Một số giải pháp nhằm chuẩn bị tâm thế cho trẻ vào lớp 1: 1.Chuẩn bị về mặt phát triển nhận thức: Giáo dục mầm non có một ý nghĩa quan trọng đối với việc chuẩn bị tâm thế sẵn sàng đi học
Trang 1PHỤ LỤC
1 Lý do chon đề tài
2 Mục đích nhiệm vụ của đê tài
3 Đối tượng và phạm vi nghiên cứu
4 Phương pháp ngiên cứu
5 Thời gian nghiên cứu
1 2 2 2
3
I Đặc điểm tình hình
1 Thuận lợi
2 Khó khăn
3 4
3 II Một số biện pháp chỉ dạo giáo viên
học BDTX trong nhà trường:
1 Thành lập ban chỉ đạo
2 Nghiên cứu chương trình BDTX
3 Xây dựng kế hoạch học tập
a/ Xây dựng kế hoạch của nhà
trường:
b/ Kế hoạch của nhóm học tập
4 Hướng dẫn giáo viên học tập
5 Tổ chức triển khai áp dụng bài học
vào thực tế
6 Giám sát, kiểm tra, đánh giá kết quả
BDTX
4
4 4
5 6
7
8
A PHẦN MỞ ĐẦU
Trang 21 Lý do chọn đề tài:
Thực hiện nhiệm vụ năm học 2016- 2017 “Năm học tiếp tục đổi mới công tác quản
lý và nâng cao chất lượng giáo dục”
Tiếp tục thực hiện các cuộc vận động ”Hai không” Cuộc vận động “Mỗi thầy cô giáo là 1 tấm gương đạo đức tự học và sáng tạo” Cuộc vận động “Học tập và làm theo tấm gương đạo đức Hồ Chí Minh”
Năm học tiếp tục triển khai sâu rộng phong trào thi đua “Xây dựng trường học thân thiện, học sinh tích cực”
Tiếp tục thực hiện triển khai chương trình giáo dục mầm non mới
Tăng cường ứng dụng công nghệ thông tin trong quản lý và tổ chức các hoạt động
Tập trung phổ cập trẻ mẫu giáo 5 tuổi
Nâng cao chất lượng công tác tuyên truyền về GDMN, huy động sự tham gia cha mẹ, cộng đồng cùng chăm lo cho GDMN, đồng thời huy động mọi nguồn lực
để phát triển GDMN bền vững
Các em bắt đầu chuyển từ hoạt động vui chơi thoải mái ở gia đình, hay ở trường mẫu giáo sang hoạt động học tập là chủ yếu Chế độ học tập đã có sắp xếp, có hoạch định, tất cả mọi hoạt động đều dưới sự chỉ đạo của thầy cô Thích nghi hay không? Thất bại hay thành công là từ bước đầu ở lớp Một, lớp nền tảng của bậc Tiểu học, lần đầu tiên trẻ đến trường tiểu học có nhiều ảnh hưởng rất lớn về tâm lý của trẻ, làm thế nào để vượt qua giai đoạn này? Và giúp trẻ có thể hoà nhập với một môi trường mới của bậc tiểu học Người GV dạy lớp 5-6 tuổi đóng vai trò quyết định trong việc giúp trẻ chuẩn bị tốt trước khi vào lớp Một Với lý do đó nên tôi
Trang 3chọn đề tài chuẩn bị tõm thế cho trẻ 5-6 tuổi vào lớp Một
2 Mục đớch và nhiệm vụ của đề tài:
Nhaốm muùc ủớch giuựp treỷ coự kieỏn thửực phoồ thoõng ủeồ vaứo lụựp 1,yeõu caàu caực chaựu phaỷi laứm quen vụựi 29 chửừ caựi, qua ủoự nhaọn bieỏt, phaựt aõm vaứ vieỏt ủửụùc 29 chửừ caựi laứ moọt haứnh trang ủeồ treỷ vửừng vaứng bửụực vaứo trửụứng tieồu hoùc
-Vieọc daùy treỷ nhaọn bieỏt phaựt aõm, viết caực chửừ caựi coự lieõn quan ủeỏn ngoõn ngửừ vỡ ngoõn ngửừ noựi cuỷa treỷ hỡnh thaứnh treõn cụ sụỷ voỏn taứi lieọu cuù theồ cuỷa moõi trửụứng vaọt chaỏt xung quanh, chớnh vỡ vaọy nhaọn bieỏt phaựt aõm, vieỏt ủửụùc caực chửừ caựi, hũa nhập vào mụi trường tiểu học laứ taứi lieọu quan troùng nhaỏt ủeồ treỷ 5-6 tuoồi bửụực vaứo lụựp 1
3 Đối tượng và phạm vi nghiờn cứu:
3.1 Đối tượng nghiờn cứu
- Trẻ mẫu giỏo 5-6 tuổi A trường mầm non Vĩnh Nam
3.2 Phạm vi nghiờn cứu
Trong đề tài này chỉ nghiờn cứu một số biện phỏp chuẩn bị tiền đề cho trẻ vào lớp 1
4 Phương phỏp nghiờn cứu:
Để việc nghiên cứu đề tài trên đợc tốt tôi đã sử dụng một số phơng pháp để thực hiện nhiệm vụ nghiên cứu
- Phơng pháp nghiên cứu sách, tài liệu qua đó tôi có thể nắm đợc một số lý luận cơ bản về công tác chuẩn bị cho trẻ mẫu giáo lớn vào học lớp 1
Trang 4- Phơng pháp quan sát: để tôi tìm hiểu tình hình thực tế, thực trạng công tác chuẩn bị cho trẻ mẫu giáo lớn vào lớp 1
- Phơng pháp trao đổi đàm thoại: sử dụng hệ thống câu hỏi:
+ Tôi đặt ra câu hỏi đối với giáo viên, đối với phụ huynh trẻ để nắm đợc sự nhận thức của họ đối với việc chuẩn bị cho trẻ mẫu giáo vào học lớp 1
+ Tôi đặt ra câu hỏi đối với trẻ để tìm hiểu về kết quả của công tác chuẩn bị cho trẻ vào lớp 1
- Phơng pháp thực nghiệm: qua đó tôi điều tra đợc về các mặt của việc chuẩn
bị cho trẻ mẫu giáo lớn vào lớp 1 thông qua các tiết học, qua chế độ sinh hoạt hàng ngày của trẻ để nắm đợc kiến thức, kỹ năng mà trẻ có đợc
5 Thời gian nghiờn cứu
Từ thỏng 9 năm 2016 đến 26 thỏng 05 năm 2017
B NỘI DUNG I.Đặc điểm tỡnh hỡnh
1.Thuận lợi:
1.1: Thuận lợi:
-Luụn đựơc sự hướng dẫn và chỉ đạo sỏt sao về chuyờn mụn của phũng giỏo dục và
sự quan tõm tạo điều kiện về mọi mặt của BGH nhà trường Nhà trường đó xõy dựng lớp lỏ 5-6 tuổi là lớp điểm chất lương luụn dự giờ, kiểm tra cụng tỏc lờn lớp của giỏo viờn và khảo sỏt trẻ qua cỏc chủ đề
-Trẻ 5-6 tuổi phần đa cũng đó biết gần hết cỏc chữ cỏi, biết hết cỏc chữ số
-Bản thõn tụi đó nhiều kinh nghiệm dạy trẻ ở lớp 5-6 tuổi nờn đó hiểu được cỏch thức và những điều cần thiết để chuẩn bị cho trẻ vào lớp 1
- Trường chỳng tụi được đúng gần trường tiểu Vĩnh Nam nờn chỏu được đi thăm
Trang 5quan giao lưu với cô thầy và các bạn học sinh lớp 1 nên trẻ đã bước nào đã làm quen được với lớp 1
1.2: Khó khăn:
- Lớp tôi dạy có rất nhiều cháu bị suy dinh dưỡng nên về mặt thể lực cháu sẽ còn gặp rất nhiều khó khăn trong việc đến trường với sự tự lập là chủ yếu
-Một số cháu chưa được sự quan tâm của gia đình vì cho rằng bậc học mầm non là không quan trọng nên cho cháu nghĩ học rất tùy tiện mặc dù giáo viên chủ nhiệm
và nhà trường đã có nhiều biện pháp để huy động trẻ đến trường
II Một số giải pháp nhằm chuẩn bị tâm thế cho trẻ vào lớp 1:
1.Chuẩn bị về mặt phát triển nhận thức: Giáo dục mầm non có một ý nghĩa quan
trọng đối với việc chuẩn bị tâm thế sẵn sàng đi học cũng như tập cho trẻ làm quen với những sinh hoạt gần gũi với hoạt động học tập.Vì vậy trẻ cần phải có sự rèn luyện về các thao tác trí tuệ, có sự hiểu biết vể bản thân, gia đình, môi trường xung quanh, các biểu tượng về thời gian, không gian đồng thời có kỹ năng thực hiện hoạt động trí óc như biết so sánh, phân tích, tổng hợp Trí tuệ ở đây là những hiểu biết nhất định của trẻ về các sự vật, hiện tượng xung quanh như nắng, mưa, nóng, lạnh, thứ bậc trong gia đình biểu tượng là những hình ảnh của các sự vật hiện tượng mà trẻ hình dung được ở trong đầu mỗi khi được nhắc đến
Ví dụ: khi ta nói ô tô trẻ sẽ hình dung được ở trong đầu rằng đó là cái gì, dùng để làm gì Kỹ năng hoạt động trí óc là những hành động trí óc đơn giản như so sánh sự giống nhau hay khác nhau của 2 hay nhiều sự vật, hiện tượng, đối chiếu về kích thước hỏi và thử trả lời, đếm Khả năng định hướng trong không gian và thời gian cũng là một biểu hiện của sự phát triển trí tuệ, trẻ biết xác định được không gian
Trang 6trên, dưới, trước, sau, phải, trái và thời gian như sáng, trưa, chiều, tối, hôm qua, hôm nay,… Là điều kiện cần thiết để trẻ tiếp thu, lĩnh hội chương trình học tập ở trường phổ thông
2/ Chuẩn bị về mặt ngôn ngữ: Tất cả những nội dung, kiến thức nói cho đến cùng
đều phải thông qua tiếng mẹ đẻ Vì vậy việc chuẩn bị cho trẻ sử dụng thành thạo tiếng mẹ đẻ trong sinh hoạt hàng ngày là việc quan trọng nhất để chuẩn bị cho trẻ vào lớp một
* Trẻ có ngôn ngữ mạch lạc phát triển tốt, thì đồng thời các quá trình tâm lý như tư duy, tưởng tượng, trí nhớ, tri giác,… của trẻ cũng phát triển tốt
* Việc phát triển ở trẻ khả năng sử dụng ngôn ngữ trong cuộc sống hàng ngày một cách phong phú; hình thành một số kỹ năng chuẩn bị cho việc đọc, viết, thông qua các hoạt động sinh hoạt, học tập, lao động, các buổi tham quan, dạo chơi … cần khuyến khích trẻ sử dụng tiếng mẹ đẻ, mở rộng vốn từ về thế giới xung quanh, tập cho trẻ biết diễn đạt một cách rõ ràng, mạch lạc, không nói ngọng, nói lắp, nói lí nhí
* Đối với trẻ 5 tuổi để giúp ích cho việc học tốt môn tiếng Việt ở lớp một giáo viên cần tổ chức các hoạt động nghe – nói như cho trẻ phát âm các chữ cái, nghe và hiểu nghĩa của từ, thể hiện cử chỉ, điệu bộ, nét mặt phù hợp với yêu cầu, hoàn cảnh giao tiếp Bên cạnh đó chuẩn bị cho việc đọc – viết như cho trẻ tiếp xúc với chữ viết trong môi trường xung quanh, nhận dạng và phát âm các chữ cái, tô chữ cái, từ, xem và nghe đọc các loại sách, phân biệt phần mở đầu, kết thúc của sách Cho trẻ làm quen với cách đọc và viết tiếng Việt: hướng đọc, viết từ phải sang trái, từ dòng trên xuống dòng dưới, hướng viết của các nét chữ, “đọc” truyện qua các tranh vẽ,
Trang 7đọc phải diễn cảm, các tranh vẽ phải đẹp và to, chữ viết rõ ràng, to, chữ sử dụng trong sách là chữ in thường.…
3/ Chuẩn bị về mặt tình cảm – xã hội:
* Sự phát triển các mặt tình cảm – xã hội là tiền đề quan trọng cho việc học và phát triển toàn diện nhân cách của trẻ Chính việc phát triển tính tự tin, tự trọng, thực hiện nhiệm vụ một cách độc lập; khả năng tập trung, chấp hành những qui định chung và sự chỉ dẫn của người lớn (phù hợp với lứa tuổi của trẻ) là vô cùng thiết yếu giúp trẻ học tập tốt ở trường phổ thông sau này Khi trẻ tự tin vào chính bản thân mình, trẻ sẽ học được cách chủ động độc lập trong việc thực hiện các nhiệm
vụ đến cùng Vì vậy hãy để trẻ tự làm và người lớn chúng ta là khích lệ trẻ
4/ Chuẩn bị về thẫm mỹ:
- Cần hưóng cho trẻ biết yêu cái đẹp tạo ra cái đẹp Biết yêu cái thiện ghét cái ác thông qua các tác phẩm âm nhạc, qua làn điệu dân ca và qua các bức tranh Trẻ cần được biết về nghệ thuật hiểu và làm được nghê thuật để qua đó tạo cho trẻ sự tự tin trong cuộc sống
5/ Chuẩn bị một số kỹ năng cần thiết cho hoạt động học tập:
* Hiện nay việc sử dụng phương pháp dạy học tích cực trong các bậc học đã giúp trẻ chuyển hoạt động chủ đạo từ hoạt động vui chơi sang hoạt động học tập một cách thuận lợi
* Để đạt được những hiệu quả trên cần tạo điều kiện cho trẻ rèn luyện một số kỹ năng cơ bản của hoạt động học tập như việc sắp xếp bàn ghế, cách cầm bút, cầm sách, mở sách, tư thế ngồi đúng,… giúp trẻ thích ứng với hoạt động mới Thông qua chủ đề “Trường Tiểu học” giáo viên cần hướng dẫn trẻ làm quen với các đồ
Trang 8dùng học tập ở trường phổ thông, thường xuyên cho trẻ tiếp xúc với sách, truyện, bút, thước
( Hình ảnh trẻ ngồi tô chữ cái )
Bên cạnh đó trẻ phải biết cách điều khiển, vận động bàn tay nhỏ bé của mình để thực hiện một cách gọn gàng, dẻo dai các thao tác vận động trong học tập
* Trong giờ chơi, giờ ăn giáo viên tập cho trẻ biết sử dụng những đồ dùng sinh hoạt một cách gọn gàng khéo léo Các nhà khoa học đã khẳng định “Những vận động bằng tay của trẻ càng khéo léo, càng phong phú bao nhiêu càng dễ hình thành các thao tác trí tuệ bấy nhiêu”
III Biện pháp thực hiện:
1.
3 Đối với giáo viên:
.Xây dựng nề nếp học tập :
- Trong thời gian trước tháng chín, giai đoạn tập trung HS, rất cần thiết cho GV
- GV giúp HS làm quen với môi trường mới, làm quen với các hoạt động học tập -GV phải am hiểu tâm lý của trẻ 6 tuổi để có thể tổ chức các hoạt động phù hợp -Giới thiệu trường lớp, giới thiệu bản thân GV và các thành viên trong nhà trường (Tổ chức xem phim, hình ảnh về trường, lớp)
Trang 9- Xây dựng góc học tập của lớp, tạo môi trường thân thiện trong lớp học, bằng nhiều hoạt động vui chơi xen kẽ học tập tránh quá căng thẳng, áp lực về học tập quá nhiều trong thời gian đầu năm
- Xây dựng nề nếp học tập, giáo dục đạo đức cho trẻ bằng những bài học gần gũi
“Đi thưa về trình, lễ phép thầy cô, cha mẹ…” (bằng câu chuyện kể, trò chơi …)
- Tuyệt đối hạn chế tối đa việc đòi hỏi HS phải biết đọc, biết viết trước, hoặc đặt ra quá nhiều quy định buộc trẻ phải làm… Mà hãy tạo cho trẻ niềm tin yêu nơi thầy
cô “Cô giáo như mẹ hiền”
* Biện pháp cụ thể :
a Chuẩn bị về mặt thể chất:
- Cần tạo một chế độ sinh hoạt, ăn uống, nghỉ ngơi, luyện tập,… cho trẻ một cách khoa học và hợp lý cả về thời gian cũng như phù hợp với đặc điểm phát triển riêng của từng trẻ
- Phối hợp với nhà bếp tham mưu với nhà trường để chọn mua cho trẻ những thực phẩm tươi ngon rõ nguồn gốc
- Động viên cháu ăn hết suất, hết khẩu phần và phối hợp với phụ hunh để theo dõi trẻ ăn ngủ or gia đình
b Chuẩn bị về mặt nhận thức:
* Việc tạo môi trường trong trường mầm non rất quan trọng đòi hỏi giáo viên cần phải tổ chức môi trường chữ viết trong lớp phong phú để trẻ được “tắm mình trong chữ viết” và giúp trẻ làm quen chữ với chữ cái một cách tự nhiên Đó là các góc chơi trong lớp như góc sách, góc thư viện tại nhà hay tại trường,…Ở những góc chơi này nên có các loại sách báo và vật liệu như sau:
Trang 10* Tranh ảnh về thế giới xung quanh như: con người, nghề nghiệp, thế giới động vật, thế giới thực vật,… dưới các tranh ảnh cần có chữ viết to
* Sách, tranh truyện với các lại giấy bìa, tốt, bền, ít trang, nội dung đơn giản, màu sắc đẹp, chữ to,…các bài thơ ngắn, các câu chuyện có nội dung lặp đi lặp lại để trẻ
dễ nhớ, dễ thuộc
* Các dụng cụ để trẻ có thể làm sách như kéo, hồ, giấy, bấm giấy, kim bấm, băng keo, bìa …
(Hình ảnh góc sách)
* Tại góc sách đối với lớp mẫu giáo lớn chúng ta có thể trang bị thêm cho trẻ sách tập tô, vở, giấy để trẻ tự do tập viết khi có ý thích, cứ như thế mỗi ngày một ít, trẻ
sẽ dần dần biết các chữ cái, các từ Những sản phẩm của trẻ cần được trân trọng và
giữ gìn từ đó giúp trẻ hứng thú khi tạo ra các sản phẩm + Một ngày ở trường của bé vừa có chữ vừa có hình ảnh để trẻ dễ hiểu
+ Hôm nay là ngày thứ mấy, trẻ có thể gắn số thứ tự, ngày, tháng, năm,…
+ Ai đến lớp nhỉ: gắn ký hiệu và tên trẻ
+ Tâm trạng của bạn như thế nào: vui, buồn, giận, bình thường
+ Thời tiết hôm nay ra sao: mưa, nắng, nóng, lạnh, mát mẻ,…
+ Bé nghe cô kể chuyện nhé:Vườn cổ tích, sân khấu rối,…
+ Phân nhóm thực phẩm giúp tôi bạn nhé, ai sống trong ngôi nhà này,…
+ Ước mơ của bé sau này trong chủ đề nghề nghiệp, bé chọn hình ảnh dán lên và
Trang 11tập sao chép chữ
c.Chuẩn bị về mặt ngôn ngữ::
- Cho trẻ làm quen chữ cái , chữ số qua các trò chơi, qua các chủ đề, qua chương trình kismart, qua môi trường học tập trong lớp,qua các góc chơi
* Chuẩn bị cho việc học đọc:+ Cho trẻ làm quen với chữ cái trong các hoạt động
giáo dục theo chương trình chăm sóc-giáo dục mầm non Trẻ biết gọi tên, tô và tập viết các chữ cái
(Hình ảnhTrẻ làm quen chữ cái qua từ trong tranh)
+ Làm quen cách đọc các từ, câu đơn giản như hướng dẫn trẻ đọc tên trẻ trong bảng danh sách lớp, gọi tên một số đồ vật được ghi trên những đồ dùng cá nhân, bảng chữ ghi tên đồ vật thường dùng (như bút chì, giấy, góc sách ….), nhận biết và viết
tên của bản thân
+ Giáo viên nên đọc sách cho trẻ nghe thường xuyên, có thể sử dụng các giờ như dạo chơi ngoài trời, trước giờ ăn.Khi trẻ nghe và nhìn cách cô đọc sách trẻ có thể học được những kiến thức từ nội dung sách, cách sử dụng sách và nguyên tắc đọc, hướng dẫn trẻ ý thức giữ gìn và bảo vệ sách Cần lựa chọn những sách có hình ảnh sinh động ngoài bìa nhằm gây hứng thú cho trẻ đối với sách Trẻ nhận ra các từ mới trong truyện, mong muốn được đọc truyện
+ Thông qua việc đọc sách trẻ khám phá các ký hiệu và mẫu chữ khác nhau, kích thích sự tò mò tìm hiểu các từ và chữ
Trang 12* Chuẩn bị cho việc học viết: Giáo viên tổ chức các hoạt động tập tô/tập vẽ giúp trẻ
làm quen với các nét cơ bản của chữ viết tiếng Việt và biết cách đưa nét tạo thành chữ viết
c.Chuẩn bị về mặt tình cảm – xã hội:
+ Giáo dục cho trẻ ý thức về bản thân như đặt các câu hỏi để kích thích trẻ biểu lộ những suy nghĩ, cảm xúc của mình thông qua tranh ảnh, hình vẽ, thơ, chuyện Khuyến khích trẻ tự tổ chức các trò chơi đặc biệt là trò chơi phân vai theo chủ đề Giáo dục trẻ có thói quen tự phục vụ bản thân
+ Giúp trẻ tự lựa chọn và tham gia các hoạt động chơi nhằm phát triển tính tự tin,
tự lực và sáng tạo của trẻ
+ Giúp trẻ ham học bằng cách thiết kế những hoạt động thú vị vui nhộn, vừa sức cho trẻ như chơi xếp hình, nấu ăn, gieo hạt và quan sát sự lớn lên của cây