Luận văn thạc sĩ nâng cao chất lượng hoạt động dẫn chương trình truyền hình tại các đài phát thanh truyền hình TNB

Qua đó thấy được sự cần thiết của báo chí đối với đời sống xã hội, hướng đi mới của nó trong tương lai và viết như nào để thu hút được sự quan tâm của độc giả,… Quyển sách Truyền thông đ

ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI

TRƯỜNG ĐẠI HỌC KHOA HỌC XÃ HỘI VÀ NHÂN VĂN

ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI

TRƯỜNG ĐẠI HỌC KHOA HỌC XÃ HỘI VÀ NHÂN VĂN

-

CHẾ THỊ THU HOÀI

QUẢN TRỊ NỘI DUNG CHUYÊN TRANG,

CHUYÊN MỤC CÓ THU TRÊN BÁO ẤP BẮC

VÀ BÁO CẦN THƠ Chuyên ngành: Báo chí học định hướng ứng dụng

Mã số: 8320101.01 (UD)

LUẬN VĂN THẠC SĨ BÁO CHÍ

Chủ tịch Hội đồng chấm luận văn Người hướng dẫn khoa học thạc sĩ khoa học

PGS.TS Vũ Văn Hà TS Vũ Tuấn Anh

Vĩnh Long - 2020

LỜI CAM ĐOAN

Tôi xin cam đoan: Luận văn “Quản trị nội dung chuyên trang, chuyên

mục có thu trên Báo Ấp Bắc và Báo Cần Thơ” (khảo sát năm 2019) là công

trình nghiên cứu của cá nhân tôi, được thực hiện trên cơ sở nghiên cứu lý

thuyết và khảo sát tình hình thực tiễn dưới sự hướng dẫn khoa học của TS Vũ

Tuấn Anh

Tôi cũng xin cam đoan: Số liệu và kết quả nghiên cứu trong luận văn là

thực trạng và không trùng lặp với các đề tài khác Luận văn có sử dụng, phát

triển và kế thừa những tư liệu, số liệu, kết quả nghiên cứu từ các sách, giáo

trình, tài liệu liên quan đến nội dung đề tài, và các thông tin trích dẫn trong

luận văn đều được ghi rõ nguồn

Tác giả luận văn

Chế Thị Thu Hoài

LỜI CẢM ƠN

Tôi xin chân thành cảm ơn các thầy giáo, cô giáo trong và ngoài Viện Đào tạo Báo chí và Truyền thông trường Đại học Khoa học Xã hội và Nhân văn đã tận tỉnh giảng dạy và trang bị kiến thức cho tôi trong 2 năm học tại Trường Đại học Cửu Long (tỉnh Vĩnh Long), niên khóa 2018-2020

Đặc biệt, tôi xin chân thành cảm ơn TS Vũ Tuấn Anh đã dành thời gian tận tình hướng dẫn tôi hoàn thành luận văn này

Tôi xin bày tỏ sự biết ơn đối với những người thân, các bạn học viên trong lớp, các bạn đồng nghiệp đã tư vấn, giúp đỡ tôi trong quá trình hoàn thành luận văn này

Tác giả luận văn

Chế Thị Thu Hoài

MỤC LỤC

MỞ ĐẦU 6

1.Lý do chọn đề tài 6

2.Tình hình nghiên cứu đề tài 8

3.Mục đích và nhiệm vụ nghiên cứu 12

4 Đối tượng và phạm vi nghiên cứu 13

5 Phương pháp nghiên cứu 13

6 Ý nghĩa lý luận và giá trị thực tiễn của đề tài 14

7 Cấu trúc của Luận văn 15

LÝ THUYẾT CHUNG VỀ BÁO IN VÀ CÁC CHUYÊN Chương 1 TRANG, CHUYÊN MỤC CÓ THU 17

1.1 Các khái niệm liên quan đến đề tài 17

1.2 Vấn đề quản trị nội dung trên báo in 19

1.3 Vấn đề kinh tế báo chí 22

1.4 Các quan điểm về kinh tế báo chí hiện nay 26

1.5 Vấn đề chuyên trang, chuyên mục có thu trên báo in 27

1.5.1 Đặc trưng thông tin theo chuyên trang, chuyên mục có thu 29

1.4.2 Vai trò của các chuyên trang, chuyên mục có thu trên báo in 33

Tiểu kết chương 1 35

PHÂN TÍCH THỰC TRẠNG QUẢN TRỊ NỘI DUNG, Chương 2 QUY TRÌNH TỔ CHỨC CHUYÊN TRANG, CHUYÊN MỤC CÓ THU TRÊN BÁO ẤP BẮC VÀ BÁO CẦN THƠ 36

2.1 Sơ lược về Báo Ấp Bắc và Báo Cần Thơ 36

2.1.1 Giới thiệu về Báo Ấp Bắc 36

2.1.2 Giới thiệu về Báo Cần Thơ 37

2.2 Khảo sát quy trình thực chuyên trang, chuyên mục có thu trên Báo Ấp Bắc và Báo Cần Thơ 38

2.2.1 Quy trình thực hiện 38

2.2.2 Quy trình tổ chức chuyên trang, chuyên mục có thu 43

2.3 Khảo sát về nội dung và hình thức chuyên trang, chuyên mục có thu trên Báo Ấp Bắc và Báo Cần Thơ 46

2.3.1 Khảo sát nội dung 46

2.3.2 Khảo sát về về hình thức 51

2.4 Đánh giá ưu điểm, khuyết điểm của nội dung và hình thức các chuyên trang, chuyên mục có thu 54

2.4.1 Về ưu điểm 54

2.4.2 Về hạn chế 58

2.5 Nguyên nhân dẫn đến thành công, hạn chế 60

Tiểu kết chương 2 62

GIẢI PHÁP ĐỐI MỚI QUẢN TRỊ NỘI DUNG, QUY Chương 3 TRÌNH TỔ CHỨC CHUYÊN TRANG, CHUYÊN MỤC CÓ THU TRÊN BÁO ẤP BẮC VÀ BÁO CẦN THƠ 63

3.1 Một số vấn đề đặt ra 63

3.2 Đề xuất giải pháp đổi mới, nâng cao chất lượng thông tin chuyên trang, chuyên mục có thu trên Báo Ấp Bắc và Báo Cần Thơ 64

3.2.1 Vận dụng linh hoạt các cơ chế chính sách 64

3.2.2 Chú trọng xây dựng đội ngũ Biên biên tập, Phóng viên, cộng tác viên65 3.2.3 Nâng cao tính tương tác 68

3.2.4 Nâng cao chất lượng nội dung và có cơ chế thẩm định giá trị bài viết 69 3.2.5 Đa dạng hình thức dàn trang 69

KẾT LUẬN 74

TÀI LIỆU THAM KHẢO 76

PHỤ LỤC 80

DANH SÁCH HÌNH VÀ BẢNG

Bảng 2.1 Thống kê số lượng chuyên trang, chuyên mục có thu trong năm

2019 của Báo Ấp Bắc, Báo Cần Thơ 42Bảng 2.2 Thống kê chủ đề trên chuyên trang, chuyên mục có thu năm 2019 trên báo Ấp Bắc 48Bảng 2.3 Thống kê chủ đề trên chuyên trang, chuyên mục có thu năm 2019 trên báo Cần Thơ 49Bảng 2.4 Thống kê thể loại tin và bài trên chuyên trang, chuyên mục có thu năm 2019 của Báo Ấp Bắc và Báo Cần Thơ 52Bảng 2.5 Tỷ lệ doanh thu chuyên trang, chuyên mục có thu trên Báo Ấp Bắc

và Báo Cần Thơ năm 2019 55Hình 2.1: Sơ đồ tổ chức chuyên trang, chuyên mục có thu trên Báo Ấp Bắc……… 44

DANH SÁCH BIỂU ĐỒ

Biểu đồ 2.1 Tỷ lệ chủ đề trên chuyên trang, chuyên mục có thu năm 2019 trên Báo Ấp Bắc và Báo Cần Thơ 49Biểu đồ 2.2 Tỷ lệ doanh thu chuyên trang, chuyên mục có thu trên Báo Ấp Bắc và Báo Cần Thơ năm 2019 55

MỞ ĐẦU

1 Lý do chọn đề tài

Trong bối cảnh xã hội hiện đại, sự phát triển mạnh mẽ của truyền thông

xã hội đã ảnh hưởng rất lớn đến hoạt động của các cơ quan báo chí, thậm chí làm đảo lộn và thay đổi môi trường truyền thông hiện nay Điều này đòi hỏi báo chí không ngừng vận động phát triển cả về nội dung và hình thức để đáp ứng nhu cầu độc giả Không chỉ vậy mà một thách thức lớn đối với nhiều cơ quan báo chí hiện nay, nhất là cơ quan báo chí địa phương là vấn đề tự chủ về tài chính theo Nghị định số 43/2006/NĐ-CP ngày 25/4/2006 của Chính phủ Quy định quyền tự chủ, tự chịu trách nhiệm về thực hiện nhiệm vụ, tổ chức bộ máy, biên chế và tài chính đối với đơn vị sự nghiệp công lập, cũng như Nghị định số 16/2015/NĐ-CP quy định cơ chế tự chủ của đơn vị sự nghiệp công lập (Nghị định 16 được ban hành nhằm khắc phục những tồn tại, hạn chế của Nghị định số 43) Điều này đòi hỏi các cơ quan báo chí không chỉ tuyên truyền giỏi mà còn phải làm kinh tế tốt để đảm bảo hoạt động của đơn vị

Có thể nói chủ trương của Chính Phủ trong việc hướng các đơn vị sự nghiệp công lập đến tự chủ hoàn toàn là một chủ trương đúng đắn, phù hợp với nền kinh tế thị trường hiện nay Việc tự chủ tài chính sẽ giúp các cơ quan báo in năng động, sáng tạo, quản trị tốt cơ quan, tạo thêm công ăn, việc làm cho cán bộ, phóng viên; đặc biệt là động lực công hiến từ việc được hưởng lợi ích kinh tế thiết thực từ việc làm kinh tế báo chí Hoạt động kinh tế và nguồn lợỉ từ kinh tế mang lại đã góp phần nâng cao uy tín, vị thế, sức lan toả của báo

in trong hệ thống báo chí truyền thông nói chung Vị thế này cũng được nâng lên trong hợp tác, trao đổi, liên doanh, liên kết với các đối tác nước ngoài trên

cơ sở bình đẳng, hợp tác, đôi bên cùng có lợi

Đây là những tiền đề, cú hích quan trọng để báo in nói riêng, báo chí truyền thông Việt Nam nói chung thực hiện hài hoà nhiệm vụ chính trị và lợi ích kinh tế, bổ sung, tác động cho nhau để cống hiến tốt hơn cho đất nước,

cho nhân dân trong bối cảnh, yêu cầu và điều kiện mới Nhưng đây cũng là một thách thức lớn, nhất là đối với các cơ quan báo in địa phương, làm thế nào để vừa hoàn thành tốt nhiệm vụ tuyên truyền là tiếng nói của Đảng bộ chính quyền và nhân dân tỉnh vừa làm kinh tế giỏi, giữ chân bạn đọc trong xu thế cạnh tranh khốc liệt như hiện tại?

Nắm bắt thị hiếu của bạn đọc trong thời đại số cũng như quán triệt chủ trương của Chính phủ trong việc hướng đến tự chủ về tài chính, trong những năm qua, Ban Biên tập Báo Ấp Bắc và Báo Cần Thơ đã từng bước đổi mới phương thức hoạt động, năng động, sáng tạo, thay đổi tư duy quản trị đơn vị nhằm tăng nguồn thu cho cơ quan Để làm được điều này, Báo Ấp Bắc và Báo Cần Thơ đã tăng cường ngoại giao, mở rộng mối quan hệ phối hợp với các Doanh nghiệp, cơ quan, ban, ngành, đoàn thể từ tỉnh đến cơ sở, ký kết hợp đồng tổ chức các chuyên trang, chuyên mục có thu đối với từng vấn đề, sự kiện cụ thể Đặc biệt các chuyên trang, chuyên mục có thu trên Báo Ấp Bắc

và Báo Cần Thơ được duy trì hằng năm, nhiều chuyên trang tăng cả về số lượng và chất lượng Tuy nhiên, bên cạnh những mặt tích cực thì vẫn còn không ít hạn chế trong quy trình tổ chức các chuyên trang, chuyên mục có thu; những hạn chế trong tổ chức nội dung và hình thức chưa bắt kịp xu thế làm báo hiện đại Trước áp lực của nền kinh tế thị trường, sự phát triển của công nghệ thông tin và nhất là mạng xã hội, công chúng có nhiều sự lựa chọn đăng tải thông tin, quảng bá sản phẩm trên nhiều nền tảng công nghệ… Điều này đòi hỏi các cơ quan báo in, nhất là báo in địa phương phải không ngừng

nỗ lực đổi mới từ nội dung đến hình thức để đáp ứng nhu cầu ngày càng cao của khách hàng

Vì vậy việc đánh giá, phân tích thực trạng, đưa ra giải pháp sẽ góp phần giải quyết được thực tiễn đang còn hạn chế tại tòa soạn Báo Ấp Bắc, Báo Cần Thơ Luận văn tập trung nghiên cứu quy trình tổ chức chuyên trang, chuyên mục có thu trên Báo Ấp Bắc và Báo Cần Thơ Để có cơ sở chứng minh cho những ưu điểm cũng như hạn chế của các chuyên trang, chuyên mục này, tác

giả tiến hành khảo sát, so sánh, đối chiếu quy trình tổ chức nội dung và hình thức của 2 tờ báo là Báo Ấp Bắc và Báo Cần Thơ

Nhìn chung do đặc thù là cơ quan báo chí địa phương nên quy trình tổ chức một chuyên trang, chuyên mục có thu trên 2 tờ báo này bên cạnh ưu điểm vẫn còn những hạn chế nhất định Luận văn góp phần tìm ra giải pháp khắc phục hạn chế nhằm hoàn thiện tích cực quy trình này, phù hợp với xu hướng làm báo hiện đại, đáp ứng nhu cầu ngày càng cao của công chúng và góp phần giải quyết vấn đề tự chủ tài chính cho các tòa soạn báo in địa phương trong thời gian tới Ngoài ra, có thể xem Luận văn là nguồn tư liệu góp phần giúp cho các cơ quan báo chí có nhu cầu đổi mới nội dung và hình thức các trang mục trên báo in có thể tham khảo để cải tiến quy trình tổ chức các chuyên trang, chuyên mục của đơn vị mình

2 Tình hình nghiên cứu đề tài

Trong quá trình nghiên cứu tìm hiểu tài liệu, tác giả nhận thấy đề tài mà tác giả đang nghiên cứu có liên quan tương đối nhiều đến vấn đề kinh tế báo

in và một số công trình nghiên cứu cụ thể như sau:

*Về sách

Sách tham khảo, giáo trình có nội dung liên quan đến vấn đề kinh tế báo

in, bao gồm quyển sách Một số vấn đề về kinh tế báo in, Nxb Đại học Quốc

gia Hà Nội của tác giả Đinh Văn Hường – Bùi Chí Trung Quyển sách nêu lên những góc nhìn đa chiều về kinh tế báo in và đặc biệt chú tâm vào nội dung làm thế nào để nâng cao hiệu quả kinh tế của báo in Việt Nam trong tương lai Nội dung quyển sách đã nêu một cách tổng quan về ngành công nghiệp kinh

tế báo chí truyền thông, đề cập đến quá trình hình thành và phát triển của hoạt động kinh tế báo in từ sau khi Đổi mới đất nước (1986) cho đến nay Đặc biệt

ở chương 3 và chương 4, quyển sách đã phân tích cụ thể về đường lối của Đảng, pháp luật của Nhà nước Việt Nam về hoạt động kinh tế báo chí truyền

thông; một số kinh nghiệm của kinh tế báo chí truyền thông nước ngoài để tham khảo, vận dụng cho báo in Việt Nam

Cũng bàn về báo in, nhưng Quyển sách Tổ chức và hoạt động của tòa soạn, Nxb Đại học Quốc gia Hà Nội của tác giả Đinh Văn Hường (2004) lại

nghiên cứu phân tích sâu ở cách thức tổ chức hoạt động của các tòa soạn Đây

là quyển sách cung cấp cho người đọc những kiến thức cơ bản về toà soạn báo, cơ cấu tổ chức, quy trình tổ chức thực hiện các sản phẩm báo chí Trong

đó, có phân tích về những thuận lợi, khó khăn, cơ hội và thách thức của các

cơ quan báo in trong việc tổ chức toà soạn đa phương tiện, đáp ứng nhu cầu phát triển hiện nay; quyển sách còn đề cập khá sâu những vấn đề lý luận gắn với thực tiễn của toà soạn báo và có dẫn chứng cụ thể từ những kinh nghiệm thực tiễn để kiểm chứng và bổ sung cho lý luận

Quyển sách Cơ sở lý luận báo chí đặc tính chung và phong cách của tác

giả Hà Minh Đức, quyển sách này cũng đề cập đến các vấn đề có liên quan đến báo chí từ tự do báo chí, đổi mới trong báo chí, đạo đức báo chí, báo chí với văn học, ngôn ngữ báo chí đến giới thiệu một số những nhà báo lớn của Việt Nam từ trước tới nay Qua đó thấy được sự cần thiết của báo chí đối với đời sống xã hội, hướng đi mới của nó trong tương lai và viết như nào để thu hút được sự quan tâm của độc giả,…

Quyển sách Truyền thông đại chúng của tác giả Nguyễn Văn Dững, nội

dung quyển sách đề cập đến những kiến thức cơ bản, có hệ thống về các phương tiện truyền thông đại chúng hiện đại, các nguyên tắc nhằm quản lý, điều hành và phát huy tốt vai trò, sức mạnh của các loại hình, phương tiện truyền thông đại chúng trong công cuộc xây dựng và phát triển đất nước Quyển sách còn đem đến kỹ năng và lý thuyết cơ bản để làm một tác phẩm báo chí và truyền thông như nào để thông điệp đến được với độc giả một cách nhanh nhất và hiệu quả nhất

Quyển sách Báo chí với sự nghiệp Đổi mới của tác giả Đậu Ngọc Đản

(1995), nội dung quyển sách tập trung phân tích những vấn đề liên quan đến vai trò nhiệm vụ của báo chí trong quá trình chuyển đổi từ nền kinh tế bao cấp sang nền kinh tế hàng hoá nhiều thành phần, có sự quản lý của Nhà nước theo định hướng xã hội chủ nghĩa

*Một số công trình nghiên cứu về các chuyên trang trên báo in với những góc độ tiếp cận khác nhau như:

Luận văn Thạc sĩ ngành Báo chí học của Nguyễn Thị Thu Hương với

Đề tài Nâng cao hiệu quả tuyên truyền của chuyên mục Tham vấn và phản biện trên Báo Đại Đoàn Kết, bảo vệ năm 2012; Luận văn Thạc sĩ Báo chí học của học viên Ngô Thị Giang với Đề tài Quy trình tổ chức chuyên trang Văn hoá của Báo Công An TP Hồ Chí Minh: Thực trạng và giải pháp phát triển, bảo vệ năm 2013 Hai công trình nghiên cứu này các tác giả tập trung

phân tích những ưu điểm và hạn chế của một chuyên trang, chuyên mục; nội dung các tin, bài tuyên truyền trên các chuyên trang, chuyên mục này, đưa ra giải pháp để khắc phục những hạn chế, tạo sự hấp dẫn cho các chuyên trang chuyên mục

*Một số bài báo đăng trên các báo, tạp chí như:

Bài báo Báo chí trước bài toán tự chủ của tác giả Tuyết Mai, được đăng

trên web Hội người làm báo Việt Nam Nội dung bài báo phân tích lộ trình triển khai Đề án Quy hoạch phát triển và quản lý báo chí toàn quốc đến năm

2025, việc tự chủ trong báo chí không còn là xu hướng, mà đã trở thành kế hoạch cụ thể đặt ra khá nhiều thách thức cho mỗi tòa soạn Bài báo đã phân tích khá chi tiết về thực trạng kinh tế báo chí hiện nay, nhất là các cơ quan báo chí địa phương là sản phẩm văn hóa, đồng thời, cũng là sản phẩm chính trị khiến cho câu chuyện tự chủ báo chí giờ đây trở thành một thách thức lớn Tuy nhiên, Tác giả đưa ra các giải pháp đi tìm lời giải cho vấn đề tự chủ báo chí khá thuyết phục

Cũng liên quan đến vấn đề tự chủ tài chính, tác giả Thu Vân có Bài báo

Báo chí trong lộ trình bước ra tự chủ, đăng trên web báo Công lý phân tích

khá rõ về những thách thức đối với các cơ quan báo chí trước xu thế phát triển của nền báo chí hiện đại Nội dung bài báo nêu lên những góc nhìn đa chiều

về kinh tế báo in Tác giả bài báo đã chú tâm phân tích những ưu điểm, hạn chế, cơ hội và thách thức đối với các cơ quan báo in khi chuyển từ cơ chế được ngân sách Nhà nước bao cấp sang cơ chế tự chủ tài chính Đặc biệt, tác giả bài báo cũng đã khẳng định báo chí cũng là một nghề chịu sự chi phối của

cơ chế thị trường Vì vậy phải phát triển theo quy luật, chịu sự chi phối của thị trường, nghĩa là các cơ quan báo chí, mỗi nhà báo phải thừa nhận và chấp nhận tham gia quy luật đó Tác giả bài viết cũng đã phân tích các giải pháp tăng nguồn thu mà nhiều cơ quan báo chí đã và đang triển khai thực hiện, đồng thời đưa ra nhiều giải pháp nhằm tạo ra những nguồn thu mới một cách hợp pháp, chính đáng, góp phần xây dựng toà soạn với thương hiệu báo vững mạnh, góp phần vào công cuộc đổi mới phát triển của báo chí nước nhà

Tuy nhiên, bài báo Cơ chế tài chính nào cho cơ quan báo chí của tác giả

H.Y, đăng trên web Thời báo tài chính Việt Nam thì có nhiều ý kiến trái chiều hơn về vấn đề làm kinh tế đối với các cơ quan báo chí Nội dung bài báo phân tích nhiều ý kiến trái chiều, băn khoăn về chủ trương xây dựng hai mô hình hoạt động của cơ quan báo chí là đơn vị sự nghiệp có thu và doanh nghiệp kinh doanh có điều kiện Tác giả cũng đã tập trung phân tích những ý kiến đóng góp của nhiều Đại biểu Quốc hội về cơ hội và thách thức, các chính sách tài chính cho cơ quan báo chí nhằm tìm ra cơ chế tài chính phù hợp cho cơ quan báo chí để vừa thực hiện nhiệm vụ tuyên truyền, vừa đảm bảo nguồn thu cho đơn vị hoạt động hiệu quả

Như vậy, chưa có đề tài nào đi sâu khảo sát cụ thể chuyên trang, chuyên mục có thu trên báo chí địa phương nói chung và Báo Ấp Bắc, Báo Cần Thơ nói riêng Cái mới và cái không trùng lặp của luận văn này chính là việc phân tích quy trình tổ chức chuyên trang, chuyên mục có thu, từ đó, rút ra những

kinh nghiệm nghề nghiệp, và đề xuất các giải pháp để nâng cao, đổi mới chất lượng trang báo đặc thù này và tăng thêm số hợp đồng ký kết với đối tác Nhìn chung các công trình nghiên cứu trên đều liên qua một phần đến lĩnh vực kinh tế báo in, giúp cho tác giả có thêm nguồn tư liệu để thực hiện đề

tài Quản trị nội dung chuyên trang, chuyên mục có thu trên Báo Ấp Bắc và Báo Cần Thơ Tuy nhiên, việc phân tích đánh giá chỉ tập trung ở một khía

cạnh, một bộ phận cấu thành của nội dung chuyên trang, chuyên mục có trên báo in Vì vậy, tác giả sẽ kế thừa, tiếp thu kiến thức có được từ các bài viết, công trình nghiên cứu kể trên và qua trực tiếp làm nghề phân tích, đúc kết thành hệ thống lý luận và thực tiễn, góp phần có thêm kênh thông tin để những ai quan tâm đến lĩnh vực phát triển kinh tế báo in nói chung và chuyên trang, chuyên mục có thu nói riêng có thêm nguồn tư liệu để nghiên cứu ứng dụng vào thực tiễn nghề nghiệp

3 Mục đích và nhiệm vụ nghiên cứu

3.1 Mục đích nghiên cứu

Mục đích của nghiên cứu là tìm hiểu về thực trạng phát triển và qui trình sản xuất cũng như quản lý các chuyên trang, chuyên mục có thu tại Báo Ấp Bắc và Báo Cần Thơ nhằm biết được hiệu quả của các chuyên trang chuyên mục có thu như thế nào Từ đó, luận văn đề xuất các giải pháp nhằm phát triển hơn nữa lĩnh vực này cho báo chí địa phương nói chung và Báo Ấp Bắc nói riêng trong thời gian tới

3.2 Nhiệm vụ nghiên cứu

Để đạt được mục đích trên, tác giả luận văn thực hiện những nhiệm vụ nghiên cứu cơ bản như sau:

- Hệ thống hóa những vấn đề lý luận về kinh tế báo in nói chung và nội dung các chuyên trang, chuyên mục có thu trên Báo Ấp Bắc và Báo Cần Thơ nói riêng

- Khảo sát, thống kê, phân tích, đánh giá thực trạng hoạt động phát triển các chuyên trang, chuyên mục có thu tại Báo Ấp Bắc, Báo Cần Thơ đặc biệt làm nổi bật quá trình hình thành, phát triển và thành tựu đã đạt được của đơn

vị trong thời gian vừa qua Luận văn cũng sẽ chỉ ra những ưu và khuyết điểm

về nội dung và hình thức các chuyên trang, chuyên mục có thu trên Báo Ấp Bắc, Báo Cần Thơ

- Đề xuất các giải pháp, kiến nghị nhằm phát triển hơn nữa các chuyên trang, chuyên mục có thu trên Báo Ấp Bắc

4 Đối tượng và phạm vi nghiên cứu

4.1 Đối tượng nghiên cứu

Đối tượng nghiên cứu của luận văn là các chuyên trang, chuyên mục có thu trên Báo Ấp Bắc và Báo Cần Thơ Nghiên cứu quy trình, cách thức hoạt động của các chuyên trang, chuyên mục có thu, để có cái nhìn tổng quát về các chuyên trang, chuyên mục này

4.2 Phạm vi nghiên cứu

Phạm vi nghiên cứu: Luận văn khảo sát việc phát triển nội dung các chuyên trang, chuyên mục có thu trên Báo Ấp Bắc và Báo Cần Thơ năm

2019

5 Phương pháp nghiên cứu

Để nghiên cứu đề tài, tác giả đã sử dụng các phương pháp sau:

- Phương pháp nghiên cứu tài liệu: Tác giả tập hợp, đọc, lập phiếu để tổng hợp các tài liệu liên quan đến đề tài; phân tích các luận điểm, quan niệm của các nhà nghiên cứu, từ đó hệ thống hóa các vấn đề lý luận Đây là cơ sở

để tác giả hình thành nội dung chương 1 của luận văn

- Phương pháp khảo sát, tổng hợp, thống kê, phân loại, phân tích, diễn giải, quy nạp: Tác giả lập phiếu khảo sát, tổng hợp, thống kê, phân loại, phân tích, diễn giải quy nạp trên cơ sở lý luận và thực tiễn trong hoạt động các

chuyên trang, chuyên mục có thu trên Báo Ấp Bắc và Báo Cần Thơ năm 2019 dựa trên các tiêu chí lý thuyết đặt ra để có được các kết quả phân tích trong luận văn Các kết quả khảo sát là cơ sở để đánh giá thực trạng hoạt động lĩnh vực các chuyên trang, chuyên mục có thu trên Báo Ấp Bắc và Báo Cần Thơ ở chương 2 và đưa ra bài học kinh nghiệm, các giải pháp, kiến nghị tại chương

3 của luận văn

- Phương pháp phỏng vấn sâu: Tác giả xác định rõ nội dung, mục đích, đối tượng phỏng vấn; đưa ra các câu hỏi, địa điểm, thời gian thực hiện cuộc phỏng vấn nhằm lấy ý kiến từ lãnh đạo phòng, ban chịu trách nhiệm về nội dung các chuyên trang, chuyên mục có thu trên Báo Ấp Bắc và Báo Cần Thơ

Cụ thể: sẽ tiến hành với 2 nhóm đối tượng: Tổng biên tập hoặc Phó Tổng Biên tập và Trưởng Phòng Phóng viên, Trưởng phòng Tài vụ Ngoài ra, tác giả còn mở rộng phạm vi phỏng vấn các nhà báo, phóng viên có kinh nghiệm của 2 tờ Báo Ấp Bắc và Báo Cần Thơ trong việc tổ chức chuyên trang, chuyên mục có thu

- Phương pháp nghiên cứu nội dung: Tác giả tiến hành nghiên cứu nội dung các tin, bài trên các chuyên trang, chuyên mục có thu của Báo Ấp Bắc

và Báo Cần Thơ để nêu bật những đặc trưng, đặc điểm của các chuyên trang, chuyên mục có thu của Báo Ấp Bắc và Báo Cần Thơ

6 Ý nghĩa lý luận và giá trị thực tiễn của đề tài

6.1 Ý nghĩa lý luận

Luận văn làm rõ hơn về vấn đề “Quản trị nội dung chuyên trang, chuyên mục có thu trên Báo Ấp Bắc và Báo Cần Thơ” từ đó đi vào nhận diện tìm hiểu

vấn đề, giúp điều chỉnh, lựa chọn nội dung, hình thức truyền tải thông tin hợp

lý để nâng cao hiệu quả hoạt động

6.2 Giá trị thực tiễn

Có thể nói rằng, việc nghiên cứu hoạt động phát triển của các chuyên trang, chuyên mục có thu trên Báo Ấp Bắc và Báo Cần Thơ là đòi hỏi cấp thiết, đúng lúc, kịp thời và thiết thực, phục vụ đắc lực cho công tác lãnh đạo của các cơ quan báo chí nói chung và Báo Ấp Bắc, Báo Cần Thơ nói riêng Luận văn đóng góp một phần về mặt lý luận trong việc nhận diện hoạt động phát triển kinh tế báo in, mà cụ thể ở đây là các chuyên trang, chuyên mục có thu, đưa ra các tiêu chí đánh giá, yếu tố ảnh hưởng đến hoạt động này tại Báo

Ấp Bắc và Báo Cần Thơ Luận văn cũng là tài liệu tham khảo phục vụ công tác nghiên cứu, đào tạo về báo chí và truyền thông, nhất là về vấn đề phát triển các chuyên trang, chuyên mục có thu của các cơ quan báo in tại Việt Nam trong giai đoạn hiện nay

Từ việc nghiên cứu thực tế hoạt động của các chuyên trang, chuyên mục

có thu tại một cơ quan báo chí cụ thể, luận văn là tài liệu tham khảo cho các

cơ quan báo chí đã, đang và sẽ thực hiện hoạt động này trong tương lai Từ

đó, giúp các cơ quan báo chí có thể vận dụng, tổ chức thực hiện có hiệu quả các chuyên trang, chuyên mục có thu tại đơn vị mình

7 Cấu trúc của Luận văn

Ngoài phần Mở đầu, Kết luận, Tài liệu tham khảo, Phụ lục và Mục lục, nội dung chính của luận văn được kết cấu thành 3 chương

Chương 1: Lý thuyết chung về báo in và các chuyên trang, chuyên mục

có thu

Chương này tập trung giải quyết các vấn đề gồm: Những khái niệm chung về báo in, đặc trưng báo in; quản trị nội dung tuyên truyền trên báo in; vai trò của chuyên trang, chuyên mục có thu trên báo in trong xu thế hướng đến tự chủ tài chính đối với các tờ báo địa phương Đó là cơ sở lý luận để phân tích quy trình tổ chức chuyên trang, chuyên mục có thu sẽ được đề cập trong chương 2

Chương 2: Phân tích nội dung, quy trình tổ chức chuyên trang, chuyên

mục có thu trên Báo Ấp Bắc và Báo Cần Thơ

Trong chương này trình bày tổng quan 2 cơ quan Báo Ấp Bắc và Báo Cần Thơ cũng như quá trình hình thành các chuyên trang, chuyên mục có thu trên 2 tờ báo nêu trên, chỉ ra đặc thù chuyên trang, chuyên mục có thu của Báo Ấp Bắc và Báo Cần Thơ, trình bày và phân tích quy trình tổ chức chuyên trang, chuyên mục có thu cũng như sự vận hành của quy trình này Đồng thời chỉ ra thành công và hạn chế của nội dung cũng như hình thức các chuyên trang chuyên mục có thu, việc tổ chức quản lý và thực hiện chuyên trang, chuyên mục có thu 2 tòa soạn báo nêu trên

Chương 3: Đề xuất giải pháp đổi mới quy trình tổ chức chuyên trang,

chuyên mục có thu trên Báo Ấp Bắc và Báo Cần Thơ

Dựa trên các phân tích ở chương 2, đồng thời so sánh chuyên trang, chuyên mục có thu trên Báo Ấp Bắc và một tờ báo khác có cùng tôn chỉ mục đích là Báo Cần Thơ, luận văn tổng kết và đề xuất những giải pháp đổi mới nhằm nâng cao chất lượng nội dung trang báo đặc biệt là trong thời điểm báo

in đang khủng hoảng như hiện nay Cũng trong chương này, tác giả nêu ra những kinh nghiệm nghề nghiệp và một vài suy nghĩ về công việc tổ chức thực hiện các chuyên trang, chuyên mục có thu

LÝ THUYẾT CHUNG VỀ BÁO IN VÀ CÁC CHUYÊN Chương 1.

TRANG, CHUYÊN MỤC CÓ THU 1.1 Các khái niệm liên quan đến đề tài

đề thời sự và thời cuộc của người dân, xã hội

đề ra Còn điều hành là điều khiển mọi bộ phận và quy trình hoạt động chung Tóm lại, quản trị được hiểu là sự tác động có định hướng, có chủ đích của chủ thể quản trị lên đối tượng quản trị nhằm đạt được những kết quả cao nhất với mục tiêu đã định trước Nói một cách văn vẻ, quản trị là nghệ thuật đạt mục tiêu thông qua hoạt động của người khác

Quản trị truyền thông

Quản trị truyền thông là một chức năng quản trị nhằm mục đích thiết lập, duy trì truyền thông hai chiều, đi tìm sự hiểu biết, chấp nhận và hợp tác giữa một tổ chức và công chúng Trong đó bao gồm quản lý những vấn đề hay sự kiện mà đơn vị cần phải nắm được dư luận và có trách nhiệm thông tin cho công chúng Quản trị truyền thông vừa là khoa học xã hội vừa là nghệ thuật Khoa học được hiểu là người làm truyền thông cần phải có những phương pháp và công cụ thực hiện truyền thông hiệu quả Sử dụng linh hoạt, tài tình các giải pháp truyền thông khác nhau cho từng đối tượng truyền thông (bên trong, bên ngoài) để đạt được mục tiêu như mong đợi là cả một nghệ thuật

Từ phân tích những xu hướng, dự đoán kết quả, đến việc đưa ra các lời đề xuất cho lãnh đạo và thực hiện các chương trình hành động linh hoạt đã được lập kế hoạch để phục vụ quyền lợi đối tác là sự phối hợp giữa khoa học và nghệ thuật…

Quản trị toà soạn báo chí

Theo tác giả Trương Thị Kiên, định nghĩa trong quyển Lao động nhà báo

và quản trị tòa soạn: Quản trị toà soạn báo chí là hoạt động hoạch định, tổ chức, kiểm tra, đánh giá công việc của toà soạn, căn cứ trên những nội quy, quy chế nhất định mà toà soạn đặt ra, nhằm đảm bảo mọi hoạt động ổn định,

có hiệu quả, với mục đích cao nhất là đem lại sản phẩm báo chí (tờ báo, chương trình phát thanh, truyền hình) có chất lượng, đáp ứng nhiệm vụ thông tin tuyên truyền của cơ quan báo chí, yêu cầu của công chúng và đem lại lợi nhuận, thúc đẩy phát triển toà soạn báo chí đó [28,tr.151]

Chuyên trang báo in

Theo Từ điển Tiếng Việt định nghĩa: Chuyên trang là trang báo có nội dung chuyên phản ánh hoặc bàn luận về một vấn đề Trong quá trình nghiên cứu, thu thập tư liệu, tác giả luận văn chưa tìm thấy một tư liệu sách nào khái niệm về chuyên trang trên báo in Tuy nhiên, theo đề tài luận văn cao học của

một số anh chị đi trước có liên quan đến các chuyên trang, chuyên mục trên một số tờ báo có định nghĩa về chuyên trang báo in cụ thể như sau:

Luận văn “Quy trình tổ chức chuyên trang Văn hóa của Báo Công An Thành phố Hồ Chí Minh: Thực trạng và giải pháp phát triển (Khảo sát Báo Công An Thành phố Hồ Chí Minh từ năm 2010-2012)”, định nghĩa như sau: Chuyên trang trên một tờ báo in là trang báo được dành riêng cho một nội dung trong một lĩnh vực nhất định Số lượng trang báo dành cho mỗi chuyên trang được các tòa soạn định lượng phụ thuộc vào mức độ quan trọng của lĩnh vực ấy, phụ thuộc vào sự quan tâm của xã hội dành cho lĩnh vực ấy Mỗi tòa soạn có số lượng trang báo khác nhau dành cho các chuyên trang, chuyên mục Chuyên trang về một lĩnh vực nào đó trong đời sống xã hội có thể xuất hiện nhiều hay ít ở tờ báo tùy theo việc thỏa thuận tuyên truyền của tòa soạn với đối tác Để duy trì thói quen thưởng thức tờ báo và theo dõi thông tin của độc giả, chuyên trang thường được đặt cố định về mặt thứ tự ở những trang báo nhất định

Chuyên mục báo in

Theo Từ điển tiếng Việt, Nhà xuất bản Từ điển Bách Khoa 2010, chuyên mục là “mục thường kỳ trên báo, trên đài phát thanh dành riêng cho một vấn đề” Chuyên mục thường là những “đặc sản” của các cơ quan báo chí, thậm chí có những chuyên mục “đóng đinh” với tờ báo, tạp chí mà khi nhắc đến tên chuyên mục, độc giả sẽ biết ngay cơ quan báo chí đó Việc xuất hiện các chuyên mục, đặc biệt khi chúng được đặt cố định ở những vị trí nào đó của tờ báo, tạp chí với những dấu hiệu dễ nhận biết, như đóng khung, in nghiêng, lót trame màu… giúp độc giả dễ tìm kiếm và tiếp nhận thông tin, cũng như dễ dàng phân biệt các ấn phẩm để có thể lựa chọn

1.2 Vấn đề quản trị nội dung trên báo in

Theo TS Trương Thị Kiên trong quyển Lao động nhà báo và Quản trị tòa soạn báo chí, quản trị tòa soạn báo chí cũng giống như quản trị bất kỳ cơ quan

nào, cũng được tiến hành theo 4 công đoạn: 1 xây dựng kế hoạch 2 Tổ chức triển khai kế hoạch 3 Chỉ đạo thực hiện kế hoạch 4 Đánh giá, điều chỉnh kế hoạch [28,tr.151]

Theo phân tích của TS Trương Thị Kiên: Mỗi nhà lãnh đạo trong cơ quan báo chí đều phải đối mặt với một thách thức hiện nay, đó là sự thay đổi

để cạnh trạnh Chấp nhận và đương đầu với sự thay đổi nhà lãnh đạo phải xây dựng được kế hoạch quản trị tòa soạn cụ thể, khoa học Lập kế hoạch là kỹ năng quản trị chủ chốt và thiết yếu cũng là một trong những khâu đầu tiên trong hoạt động quản trị của tổng biên tập Nếu không có kế hoạch cụ thể, rất khó để tổ chức xuất bản báo hay sản xuất chương trình một cách hiệu quả, chất lượng

Kế hoạch chính là nội dung chương trình hành động có mục đích cụ thể, trong đó xác định mục tiêu, nội dung, phương hướng, giải pháp và thời gian

để thực hiện Kế hoạch nội dung phải được căn cứ vào đường lối chính sách của Đảng, pháp luật báo chí của nhà nước, nhu cầu, tâm lý tiếp nhận của công chúng, thực tiễn biến động của đời sống xã hội cùng tình hình, năng lực, khả năng của cơ quan báo chí, với mục tiêu cuối cùng là có được tờ báo uy tín, chất lượng quản trị tốt các kế hoạch thì cũng đồng nghĩa với việc phát triển tốt nội dung hình thức tờ báo

Mỗi có quan báo chí có thể có nhiều loại kế hoạch: Có thể căn cứ vào thời gian để chia ra xây dựng các loại kế hoạch như sau:

Kế hoạch dài hạn (3 năm, 5 năm hoặc 10 năm…) Nội dung kế hoạch mang tính toàn diện, bao gồm nhiều lĩnh vực hoạt động của tòa soạn Mỗi kế hoạch dài hạn sẽ bao gồm trong đó những kế hoạch trung hạn và ngắn hạn

Kế hoạch trung hạn, có thể là một hợp phần trong kế hoạch trung hạn, thường có thời hạn từ 1-2 năm, tổ chức triển khai một phần nội dung đã được hạn định trong kế hoạch dài hạn

Kế hoạch ngắn hạn: Thường có thời hạn tính theo tháng, theo quý Ví dụ: 3 tháng, 6 tháng, 9 tháng Đối với các tòa soạn báo chí kế hoạch ngắn hạn thường gắn với thực hiện các hoạt động nâng cao chất lượng, hiệu quả tờ báo/ chương trình…

Kế hoạch đột xuất: Đây là những kế hoạch nằm ngoài lộ tình kế hoạch dài hạn, trung hạn, thường nảy sinh do yêu cầu của thực tiễn từng đơn vị, phòng, ban tòa soạn vào từng thời điểm nhất định Với dạng kế hoạch này, đối tượng đề xuất kế hoạch thường là các đơn vị trong tòa soạn

Kế hoạch tuần: Loại kế hoạch này gắn chặt với kế hoạch xuất bản báo hằng ngày, hằng tuần, trong đó xác định chi tiết: chủ đề Mỗi số báo ứng với một kế hoạch, trong đó định vị cụ thể: chủ đề số báo; chủ đề các chuyên trang, chuyên mục, số lượng tin, bài; Êkip thực hiện: Trực lãnh đạo Ban biên tập; Trực lãnh đạo ban thư ký tòa soạn; thời hạn tổ chức sản xuất: nhận bài, biên tập, trình bày, đọc bông, duyệt…

Nhìn chung mục đích của các loại kế hoạch, từ kế hoạch về tài chính, kế hoạch về công tác nghiêp vụ, kế hoạch về đào tạo bồi dưỡng hay kế hoạch quảng bá, tổ chức sự kiện tờ báo… Mục đích của các loại kế hoạch này là nhằm tăng cường nguồn thu hoặc cân đối nguồn thu của cơ quan đơn vị; đổi mới nội dung, hình thức tờ báo/ sản phẩm báo chí; nâng cao trình độ năng lực của đội ngủ cán bộ, phóng viên tòa soạn; tăng cường thương hiệu của tờ báo

ra công chúng…

Ban biên tập, lãnh đạo các phòng theo chức năng nhiệm vụ sẽ cụ thể hóa

kế hoạch đã được Ban biên tập phê duyệt Điển hình như để nâng cao chất lượng các chuyên trang, chuyên mục có thu, Ban biên tập chỉ đạo Phòng Phóng viên trực tiếp tham mưu những nôi dụng trên các chuyên trang, chuyên mục này, đánh giá điểm mạnh, điểm yếu, từ đó đề xuất giải pháp nâng cao chất lượng nội dung các trang báo này

1.3 Vấn đề kinh tế báo chí

Tại Việt Nam, vấn đề kinh tế báo chí đã xuất hiện từ rất sớm cùng với sự phát triển của nền báo chí cách mạng Việt Nam, song, phải nói rằng, có lẽ chưa có thời điểm nào vấn đề kinh tế báo chí được lãnh đạo các tòa soạn quan tâm như giai đoạn hiện nay

Theo quyển Một số vấn đề về kinh tế báo in của tác giả Đinh Văn Hường

và Bùi Chí Trung đánh giá: Kinh tế báo chí nước ta nói chung và báo in nói riêng đã xuất hiện và manh nha từ lâu, tuy nhiên tốc độ phát triển mạnh, nhanh thì phải kể từ năm 1986 đến nay, kể từ khi Đảng ta khởi xướng sự nghiệp Đổi mới đất nước và đổi mới báo chí

Đảng ta đã có nhiều chủ trương đường lối về phát triển hài hòa, hợp lý giữa chính trị và hoạt động kinh tế, kinh doanh của báo chí trong nền kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa Nhà nước ta cũng thể chế hóa đường lối đó vào các bộ luật, nghị định, chỉ thị, thông tư, Luật báo chí trải qua các lần sửa đổi cũng đã có những điều khoản riêng về quảng cáo trên báo chí và nguồn tài chính của báo chí Như vậy, Đảng và Nhà nước ta đã có chủ trương đường lối về hoạt động kinh tế - kinh doanh trong báo chí, truyền thông , phù hợp với lợi ích điều kiện, môi trường của Việt Nam; phù hợp với Luật pháp

và thông lệ quốc tế [18, tr.221]

Đã có sự thay đổi tư duy mới của những người làm báo chí truyền thông

Từ chỗ báo chí hoạt động bao cấp, lạc hậu và bị động đã chuyển sang làm báo trong nền kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa, nhanh nhạy, chủ động, năng động, sáng tạo, bảo đảm vừa phục vụ yêu cầu chính trị tư tưởng vừa hoạt động kinh tế kinh doanh trong điều kiện mới Có thể nói đây là một bước đột phá trong tư duy của người làm báo Việt Nam

Các hình thức hoạt động kinh tế khá phong phú, đa dạng: quảng cáo, phát hành, tổ chức sự kiện (PR), kinh doanh các sản phẩm truyền thông, liên doanh- liên kết, cho thuê trụ sở, dịch vụ tư vấn, thông tin chỉ dẫn, hợp tác

nước ngoài… các hình thức kinh tế này đã góp phần làm phong phú, sinh động thêm hoạt động của báo chí truyền thông Từ một nền báo chí được bao cấp, nay báo chí đang hoạt động trong các cơ chế tài chính sự nghiệp có thu (vừa được cơ quan chủ quản cấp ngân sách vừa thu thêm các nguồn hợp pháp khác); tự chủ tài chính (cơ quan chủ quản bù nếu thiếu, không cấp ngân sách kiểu bao cấp) và tự hạch toán (theo nguyên tắc lời ăn lỗ chịu) Mỗi cơ chế có

ưu thế, khó khăn riêng nhưng rõ ràng đã “cởi trói” cho báo chí thực hiện làm kinh tế dễ dàng hơn, cởi mở hơn Qua đó cho thấy bên cạnh các nhiệm vụ chính trị, các hình thức làm kinh tế trong các cơ quan báo in đã tạo thêm công

ăn việc làm cho cán bộ, phóng viên; tận dụng sức lao động của mọi người vào lợi ích chung; tạo sự chủ động, năng động, sáng tạo của người lao động, đặc biệt là động lực cống hiến từ việc được hưởng lợi ích kinh tế thiết thực và ảnh hưởng của chính trị báo chí

Hiện nay một số cơ quan báo in đã tự trang trải được kinh phí, có cơ quan báo in có lãi nộp ngân sách cho Nhà nước Điều này cho thấy, để các cơ quan báo chí làm kinh tế không những góp phần giảm chi cho Nhà nước cơ quan báo chí chủ động cân đối để không ngừng nâng cao đời sống vật chất và tinh thần cho người làm báo Và trong định hướng phát triển báo chí đến năm 2025-2030 sẽ dần hướng đến việc tự chủ tài chính đối với các cơ quan báo chí địa phương

Điều này cũng đồng nghĩa với việc, đòi hỏi các cơ quan báo chí phải vừa làm tốt nhiệm vụ chính trị ở địa phương và vừa làm tốt kinh tế báo chí của đơn vị Đây được xem là một cơ hội nhưng cũng là một thách thức cho các tọa soạn báo chí địa phương

Tuy nhiên, theo PGS.TS Đinh Văn Hường, trên con đường phát triển theo thời gian, như nhiều chuyên gia đánh giá, báo in đang rơi vào giai đoạn

đi xuống - thậm chí với một số tờ báo là giai đoạn khủng hoảng về số lượng phát hành Điều này nghe qua có vẻ là nghịch lý bởi cùng với sự phát triển

của công nghệ thông tin, hình thức trình bày trang báo ngày càng bắt mắt hơn

và nội dung tin bài trên các trang báo cũng sát với nhu cầu độc giả hơn, nhưng

số lượng phát hành báo in lại giảm ở mức báo động, thay vào đó là sự lên ngôi của số lượng truy cập vào báo mạng điện tử [28, tr.15]

Trên thế giới, xu hướng này đã xuất hiện trong vài thập kỷ gần đây Theo nhiều nhà nghiên cứu về lĩnh vực báo chí cho rằng, mức độ suy giảm của số lượng các ấn bản báo giấy được bán ra đang ngày một trầm trọng hơn, nguyên nhân chính là bởi Internet ngày càng phát triển, giá báo cao hơn, suy thoái kinh tế và các báo giảm bớt những ấn bản không mang lại lợi nhuận

Nhiều bài báo cũng đã phân tích, trong khi các nền kinh tế đang có dấu hiệu phục hồi tích cực, lĩnh vực báo in trên thế giới và cả Việt Nam lại càng rơi vào “sức ép khủng hoảng” nghiêm trọng Hẳn giới báo chí vẫn còn nhớ, sự kiện sau nhiều tháng “chống chọi” với tình hình ngày một khó khăn trong phát hành, cuối cùng Ban Biên tập Nhật Báo Sài Gòn Giải Phóng 12G (nhật báo duy nhất phía Nam – phụ trang của báo SGGP) phải đi đến quyết định

“tạm ngưng phát hành” vào ngày 11/7 Không chỉ báo SGGP chống chọi với

“sức ép khủng hoảng”, theo thông tin từ các cơ quan chức năng, thống kê chưa đầy đủ cho thấy tại Việt Nam đã có ít nhất 4 tờ báo xin ngừng hoạt động, 5 tờ báo xin giảm kỳ, 6 tờ báo xin giảm trang, nhiều báo in ở các địa phương gặp phải rất nhiều khó khăn”

Tại hội nghị Tổng kết báo chí toàn quốc năm 2019 và đề ra nhiệm vụ năm 2020, lãnh đạo Hội Nhà báo Việt Nam, thông tin, việc thực hiện Quy hoạch báo chí, trong 11 tháng đầu năm 2019, cả nước đã giảm 18 cơ quan báo chí so với năm 2018 Tính đến ngày 30/11/2019, có 850 cơ quan báo chí, trong đó có 179 cơ quan báo, 648 tạp chí, 23 cơ quan báo chí điện tử độc lập;

có 72 cơ quan có giấy phép hoạt động phát thanh-truyền hình với 2 đài Quốc gia, 64 đài địa phương, 5 kênh truyền hình Cả nước hiện có trên 41.000 người đang công tác tại các cơ quan báo chí (cả 4 loại hình), trong đó có

20.407 trường hợp đã được cấp thẻ nhà báo Báo in Việt Nam đã và đang báo động về tình trạng này

Trong xu thế giảm sút lượng phát hành của báo in, ngoài yếu tố chất lượng tin tức của nhiều tờ báo không đáp ứng nhu cầu người đọc, còn có nguyên nhân đến từ việc một bộ phận lớn đọc giả trung thành của báo in nhiều năm qua bắt đầu hình thành thói quen đọc báo mạng điện tử Ưu thế nhanh nhạy gần như “tức thì” về thông tin của các trang báo mạng đã lấy đi của báo giấy một lượng rất đông đọc giả

Thích ứng với tình hình này, để tăng sức cạnh tranh với báo điện tử, báo

in, trong đó có chuyên trang, chuyên mục có thu vận động không ngừng và sự vận động này được các tòa soạn tập trung ở khía cạnh nội dung của chuyên trang Chẳng hạn như khi một sự kiện diễn ra, báo mạng điện tử đưa tin ngay sau đó với nhiều hình ảnh “nóng hổi”, thậm chí đã có trang điện tử tường thuật trực tiếp sự kiện được nhiều người quan tâm Để có thể cạnh tranh với tốc độ nhanh nhạy này, chuyên trang của báo in thường cố gắng chọn hướng khai thác khác biệt với nội dung chuyên sâu hơn, có kèm nội dung trả lời phỏng vấn của chuyên gia hoặc mở rộng vấn đề hơn… Cũng ở khía cạnh nội dung, chuyên trang của báo in còn nỗ lực duy trì sự chọn lọc, định hướng trong nội dung thông tin… mang đến nội dung có ích cho độc giả

Hoặc các tờ báo đã linh hoạt tổ chức ra báo theo dạng chuyên đề, từ đó

có những bài phân tích sâu về một vấn đề, một thực trạng, một mối quan tâm của xã hội và có những định hướng tốt hơn cho công chúng Với cách làm này, báo in vẫn đang duy trì tốt các đối tác thực hiện các hợp đồng quảng cáo, hợp đồng tuyên truyền các chuyên trang chuyên mục, vẫn đảm bảo nguồn thu cho đơn vị hoạt động Nhiều cơ quan báo chí trung ương và địa phương cũng

đã và đang sống tương đối ổn thay vì khó có thể tồn tại như một số nhận định của nhiều người

Có thể nói, nói về kinh tế báo chí là nói đến một phạm trù khá rộng Tuy nhiên, trong phạm vị đề tài này, tác giả luận văn chỉ xin nghiên cứu phân tích một khía cạnh rất nhỏ của việc làm kinh tế báo chí tạo thêm nguồn thu cho các tòa soạn báo chí địa phương Đó là việc quản trị tổ chức thực hiện các chuyên trang, chuyên mục có thu, đây cũng được xem là một kênh góp phần tăng nguồn thu quan trọng của các các tòa soạn báo chí địa phương, từ đó nâng cao chất lượng đời sống cán bộ nhân viên, phóng viên đơn vị

Theo nhận định của lãnh đạo nhiều tòa soạn báo chí địa phương, ngày nay, chuyên trang, chuyên mục có thu được xem là một cách làm kinh tế báo chí khá hiệu quả cho các cơ quan báo chí nói chung và báo Đảng địa phương nói riêng

1.4 Các quan điểm về kinh tế báo chí hiện nay

Theo nội dung của Đề án Quy hoạch phát triển và quản lý báo chí đến năm 2025, để giảm gánh nặng của Nhà nước và nâng cao chất lượng báo chí phải xác định các loại hình báo chí: Ngoài những tờ báo có chức năng nhiệm

vụ đặc thù cần phải được Nhà nước tiếp tục cấp ngân sách để hoạt động, còn lại hầu hết các tòa soạn nên bước ra tự chủ về tài chính

Theo thông tin từ Bộ Thông tin và Truyền thông, báo chí hiện tồn tại 3 hình thức: được ngân sách Nhà nước bao cấp toàn bộ hoặc một phần; được cơ quan chủ quản bao cấp một phần, tự cân đối thu chi; tự chủ hoàn toàn về tài chính Tại thời điểm hiện nay, thị trường báo chí ngày càng cạnh tranh ngày càng khốc liệt, đối tượng độc giả không gia tăng là mấy, thì số lượng đầu báo

và các ấn phẩm lại không ngừng tăng, khiến cho câu chuyện kinh tế báo chí

mà cụ thể là tự chủ báo chí giờ đây trở thành một thách thức lớn Còn theo phân tích của Nhà báo Tuyết Mai trong bài báo Báo chí trước bài toán tự chủ, đăng trên Tạp chí Người Làm Báo thì Việt Nam không có báo chí tư nhân, vì thế cho dù thế nào thông tin đúng chủ trương, đường lối vẫn phải đặt lên hàng đầu rồi mới đến vấn đề tài chính Tuy nhiên, đã phát triển theo quy luật, chịu

sự chi phối của thị trường, nghĩa là các cơ quan báo chí, mỗi nhà báo phải thừa nhận và chấp nhận tham gia quy luật đó Nhìn ở góc độ tích cực khi cơ quan báo chí hoạt động hoàn toàn tự chủ, cũng đồng nghĩa với việc các tòa soạn đã giảm được gánh nặng cho ngân sách Nhà nước, tự tạo ra cơ sở vật chất đáp ứng tốt hơn nhu cầu hoạt động đặc thù của công việc; các ấn phẩm của tòa soạn được độc giả ưa thích, thị trường đón nhận Vì lý do đó, các Tòa soạn hãy biến những áp lực tạm thời thành cơ hội, không ngừng nỗ lực cống hiến, giữ vững bản lĩnh chính trị nghề nghiệp, trau dồi đạo đức nhà báo để sáng tạo ra những tác phẩm nhân văn có giá trị thông tin tuyên truyền, phù hợp với nhu cầu thực sự của số đông độc giả Đồng thời, tích cực tham gia phát huy các kỹ năng truyền thông, nhằm tạo ra những nguồn thu mới một cách hợp pháp, chính đáng, góp phần xây dựng tòa soạn với thương hiệu báo vững mạnh, góp phần vào công cuộc đổi mới phát triển của báo chí nước nhà Đồng thời, Nhà nước cần có chính sách thông thoáng hơn để giúp báo chí có thêm nguồn thu, tự nuôi sống mình Đồng thời, có sự ưu tiên, hỗ trợ đối với những cơ quan báo chí làm nhiệm vụ chính trị, với quan điểm nâng cao hiệu lực, hiệu quả của cơ quan báo chí, tinh gọn báo chí và không làm tăng gánh nặng ngân sách Nhà nước Tác giả luận văn cũng rất đồng tình với quan điểm này của Nhà Báo Tuyết Mai, bởi trên thực tế không ít tờ báo ở nước ta

đã tự chủ khá tốt, đóng góp quan trọng cho ngân sách nhà nước Vì vậy việc khuyến khích các cơ quan báo chí địa phương tăng cường làm kinh tế báo chí, hướng đến tự chủ tài chính là việc cần thiết phải làm, hợp với xu thế phát triển hiện nay

1.5 Vấn đề chuyên trang, chuyên mục có thu trên báo in

Chuyên trang, chuyên mục có thu là một trang báo trong một tờ báo mà

ở đó, tập hợp tin bài trong trang báo đó đều tập trung chuyển tải nội dung thời

sự của một ngành hay một lĩnh vực đời sống xã hội nhất định Chẳng hạn như chuyên trang: Chính trị - văn xã, kinh tế - xã hội, pháp luật và đời sống, văn

hóa văn nghệ, Nông thôn mới, Thi đua khen thưởng, Đời sống văn hóa, Bình đẳng giới, Vì trẻ em, Truyền thông giảm nghèo…

Trong mỗi tờ báo in có tên gọi, thứ tự và số lượng trang báo nhất định,

ít thay đổi trong một thời gian dài… Đặc biệt, đối với những chuyên trang chuyên mục có thu thì phụ thuộc vào hợp đồng tuyên truyền đã ký giữa cơ quan báo với đối tác – đơn vị có nhu cầu tuyên truyền Thời gian xuất bản chuyên trang, chuyên mục có thu có thể ngắn hoặc dài tùy dòng sự kiện và theo yêu cầu của đối tác

Tùy vào tiêu chí làm báo của từng tòa soạn, đối tượng phục vụ của tờ báo, nội dung cụ thể của từng tờ báo và tùy vào quan điểm của Ban Biên tập

mà mỗi tòa soạn báo có cách đặt tên cho từng trang báo trong tổng thể tờ báo Trong phạm vi luận văn này, từ “chuyên trang”, “chuyên mục” dùng để chỉ một trang báo trong một tờ báo mà ở đó, tập hợp tin và bài trong trang báo đó đều tập trung chuyển tải nội dung thời sự trong một lĩnh vực đời sống xã hội nhất định

Nói về tính chất của từng trang báo, tác giả Grabennhicốp viết trong cuốn Báo chí trong kinh tế thị trường như sau: “Mỗi một trang báo đều có những chức năng riêng, một nội dung nhất định Ví dụ, theo truyền thống, ở trang nhất người ta in những thông tin quan trọng, cấp bách có tính chất chiến lược Trang hai và trang ba của báo chính trị bốn trang, nói chung đều đưa những bài phân tích, các vấn đề chủ yếu mang chủ đề chiến lược và tình hình quốc tế Trang cuối in phần lớn các thông báo và các bài không quá lớn về chủ đề văn hóa, thể thao, hỏi đáp và quảng cáo” [29,tr.231]

Để duy trì thói quen thưởng thức tờ báo và theo dõi thông tin của độc giả, chuyên trang thường được đặt cố định về mặt thứ tự ở những trang báo nhất định Tuy nhiên, trong xu thế làm báo hiện đại ngày này, chuyên trang có thể linh hoạt điều chỉnh theo yêu cầu thực tế Tùy theo số lượng và tầm quan trọng của sự kiện diễn ra trong đời sống, tòa soạn có thể quyết định tăng hoặc

giảm số lượng trang báo dành cho chuyên trang trong từng số báo Tuy nhiên đối với các chuyên trang, chuyên mục có thu thì luôn ưu tiên dành “đất” để đăng tải nội dung tin bài

1.5.1 Đặc trưng thông tin theo chuyên trang, chuyên mục có thu

- Tính định kỳ:

Một trong những đặc trưng quan trọng của báo in là tính định kỳ Đặc trưng này chi phối hoạt động của tòa soạn và từng con người làm báo Theo PGS.TS Đinh Văn Hường: Định kỳ là sự quy ước, thỏa thuận giữa báo chí với

xã hội, giữa báo chí với công chúng nhằm tạo một thói quen, nền nếp tương đối ổn định cho công chúng để họ đón đọc, nghe, xem những vấn đề mà mình quan tâm hoặc ưa thích [11, tr64]

Từ đặc trưng này cho thấy, những đặc trưng cụ thể và rõ nét quy ước về mặt thời gian trên mỗi chuyên trang của một tờ báo là rất nghiêm ngặt Có như vậy mới kịp thời phản ánh, đem đến cho công chúng những thông tin thời

sự về các sự kiện, vấn đề đã, đang và sẽ nảy sinh trong đời sống xã hội, cần có lời giải đáp Và các chuyên trang trên báo chí chính là một góc phản ánh tính chất “xuất bản phẩm định kỳ” cũng như tính thời sự của báo chí Thật vậy, trong công tác thông tin, tuyên truyền trên báo chí, khi chúng ta bảo đảm được tính định kỳ sẽ đem đến cho công chúng một cái nhìn xuyên suốt, liên tục về thông tin, cũng như làm tăng tính hấp dẫn, thu hút đối với chuyên trang

và tờ báo Bởi trong thực tế, có rất nhiều công chúng đón đợi một tờ báo xuất bản hàng ngày chỉ là muốn theo dõi một dòng thông tin, một chuyên trang, chuyên mục nào đó trên báo mà thôi Chuyên trang, chuyên mục có tính định

kì, ổn định về nội dung và dung lượng nên bạn đọc dễ dàng tìm đọc, theo dõi vấn đề mình đang quan tâm và có thể có sự phản hồi trở lại Đây là mục đích

mà bất cứ toà soạn hay cơ quan báo chí nào cũng mong muốn đạt được

Tờ báo đó thu hút bạn đọc ở mức độ nào hoàn toàn phụ thuộc vào tính năng của tờ báo đó có phù hợp với nhu cầu tiếp nhận của họ và có dễ dàng

cho họ khi họ tiếp nhận hay không Tạo tính định kỳ cho chuyên trang, chuyên mục là việc làm vô cùng cần thiết thúc đẩy tích cực cho quá trình tiếp nhận thông tin cho bạn đọc ở tất cả các tờ báo Điều này cần có ở cả báo in, phát thanh, truyền hình, trực tuyến Và như thế, báo chí đã tạo được chỗ đứng trong lòng công chúng, cũng như tạo ra sức hấp hẫn độc giả Trong đó có một phần không nhỏ từ việc xây dựng các chuyên trang

- Tính chuyên sâu:

Theo PGS.TS Đinh Văn Hường: Với đặc trưng nghề nghiệp, nhà báo luôn cần trang bị tích lũy kiến thức nền tảng Chất lượng của nhà báo bao gồm nhiều mặt, từ vốn kiến thức chung và vốn kiến thức chuyên môn sâu, năng lực nghiệp vụ nhạy bén Trên cơ sở kiến thức chung rộng, sâu thì sẽ viết

ra những tác phẩm mang tính nhân văn sâu sắc [11, tr62,63]

Đối với các chuyên trang, chuyên mục có thu thì tính chuyên sâu càng được thể hiện rõ hơn Thông tin trên chuyên trang thường chỉ tập trung vào một lĩnh vực cụ thể, chẳng hạn như: chính trị, kinh tế- xã hội, pháp luật, an ninh trật tự, Đời sống văn hoá, thi đua khen thưởng, truyền thông giảm nghèo, văn hoá văn nghệ…Do đó tính chuyên sâu là rất rõ nét và có thể coi là đặc trưng nổi bật của thông tin chuyên trang Với mỗi số báo, thông tin đều được cụ thể hóa bằng những tin bài mang tính tập trung cao, có tính bình luận, đánh giá rõ nét và thậm chí tạo nên phong cách cho phóng viên và tòa soạn Trên các chuyên trang, chuyên mục của một tờ báo thông thường có thể nhận thấy, việc xây dựng thông tin mang tính chuyên sâu nhằm hướng đến một nhóm đối tượng bạn đọc nhất định, có cùng chung sở thích, nhu cầu…Đó vừa là tiêu chí hướng đến để chuyên trang thiết lập những thông tin chuyên sâu về lĩnh vực mà công chúng quan tâm, vừa giúp chuyên trang tạo được sự đặc sắc cần thiết

Tính chuyên sâu cần thiết cho mỗi chuyên trang, chuyên mục nhưng để nâng cao hiệu quả của nó thì mỗi số báo, mỗi chuyên trang cần phải có những

chiến lược rất cụ thể, dài hơi và có sự tổ chức bài bản về nội dung Điều này

sẽ nâng cao tính chuyên nghiệp cũng như giúp thông tin không bị trùng lặp

- Tính công khai:

Trong thời đại bùng nổ thông tin hiện nay, các phương tiện truyền thông hiện đại đang là công cụ tốt nhất giúp cho báo chí truyền tải một lượng thông tin khổng lồ đến với công chúng Báo chí hướng tác động đến quảng đại nhân dân, tác động vào số đông Đó chính là tính công khai của thông tin báo chí Theo từ điển Tiếng Việt thì Công khai chính là “không giữ kín, mà để cho mọi người có thể biết” Công khai trên báo chí chính là báo chí thông tin sự kiện, xã hội hóa sự kiện Sự kiện đó sẽ tác động vào nhận thức, thái độ và hành vi của hàng triệu người Đó chính là nguồn gốc quan trọng nhất tạo nên sức mạnh xã hội của báo chí Do vậy, có thể nói rằng, tính công khai tiềm ẩn sức mạnh của báo chí, bởi tính công khai là căn nguyên tạo nên dư luận xã hội cũng như khả năng huy động nguồn lực xã hội Và nhờ sức mạnh từ tính công khai, báo chí vừa là công cụ vừa là lực lượng xã hội trong sự gắn bó chặt chẽ với dư luận xã hội có thể tham gia hiệu quả vào quá trình tổ chức, quản lý, giám sát và phản biện xã hội

Tuy nhiên, sức mạnh của tính công khai trên báo chí phụ thuộc vào nhiều yếu tố Thứ nhất là, thông tin sự kiện có xác thực, đúng bản chất hay không? Thông tin xác thực, đúng bản chất giúp công chúng hiểu được bản chất sự việc và vấn đề thông tin Thứ hai là thông tin có công khai nhiều chiều không? Công khai thông tin nhiều chiều giúp công chúng nhìn nhận rõ bản chất sự kiện và vấn đề thông tin, từ đó tỏ hành vi ủng hộ hay phản đối rõ ràng Thông tin một chiều, bản chất sự việc dễ bị vo tròn, bóp méo Thứ ba là thông tin sự kiện, phân tích vấn đề cần được tập hợp và phân tích dưới nhiều góc độ khác nhau

Tóm lại, vấn đề liên quan đến tính công khai của thông tin báo chí có ý nghĩa rất quan trọng đối với nhà báo trong việc lựa chọn sự kiện và vấn đề

thông tin Khai thác thông tin, phân tích sự kiện và vấn đề thời sự, thời điểm thông tin của báo chí và phong cách văn hóa giao tiếp đại chúng trong quá trình khơi nguồn phản ánh, định hướng và điều hòa dư luận xã hội; và trên hết

là kiến thức vốn sống thực tế của nhà báo, năng lực phân tích sự kiện pháp lý

- đạo đức nghề nghiệp của nhà báo

- Tính định hướng:

Tính định hướng vô cùng quan trọng với một tờ báo nói chung và trang báo nói riêng Theo PGS.TS Đinh Văn Hường: Với những đặc trưng của mình, báo chí có năng lực to lớn trong việc phản ánh sự vận động của đời sống, hiện thực tác động vào đông đảo quần chúng nhằm tạo nên định hướng

xã hội tích cực Sức mạnh định hướng của bao chí thể hiện ở khả năng trở thành diễn đàn cho toàn Đảng, toàn dân tham gia thảo luận, giải quyết những vấn đề tiêu cực cản trở sự phát triển của xã hội [11, tr76]

Đối với các chuyên trang hay chuyên mục tính định hướng được hiểu ở việc thông tin một cách có hệ thống, bài bản và đúng tiêu chí Trong thời buổi thông tin được cập nhật thường xuyên, liên tục, ồ ạt, đa dạng hiện nay, các phương tiện thông tin đại chúng không thiếu nguồn tin để chuyển tải tới công chúng Nhưng điều đó cũng khiến công chúng phần nào bị “bội thực” thông tin, không dễ dàng phân biệt được đâu là thông tin khách quan, chính xác, đâu

là thông tin thiếu căn cứ, chưa được kiểm chứng, thậm chí còn là những luồng thông tin xuyên tạc, bịa đặt một cách trắng trợn mang tính chống đối, phá hoại Mặt khác, chính việc không thể chạy đua về tính thời sự với các loại hình báo chí khác, bởi tính định kỳ của báo in, đặc biệt là các tạp chí, tuần báo nên các cơ quan báo chí cũng buộc phải thay đổi phương thức tuyên truyền, bằng các bài phân tích, bình luận chuyên sâu sau sự kiện, nhằm giúp độc giả

có được kênh thông tin đáng tin cậy để tham khảo, định hướng cho suy nghĩ, hành động một cách khách quan, chính xác Với một chuyên trang, chuyên mục thông tin được định hướng một cách rất cụ thể thông qua những bài viết

tập trung vào chủ đề đã vạch sẵn trong một lộ trình phát triển, mang tính ổn định và lâu dài Điều này có thể thông qua việc xây dựng các chuyên mục với từng nhiệm vụ cụ thể mà tờ báo đặt ra

Việc xây dựng thông tin theo chuyên trang, chuyên mục hiện nay là rất cần thiết và đang ngày càng trở thành định hướng quan trọng trong một tòa soạn báo Chuyên trang nào thì thông tin đó sẽ giúp cho tờ báo sinh động, phong phú, dễ hiểu, dễ tiếp nhận Đồng thời cũng giúp cho việc khu biệt công chúng, đáp ứng nhu cầu của công chúng hiệu quả hơn Theo đó, không phải thông tin nào cũng có thể đưa, nội dung hướng đến đúng chủ đề nhưng không

vì thế mà thiếu tính định hướng, tính chọn lọc và tính phù hợp

1.4.2 Vai trò của các chuyên trang, chuyên mục có thu trên báo in

a) Thực hiện nhiệm vụ thông tin tuyên tuyền

Các chuyên trang, chuyên mục có thu dù ký hợp đồng với đối tác nhưng vẫn đảm bảo thực hiện đúng tôn chỉ mục đích, đạo đức nghề nghiệp, có vai trò quan trọng trong việc thông tin tuyên truyền đến một bộ phận công chúng quan tâm Điều này có nghĩa là nội dung các chuyên trang, chuyên mục vừa đảm bảo nội dung thông tin cho đối tác vừa đảm bảo những nguyên tắc của báo chí, để tạo lòng tin và tăng doanh thu cho đơn vị

b) Khả năng đáp ứng nhu cầu đối tác, nhóm bạn đọc

Các chuyên trang, chuyên mục có thu đáp ứng tốt cho một nhóm công chúng nhất định như: các sở, ban, ngành, đoàn thể, UBND các huyện, thị, thành và các doanh nghiệp có nhu cầu truyền thông đến nhân dân những vấn

đề cụ thể thông qua hợp đồng hay đề cương tuyên truyền Điển hình như trên Báo Cần Thơ và Báo Ấp Bắc hàng năm đều thực hiện các chuyên trang Ngành Công An, ngành Văn Hoá Thể thao và Du lịch, ngành Lao động Thương binh và Xã hội, ngành Giáo dục và Đào tạo… mỗi ngành đều xây dựng nội dung tuyên truyền phù hợp các vấn đề thời sự của ngành, địa phương Đặc biệt tại các hội nghị, hội thảo của các ngành, các sự kiện quan trọng của địa phương các đơn vị thường đặt Báo Ấp Bắc, Báo Cần Thơ thực

hiện các chuyên trang tuyên truyền về các hoạt động trước trong và sau sự kiện đáp ứng nhu cầu nắm bắt thông tin kịp thời của công chúng

c) Khả năng đáp ứng hiệu quả kinh tế

Như đã trình bày ở trên, hiện nay các cơ quan báo chí nói chung và báo chí địa phương nói riêng đã và đang thực hiện Nghị định số 43/2006/NĐ-CP ngày 25/4/2006 của Chính phủ Quy định quyền tự chủ, tự chịu trách nhiệm về thực hiện nhiệm vụ, tổ chức bộ máy, biên chế và tài chính đối với đơn vị sự nghiệp công lập, cũng như Nghị định số 16/2015/NĐ-CP quy định cơ chế tự chủ của đơn vị sự nghiệp công lập (nghị định 16 được ban hành nhằm khắc phục những tồn tại, hạn chế của Nghị định số 43) Điều này đòi hỏi các cơ quan báo chí không chỉ tuyên truyền giỏi mà còn phải làm kinh tế tốt để đảm bảo hoạt động của đơn vị

Trong điều kiện kinh tế mới, tại nhiều tòa soạn việc phát hành sản phẩm thông tin – báo, tạp chí tiến hành đồng thời với hoạt động kinh doanh – kinh

tế khác Ví dụ: quảng cáo, Marketinh, dịch vụ in ấn,… Các hoạt động gián tiếp không liên quan trực tiếp đến hoạt động tòa soạn Do thiếu khoản tài chính cho các phương tiện thông tin đại chúng từ phía nhà nước nên các tòa soạn và nhà báo buộc phải tìm con đường riêng để thoát khỏi khủng hoảng tài chính Thực tế hầu hết các tờ báo đều lo lắng về việc tìm nguồn tài chính cho hoạt động Đối với nhiều ấn phẩm thì đây là 2 nguồn chủ yếu Ngoài ra, đối với các tờ báo chí địa phương thì còn có thêm một nguồn thu nữa là ký hợp đồng thực hiện các chuyên trang, chuyên mục với các doanh nghiệp, các ngành, địa phương trên địa bàn tỉnh Nguồn thu này tùy theo mỗi tòa soạn có thể chiếm từ 20% đến 50% trên tổng nguồn thu của tòa soạn, tùy theo khả năng điều hành, lanhc đạo, ngoại giao của mỗi đơn vị mà việc ký kết tuyên truyền với đối tác ít hay nhiều Vì vậy, việc tổ chức thực hiện tốt các chuyên trang, chuyên mục có thu, thu hút được các ngành, địa phương, doanh nghiệp tham gia càng nhiều sẽ góp phần tăng nguồn thu cho cơ quan, nâng cao chất lượng đời sống cán bộ nhân viên, người lao động tại tòa soạn

Vì vậy, trong chương 1, với việc phân tích sâu những vấn đề mang tính

lý thuyết, của thông tin báo chí cũng như thông tin về các chuyên trang, chuyên mục, xu hướng phát triển của báo in tác giả muốn nhấn mạnh vai trò của các chuyên trang, chuyên mục có thu trên báo in và cần thiết phải có sự thay đổi phương thức thông tin, nâng cao hiệu quả, thông tin trên báo in nói chung và các chuyên trang, chuyên mục nói riêng Báo chí càng phát triển, càng đóng vai trò quan trọng trong đời sống xã hội Trong bối cảnh toàn cầu hóa các phương tiện thông tin đại chúng, các loại hình báo chí mới ra đời hay báo chí truyền thống đều phải tìm cho mình một lối đi riêng, để tồn tại và phát triển Báo in cũng không ngoại lệ Báo in phải thay đổi phương thức thông tin

để tồn tại, tiếp tục khẳng định mình và có những bước phát triển mới Từ trên nền lý thuyết về thông tin và thông tin trên các chuyên trang, chuyên mục trên báo chí địa phương, tác giả hướng đến mở ra việc phân tích thực trạng và giải pháp phát triển của chuyên trang, chuyên mục có thu trên Báo Ấp Bắc và Báo Cần Thơ, một cách cụ thể ở chương 2, chương 3

PHÂN TÍCH THỰC TRẠNG QUẢN TRỊ NỘI DUNG, QUY Chương 2.

TRÌNH TỔ CHỨC CHUYÊN TRANG, CHUYÊN MỤC CÓ THU TRÊN

BÁO ẤP BẮC VÀ BÁO CẦN THƠ 2.1 Sơ lược về Báo Ấp Bắc và Báo Cần Thơ

2.1.1 Giới thiệu về Báo Ấp Bắc

Từ ý nghĩa lịch sử của chiến thắng Ấp Bắc, ngày 2-1-1963, nhà báo Hồ Văn Thạnh, trưởng tiểu ban báo chí, đã đề xuất Thường vụ Tỉnh ủy Mỹ Tho đặt tên tờ thông tin Mỹ Tho thành Báo Ấp Bắc Trải qua 57 năm (1963-2020) xây dựng và phát triển, Báo Ấp Bắc, tỉnh Tiền Giang đã khẳng định được thương hiệu của mình trong lòng bạn đọc Với vai trò là tờ báo Đảng của địa phương, 57 năm qua, các thế hệ những người làm báo mang tên Ấp Bắc anh hùng đã không ngại dấn thân, vượt lên mọi khó khăn, gian khổ trong chiến tranh cũng như trong công cuộc xây dựng và phát triển đất nước, sáng tạo trong từng bài báo, kịp thời chuyển tải thông tin đến với bạn đọc, xứng đáng

là “Tiếng nói của Đảng bộ, chính quyền và nhân dân Tiền Giang”

Từ một tờ báo 1 kỳ/tuần với 4 trang nay Ấp Bắc đã trở thành tờ báo 3 kỳ/tuần (thứ 2, thứ 4 và thứ 6 hàng tuần) với 12 trang mỗi kỳ Ngoài ra, Báo

Ấp Bắc còn có nhiều ấn phẩm đặc biệt nhân kỷ niệm các ngày lễ lớn và Tết

cổ truyền dân tộc hằng năm Trong xu thế phát triển của công nghệ hiện đại,

sự bùng nổ của công nghệ thông tin với sự ra đời của mạng xã hội, đòi hỏi các

tờ báo chí phải không đổi mới, nâng cao chất lượng nội dung, hình thức trang báo, để đáp ứng nhu cầu ngày càng cao của độc giả Báo Ấp Bắc cũng không nằm ngoài quy luật ấy Trong những năm qua, Báo Ấp Bắc luôn phát huy vai trò thông tin đúng, trúng và hay của mình bằng quy trình tổ chức tờ báo, tổ chức trang báo phù hợp với từng giai đoạn Thực tiễn qua từng thời điểm, Ban Biên tập Báo ý thức rõ về tác động của kinh tế thị trường đối với những người làm báo và đã có nhiều đổi mới, năng động hơn trong việc tổ chức sản xuất ra