Hewes1995 đã xác định 2 thành phần trung tâm cốt lõi của giao tiếp là: - Tính tương động tương hỗ: liên quan đến việc cố gắng hiểu được người khác, và kết quả là người khác hiểu mình - S
Trang 2ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI TRƯỜNG ĐẠI HỌC KHOA HỌC XÃ HỘI VÀ NHÂN VĂN
BÀI TIỂU LUẬN CUỐI KỲ MÔN: TÂM LÝ HỌC GIAO TIẾP
Đề bài :
1. Dịch bệnh covid, các yêu cầu giãn cách, hạn chế tiếp xúc ảnh hưởng như thế nào đến các tương tác cá nhân của bản thân em?
2 Em sẽ đưa thông tin như thế nào để giúp người dân vượt qua những áp lực tâm
lý tại điểm này
3 Từ một trải nghiệm thực tế trong dịch bệnh hãy đánh giá tầm quan trọng của giao tiếp trong đời sống tâm lý cá nhân
Giảng viên : TS Trần Thu Hương
Họ và tên : Âu Thị Nhung Lớp : K63- Công tác xã hội MSSV: 18030506
Hà Nội, tháng 6 năm 2021
Trang 3Trả lời:
1 Khái niệm giao tiếp
Giao tiếp là quá trình tìm hiểu và chia sẻ ý nghĩa giữa người với người (Pearson, J và Nelson, P 2000) Trong khái niệm này, giao tiếp là quá trình là một hoạt động năng động, liên tục thay đổi
+Nội dung giao tiếp là sự hiểu biết, " Hiểu là để cảm nhận, để giải thích và mở rộng quan niệm và giải thích của chúng ta với những gì chúng ta đã biết."
+Nội dung giao tiếp tiếp theo là sự chia sẻ: Chia sẻ làm một cái gì đó cùng với một hoặc nhiều người khác Ý nghĩa chia sẻ trong giao tiếp giúp chúng ta khám phá ra những ý nghĩa trong từ và hiểu được thông điệp
Theo Brooks và Heath (1993) định nghĩa giao tiếp là quá trình mà thông tin, ý nghĩa và cảm xúc được chia sẻ thông qua sự trao đổi thông điệp bằng lời nói và cử chỉ không lời
Hewes(1995) đã xác định 2 thành phần trung tâm cốt lõi của giao tiếp là:
- Tính tương động tương hỗ: liên quan đến việc cố gắng hiểu được người khác, và kết quả là người khác hiểu mình
- Sự ảnh hưởng: thể hiện mức độ mà thông điệp mang lại thay đổi trong các suy nghĩ các cảm xúc hoặc các hành vi
Trong từ điển Tâm lý học( Vũ Dũng, chủ biên, 2001), Giao tiếp là quá trình thiết lập và phát triển mối quan hệ giữa cá nhân, xuất phát từ nhu cầu phối hợp hành động Giao tiếp bao gồm hàng loạt các yếu tố như trao đổi thông tin, xây dựng chiến lược hoạt động thống nhất, tri giác và tìm hiểu người khác Giao tiếp có 3 khía cạnh chính: Giao lưu, tác động tương hỗ và tri giác, công cụ giao tiếp là ngôn ngữ và phi ngôn ngữ Nhu cầu giao tiếp là mong muốn của con người về kiến thức và đánh giá của người khác, thông qua và với sự giúp đỡ của họ để chủ thể tự hiểu biết để tự trọng Động
Trang 4cơ giao tiếp là những gì đang thúc đẩy thực hiện giao tiếp; hành động giao tiếp là đơn vị giao tiếp, mục tiêu giao tiếp chỉ đạo một loạt các hành động thực hiện trong quá trình giao tiếp Phương tiện giao tiếp là những phương tiện truyền thông được sử dụng hỗ trợ thực hiện giao tiếp Sản phẩm của giao tiếp là những giá trị tinh thần của các chủ thể và giá trị vật chất được tạo ra như là kết quả của giao tiếp
1.1 Khái niệm giãn cách tiếp xúc (cách ly giao tiếp xã hội )
Mọi người đều có vai trò trong việc làm giảm và làm chậm sự lây lan của dịch bệnh COVID-19 Cách ly giao tiếp xã hội là biện pháp thiết yếu để ngăn ngừa sự lây lan của COVID-19 Cách ly giao tiếp xã hội là giảm bớt tương tác trực tiếp giữa mọi người
và nhờ đó giảm cơ nguy cơ lây bệnh từ người này sang người khác Thực hành cách ly giao tiếp xã hội bằng cách giữ khoảng cách (tối thiểu 6 feet hoặc 2 mét) giữa chính mình
và người khác Bảo vệ người có nguy cơ cao mắc các bệnh nghiêm trọng từ COVID-19 là một mục tiêu quan trọng trong đại dịch COVID-19
Đó là những người cao tuổi và người ở mọi độ tuổi có bệnh nền nghiêm trọng Mọi người có thể thực hiện tạo khoảng cách trong xã hội bằng cách giảm tần suất tiếp xúc gần với người khác, giảm số người họ tiếp xúc gần và giữ khoảng cách tối thiểu 6 feet hoặc 2 mét với người khác khi ra khỏi nhà Tránh xa người khác là điều rất quan trọng, ngay cả
ở những nơi như sở làm, trường học, khi mua sắm hoặc ở những nơi khác trong cộng đồng Mục đích của cách ly giao tiếp xã hội là để làm giảm nguy cơ lây lan COVID-19
1.2 Dịch bệnh covid, các yêu cầu giãn cách, hạn chế tiếp xúc ảnh hưởng đến các
tương tác cá nhân của bản thân em
Trước chỉ thị số 16/CT-TTg của thủ tướng chính phủ về việc cấp bách
phòng,chống dịch COVID-19 Giống như với cộng đồng,bản thân tôi đã nghiêm túc thực hiện việc cách ly xã hội theo đúng yêu cầu của chỉ số 16/CT –TTg bảo đảm giãn cách xã hội ,giữ khoảng cách giữ người với người ,cộng đồng với cộng đồng Nhằm giảm thiểu nguy cơ lây nhiễm tới cộng đồng, không phải công việc cần thiết thì không ra ngoài.Cũng chính vì tự giãn cách bản thân,không được giao lưu,tiếp xúc trực tiếp với bạn bè,mọi
Trang 5người xung quanh và với cộng đồng đã ảnh hưởng không nhỏ đối với tương tác với cá nhân tôi:
- Thứ nhất : Về tương tác xã hội Trước khi thực hiện giãn cách xã hội, bản thân
tôi luôn tương tác với mọi người ,ở mọi nơi ( trường học, quán café, khu vui chơi,rạp chiếu phim,… ) Cảm giác được nói chuyện ,được nắm tay,được nô đùa với nhau đó là cảm giác chân thực, kết nối bản thân với mọi người xung quanh gần nhau hơn.Tương tác trực tiếp luôn cho tôi cảm giác ấm áp và vui vẻ,nhưng khi sau một tuần thực hiện giãn cách xã hội tôi cảm thấy số lần tương tác giữa tôi với mọi người ngày càng giảm đi,không còn nhìn thấy mặt nhau mỗi ngày và thời gian nói chuyện cũng không có như trước Và khoảng cách cũng tang theo số ngày giãn cách
- Thứ hai: Tương tác trên mạng xã hội Khi chưa giãn cách xã hội trên mạng luôn
có nhiều nguồn thông tin chia sẻ những niềm vui trong cuộc sống,những câu chuyện tích cực (ảnh check in ,video,phim giải trí, và nhiều hoạt động xã hội,
… ) Nhưng khi covid xuất hiện,với nhiều ca lây nhiễm trong cộng đồng buộc phải giãn cách xã hội theo chỉ thị số 16 /CT-TTg của thủ tướng chính phủ,mọi người đều ở nhà VÌ vậy mọi người không được tương tác trực tiếp với nhau mà đều thông qua mạng xã hôi để biết được cuộc sống của nhau , và mọi người bắt đầu chia sẻ tràn ngập các thông tin về covid (ngay cả những nguồn tin không chính thống ), hay những chia sẻ cá nhân do giãn cách xã hội,không đượ đến trường,không được đi làm khiến họ buồn chán ,thất nghiệp, hay những hình ảnh
tự sát do trầm cảm vì phải ở nhà quá lâu, toàn những thông tin tiêu cực Chính những tương tác của cộng đồng trên mạng xã hội khiến bản thân em cũng bế tắc
và lo lắng
Trước đây tôi cảm thấy mạng xã hội rất tiện ( Chuyển tin nhắn,Mail hoặc thông báo các thông tin đến các tổ chức, tập thế hay các nhân đều rất nhanh và hiệu quả ) Nhưng đứng trước tình hình dịch COVID-19, tôi lại thấy tất cả mọi hoạt động đều phải tương tác trên mạng xã hội thật bất tiện Tôi cảm thấy tương tác không được tự nhiên,
Trang 6không thể truyền tải hết suy nghĩ ,nội dung tôi muốn nói đến người nghe Và tôi cũng dần lười tương tác trên mạng xã hội,và sau 1 tuần giãn cách không tương tác trực tiếp, không tương tác qua mạng xã hội lại khiến tôi với mọi người xung quanh xã nhau hơn một chút
- Thứ 3: Tương tác với gia đình Trong bối cảnh COVID-19 ngày càng biến đổi và
phức tạp như hiện nay, chắc không thể không nhắc đến ổ dịch tại Bắc Giang Hiện trên toàn tỉnh Bắc Giang đã thực hiện 100% giãn cách xã hội, thôn giãn cách với thôn, xã giãn cách với xã, huyện giãn cách với huyện Và trước tình hình đó khiến tôi và gia đình cũng hạn chế tương tác ,hạn chế tụ tập giao tiếp ,chuyện gì cần nói mới nói ,không cần thiết thì nhắn tin hoặc không cần nói
2 Đưa thông tin để giúp người dân vượt qua những áp lực tâm lý tại điểm này
Covid-19 là một thực tế mới, nó không chỉ gây ảnh ảnh hưởng tiêu cực đến sức khỏe thể chất mà cả tinh thần của con người Trong bối cảnh hiện nay, số lượng người phải trải qua cảm xúc lo âu, căng thẳng, dẫn đến các bệnh về tâm lý đang tăng cao Vô số người rơi vào các bệnh tâm lý và cách biệt bản thân với mọi người
Nếu như mắc bệnh có thể xét nghiệm và tìm cách chữa trị thì những vết sẹo tinh thần mà COVID-19 gây ra lại âm thầm xuất hiện ở trên 13 triệu người, có những nạn nhân không thể thoát ra hoặc không thể lấy lại cảm giác bình thường, có cả những người
đã tìm đến cái chết Đó cũng là lúc thế giới cùng giật mình nhận ra rằng những vấn đề khỏe tâm thần gây ra cũng nguy hiểm như đại dịch COVID-19
Sợ hãi, lo lắng và áp lực là những phản ứng bình thường của con người trước những mối
đe dọa thực tiễn hoặc được cảnh báo, cũng như trong những thời điểm đối mặt với bất ổn hoặc những điều mà chúng ta chưa biết rõ Do đó, việc con người cảm thấy lo lắng khi đại dịch COVID-19 xuất hiện là điều có thể hiểu được
Tuy nhiên, đại dịch kéo dài và luôn rình rập đã khiến vấn đề không chỉ dừng lại ở mức bình thường, bởi bên cạnh cảm giác lo sợ mắc bệnh, nguy cơ và nỗi đau mất đi người thân, con người phải đối mặt, thậm chí dần nhận ra họ sẽ phải sống chung với những thay đổi đột ngột trong cuộc sống hằng ngày bất kể khi nào Đó là phải hạn chế đi
Trang 7lại - tiếp xúc, phải tìm cách thích nghi với làm việc tại nhà hoặc nghỉ việc, giảm thu nhập,
là phải vật lộn với công việc thứ hai - dạy con học tại nhà mà không được trang bị kỹ năng sư phạm, là các mối đe dọa bạo lực gia đình, gánh nặng gia tăng việc nhà và chăm sóc với phụ nữ Những thay đổi này dần trở thành nỗi ám ảnh với những người vốn đã sinh sống và trưởng thành trong môi trường đối ngược
Khi dịch mới bùng phát 1 năm trước, đâu đó vẫn có hy vọng rằng giai đoạn phong tỏa có thể sẽ là quãng thời gian hiếm hoi để con người sống chậm lại, suy nghĩ thấu đáo hơn và soi lại bản thân kỹ hơn Tuy nhiên, một năm sau, đã có những bằng chứng khoa học chỉ ra đại dịch COVID-19 tác động xấu tới sức khỏe tâm thần, dẫn tới làn sóng gia tăng áp lực tinh thần phủ bóng toàn cầu
Đứng trước tình hình phải giãn cách xã hội trong bối cảnh hiện nay, tôi muốn giúp mọi người vượt qua áp lực tâm lý đó bằng cách đưa thông tin có nội dung như sau: + Đại dịch COVID-19 đã gây ảnh hưởng lớn đến cuộc sống của chúng ta Nhiều người trong chúng ta đang phải đối mặt với những khó khăn có thể gây căng thẳng, quá tải và gây nên những cảm xúc mạnh ở người lớn và trẻ em Hành động vì sức khỏe công cộng, như cách ly giao tiếp xã hội, là cần thiết để làm giảm sự lây lan của COVID-19 nhưng có thể khiến chúng ta cảm thấy bị cô lập, đơn độc và có thể làm gia tăng căng thẳng và lo lắng Học cách đương đầu với cảm giác căng thẳng một cách lành mạnh sẽ giúp cho tất cả chúng ta, người mà bản thân chúng ta đang quan tâm và người ở xung quanh chúng ta được vững tâm hơn
Sự căng thẳng có thể gây ra những điều sau:
- Cảm giác lo sợ, giận dữ, buồn bã, lo âu, tê liệt cảm xúc và nản lòng
- Thay đổi khẩu vị, năng lượng, nguyện vọng và sở thích
- Khó tập trung và ra quyết định
- Khó ngủ hoặc mơ thấy ác mộng
- Phản ứng của cơ thể, chẳng hạn như đau đầu, đau cơ thể, các vấn đề về dạ dày và phát ban da
Trang 8- Các tình trạng bệnh mãn tính trở nên xấu hơn
- Làm trầm trọng thêm các bệnh tâm thần
- Gia tăng sử dụng thuốc lá, rượu bia và các chất kích thích khác
Cảm thấy căng thẳng, hồi hộp, đau buồn và lo âu trong thời buổi đại dịch COVID-19 cũng là điều tự nhiên Dưới đây là những cách để chúng ta có thể giúp bản thân, người khác và cộng đồng kiểm soát sự căng thẳng
Thứ nhất : Tạm dừng xem, đọc hoặc nghe tin tức, bao gồm tin tức trên mạng xã hội.
Nắm được thông tin cũng tốt, nhưng thường xuyên phải nghe tin tức về đại dịch có thể gây thêm phiền muộn Hãy cân nhắc hạn chế việc theo dõi tin tức chỉ còn vài lần mỗi ngày và tránh xa màn hình điện thoại, TV và máy tính trong một thời gian
Thứ hai: Hãy chăm sóc cơ thể của chúng ta
- Hít thở sâu, giãn cơ hoặc thiền định
- Cố gắng ăn các bữa ăn lành mạnh, có đầy đủ chất dinh dưỡng
- Tập thể dục thường xuyên
- Ngủ nhiều
- Tránh sử dụng rượu bia, thuốc là và chất kích thích quá độ
- Tiếp tục thực hiện các biện pháp dự phòng thường quy (như tiêm vắc-xin, tầm soát ung thư, v.v.) theo khuyến cáo của nhà cung cấp dịch vụ chăm sóc sức khỏe của quý vị
- Thực hiện tiêm chủng vắc-xin COVID-19 khi có vắc-xin
Thứ 3: Dành thời gian thư giãn Cố gắng làm một số hoạt động khác mà chúng ta
thích
Thứ 4: Kết nối với người khác Trò chuyện với người khác chúng ta tin tưởng về các
mối lo ngại của chúng ta và cảm xúc của chúng ta
Trang 9Thứ 5: Kết nối với các tổ chức cộng đồng hoặc tôn giáo Trong thời gian vẫn còn áp
dụng các biện pháp cách ly giao tiếp xã hội, hãy cố gắng kết nối trực tuyến thông qua mạng xã hội hoặc qua điện thoại hay thư từ
● Giúp người khác đối phó:
Việc tự chăm sóc bản thân có thể trang bị tốt hơn cho chúng ta khi chăm sóc người khác Trong giai đoạn cách ly giao tiếp xã hội, việc duy trì kết nối với bạn bè và gia đình là đặc biệt quan trọng Việc giúp người khác ứng phó với căng thẳng qua những cuộc điện thoại hoặc chat qua video có thể giúp chúng ta và người thân của chúng ta cảm thấy đỡ cô quạnh hay cách biệt hơn
Nếu cảm thấy khó mà đối phó được, chúng ta có nhiều cách để tìm sự trợ giúp Gọi cho nhà cung cấp dịch vụ chăm sóc sức khỏe nếu sự căng thẳng gây cản trở cho các hoạt động hàng ngày của chúng ta trong vài ngày liên tiếp
Trong những giai đoạn căng thẳng cực độ, nhiều người có thể nghĩ đến chuyện
tự sát Tự sát là hành vi có thể được ngăn chặn và sự trợ giúp luôn có sẵn Chúng ta có thể tìm hiểu thêm thông tin về nguy cơ tự sát, các dấu hiệu cần chú ý và cách ứng phó nếu chúng ta nhận thấy dấu hiệu ở bản thân hoặc bạn bè hay người thân
Những nguồn lực miễn phí và bảo mật về khủng hoảng cũng có thể giúp
chúng ta và người thân kết nối với một chuyên gia tư vấn có chuyên môn, trình độ trong khu vực
3 Từ một trải nghiệm thực tế trong dịch bệnh hãy đánh giá tầm quan trọng của giao tiếp trong đời sống tâm lý cá nhân
Ví dụ : Thực tiễn từ Bắc Giang, tỉnh đã thực hiện giãn cách xã hội theo Chỉ thị 16 tại 4 huyện và phong toả khu vực xã Quang Châu để kiểm soát tốt tình hình dịch tại đó
Giãn cách xã hội trên quy mô, cách thức hợp lý để làm sao có thể phòng chống được dịch bệnh Trước việc chấp hành chỉ thị số 16/CT-TTg của thủ tướng chính phủ đối với việc giãn cách xã hội trên toàn tỉnh Bắc Giang, đồng nghĩa với việc tất cả
Trang 10người dân ( công nhân,viên chức ,học sinh,sinh viên ) trên địa bàn tỉnh Bắc Giang sẽ tạm thời nghỉ tại nhà,cách ly cùng chiến đấu chống lại COVID-19 Từ một tỉnh náo nhiệt, phồn hoa mà khi có sự xuất hiện của COVID-19 tất cả mọi người nơi đây phải dừng mọi hoạt động ( học tập,làm việc ) ở nhà 24/7 nếu hoàn toàn không có công việc cần thiết thì không ra khỏi nhà Thôn cách ly thôn, xã cách ly xã, huyện cách ly huyện, người cách ly người , hoàn toàn giảm đi sự giao lưu, tương tác xã hội giữa cộng đồng này với cộng đồng khác, giữa nhóm này với nhóm khác, với cá nhân này với cá nhân khác Hay với những cá nhân ,tổ chức ở trong tuyến đầu chống dịch, trong khu cách ly, họ không được tiếp xúc với mọi người xung quanh, khi có người nhà đến thăm họ chỉ có thể sử dụng ánh mắt hoặc cử chỉ để giao tiếp ( Ví dụ như : Một đứa trẻ có mẹ làm việc trong tuyến đầu chống dịch, khi đến thăm mẹ, em bé muốn chạy lại ôm mẹ, muốn được mẹ tương tác Nhưng người mẹ không thể chạy lại ôm bé cũng như không thể nói chuyện cho bé hiểu như thường ngày Em bé không hiểu đươc sự nguy hiểm đó, không hiểu lý do tại sao mẹ lại không nói chuyện hay không ôm bé Chỉ biết là hiện tại lúc đó mẹ chỉ đứng cách xa mình rồi mỉm cười,vì không nhận được sự tương tác từ mẹ em bé đã khóc ) Và cũng trong bối cảnh Covid-19 tôi có chứng kiến một bạn sinh viên tại trường cao đẳng trên địa bàn Bắc Giang tham gia tình nguyện chống dịch tại tuyến đầu, bạn có đăng tải hình ảnh nơi được phân công phụ trách tình nguyện lên mạng xã hội và chia sẻ quá trình làm việc của mình với nội dung khá dài ,tuy nhiên do văn viết của bạn diễn tả hơi kém ( khiến người đọc dễ hiểu lầm ) nên đã nhận lại không ít phản hồi trái chiều ( nghĩ rằng bạn đang chiêu trò,làm màu ,làm lố, ) và những lời chỉ trích đó đã khiến bản thân bạn thấy bối rối
và cho rằng việc mình đi tình nguyện là sai vàviệc bạn đi làm tình nguyện đáng bị lên án như vậy sao
Ở một diễn biến khác ,khi đi ra ngoài đường, giao tiếp với nhau , nhìn xung quanh chúng ta tất cả mọi người đều đeo khẩu trang 24/24 Mọi người chỉ cởi bỏ khẩu trang khi về đến nhà, khi giao tiếp mà không nhìn thấy khẩu hình miệng của đối phương,sẽ tạo cảm giác không thoải mái,hoặc có thể truyền tải thông tin đến người nghe