thông tin, với những tính năng ưu việt, sự tiện dụng và ứng dụng rộng rãi, tin học là một phần không thể thiếu được của nhiều ngành trong công cuộc xây dựng và phát triển xã hội Việc vận dụng công nghệ vào các lĩnh vực trong đời sống là rất cần thiết, ngành giáo dục nói chung và ngành giáo dục mầm non nói riêng cũng đã từng bước tiếp cận với công nghệ hiện đại Trong những năm qua ngành giáo dục mầm non đã triển khai việc ứng dụng CNTT trong các hoạt động chăm sóc giáo dục và các hoạt động khác một cách tích cực và đã gặt hái được nhiều thành quả đáng khích lệ Nằm trong hệ thống giáo dục quốc dân, ngành giáo dục mầm non là mắt xích đầu tiên trong việc thực hiện nhiệm vụ đào tạo nguồn nhân lực CNTT và đẩy mạnh ứng dụng CNTT vào chăm sóc giáo dục trẻ
Công nghệ thông tin phát triển đã mở ra những hướng đi mới cho ngành giáo dục mầm non trong việc đổi mới phương pháp và hình thức dạy học Công nghệ thông tin phát triển mạnh kéo theo sự phát triển của hàng loạt các phần mềm giáo dục và có rất nhiều những phần mềm hữu ích cho người giáo viên mầm non như Bộ Office, Lesson Editor/Violet, Photoshop, Converter, Kidsmart, happykisd Các phần mềm này rất tiện ích và trở thành một công cụ đắc lực hỗ trợ cho việc thiết kế giáo án điện tử và giảng dạy trên máy tính, máy chiếu, bảng tương tác cũng như trên các thiết bị hỗ trợ khác như Tivi, đầu Video vừa tiết kiệm được thời gian cho người giáo viên mầm non, vừa tiết kiệm được chi phí cho nhà trường mà vẫn nâng cao được tính sinh động, hấp dẫn của giờ dạy Nếu trước đây giáo viên mầm non phải rất vất vả để có thể tìm kiếm những hình ảnh, biểu tượng, đồ dùng phục vụ bài giảng thì hiện nay với ứng dụng CNTT giáo viên có thể sử dụng Internet để khai thác tài nguyên giáo dục phong phú, hoặc với điện thoại thông minh của mình giáo viên có thể chủ động quay phim, chụp
Trang 2ảnh làm tư liệu cho bài giảng điện tử Chỉ cần vài thao tác đơn giản trên máy tính thông qua kết nối mạng internet là đã có cả một kho tư liệu cho chúng ta lựa chọn với những hình ảnh con vật ngộ nghĩnh, những bông hoa đủ màu sắc, những hàng chữ biết đi và những con số biết nhảy theo nhạc, những bản nhạc hay dành cho trẻ hiện ngay ra với hiệu ứng của những âm thanh sống động trong cuộc sống ngay lập tức thu hút được sự chú ý và kích thích hứng thú của trẻ Kỹ thuật đồ họa cao có thể mô phỏng nhiều quá trình, hiện tượng thiên nhiên, các hình ảnh sống động mà theo phương pháp truyền thống thì khó mà thực hiện được như: Quá trình phát triển của cây, quá trình hình thành mưa, hay vòng đời của bướm sẽ tạo ra những điều mới lạ kích thích sự tò mò, trí tưởng tượng của trẻ, giúp trẻ sẽ dễ dàng học được các khái niệm và tăng cường sự phối hợp các giác quan Các trò chơi Kidsmart của IBM có tính giáo dục cao, hấp dẫn, kích thích nhận thức của trẻ, tạo điều kiện phát triển các kỹ năng nhóm: giao tiếp, chia sẻ, tự giải quyết vấn đề Và các phần mềm khác như kidspix, happykids góp phần không nhỏ trong sự phát triển của trẻ Như vậy, ứng dụng công nghệ thông tin vào công tác dạy học ở trường mầm non có thể coi là một phương pháp ưu việt vừa phù hợp với đặc điểm tâm sinh lý của trẻ, vừa đảm bảo được nguyên tắc “giáo dục lấy trẻ làm trung tâm” một cách dễ dàng đã tạo ra một biến đổi về chất trong hiệu quả giảng dạy của ngành giáo dục mầm non, tạo ra một môi trường giáo dục mang tính tương tác cao giữa giáo viên và trẻ
Là một phó hiệu trưởng phụ trách chuyên môn tôi nhận thấy được việc giáo viên biết ứng dụng công nghệ thông tin vào công tác chăm sóc giáo dục một cách linh hoạt sẽ đáp ứng yêu cầu nâng cao chất lượng dạy và học phù hợp với chương trình giáo dục mầm non hiện nay Nhưng trên thực tế việc ứng dụng CNTT của giáo viên ở trường mầm non Vĩnh Thạch nói riêng còn nhiều hạn chế, Việc sử dụng CNTT hỗ trợ công tác giảng dạy còn nhiều vấn đề bất cập: Một số giáo viên còn lạm dụng công nghệ, sử dụng công nghệ chưa thích hợp, không gắn với đặc thù của trẻ mầm non, dẫn đến phá vỡ các nguyên tắc dạy học tích cực, giáo viên còn thụ động trong công tác tự bồi dưỡng, các bài giảng sử dụng hàng ngày chủ yếu còn mang tính hình thức rập khuôn chưa có tính sáng
Trang 3tạo, phương pháp tổ chức cho trẻ hoạt động còn cứng nhắc chưa linh hoạt Giáo viên còn ngần ngại tiếp nhận và sử dụng thiết bị hiện đại, thiếu tích cực trong tìm hiểu, khám phá cho nên việc ứng dụng CNTT trong giáo dục mầm non hiệu quả chưa cao
Từ những thực tế trên tôi quyết định chọn đề tài “Một số biện pháp bồi dưỡng cho giáo viên nhằm nâng cao chất lượng ứng dụng CNTT vào công tác dạy học” Tôi hy vọng rằng với tâm huyết của mình sẽ góp phần nhỏ bé nâng
cao được chất lượng ứng dụng công nghệ thông tin cho giáo viên Trường mầm non Vĩnh Thạch nói riêng và giáo viên mầm non nói chung
Hiện nay việc áp dụng công tin vào giảng dạy thể hiện rõ nét nhất qua các
“giáo án điện tử” và các phần mềm cho trẻ vui học như kidsmart, happikid, Tuy nhiên đây là việc làm mới mẻ, chưa có sự thống nhất về mặt hình thức vì thế mà giáo viên thực hành việc ứng dụng công nghệ thông tin gặp không ít khó khăn Là người làm công tác phụ trách chuyên môn của nhà trường Bản thân tôi luôn trăn trở làm thế nào để tạo ra sự biến đổi về chất trong hiệu quả giảng dạy mang tính tương tác giữa giáo viên và học sinh và tôi nhận thức được rằng ứng dụng công nghệ thông tin là phương tiện hiệu quả nhất để tạo ra sự tương tác đó
Đó là lý do thúc đẫy tôi chọn đề tài này, với ước mong chất lượng chăm sóc giáo dục của trường được nâng cao, qua đó nhằm thu hút, kích thích trẻ tích cực hoạt động, ham học hỏi, tìm tòi khám phá để trẻ phát triển toàn diện, làm tiền đề cho
sự phát triển ở cấp học phổ thông sau này
2 Mục đích nghiên cứu:
Đề xuất một số biện pháp nhằm nâng cao trình độ chuyên môn nghiệp vụ
về khả năng ứng dụng công nghệ thông tin nói chung và kỹ năng soạn giáo án điện tử nói riêng cho giáo viên, góp phần nâng cao chất lượng giáo dục toàn diện cho trẻ mầm non
3 Đối tượng nghiên cứu và khảo sát thực nghiệm:
Đối tượng nghiên cứu là các phần mềm ứng dụng công nghệ thông tin vào chương trình giáo dục mầm non
Trang 4Đối tượng khảo sát thực nghiệm là giáo viên, học sinh trường MN Vĩnh Thạch
4 Phương pháp nghiên cứu:
Trong quá trình nghiên cứu đề tài tôi đã lựa chọn, sử dụng nhiều phương pháp như sau:
Phương pháp nghiên cứu lý luận: Đọc và sử dụng các tài liệu, sách báo,
tạp chí giáo dục mầm non, mạng internet có liên quan đến đề tài
Phương pháp quan sát: Quan sát các hoạt động của cô và trẻ trong trường
để nhận biết về khả năng ứng dụng công nghệ thông tin của giáo viên và nhu cầu hứng thú của trẻ
Phương pháp đàm thoại: Đàm thoại với giáo viên và trẻ để tìm hiểu về
công nghệ thông tin và việc ứng dụng công nghệ thông tin trong giáo dục mầm non
Phương pháp kiểm tra: Kiểm tra khả năng tiếp thu bài của trẻ ở những giờ
có sử dụng bài soạn giảng giáo án điện tử và những giờ sử dụng theo phương pháp soạn giảng không ứng dụng công nghệ thông tin
Phương pháp tổng kết, đúc kết kinh nghiệm thông qua hoạt động của bản thân và đồng nghiệp
5 Phạm vi và kế hoạch nghiên cứu:
Do tích chất và điều kiện thực hiện của đề tài, tôi chỉ nghiên về một số biện pháp giúp giáo viên mầm non ứng dụng tốt công nghệ thông tin trong giảng dạy tại trường MN Vĩnh Thạch Thời gian nghiên cứu từ đầu tháng 9/2017 đến giữa tháng 4 năm 2018
B/ NỘI DUNG:
I Cơ sở lý luận:
Trong quyết định số số 117/QĐ-TTg ngày 25/01/2017 của Thủ tướng Chính phủ đã phê duyệt đề án tăng cường ứng dụng công nghệ thông tin trong quản lý và hỗ trợ các hoạt động dạy-học, nghiên cứu khoa học góp phần nâng cao chất lượng giáo dục và đào tạo giai đoạn 2016-2020, định hướng đến năm
2025 Công văn số 4116/BGDĐT-CNTT ngày 8/9/2017 của Bộ GD&ĐT về việc
Trang 5hướng dẫn thực hiện nhiệm vụ CNTT năm học 2017 – 2018 Thực hiện tinh thần chỉ đạo trên của Bộ Giáo dục và Đào tạo, Sở Giáo dục và đào tạo Quảng Trị đã chỉ đạo việc ứng dụng CNTT phục vụ cho việc đổi mới công tác quản lí và phương pháp dạy học là một trong những hướng tích cực nhất, hiệu quả nhất trong việc đổi mới phương pháp dạy học và đã lựa chọn điểm nhấn của năm học
2017 – 2018 là “Đẩy mạnh ứng dụng công nghệ thông tin trong dạy, học và quản
lý giáo dục” nhằm đẩy mạnh ứng dụng CNTT trong giáo dục và đào tạo ở tất cả
các cấp học, bậc học, ngành học theo hướng dẫn
Trong đó có nội dung:
Phổ biến, hướng dẫn giáo viên khai thác kho bài giảng e-Learning của Bộ GDĐT tại địa chỉ http://elearning.moet.edu.vn nhằm đổi mới nội dung, phương pháp dạy và học Kho bài giảng e-Learning tập hợp các bài giảng có tính tương tác cao, giúp giáo viên tham khảo đổi mới nội dung phương pháp dạy học; tiếp tục khuyến khích giáo viên tham gia xây dựng bài giảng e-learning để đóng góp vào các kho bài giảng của trường, phòng, sở và Bộ GDĐT
Ứng dụng CNTT đổi mới phương pháp dạy và học theo hướng giáo viên chủ động tích hợp CNTT vào từng môn học để nâng cao hiệu quả bài giảng, sử dụng phần mềm trình chiếu, kết hợp các phần mềm mô phỏng, thí nghiệm ảo và phần mềm dạy học Hạn chế lạm dụng CNTT trong dạy học hoặc ứng dụng một cách miễn cưỡng
Tăng cường sử dụng trang “Trường học kết nối” của Bộ GDĐT phục vụ trao đổi chuyên môn, đổi mới nội dung, phương pháp dạy học trong nhà trường
Nội dung bồi dưỡng kỹ năng ứng dụng CNTT phải bám sát với nhu cầu thực tiễn về ứng dụng CNTT của giáo viên như: Kỹ năng xây dựng bài giảng e-Learning, kỹ năng tìm kiếm thông tin trên Internet, cài đặt các phần mềm ứng dụng cơ bản,
Tiếp tục phát huy khả năng khai thác các phần mềm kidsmart cho trẻ thông qua các ngôi nhà không gian và thời gian của Trudy, ngôi nhà khoa học của Sammy, ngôi nhà toán học của Mili, ngôi nhà sách Happykid, ngôi nhà
Trang 6những đồ vật biết nghĩ Thinking1; phần mềm kidspix, bút chì thông minh, bảng tương tác Các hình thức ứng dụng CNTT trong dạy học
II Thực trạng nghiên cứu:
1) Đặc điểm tình hình:
Trường có 2 điểm trường Năm học 2017 - 2018 nhà trường có 10 nhóm/lớp với tổng số 267 học sinh Toàn trường có 30 cán bộ, giáo viên, nhân viên Trong đó có 3 CBQL, 20 giáo viên (100% GV có thâm niên nghề trên 5 năm, có trình độ chuyên môn ĐH và CĐ), 7 nhân viên
2) Thực trạng:
2.1 Thuận Lợi:
Nhà trường luôn nhận được sự quan tâm, chỉ đạo sát sao và đầu tư trang thiết bị hiện đại của Sở GD&ĐT Quảng Trị, phòng GD&ĐT Vĩnh Linh, chính quyền địa phương, các tổ chức, đoàn thể đóng trên địa bàn cùng với sự cố gắng
nổ lực của tập thể cán bộ giáo viên nhà trường
Nhà trường được trang bị các thiết bị dạy học hiện đại như: 8/10 nhóm lớp có tivi 43 in, 2 lớp 5 tuổi có 4 máy tính, máy in phục vụ học kidsmart, một máy chiếu, mỗi điểm trường đều có kết nối mạng wifi đảm bảo kết nối đến tất cả các phòng học, mua các phần mềm như Kidsmart, Kidpix, Vui học chữ cái…
100% giáo viên có chứng chỉ tin học, máy tính xách tay, điện thoại thông minh phục vụ đắc lực cho việc ứng dụng công nghệ thông tin trong giảng dạy
Đa số giáo viên đều có có khả năng sử dụng thành thạo máy vi tính và khai thác thông tin trên mạng Internet
Đa số giáo viên có trình độ chuyên môn vững vàng, nhiệt tình trong công tác, yêu nghề mến trẻ, tích cực học tập để nâng cao trình độ chuyên môn nghiệp
vụ, có ý chí phấn đấu để vươn lên tự khẳng định mình
Bản thân rất đam mê khai thác và khám phá CNTT, có năng khiếu và thường xuyên được lựa chọn tham gia các lớp tập huấn về ứng dụng CNTT do phòng, sở tổ chức
2.2 Khó Khăn:
Trang 7Trang thiết bị dạy học của trường còn thiếu so với qui định số: 02/2010/TT- BGD&ĐT
Một số lớp chưa có ti vi, chưa có phòng máy riêng cho trẻ 5 học kidsmart (học ghép trong lớp), số lượng máy tính cho trẻ hoạt động còn quá ít
Đa số giáo viên chưa được tiếp xúc nhiều với việc lập giáo án điện tử và
sử dụng các phần mềm ứng dụng cho trẻ mầm non
Giáo viên không có nhiều thời gian để lên mạng tìm hiểu các phần mềm
để ứng dụng thiết lập giáo án điện tử
Nhận thức về ứng dụng công nghệ thông tin trong giáo dục mầm non ở phụ huynh chưa cao, công tác xã hội hóa giáo dục còn gặp nhiều khó khăn
2.3 Một số khảo sát ban đầu thực tế của giáo viên:
đạt
Tỉ lệ
1
Giáo viên có kỹ năng tìm kiếm, download bài giảng,
hình ảnh, video,… từ google về các file ở máy tính
cá nhân
16/20 80%
2
Giáo viên có khả năng lựa chọn hình ảnh phù hợp với
nội dung bài giảng, tạo hiệu ứng, chèn text, tạo liên
kết,… trong các slide
8/20 40%
3 Giáo viên có kỹ năng thiết kế một số trò chơi học tập 5/20 25%
4 Giáo viên có khả năng cắt nhạc, video, liên kết phân
5
Giáo viên 5 tuổi có khả năng lập kế hoạch tố chức
cho trẻ phám phá phần mềm kidsmart phù hợp với
chủ đề, lồng ghép linh hoạt với những nội dung trong
chương trình khung, chuẩn bị tốt các điều kiện để trẻ
được thực hành trải nghiệm (chơi trên máy tính và
chơi trên các nguyên vật liệu giữa các nhóm chơi)
II Các biện pháp thực hiện:
Qua kết quả khảo sát thực trạng tình hình ứng dụng CNTT của giáo viên vào công tác dạy học tôi đã áp dụng một số biện pháp bồi dưỡng cho giáo viên nhằm nâng cao chất lượng ứng dụng CNTT vào công tác dạy học như sau:
Trang 81) Bồi dưỡng thông qua các buổi tập huấn:
Qua thực tế việc sử dụng các giáo án điện tử của giáo viên tại tường chủ yếu là sử dụng những giáo án sẵn có ở trên mạng internet nên một số bài giảng không phù hợp với nội dung cần truyền đạt, thiếu chủ động trong thao tác trên máy tính với giáo án mình đã lên hoặc có nhiều tước phim giáo viên lồng nghép vào để cho trẻ được quan sát những hình ảnh chân thực nhất nhưng trong phim lại có nhiều phân đoạn không cần thiết, chọn hình ảnh nhưng tiếng động đi kèm không phù hợp, thích tiếng động nhưng lại gắn với hình ảnh không phù hợp,…
Để giúp giáo viên giải quyết những khó khăn nhằm xây dựng những hoạt động mang lại hiệu qả cao nhất Nhận thấy bản thân có một chút hiểu biết về kỹ năng trong ứng dụng công nghệ thông tin, tôi đã lên kế hoạch và mạnh dạn đề xuất với nhà trường mở 2 buổi tập huấn cho giáo viên một số kỹ năng để giáo viên ứng dụng vào việc soạn giáo án của mình
(Buổi tập huấn về công tác UDCNTT cho giáo viên tại trường)
Buồi 1: Bồi dưỡng về cách chỉnh sửa những giáo án có sẵn hoặc tạo mới
theo ý tưởng của mình
Qua khảo sát đa số giáo viên đã biết download dữ liệu về máy tính, biết chọn hình ảnh phù hợp tuy nhiên làm thế nào để một đối tượng nhưng có nhiều hiệu ứng (xuất hiện, nhấn mạnh, mất đi,…), cách thiết kế trò chơi học tập nhằm tạo hứng thú, trẻ được nhực hành trải nghiện nhằm phát huy tính sáng như trò chơi phân loại, trò chơi ô chữa bí mật,… thì nhiều giáo viên còn lung túng
* Tạo hiệu ứng cho đối tượng: Tùy vào đối tường để mình lựa chọn hiệu
ứng xuất hiện khác nhau
Trang 9Ví dụ: Xuất hiện hình ảnh đơn giản chỉ cần click chọn đối tượng chuyển
động rồi vào tab ANIMATION > Add Animations và lựa chọn hiệu ứng mình
thấy phù hợp (hiệu ứng xuất hiện chọn biểu trượng ngôi sao màu xanh, nhấn mạnh chọn biểu tượng có ngôi sao màu vàng còn biến mất là biểu tượng có ngôi sao màu đỏ) Còn nếu đối tượng là động vật, muốn chọn hiệu ứng bay lượn click
tiếp vào More Motion Paths và lựa chọn các hình thức xuất hiện
* Cách thiết kế trò chơi nhận biết, phân loại, ô chử: Đây là những loại trò
chơi phát triển tư duy cao mà trẻ rất hứng thú bởi những âm thanh sôi động, lời nói gần gũi với trẻ
Ví dụ 1: Soạn trò chơi ô chử bí mật, mở ô để đoán đối tượng bí ẩn sau ô cửa?
Vào phần mềm mầm non => tạo bài giảng chọn đối tượng cần cho trẻ khám phá => lưu giáo án => chọn câu hỏi => tích dạng câu hỏi ô chữ => chọn
số lượng chia ô (chi 4, chia 9,…) => chọn biểu thị mỗi ô là chử cái hoặc con số
=> mở ô và đoán tên đối tượng
Trang 10Ví dụ 2: Trò chơi phân loại theo một số dấu hiệu đặc trưng: Tải những đối tượn
về máy => vào phần mềm và lựa chọn dạng câu hỏi phân loại => sắp xếp các phương án trả lời vào đúng vị trí => đặt tân câu hỏi và lưu lại
Hặc với dạng câu hỏi nhận biết đây là cái gì? cũng làm tương tự Với phần mềm này rất dễ sữ dụng lại có sự tương tác lớn cả về hình ảnh, âm thanh