Báo cáo tình hình phát triển kinh tế việt nam

Tuy nhiên, trong cán cân thanh toán thì ch& tính lư ng FDI th c t vào Vi t nam t/ bên ngoài.

M C L C

B i c nh qu c t ……….……….2

Tình hình phát tri n kinh t g n ây ……… 5

Tác ng xã h i c a suy gi m kinh t ……….9

Cán cân thanh toán …….……… 13

L nh v c tài chính ngân hàng … ……… 18

Gói kích c u ……… 24

Ngu n l c có không và l y ! âu 27

nh hư ng chính sách cho tương lai ……….… 30

B ng B ng 1: D báo t"ng trư!ng kinh t toàn c u ……… 2

B ng 2: T"ng trư!ng GDP theo quý c a m t s qu c gia ……… 3

B ng 3: Xu t kh u khá hơn so v i các nư c khác ……… 7

B ng 4: M#c tác ng khác nhau i v i các doanh nghi p ……… ………11

B ng 5: M#c tác ng khác nhau ! các a phương ……… 12

B ng 6: Giá tr xu t kh u gi m i v i h u h t các ngành hàng ……… 14

B ng 7: Th trư$ng xu t kh u truy n th ng suy gi m ……… 15

B ng 8: S d án FDI "ng ký m i suy gi m, các d án c% t"ng v n ho t ng …… 16

B ng 9: Thâm h t tài kho n vãng lai l n ……… 17

B ng 10: Các gói kích c u c a các nư c……… 24

B ng 11: Chi phí cho gói kích c u t m t ……… 25

B ng 12: Gói kích c u “143 nghìn t& ng” b sung thêm nh'ng gì 27

B ng 13: K ho ch ngân sách i u ch&nh cho n"m 2009……… 28

B ng 14: K ho ch tài chính m t ph n cho n nay ……….29

Bi u

Bi u 1: Giá hàng hoá trên th trư$ng th gi i……….3

Bi u 2: Giá bán l( x"ng d u trên th trư$ng th gi i so v i trong nư c ………4

Bi u 3: S h i ph c m nh m) c a ngành xây d ng ……… 5

Bi u 4: Ho t ng nh n nh p tr! l i trong các ngành khác ……… 6

Bi u 5: Tác ng c a Xu t kh u không mang tính cơ h c ……… ……… 8

Bi u 6: Cung c u Lao ng trên th trư$ng lao ng ô th ……… 9

Bi u 7: ư$ng cong Beveridge ơn gi n ………10

Bi u 8: *n nh vi c làm o ! các khu công nghi p ……… 11

Bi u 9: Thâm h t thương m i có th ư c ki m soát t t hơn ……… 13

Bi u 10: N i l+ng Chính sách Ti n t ……… 18

Bi u 11: Cho vay theo Chính sách H tr Lãi su t ……….19

Bi u 12: N x u l i t"ng tr! l i ………20

Bi u 13: L i nhu,n ngân hàng ư c c i thi n……… 21

Bi u 14: K t thúc giai o n bình n……….22

Bi u 15: L m phát tr! v m#c m t ch' s ……… 23

Bi u 16: Th trư$ng ch#ng khoán kh!i s-c……… 23

Khung Khung 1: M t s khuy n ngh th c ti n ……….32

TÓM T T

Cu i n"m 2007, u n"m 2008, Vi t Nam ph i i m.t v i tình tr ng n n kinh t phát tri n quá nóng do lu ng v n t vào Nh'ng n l c làm trung hòa lu ng v n này

ã không th ng"n c n s bùng n tín d ng ngân hàng, l m phát t"ng t c, nh,p siêu t"ng cao và các bong bóng b t ng s n Ph n #ng kiên quy t c a chính ph t/ tháng 3 - 2008 tr! i ã thành công trong vi c bình n n n kinh t và gi m nh,p siêu xu ng trong vòng

ki m soát Sáu tháng cu i n"m 2008, cu c kh ng ho ng tài chính b-t u t/ Hoa K0 ã

nh hư!ng n c u bên ngoài Giá c hàng hóa mà Vi t Nam xu t kh u trên th trư$ng

th gi i n1m trong xu hư ng sút gi m k t/ quý 3, và s suy gi m s n xu t b-t u rõ nét Chính ph ã ph n #ng nhanh l2 v i cú s c kinh t th# hai này, chuy n t/ bình n kinh t sang h tr ho t ng kinh t vào tháng 11- 2008 Các bi n pháp kích c u ư c ưa ra sau ó ã giúp cho ho t ng kinh t không b suy s p và có th ưa n n kinh t h i ph c tr! l i

Tuy nhiên, n"m 2009 v3n là n"m v i y thách th#c T"ng trư!ng GDP c a quý 1

ã ! m#c th p nh t trong nhi u n"m qua và cho dù t c t"ng trư!ng có th ư c ph c

h i trong 6 tháng cu i n"m nhưng ư c tính v3n ! m#c th p hơn vài i m ph n tr"m so

v i ti m n"ng phát tri n c a Vi t Nam V khía c nh xã h i, tuy tình tr ng th t nghi p có

th không cao t i m#c như nhi u ngư$i lo ng i nhưng th c t m t vi c làm ã tr! nên

ph bi n i v i lao ng ph thông và mang tính th$i v , trong khi nhi u ngư$i lao

ng tuy có vi c làm nhưng thu nh,p gi m và không có thu nh,p thêm ngoài gi$ Nông nghi p và xây d ng có th t"ng trư!ng t t trong n"m nay nhưng chưa t i m#c tr! thành c#u cánh cho toàn b n n kinh t Kinh t ph c h i c%ng là th$i i m gây áp l c lên cán cân thương m i trong nh'ng tháng còn l i c a n"m khi nh,p kh u ư c s) gia t"ng Tín

d ng d ki n c%ng s) t"ng m nh tr! l i Giá c qu c t và trong nư c ang bi n ng theo chi u hư ng t o nguy cơ l m phát Cơ ch h tr lãi xu t vay v n tín d ng dù ã có tác d ng thi t th c trong giai o n u c a chính sách kích c u nhưng gi$ ây c%ng gây nhi u quan ng i khi cơ ch này có th làm n y sinh tình tr ng thi u hi u qu cho vay chính sách trong i u ki n lưu chuy n tín d ng c a h th ng ngân hàng ã ư c khai thông tr! l i Gói kích c u “143 ngàn t4 ng” hi n ang ư c xin ý ki n Qu c h i, có

th y thâm h t ngân sách t i m#c không kh n"ng áp #ng v ngu n v n trong b i

c nh hi n nay

Khi th$i i m khó kh"n nh t dư$ng như ã qua và các d u hi u tích c c v kh n"ng h i ph c kinh t ã xu t hi n thì câu h+i bây gi$ s) là nh hư ng c a chúng ta Chính ph ã th hi n kh n"ng nh,n nh và ánh giá nhanh nh,y tình hình kinh t vào tháng 3 n"m 2008, khi áp d ng “nhóm 8 gi i pháp”, và vào tháng 11 n"m 2008, th$i i m

c a “nhóm 5 gi i pháp” Khi s li u kinh t xã h i 6 tháng u n"m 2009 ư c công b thì ó có th s) là th$i i m phù h p suy ng3m và cân nh-c li u vi c duy trì các ho t

ng nh1m vào t"ng trư!ng kinh t s) là ưu tiên duy nh t hay là nên t o d ng cân i gi'a kích thích và n nh t"ng trư!ng Các th o lu,n và quy t sách kinh t v mô c n

ư c g-n li n v i các n l c c i cách cơ c u c a n n kinh t ây chính là yêu c u quan

tr ng và c p bách nh1m duy trì s t"ng trư!ng dài h n và gi m thi u các tác ng tiêu

c c c a bi n ng kinh t

B I C NH QU C T

Môi trư$ng kinh t toàn c u x u i nhanh chóng trong n"m v/a qua Kh!i u

b1ng s s p c a th trư$ng cho vay dư i chu n c a M , tình hình này ã nhanh chóng

lan r ng trong toàn b h th ng tài chính và tr! thành m t trong nh'ng cu c suy thoái

kinh t toàn c u n.ng n nh t trong l ch s5 hi n i Suy thoái toàn c u ang nh hư!ng

n c các qu c gia phát tri n và ang phát tri n (B ng 1) Ph n l n các qu c gia có thu

nh,p cao n"m nay u ang ng,p sâu trong suy thoái, v i GDP gi m trung bình kho ng

4.5% 6 các nư c ang phát tri n, t"ng trư!ng GDP gi m t/ 5,8% vào n"m 2008 xu ng

còn 1,2% n"m 2009 V i t& tr ng c a các qu c gia công nghi p trong ho t ng kinh t

toàn c u, GDP toàn th gi i d báo s) gi m 3,1% Kh i lư ng thương m i toàn c u v

hàng hoá và d ch v d báo s) gi m 6,1%, trong ó kh i lư ng thương m i hàng hoá ch

tác s) gi m m nh hơn c Lu ng v n FDI c%ng s) gi m kho ng m t ph n ba so v i n"m

Khu v c ông Á không th mi n nhi m v i m t cú s c m nh như v,y Nhưng có

i u thú v là có nh'ng khác bi t r t quan tr ng gi'a các nư c khác nhau (B ng 2) i u

này có th là do các m#c tham gia c th c a các qu c gia này vào n n kinh t th

gi i M t s qu c gia là trung tâm giao thương ho.c v,n chuy n hàng hoá l n; m t s

nư c khác là các nhà xu t kh u hàng hoá v n và i n t5 l n M.t khác, m t s qu c gia !

ông Á c%ng như 7n dư$ng như ch ng ch i v i kh ng ho ng t t hơn các nư c khác

Nh'ng qu c gia này có m#c ti p c,n v i thương m i qu c t ! các m#c khác nhau,

song có m t i m chung là dân s ông, i u này có th làm t"ng hi u qu c a các chính

sách kích c u trong nư c

B ng 2: T ng trư ng GDP theo quý c a m t s qu c gia

Ngu n : Ngân hàng Th gi i T c t"ng trư!ng so sánh v i cùng k0 n"m trư c

Bi u 1: Giá hàng hoá trên th trư ng th gi i

M t trong nh'ng kênh tr c ti p truy n d3n nh hư!ng c a cu c kh ng ho ng toàn

c u n Vi t Nam chính là s s t gi m m nh giá hàng hoá g n như theo chi u d c #ng

(Bi u 1) Sau nhi u n"m luôn theo chi u i lên, và sau giai o n t"ng v t trong n"m

2007 và m t ph n trong n"m 2008, giá n"ng lư ng, th c ph m, nguyên li u và khoáng

s n ã gi m m nh trong sáu tháng cu i n"m 2008 Trong m t s trư$ng h p, giá c gi m

n ba ph n tư ch& trong kho ng th$i gian t/ mùa hè n cu i n"m i u này ch-c ch-n

có nh hư!ng i v i m t qu c gia như Vi t Nam v n d a nhi u vào xu t kh u hàng hoá

Xét trên khía c nh tích c c, giá lương th c ph m gi m ã góp ph n gi m nhi t t4 l l m

phát, còn giá xi m"ng và s-t thép gi m ã giúp cho ngành xây d ng ph c h i tr! l i

Giá c hàng hoá bình n tr! l i vào quý m t n"m 2008, và k t/ th$i i m ó b-t

u t"ng tr! l i Xu hư ng t"ng l i này r t rõ i v i giá d u (Bi u 2) Giá d u th

gi i sau khi lên n $147 m t thùng vào gi'a tháng 7-2008 ã gi m xu ng n còn $34

m t thùng vào gi'a tháng 2-2009 Cán cân thanh toán c a Vi t Nam ít b nh'ng bi n

ng này nh hư!ng hơn so v i các nư c khác vì kim ng ch xu t kh u d u thô c a Vi t

Nam không khác m y so v i kim ng ch nh,p kh u x"ng d u Tuy nhiên, v i t& l thu t/

d u c a chính ph lên n 16.4 ph n tr"m, tác ng i v i tài chính công là không nh+

K ho ch ngân sách n"m 2009 ư c xây d ng trên gi nh giá d u ! m#c trung bình 70$

m t thùng V i giá 40$/thùng, ngu n thu s) gi m g n 27 nghìn t& VND, hay vào kho ng

1,5% GDP Tuy nhiên, giá d u hi n t i ang dao ng ! m#c trên 60$/thùng, và d báo

Jan-08 Apr-08 Jul-08 Oct-08 Jan-09 Apr-09

TÌNH HÌNH PHÁT TRI N G N ÂY

Cu c kh ng ho ng toàn c u ã d3n n s s t gi m áng k trong t c t"ng trư!ng kinh t c a Vi t Nam Tác ng này khá n.ng n vào quý 1 n"m 2009, khi GDP ch& t"ng 3,1% so v i cùng k0 n"m 2008 T c này th p hơn m#c ti m n"ng n 4 i m

ph n tr"m (t c t"ng trư!ng trong quý 1 nh'ng n"m qua trung bình là 7,2%) Trên góc này, dư$ng như Vi t Nam rơi vào tình c nh nan gi i hơn so v i m t qu c gia công nghi p hay m t nư c ang phát tri n trung bình Nhưng c m giác ó là không úng Quý

1 n"m 2008 là &nh i m t"ng trư!ng nóng, do v,y t c t"ng trư!ng 3,1% ư c tính trên m t quý có k t qu ho t ng m nh m t cách ngo i l Trong nh'ng tháng còn l i,

so sánh s) d a trên nh'ng quý ho t ng kém hơn c a n"m 2008, i u này s) làm t c t"ng trư!ng GDP c n"m 2009 t"ng m t cách cơ h c

T c t"ng trư!ng quý 1 n"m 2009 c%ng y u m t cách b t thư$ng do mi n B-c mưa nhi u, d3n n s n lư ng nông nghi p ình tr rõ r t Tuy nhiên, s n lư ng v lúa ông xuân ! mi n B-c ã t"ng 44,7% so v i n"m 2008 6 mi n Nam, t"ng trư!ng v

lư ng không áng k , song ngư$i dân chuy n sang tr ng lúa có ch t lư ng g o cao, d

xu t kh u Ch"n nuôi có xu hư ng n nh àn gia c m t"ng 7 ph n tr"m so v i cùng k0 T ng s n lư ng th y s n 5 tháng u n"m 2009 ư c t"ng 4,4% so v i cùng k0 n"m

2008 Nhìn chung, GDP trong nông nghi p d ki n t"ng kho ng 3,6% trong n"m nay

V i t& tr ng hi n nay c a ngành nông nghi p trong toàn b n n kinh t , k t qu này s) làm cho t c t"ng trư!ng GDP nói chung t"ng thêm kho ng 0,6 i m ph n tr"m so v i quý 1

Bi u 3: S h i ph c m nh m! c a ngành xây d ng

0 2 4 6 8 10 12 14

Tháng 3-4 = +115% so v i tháng 9-10

Tuy nhiên, s ph c h i có l) ch y u s) do ngành xây d ng mang l i N"m 2008,

bong bóng b t ng s n phát n và lãi su t leo thang do th c hi n chính sách bình n

kinh t , cùng v i giá xi m"ng và s-t thép t"ng v t, ã làm cho GDP c a ngành xây d ng

s t gi m M.c dù con s tuy t i không l n l-m (-0,4%), song ây là l n u tiên ngành

xây d ng có t"ng trư!ng âm k t/ u cu c kh ng ho ng ông Á m t th,p niên v trư c

Nh$ lãi su t ngân hàng th p hơn nhi u và giá xi m"ng, s-t thép gi m m nh, ngành xây

d ng ã h i ph c rõ r t Quý 1 n"m 2009, GDP c a ngành t"ng trư!ng 6,9% S li u bán

xi m"ng trên th trư$ng trong nư c, và nh,p kh u s-t thép ã cho th y các ho t ng xây

d ng ã t"ng m nh so v i sáu tháng trư c (Bi u 3) Theo xu hư ng hi n nay, có th

d báo ngành xây d ng trong n"m 2009 s) t"ng trư!ng hai con s i u này c%ng s) y

m nh các k t qu th c hi n so v i quý m t

Bi u 4: Ho t ng nh n nh p tr l i trong các ngành khác

Ngu n: T ng c c Th ng kê và ư c tính c a Ngân hàng Th gi i

Các l nh v c khác bư c u ã cho k t qu kh quan hơn Tiêu th i n t"ng theo

s#c mua c a h gia ình và ho t ng s n xu t, song không ch u nh hư!ng tr c ti p b!i

nh'ng bư c phát tri n trong ngành xây d ng So v i m t n"m v trư c, con s này ã

t"ng thêm 12%, tính n tháng 4 n"m 2009 T c này th p hơn so v i trư c ây, song

không nhi u T ng m#c bán l( c%ng t"ng trư!ng v i xu hư ng tương t , ! m#c 11,6%,

m t bi n s khác không có liên h tr c ti p v i nh'ng thay i trong l nh v c xây d ng

Chu i s li u v t ng m#c bán l( có v( ít ch-c ch-n, xác th c hơn vì còn ph i tính n

y u t gi m phát giá c tiêu dùng, và trong n"m v/a qua có nhi u bi n ng kinh t v mô

áng k , làm cho d báo t c t"ng trư!ng tr! nên r t nh y c m v i ch& s giá và h s

gi m phát Tuy nhiên, m.c dù gi m phát, t"ng trư!ng t ng m#c bán l( th c v3n cao áng

k (Bi u 4) i u này ư c kh8ng nh b1ng con s th ng kê s n xu t m t s m.t

hàng dân d ng lâu b n Ví d , tháng 5 n"m 2009 s n xu t i u hòa nhi t t"ng 56%, t

l nh t"ng 23%, máy gi.t t"ng 32% so v i tháng 5 n"m 2008

c Q2/09 t"ng 12% so v i Q2/08

c Q2/09 t"ng 11.6% so v i Q2/08

Như v,y, m i quan ng i chính gi$ ây là tình hình xu t kh u Các nhà bình lu,n thư$ng ch& ra r1ng xu t kh u chi m t i 70 ph n tr"m GDP c a Vi t Nam, ng ngh a v i

vi c s t gi m xu t kh u có th gây ra h,u qu r t l n i v i t"ng trư!ng kinh t chung Suy di n cơ h c như v,y là chưa hoàn toàn chính xác, vì xu t kh u ư c o b1ng giá tr

c a hàng hóa, trong khi GDP ư c o b1ng giá tr gia t"ng trong nư c Ví d , giá tr xu t

kh u g o c a Vi t nam tương ương v i giá tr xu t kh u s n ph m máy tính, hàng i n t5 và linh ki n song ph n giá tr gia t"ng trong nư c c a lúa g o cao hơn nhi u so v i hàng máy tính và i n t5, khi tính n y u t nh,p kh u u vào r t l n c a ngành này

N u m#c t"ng giá tr xu t kh u g o tương ương v i m#c gi m c a xu t kh u máy tính

và i n t5 thì t ng kim ng ch xu t kh u s) h u như không thay i Tuy nhiên, giá tr gia t"ng trong nư c c a xu t kh u có th v3n t"ng do hi u #ng thành ph n ã nói trên R t

ti c là không có các chu i s li u s9n có o lư$ng nh'ng thay i v giá tr gia t"ng trong nư c c a hàng xu t kh u

S li u kim ng ch xu t kh u cho th y tác ng l n c a cu c kh ng ho ng toàn

c u, song không l n b1ng nh'ng nư c khác trong khu v c Tuy nhiên trong trư$ng h p này thì hi u #ng thành ph n c%ng có ý ngh a Trong quý 1 n"m 2009, Vi t Nam ã xu t

kh u m t kh i lư ng vàng v i tr giá kho ng 2,5 t& ô la, sau khi tr! thành nư c nh,p

kh u vàng l n nh t trên th gi i vào n"m 2008 6 Vi t nam, xu t nh,p kh u vàng mi ng mang ,m tính kinh doanh u cơ và ph c v thói quen c t tr' tài s n trong dân cư hơn là các giao d ch thương m i qu c t theo úng ngh a Cơn s t giá vàng n"m 2008 dư$ng như i kèm v i nh'ng lo l-ng v s b t n nh kinh t v mô Khi nh'ng m i lo này l-ng

xu ng, và cơ h i u tư xu t hi n trong ngành xây d ng và th trư$ng ch#ng khoán, các gia ình ã bán i m t ph n s vàng h n-m gi', gi i kinh doanh vàng c%ng tái xu t kh u khi giá vàng th gi i t"ng cao h i quý 1 n"m nay N u không tính xu t kh u vàng thì kim

ng ch xu t kh u trong quý 1-2009 gi m 11,6 ph n tr"m, k t qu này v3n khá hơn m t s

nư c khác trong khu v c nhưng không nhi u

B ng 3: Xu t kh u khá hơn so v i các nư c khác

T ng tr ng giá tr xu t

kh u so v i cùng k (%) 2007 2008

Ư c Q1-2009

V n lúc này là s gi m t c hay s t gi m kim ng ch xu t kh u s) nh hư!ng

như th nào n t"ng trư!ng GDP trong n"m 2009 Câu tr l$i ph thu c vào di n bi n

c a các h p ph n khác c a t ng c u, và do ó c%ng ph thu c vào hi u qu c a gói kích

c u N u d a trên kinh nghi m c a nh'ng n"m trư c, tác ng này có th là m t b#c

tranh r t m m Trong th,p niên v/a qua, ã có nh'ng n"m kim ng ch xu t kh u t"ng !

m#c r t th p song t"ng trư!ng GDP l i ! m#c cao, và có nh'ng n"m t"ng trư!ng xu t

kh u r t t t, song t c t"ng trư!ng GDP l i khá th p (Bi u 5)

Bi u 5: Tác ng c a Xu t kh u dư ng như không mang tính cơ h#c

5.0 6.0 7.0 8.0 9.0

TÁC $NG XÃ H$I C%A SUY GI M KINH T

R t khó ánh giá tác ng c a suy gi m kinh t n u không có m t cu c i u tra

l c lư ng lao ng k p th$i và áng tin c,y Có nhi u b1ng ch#ng không chính th#c cho

th y tình hình khó kh"n t"ng lên, c bi t ! các khu công nghi p và các làng ngh Song cho dù có nhi u câu chuy n thì c%ng không ph i là s li u, và m t vài con s v tình

tr ng m t vi c làm do chính quy n a phương, hi p h i doanh nghi p hay các t ch#c xã

h i dân s công b dư$ng như không hoàn toàn chính xác M t n l c t ng h p b1ng ch#ng t/ các ngu n khác nhau m t cách h th ng cho th y b#c tranh th c t ph#c t p hơn so v i m i ngư$i thư$ng ngh Nhìn chung, tình tr ng thi u vi c làm ph bi n hơn so

v i th t nghi p Ngoài ra còn có s khác nhau gi'a các phân o n khác nhau c a th trư$ng lao ng và tác ng i v i các doanh nghi p và gi'a các a phương c%ng không ng nh t

Theo các qu ng cáo vi c làm "ng trên m t trang web ư c nhi u ngư$i bi t n, thì th trư$ng cho lao ng có k n"ng và bán k n"ng ã h i ph c khá t t sau T t (Bi u 6) Trư c ó, c qu ng cáo vi c tìm ngư$i và ngư$i tìm vi c u gi m áng k Nhưng

c hai chu i s li u này u ph c h i m nh vào tháng 3-2009 n tháng 4, qu ng cáo

vi c tìm ngư$i nhi u hơn so v i tháng 10-2008, và ít qu ng cáo ngư$i tìm vi c hơn Thay

i tương quan các m u tin qu ng cáo vi c tìm ngư$i và ngư$i tìm vi c cho th y th trư$ng lao ng ang d n d n co h2p l i trong nh'ng tháng g n ây i v i lao ng có

k n"ng và bán k n"ng (Bi u 7)

Bi u 6: Cung c u lao ng trên th trư ng lao ng ô th

Oct-0

8 No

Bi u 7: ư ng cong Beveridge

Oct 2008

Nov 2008 Feb 2009

Mar 2009

Jan 2009 Dec 2008

Apr 2009

0.45 0.50 0.55 0.60 0.65

B#c tranh ! các khu công nghi p l i r t khác, nơi l c lư ng lao ng ch y u là

lao ng ph thông Các khu công nghi p là nơi s n xu t m t t& tr ng l n hàng ch tác

xu t kh u, do v,y s) là nơi ch u tác ng tr c ti p c a cu c kh ng ho ng toàn c u m nh

hơn so v i các l nh v c kinh t khác M t i u tra ang th c hi n nh1m t"ng cư$ng giám

sát các khu công nghi p, do Vi n Qu n lý Kinh t Trung ương (CIEM) ti n hành v i s

h tr c a Ngân hàng Th gi i cung c p nhi u thông tin v khía c nh này S li u t ng

h p cho các khu công nghi p hi n có cho ng Nai, H i Dương và V nh Phúc c%ng như

khu công nghi p Vi t Nam – Singapore cho th y t ng s vi c làm khá n nh (Bi u

8) Tuy nhiên, s li u v vi c làm báo cáo cho CIEM ch& bao g m s lao ng có "ng ký

b o hi m xã h i, mà không tính n s lao ng th$i v và lao ng không c nh Và

có nh'ng b1ng ch#ng không chính th#c cho th y ây là nhóm i tư ng b nh hư!ng

n.ng n nh t

Bi u 8: &n nh vi c làm o các khu công nghi p

K c i v i nh'ng lao ng ư c ph n ánh trong i u tra c a CIEM, s li u

ư c bóc tách cho th y tác ng ! c p doanh nghi p còn không ng nh t hơn nhi u

so v i s li u t ng h p ! c p khu công nghi p Tính n tháng 5-2009, t& l tr l$i !

c p doanh nghi p vư t trên 25% ! các a phương H i Phòng (59%), H i Dương (65%), V nh Phúc (81%) và Bà R a – V%ng Tàu (26%) Thông tin ph n h i cho th y a

s các doanh nghi p ang ho t ng khá t t, song có m t thi u s áng k ã b nh hư!ng n.ng n (B ng 3) Tương t , tình hình gi'a các a phương c%ng khác nhau áng

k M t s a phương như Bà R a – V%ng Tàu có v( tương i ít b nh hư!ng b!i tình hình suy thoái, trong khi nh'ng a phương khác như H i Phòng b nh hư!ng n.ng hơn nhi u (B ng 4)

B ng 4: M'c tác ng khác nhau i v i các doanh nghi p

0 50 100 150 200 250 300 350 400

trong n c 13.7 3.9 11.8 15.7 54.9 100.00 Thu 2.5 0.0 5.0 20.0 72.5 100.00

Vi c làm 1.8 31.6 10.5 28.1 28.1 100.00

B ng 5: Tác ng khác nhau gi a các t(nh

Có l) s khác bi t l n nh t v tác ng c a suy gi m kinh t là tác ng i v i

t/ng ngư$i lao ng và h gia ình Thông tin áng tin c,y nh t v khía c nh này l y t/

m t nghiên c#u ánh giá tác ng nhanh do Vi n Khoa h c Xã h i Vi t Nam (VASS)

th c hi n v i s h tr c a Ngân hàng Th gi i và có s tham gia c a các t ch#c xã h i

dân s Các ánh giá tác ng nhanh ư c th c hi n dư i hình th#c ph+ng v n các nhóm

tr ng tâm v i ngư$i lao ng Các ánh giá này ư c ti n hành ! các ch lao ng ! Hà

N i, các làng ngh và m t khu công nghi p vào tháng 2 và tháng 3-2009, và m t s khu

công nghi p và khu v c nông thôn khác vào tháng 4-2009

Nh'ng ánh giá nhanh này r t l n và không th tóm t-t ư c b1ng m t vài xu

hư ng ư c l Tuy nhiên, có m t s khuôn m3u n i lên t/ nh'ng s li u này Trên khía

c nh tích c c, nh'ng nh hư!ng l n như tái nghèo, thi u "n, ph i cho con cái ngh& h c

hay bán t ho.c m t nhà không ph i là hi n tư ng ph bi n Trên khía c nh tiêu c c, có

tình tr ng m t vi c làm, thư$ng xuyên b gi m gi$ làm và gi m lương, ti n g5i v gia

ình gi m sút, và ngư$i lao ng ph i ph thu c nhi u hơn vào các vi c làm không chính

th#c

C-t gi m vi c làm là tình tr ng ph bi n ! các khu công nghi p giai o n cu i

n"m 2008, u n"m 2009, song ít khi di n ra dư i hình th#c cho ngh& vi c công khai Ph

bi n hơn là không ký l i h p ng và khuy n khích t ngh& vi c Lao ng th$i v và lao

ng có h p ng ng-n h n b m t vi c nhi u hơn Nhi u doanh nghi p ! các khu công

nghi p ã lưu ý nh'ng khó kh"n trong vi c tuân th chính sách b o hi m xã h i và h

th ng b o hi m th t nghi p m i ư c áp d ng K c t i nh'ng doanh nghi p ư c ghi

nh,n là ã ph c h i s n xu t, công nhân c%ng thư$ng ch& ư c tính gi$ làm vi c bình

thư$ng và làm ca, không có làm thêm gi$ Không có lương làm ngoài gi$ khi n công

nhân ph i c-t gi m chi tiêu, c bi t ! Thành ph H Chí Minh và các vùng lân c,n, do

chi phí sinh ho t cao C%ng vì lý do này mà ti n g5i v quê cho gia ình c%ng b nh

hư!ng Tuy nhiên vi c lao ng tr! v quê không nhi u như m i ngư$i thư$ng ngh ,

dư$ng như quá trình di cư là không th o ngư c Nh'ng ngư$i ph i quay tr! v quê

dư$ng như g.p nhi u khó kh"n hơn so v i nh,n nh thông thư$ng

a ph ơng Gi m trên 10% Gi m d10% i &n nh T ng d10% i T ng trên 10% T ng

H i Phòng 0.0 45.0 15.0 20.0 20.0 100.0

V'nh Phúc 0.0 30.8 0.0 38.5 30.8 100.0

H i D ơng 10.0 30.0 20.0 30.0 10.0 100.0

Bà R a-V(ngTàu 0.0 14.3 7.1 28.6 50.0 100.0

CÁN CÂN THANH TOÁN

Trong n"m 2008 thâm h t tài kho n vãng lai trong cán cân thanh toán ã lên n 11,9% GDP, cao hơn nhi u so v i m#c an toàn h p lý Nguyên nhân ch y u là do thương m i m t cân i m t cách b t thư$ng, g n 2,3 t& ô-la m i tháng trong quý 1 n"m

2008 Trên th c t , m#c thâm h t không m t n nh như con s d làm ta th y 6 Vi t Nam, lu ng v n FDI vào i kèm v i kh i lư ng hàng hóa v n nh,p kh u r t l n; và

do lu ng v n u tư t nên kim ng ch nh,p kh u c%ng cao b t thư$ng Nhưng trong trư$ng h p này, nh,p kh u và ngu n l c tài tr cho nh,p kh u i ôi v i nhau M t h p

ph n quan tr ng khác c a nh,p kh u chính là mua u vào trung gian cho các ho t ng

ch xu t Trong trư$ng h p này, nh,p kh u hi n t i ư c thanh toán b1ng xu t kh u tương lai Tuy nhiên, nh,p siêu trong u n"m 2008 còn b th i ph ng do s gia t"ng nh,p kh u hàng tiêu dùng, trong ó có các m.t hàng xa x& t/ m ph m n ô tô -t ti n

Xét trên phương di n nào ó, nh$ có các chính sách bình n áp d ng trong n"m

2008, n n kinh t Vi t Nam ã c i thi n hơn so v i m t n"m trư c ây vư t qua ư c cơn kh ng ho ng toàn c u u n"m 2009, cán cân thương m i g n như cân b1ng Trong quý 1-2009, giá tr xu t kh u chung ã t"ng so v i cùng k0 n"m trư c n u tính c xu t

kh u vàng trong khi ó giá tr nh,p kh u gi m kho ng 41,3% (Bi u 9) M t ph n, i u này cho th y m t chính sách thương m i ch ng hơn, có l) ! gi i h n mà các cam k t WTO cho phép Song ây c%ng là k t qu c a các y u t kinh t v mô sâu hơn S s t

gi m lu ng v n FDI, gi m xu t kh u và t"ng trư!ng kinh t suy gi m u là nh'ng nguyên nhân d3n n s gi m sút các h p ph n then ch t trong kim ng ch nh,p kh u

T.1-08 T.5-08 T.9-08 T.1-09 T.5-09

Nh p kh u Xu t kh u Cán cân th ơng m i

Khi ho t ng kinh t ph c h i tr! l i, ã có th th y rõ m t s xu hư ng o

ngư c trong các s li u v ho t ng thương m i tháng 4 và tháng 5 Kim ng ch nh,p

kh u b-t u t"ng tr! l i, và nh,p siêu có th t"ng trong nh'ng tháng cu i n"m 2009

Song nh'ng nguyên nhân c"n b n làm cho tình tr ng nh,p siêu n"m 2008 không b rơi

vào tình tr ng thi u b n v'ng c%ng s) nh-c l i trong n"m 2009

ng th$i, kim ng ch xu t kh u gi m ! h u h t các m.t hàng (B ng 5) Y u t

tích c c duy nh t là m.t hàng lúa g o, v i doanh s xu t kh u t"ng 20% so v i n"m

ngoái Do nhi u ngư$i tr ng lúa s ng sát ngư:ng nghèo, k t qu t t trong l nh v c này s)

giúp gi m nh2 tác ng xã h i tiêu c c c a suy gi m kinh t K t qu ! các l nh v c khác

khá khác nhau Ví d , s s t gi m m nh trong xu t kh u hàng may m.c không gi ng v i

xu hư ng i v i hàng giày dép M t i u áng khích l khác là xu t kh u th y h i s n

không gi m nhi u như nh'ng ngành khác C%ng tương t , v i th c t là nhi u ngư$i làm

vi c trong ngành s n xu t th y h i s n là ngư$i nghèo ho.c c,n nghèo, ây là m t tin khá

Kim ng ch xu t kh u c%ng gi m i v i h u h t các th trư$ng truy n th ng c a

Vi t Nam (B ng 6) N"m 2008, các th trư$ng M , châu Âu, Nh,t, Trung Qu c và

ASEAN chi m n trên ba ph n tư th trư$ng xu t kh u c a Vi t Nam, bao g m c d u

thô Trong quý 1-2009, doanh s bán ra trên t t c các th trư$ng này u gi m, m t s

th trư$ng gi m áng k Nhưng t ng kim ng ch xu t kh u phi d u gi m ít hơn nhi u, nh$ t"ng nhanh giá tr xu t kh u sang các th trư$ng khác Các nhà xu t kh u Vi t Nam c bi t tích c c trong vi c tìm ki m các th trư$ng m i ! Châu M La-tinh và Trung ông Nh$ có s n"ng ng này mà trong quý 1-2009, kim ng ch xu t kh u c a Vi t nam sang hai th trư$ng này ã t"ng g n 14% so v i cùng k0 n"m 2008

T& tr ng kim ng ch xu t kh u phi d u c a Vi t Nam trên các th trư$ng chính.

Hi n t i không có nhi u thông tin v m t s thành ph n khác c a cán cân thanh toán Ki u h i ư c d báo s) gi m, m.c dù gi m bao nhiêu thì còn nhi u ý ki n khác

bi t 6 các nư c ông Á khác, ki u h i thư$ng do lao ng làm vi c ! nư c ngoài g5i v cho gia ình Sinh k c a nhi u ngư$i lao ng như v,y ang g.p r i ro do kh ng ho ng kinh t toàn c u, và do ó ki u h i d báo s) b nh hư!ng theo 6 Vi t Nam, ki u h i

ph n nhi u do c ng ng ngư$i Vi t sinh s ng ! nư c ngoài lâu n"m g5i v , nh'ng ngư$i này tương i khá gi và hi n nay ang u tư v nư c, ôi khi g-n v i k ho ch ngh& hưu c a h Do v,y, dòng ki u h i có th s) gi m ít hơn so v i các qu c gia khác trong khu v c

Có m t s thông tin v các d án FDI, m.c dù không hoàn toàn th ng nh t v i n i hàm c a lu ng v n FDI ư c ghi nh,n trên cán cân thanh toán 6 Vi t Nam, con s FDI

ư c phê duy t ch y u ph n ánh ý nh c a nhà u tư nư c ngoài ho.c nh,n ư c quy n s5 d ng t Con s FDI th c hi n ph n ánh chi tiêu th c t , song k t h p c lu ng

v n vào t/ bên ngoài và vi c huy ng ngu n l c trong nư c (ví d dư i hình th#c vay t/ ngân hàng thương m i trong nư c) Tuy nhiên, trong cán cân thanh toán thì ch& tính lư ng FDI th c t vào Vi t nam t/ bên ngoài Do v,y, s v n FDI trong cán cân thanh toán thư$ng th p hơn so v i s v n FDI th c hi n do B K ho ch u tư công b

S li u có ư c tính n tháng 5-2009 cho th y con s FDI ư c phê duy t ã

gi m t i ba ph n tư (B ng 7) ây là s k t h p gi'a s t gi m con s các d án m i, cùng

v i vi c t"ng v n m t s d án ang th c hi n M t s b1ng ch#ng không chính th#c cho

th y các d án FDI ang th c hi n ! Vi t Nam, c%ng gi ng như các nhà u tư trong

nư c, ang t,n d ng cơ h i lãi su t th p và chi phí xây d ng th p nhanh chóng th c

hi n vi c m! r ng d án, vi c này ã n1m trong k ho ch và trư c sau gì c%ng ph i làm