SKKN một số PHƯƠNG PHÁP dạy từ VỰNG môn TIẾNG ANH TIỂU học

Đó là lí do tại sao giáo viên cần lựachọn và phối hợp các phương pháp và kỹ thuật dạy từ vựng một cách linh hoạt và uyển chuyển để duy trì khả năng tập trung ở học sinh tiểu học.. Qua nh

PHÒNG GIÁO DỤC & ĐÀO TẠO HUYỆN NGHĨA HƯNG

TRƯỜNG TIỂU HỌC NGHĨA HỒNG

- -BÁO CÁO SÁNG KIẾN

“ MỘT SỐ PHƯƠNG PHÁP DẠY TỪ VỰNG

MÔN TIẾNG ANH TIỂU HỌC ”

Tác giả: Nguyễn Duy Điềm Trình độ chuyên môn: Đại học Chức vụ: Giáo viên

Nơi công tác: Trường Tiểu Học Nghĩa Hồng

Nghĩa Hồng, ngày 20 tháng 05 năm 2021

1 Tên sáng kiến: MỘT SỐ PHƯƠNG PHÁP DẠY TỪ VỰNG MÔN TIẾNG ANH TIỂU HỌC

2 Lĩnh vực áp dụng sáng kiến: Môn Tiếng Anh Tiểu Học

3 Thời gian áp dụng sáng kiến:

Từ ngày 05 tháng 9 năm 2020 đến ngày 20 tháng 5 năm 2021

Chức vụ công tác: Giáo viên

Nơi làm việc: Trường Tiểu Học Nghĩa Hồng

Điện thoại: 0974663386

Tỷ lệ đóng góp tạo ra sáng kiến: 100%

5 Đơn vị áp dụng sáng kiến:

Tên đơn vị: Trường Tiểu Học Nghĩa Hồng

Địa chỉ: Xã Nghĩa Hồng – Huyện Nghĩa Hưng – Tỉnh Nam Định

Tên đề tài: MỘT SỐ PHƯƠNG PHÁP DẠY TỪ VỰNG MÔN TIẾNG ANH TIỂU HỌC

PHẦN I ĐẶT VẤN ĐỀ

1 Lí do chọn đề tài

Hiện nay, tiếng Anh được sử dụng ở hầu hết mọi lĩnh vực trong cuộc sống và

nó được coi là ngôn ngữ quốc tế số một trên thế giới Nó được coi là “chìa khóavàng” cho sự hợp tác và cùng phát triển giữa các quốc gia trên thế giới với nhau

Vì thế, việc học và sử dụng tiếng Anh ngày càng tăng Ở Việt Nam, tiếng Anhngày càng chiếm vị trí quan trọng và đang là môn ngoại ngữ được sử dụng phổbiến nhất Ngày 30/9/2008 Thủ tướng Chính phủ đã ký quyết định số 1400/QĐ-TTg, phê duyệt Đề án “Dạy và học ngoại ngữ trong hệ thống giáo dục quốc dân”(gọi tắt là đề án ngoại ngữ 2020) Mục tiêu chung của đề án là “Thực hiện đổimới toàn diện việc dạy và học ngoại ngữ trong hệ thống giáo dục nhằm đảm bảođến năm 2020 đạt được bước tiến rõ rệt về trình độ, năng lực sử dụng ngoại ngữcủa nguồn nhân lực… ” Có thể thấy rằng, để Việt Nam có thể đi tắt, đón đầu,

để con người Việt Nam có thể vươn lên tầm cao trí tuệ thế giới, thì Tiếng Anhđóng một vai trò quyết định

Trong quá trình học ngoại ngữ, từ vựng có thể xem là phần quan trọng nhất

vì nó là phương tiện dùng để diễn đạt ý tưởng đồng thời đó cũng là cầu nối giữacác kĩ năng nghe, nói, đọc và viết Tuy nhiên, việc dạy từ vựng cho trẻ đang ởngưỡng bắt đầu học ngoại ngữ đòi hỏi sự đầu tư ở mỗi bài học Dạy tiếng Anhnói chung và dạy từ vựng nói riêng cho trẻ đòi hỏi ở người giáo viên không chỉkhả năng ngôn ngữ mà còn là khả năng khuyến khích, khơi dậy được sự hứngthú, say mê của học sinh Để làm được điều đó, giáo viên buộc phải tạo ra sự đadạng trong các hoạt động trong giờ học Đó là lí do tại sao giáo viên cần lựachọn và phối hợp các phương pháp và kỹ thuật dạy từ vựng một cách linh hoạt

và uyển chuyển để duy trì khả năng tập trung ở học sinh tiểu học Tuy nhiên, quathực tế giảng dạy tại trường Tiểu học, tôi nhận thấy việc giảng dạy từ vựng chưamang lại hiệu quả cao trong giờ học Tiếng Anh Vậy đâu là nguyên nhân củahiện tượng trên?

Qua những tìm hiểu về tâm lý học lứa tuổi và giáo học pháp đối với học sinhbậc tiểu học, tôi nhận ra rằng một phần nguyên nhân ở việc giáo viên vẫn cònchưa nắm vững được nội dung và đặc điểm của các phương pháp dạy từ vựng,

từ đó dẫn đến việc chưa thực sự thuần thục khi sử dụng chúng trong các bài học

cụ thể Hơn nữa, một đặc điểm dễ nhận thấy của học sinh tiểu học đó là nhútnhát, thụ động và thiếu sự tích cực trong giờ học Vậy nên để học sinh yêu thích,say mê với môn học và thay đổi được thực trạng trên, tôi đã mạnh dạn đi đến

quyêt định lựa chọn đề tài nghiên cứu “Một số phương pháp dạy từ vựng môn Tiếng Anh Tiểu học” khi học sinh đang được lần đầu tiếp cận với bộ giáo trình mới, tiên tiến theo hướng giao tiếp (communicative approach).

2 Mục tiêu nghiên cứu của đề tài.

a Tìm hiểu tác động của việc học từ vựng đến tác kĩ năng Tiếng Anh.

b Tìm hiểu các phương pháp giảng dạy từ vựng tích cực nhằm nâng cao các

kĩ năng Tiếng Anh cho học sinh Tiểu học một cách hiệu quả

c Tìm hiểu thực trạng các việc giảng dạy từ vựng trong nhà trường cho họcsinh Tiểu học Từ đó, đưa ra các biện pháp tích cực lồng ghép với các phươngpháp dạy học truyền thống nhằm khuyến khích khả năng học môn Tiếng Anh ởhọc sinh tiểu học nói chung

3 Phạm vi nghiên cứu.

Các phương pháp giảng dạy từ vựng Tiếng Anh hiệu quả phù hợp với lứa tuổihọc sinh ở bậc Tiểu học

4 Phương pháp nghiên cứu.

Quan sát thực tế, thống kê, thực nghiệm sư phạm

PHẦN II GIẢI QUYẾT VẤN ĐỀ

1 Cơ sở lí luận.

Trong việc dạy và học tiếng Anh, từ vựng là một trong ba thành tố tạo thành

hệ thống kiến thức ngôn ngữ và đóng vai trò là phương tiện, điều kiện hìnhthành và phát triển kỹ năng giao tiếp Trong bất kỳ một ngôn ngữ nào, vai tròcủa từ vựng cũng hết sức quan trọng Có thể thấy một ngôn ngữ là một tập hợpcủa các từ vựng Không thể hiểu ngôn ngữ mà không hiểu biết từ vựng, hoặcqua các đơn vị từ vựng Nhưng điều đó không đồng nghĩa với việc chỉ hiểu cácđơn vị từ vựng riêng lẻ, độc lập với nhau mà chỉ có thể nắm vững được ngônngữ thông qua mối quan hệ biện chứng giữa các đơn vị từ vựng Như vậy việchọc từ vựng và rèn luyện kĩ năng sử dụng từ vựng là yếu tố hàng đầu trong việctruyền thụ và tiếp thu một ngôn ngữ nói chung và tiếng Anh nói riêng Vì từvựng là một đơn vị ngôn ngữ nên nó được thể hiện dưới hai hình thức: Lời nói

và chữ viết Muốn sử dụng được ngôn ngữ đó, tức là phải nắm vững hình thứcbiểu đạt của từ bằng lời nói và chữ viết Song do có mối liên quan của từ vựngvới các yếu tố khác trong ngôn ngữ (ngữ pháp, ngữ âm, ngữ điệu ) hoặc trongtình huống giao tiếp Nếu không có một vốn từ vựng cần thiết thì người họckhông thể sử dụng các cấu trúc câu và các chức năng ngôn ngữ trong giao tiếp.Tuy nhiên, các quan điểm dạy và học từ vựng trong tiếng Anh không ngừng biếnđổi dẫn đến các phương pháp dạy và học từ vựng cũng đã có nhiều đổi thay Do

đó, việc lựa chọn phương pháp dạy hoc như thế nào để phát huy tính tích cực, tựgiác, chủ động, tư duy sáng tạo của học sinh, bồi dưỡng năng lực tự học, khảnăng thực hành, lòng say mê học tập và ý chí vươn lên cho học sinh là điều màtất cả giáo viên dạy Tiếng Anh quan tâm

Hiện nay trong nhà trường tiểu học việc dạy và học tiếng Anh đang diễn racùng với sự đổi mới phương pháp giáo dục, nhằm làm phù hợp với nhận thứccủa học sinh, giúp cho học sinh được tiếp cận với các nội dung, kiến thức hiệnđại Vốn từ vựng tiếng Anh trong chương trình học cũng được sử dụng phù hợp

với sự phát triển chung của xã hội và đặc điểm tâm lí của học sinh Do học sinhtiểu học đang hình thành và phát triển năng lực nhận thức trên cơ sở tư duy cụthể nên việc dạy từ vựng cần bắt nguồn từ hệ thống chủ điểm, chủ đề thú vị, gầngũi với trải nghiệm của các em để quá trình học tập diễn ra tự nhiên Ở độ tuổinày học sinh vận dụng từ vựng tốt nhất khi được tham gia tích cực vào các hoạtđộng giao tiếp thông qua các tình huống cụ thể, các chủ đề quen thuộc Điều nàyđòi hỏi mỗi giáo viên phải vận dụng, linh hoạt, mềm dẻo các phương pháp và kỹthuật dạy từ nhằm đáp ứng nhu cầu và điều kiện dạy học khác nhau ở các địaphương Hơn nữa việc cung cấp vốn từ cho học sinh phải đảm bảo tính liênthông giữa các cấp học, tính tích hợp giữa các chủ đề, chủ điểm Làm thế nào đểcung cấp cho học sinh vốn từ vựng phong phú và qua đó giúp các em hình thành

và phát triển năng lực sử dụng Tiếng Anh như một công cụ giao tiếp? Đó là câuhỏi lớn cần được giải đáp để nâng cao chất lượng học từ của vựng của học sinhTiểu học

2 Thực trạng của việc học Tiếng Anh tại trường Tiểu học

Trong đề án ngoại ngữ 2008-2020 của Bộ Giáo dục, mục tiêu cụ thể củachương trình Tiếng Anh tiểu học là sau khi kết thúc cấp học, học sinh có thể:

- Có vốn từ vựng khoảng 500-700 từ gồm cả khẩu ngữ và bút ngữ

- Học sinh có thể vận dụng vốn từ vựng đã học trong các tình huống giao tiếpđơn giản thông qua bốn kĩ năng nghe, nói, đọc, viết trong đó chủ yếu hai kĩ năngnghe, nói

- Có kiến thức tối thiểu về ngôn ngữ tiếng Anh, và thông qua Tiếng Anh cónhững hiểu biết ban đầu về đất nước, văn hóa và con người của các nước nóiTiếng Anh

- Có thái độ tích cực đối với việc học Tiếng Anh

- Hình thành các cách học tiếng Anh một cách có hiệu quả, tạo cơ sở cho việchọc ngoại ngữ khác trong tương lai

Để đạt được mục tiêu trên thật không hề đơn giản bởi nhiều lẽ: Ở nước tahiện nay, việc dạy và học tiếng Anh trong nhà trường diễn ra trong môi trườnggiao tiếp của thầy và trò còn có rất nhiều hạn chế: Dạy học trong một tập thểlớn, trình độ nhận thức có nhiều cấp độ khác nhau, phương tiện hỗ trợ giảng dạychưa đồng bộ Những điều này làm phân tán sự tập chung của học sinh, tác độngrất lớn đến việc rèn luyện kĩ năng cho học sinh, làm chậm quá trình tiếp thu kiếnthức của học sinh và sự phân bố thời gian cho từng phần nội dung bài sao chophù hợp với từng loại bài giảng (thực hành, kĩ năng) cũng là một tác động tớiviệc lựa chọn, nghiên cứu và áp dụng kĩ năng dạy từ vựng sao cho thích hợp Ngoài ra, còn những yếu tố khác làm ảnh hưởng đến quá trình làm giàu vốn

từ của học sinh Tiểu học như:

- Cảm giác không thoải mái, căng thẳng hay phân tán tư tưởng, bối rối vì nhữngkhái niệm trừu tượng khó hiểu về nguyên tắc ngữ pháp cũng như cách áp dụngchúng.

- Những hoạt động đòi hỏi chúng phải tập trung chú ý trong một thời gian dài

- Học sinh tiểu học rất hiếu động, dễ mất tập trung nên việc dạy ngôn ngữ mớicho các em gặp không ít khó khăn

- Thiếu nhiều nguồn tài liệu cần thiết để giúp các em hiểu thêm văn hóa của cácnước nói Tiếng Anh

- Thiếu môi trường thực tế để học sinh có thể tham gia vào các hoạt động giaotiếp có ý nghĩa bằng Tiếng Anh

- Thiếu nguồn kinh phí để làm thêm đồ dùng học tập

- Nhiều phụ huynh chưa thấy được tầm quan trọng của việc học ngoại ngữ nênchưa quan tâm đến môn học này

- Mặc dù rất khó khăn song chúng ta phải nhận thấy rằng việc học Tiếng Anh ởthời điểm này là sự khởi đầu cho việc xây dựng nền móng tri thức cơ bản chohọc sinh; Là điều kiện cần thiết để các em tiến bước đến các bậc học cao hơn

Do vậy việc dạy và học Tiếng Anh ở tiểu học là vấn đề rất đáng quan tâm Đểgiải quyết vấn đề đó, giáo viên cần tạo ra những hình thức dạy học phong phú,

đa dạng Trong đó việc vận dụng tốt các kỹ thuật và phương pháp dạy từ là mộttrong những hình thức thu hút được nhiều học sinh tham gia học tập và mang lạihiệu quả cao trong việc làm tăng vốn từ vựng cho các em

3 Một số phương pháp dạy từ vựng môn Tiếng Anh Tiểu học.

3.1 Biện pháp 1: Nắm vững các nguyên tắc dạy Tiếng Anh cho trẻ.

3.1.1 Cách trẻ học từ vựng:

Để học sinh có hứng thú học tập, chủ động tích cực chiếm lĩnh tri thức thìtrong dạy học giáo viên luôn cố gắng đảm bảo quy tắc 4L (Learn – Live – Love– Laugh) (Học- sống - yêu- cười) Thật vậy khi dạy cho học sinh tiểu học chúng

ta cần đảm bảo nguyên tắc: Học mà chơi- chơi mà học Để tạo cho học sinh cảmgiác thoải mái, nhẹ nhàng, GV cố gắng rút ngắn khoảng cách giữa thầy và trò,xóa bớt mặc cảm tâm lí “sợ cô”, cô và trò cùng học cùng vui chơi như nhữngngười bạn Không nhồi nhét hay biến học sinh thành người thụ động mà trái lạiphát huy tính tích cực trong mỗi cá nhân Để là được điều đó ngành giáo dục

phải tạo ra một môi trường thuận lợi cũng như cung cấp những nguồn thông tinhữu ích, những giáo trình đã đượcchọn lựa cẩn thận và điều chỉnh phù hợp vớilứa tuổi cùng những cơ hội luyện tập thích hợp.

Để có những giờ dạy hiệu quả, người thầy không chỉ cần hiểu rõ thời điểmthích hợp hay trở ngại khiến trẻ “chán” học mà còn phải nắm được phương thứctrẻ tiếp cận một ngôn ngữ Dưới đây là những tổng kết về cách trẻ học tiếng màtrong quá trình dạy học tôi đã đúc kết được:

- Có nhiều cơ hội tiếp xúc với ngoại ngữ đó

- Liên hệ các từ, mẫu câu với nhau và đặt chúng vào những ngữ cảnh rõ ràng, cóliên quan chặt chẽ với nhau

- Sử dụng tất cả các giác quan của bản thân, quan sát và bắt chước, theo dõi vàlắng nghe

- Khám phá, thử nghiệm, mắc lỗi và kiểm tra cách hiểu của bản thân

- Lặp đi lặp lại và cảm thấy tự tin khi chúng thiết lập được thói quen sử dụngkiến thức mới học được

- Cảm thấy được khích lệ, đặc biệt khi bạn bè các em cũng đang học cùng thứtiếng đó

3.1.2 Các nguyên tắc dạy Tiếng anh cho Trẻ

Dạy trẻ em là công việc tương đối khó và phức tạp bởi trẻ chưa thực sự có ýthức học tập như người lớn và hầu hết còn rất ham chơi Để trẻ tập trung vào bàihọc, giáo viên cần tuân theo các nguyên tắc dạy học cho trẻ:

* Nguyên tắc “Chơi hơn dạy”

Đây là phương pháp “Dạy mà không dạy”, giáo viên tạo sân chơi đa dạng,nhiều màu sắc bằng tiếng Anh cho học sinh, hướng dẫn học sinh làm chủ sânchơi và từng bước bổ sung vào các hoạt động khác

* Nguyên tắc “Hoạt động, hình ảnh hơn lý thuyết”

Hình ảnh, trò chơi, nhạc họa, diễn kịch nói chung là các hoạt động nhằmgiúp học sinh tham gia vào môi trường sử dụng tiếng Anh một cách tự nhiên,không gượng ép

* Nguyên tắc “Học cụ hơn giáo trình”

Việc bám theo một giáo trình nào đó sẽ hạn chế năng lực sáng tạo của cảthầy lẫn trò Hơn nữa, để có thể đa dạng hóa các hoạt động trong lớp, việc tăngcường học cụ là điều cần thiết

* Nguyên tắc “Nghe - nói nhiều hơn đọc - viết”

Thực tế cho thấy kỹ năng nghe nói rất quan trong, dễ học và bắt chước hơntrong học ngoại ngữ Và khi nghe nói được, học sinh đã từng bước xây dựngđược tâm lý tự tin trong sử dụng tiếng Anh

* Nguyên tắc “Bắt chước hơn ngữ pháp”

Bắt chước là không thể thiếu được đối với trẻ nhỏ, đặc biệt trong học ngoạingữ Bắt chước giúp quá trình học tập đi nhanh hơn, trong đó kể cả việc áp dụng

từ vụng vào các mẫu câu căn bản

* Nguyên tắc “Vui hơn cho điểm”

Tạo không khí lớp học sinh động, lí thú, khuyến khích học sinh có động cơhọc tâp tốt hơn là điểm số

3.2 Biện pháp 2: Cập nhật các phương pháp giảng dạy từ vựng tiên tiến

Như chúng ta đã biết, lịch sử dạy và học từ vựng tiếng Anh đã trải qua nhiềuphương pháp khác nhau như: phương pháp Ngữ pháp-Dịch, phương pháp Nghe-Nhìn, phương pháp Nghe - Nói, phương pháp Giao tiếp Mỗi phương pháp điều

có ưu điểm và tồn tại riêng chẳng hạn như:

3.2.1 Phương pháp Ngữ pháp - Dịch.

Phương pháp Ngữ pháp - Dịch đã được sử dụng phổ biến ở nước ta trong mộtthời gian khá dài và nó đã có những ưu điểm không thể phủ nhận Đó là:

- Học sinh được rèn luyện rất kỹ về ngữ pháp và tiếp thu lượng từ vựng khá lớn

- Học sinh nắm được tương đối nhiều các cấu trúc câu cơ bản, thuộc lòng cácđoạn văn hay hoặc bài khóa mẫu

- Học sinh có thể đọc hiểu nhanh các văn bản

Tuy nhiên, với xu hướng phát triển của đất nước và thời đại, mục đích của việchọc tiếng Anh cũng có thay đổi đòi hỏi phương pháp dạy và học tiếng Anh nóichung và từ vựng nói riêng cũng phải thay đổi

Người ta dần dần nhận ra những hạn chế của phương pháp Ngữ pháp-Dịch là:

- Không giúp học sinh “giao tiếp” được Hoạt động chủ yếu trong lớp là ngườithầy; nghĩa là người thầy giảng giải, nói nhiều, học sinh thụ động ngồi nghe vàghi chép, không có ý kiến phản hồi hoặc không tham gia giao tiếp (nói) với thầy

và bạn bè

- Hoạt động dạy học chỉ diễn ra một chiều – học sinh hoàn toàn bị động, không

có cơ hội thực hành giao tiếp trong lớp; khả năng sáng tạo và đặc biệt kỹ năngnói của người học bị hạn chế nhiều

3.2.2 Phương pháp Nghe - Nói

Phương pháp Nghe - Nói có những ưu điểm là:

- Có hiệu quả đối với những người mới học, đặc biệt là học sinh tiểu học Ngườihọc cảm thấy phấn khởi và tự tin khi được nghe và tập bắt chước theo giáo viên,

ví dụ: Học sinh làm theo lệnh của giáo viên hoặc hát các bài hát tiếng Anh đơngiản

Tuy nhiên phương pháp này lại có những hạn chế như sau:

- Học sinh rất dễ nhàm chán với phương pháp này nếu không có sự điều chỉnhphương thức dạy học cần thiết

- Học sinh áp dụng những gì đã được lĩnh hội trong lớp học vào thực tiễn giaotiếp ngôn ngữ là khó Học sinh không thể vận dụng các hình thức ngôn ngữđược luyện tập trên lớp một cách tự nhiên vì tuy học sinh có khả năng nghehiểu, nhớ và bắt chước ngay tại chỗ trong lớp học, song các em cũng rất chóngquên và cảm thấy lúng túng khi gặp tình huống tương tự trong giao tiếp thực.Điều này nói lên rằng mặc dù học sinh có thể nhắc lại từ một cách hoàn hảoxong các em không hiểu rõ nghĩa của từ và không có khả năng sử dụng từ trongnhững ngữ cảnh khác với điều đã được học

3.2.3 Phương pháp giao tiếp

Phương pháp giao tiếp được xem như phương pháp dạy học ngoại ngữ phổbiến nhất và hiệu quả nhất hiện nay Mục tiêu cuối cùng của dạy học ngoại ngữ

là phát triển kỹ năng giao tiếp, kỹ năng ngôn ngữ Mục đích cuối cùng của họcsinh học từ vựng không chỉ biết được cách đọc, cách viết và nghĩa của từ mà cầnphải đạt được năng lực giao tiếp; tức là phát triển được tất cả 4 kỹ năng ngônngữ (nghe, nói, đọc, viết) và sử dụng được từ vựng đó để giao tiếp Với quanđiểm lấy năng lực giao tiếp của học sinh làm trung tâm thì từ vựng được coi làmột trong ba thành tố làm thành công cụ hay phương tiện để hình thành và pháttriển các kỹ năng ngôn ngữ

Việc dạy và học từ vựng theo phương pháp giao tiếp được tuân theo nhữngnguyên tắc sau:

- Dạy và học từ thông qua luyện tập các kĩ năng giao tiếp

Việc học từ thông qua qua các kĩ năng giao tiếp giúp người học hiểu nghĩa từ dễdàng hơn vì các kĩ năng giao tiếp luôn mang ngữ cảnh giao tiếp cụ thể và sinhđộng Mặt khác việc học từ thông qua các kĩ năng giao tiếp kích thích nhu cầu

sử dụng từ mới như một công cụ phát triển các kĩ năng

- Dạy và học từ có tần suất sử dụng cao

Việc chọn các từ có tần suất sử dụng cao để dạy sẽ giúp việc học từ đạt hiệu quảcao hơn vì những từ đó được người học sử dụng thường xuyên trong nhiều tìnhhuống giao tiếp khác nhau

- Dạy và học từ một cách tổng thể

Chúng ta đều biết học từ mà chỉ chú ý đến nghĩa sẽ không đặt được mục đíchgiao tiếp cao Do đó khi dạy và học từ cần chú ý đến các khía cạnh khác của từnhư: hình thái chữ viết (spelling), cách phát âm (pronunciation), hình thái ngữnghĩa (lexical meaning), hình thái ngữ pháp (grammatical form) và cách sử dụng(use)

- Dạy và học từ thông qua nhiều thủ thuật khác nhau

Như đã nói ở trên, giáo viên cần sử dụng các thủ thuật khác nhau để giới thiệu từmới hoặc kết hợp nhiều thủ thuật để giới thiệu một từ mới Việc làm này giúpdạy từ vựng có hiệu quả hơn và giúp học sinh nhớ từ lâu hơn Một điều cần lưu

ý là dịch từ mới sang tiếng mẹ đẻ là một thủ thuật dạy từ có kết quả, song giáoviên nên hạn chế sử dụng thủ thuật này vì việc phụ thuộc quá nhiều vào dịch sẽlàm giảm khả năng giao tiếp của học sinh

- Dạy và học từ thông qua luyện tập thực hành

Giáo viên cần tổ chức các hoạt động thực hành và ôn luyện củng cố từ thông quanghe, nói, đọc và viết để tăng độ trôi chảy khi sử dụng từ Các hoạt động này sẽgiúp học sinh tập trung vào việc nhận biết và sử dụng từ đã học thành thạo trongtừng ngữ cảnh

- Chú trọng đến vai trò của học sinh trong việc dạy và học từ vựng

Giáo viên cần khuyến khích học sinh tham gia tích cực vào việc học từ thôngqua một quá trình lâu dài và liên tục Mặc dù giáo viên có thể cung cấp cho họcsinh các thông tin về từ vựng và hỗ trợ học sinh trong quá trình học từ

- Dạy và học từ thông qua sử dụng từ điển

Giáo viên cần hướng dẫn và khuyến khích học sinh Tiểu học sử dụng từ điểntranh, giúp các em làm quen với việc sử dụng chúng, vì từ điển là phương tiệntra cứu đắc lực cho việc học từ sau này Việc hướng dẫn sử dụng từ điển sẽ giúpngười học nâng cao khả năng tự học đồng thời góp phần làm cho việc dạy từ đạthiệu quả cao

Tóm lại, phương pháp Giao tiếp có ưu điểm hơn hẳn các phương pháp khác là

nó bao trùm mọi phương diện của quá trình dạy học ngoại ngữ: đó là các yếu tốngôn ngữ, văn hóa, xã hội, các yếu tố ngoài ngôn ngữ… nhằm rèn luyện kỹ nănggiao tiếp hoàn chỉnh Đặc biệt phương pháp giao tiếp coi hình thành và pháttriển bốn kỹ năng giao tiếp như nghe, nói, đọc và viết là mục đích cuối cùng củaquá trình dạy học Các kiến thức ngôn ngữ như ngữ âm, từ vựng và ngữ pháp làphương tiện, điều kiện hình thành và phát triển các kỹ năng giao tiếp Vì vậy,phương pháp giao tiếp thực sự giúp cho người học có khả năng sử dụng đượctiếng Anh để giao tiếp

Tuy nhiên vẫn có một số hạn chế đó là: Phương pháp giao tiếp nhấn mạnh vàoviệc hình thành và phát triển 4 kỹ năng ngôn ngữ: nghe, nói, đọc, viết trong quátrình dạy học, trong đó kiến thức ngôn ngữ (ngữ âm, từ vựng và ngữ pháp)không được quan tâm một cách thích đáng Kết quả là một số người học cảmthấy khó có thể “giao tiếp” vì họ làm sao có thể nghe, nói, đọc, viết được mộtkhi không nắm chắc hệ thống qui tắc ngôn ngữ

Mỗi phương pháp ra đời sau đều được coi như một cố gắng kế thừa những thànhtựu và khắc phục nhược điểm của phương pháp ra đời trước nó Vì vậy là giáoviên trực tiếp giảng dạy cần lựa chọn và vận dụng các phương pháp và kỹ thuật

dạy từ cho phù hợp với từng đối tượng học sinh và từng bài học cụ thể để giúphọc sinh tiếp thu bài tốt nhất

3.3 Biện pháp 3: Thành thạo quy trình giảng dạy từ vựng

3.3.1 Cách chọn từ để dạy

Tiếng Anh có hàng trăm ngàn từ, vì thế việc dạy từ mới quả là một nhiệm vụkhông hề dễ dàng đối với các giáo viên ngoại ngữ Tuy nhiên cần nhớ là trungbình một người nói tiếng bản ngữ chỉ dùng khoảng năm nghìn từ trong giao tiếphằng ngày Hơn nữa, học sinh không cần phải dùng chính xác tất cả những từ đãhọc vì đôi lúc các em chỉ cần nhận ra và hiểu được thông điệp mà những từ đóchuyển tải Vì thế, việc chọn từ để dạy dựa vào tần suất sử dụng và công dụngcủa từ theo nhu cầu của học sinh là rất quan trọng

Ở môi trường tiểu học hiện nay, khi nói đến ngữ liệu mới là chủ yếu nói đếnngữ pháp và từ vựng, từ vựng và ngữ pháp luôn có mối quan hệ khắng khít vớinhau, luôn được dạy phối hợp để làm rõ nghĩa của nhau Tuy nhiên dạy và giớithiệu từ vựng là vấn đề cụ thể cần xem xét theo mục đích của đề tài mà tôi chọn.Thông thường trong một bài học luôn xuất hiện những từ mới, xong không phải

từ mới nào cũng cần đưa vào để dạy Để chọn từ cần dạy, giáo viên cần xem xétnhững vấn đề:

- Từ chủ động (active vocabulary)

- Từ bị động (passive vocabulary)

Chúng ta đều biết cách dạy hai loại từ này khác nhau Từ chủ động có liên quanđến bốn kỹ năng (nghe – nói – đọc – viết) Đối với loại từ này giáo viên cần đầu

tư thời gian để giới thiệu và cho học sinh tập nhiều hơn

Với từ bị động giáo viên chỉ cần dừng ở mức nhận biết, không cần đầu tư thờigian vào các hoạt động ứng dụng Giáo viên cần biết lựa chọn và quyết địnhxem sẽ dạy từ nào như một từ chủ động và từ nào như một từ bị động

- Khi dạy từ mới cần làm rõ ba yếu tố cơ bản của ngôn ngữ là: Form; Meaning

và Use

Đối với từ chủ động ta chỉ cho học sinh biết chữ viết và định nghĩa như từ điểnthì chưa đủ, để cho học sinh biết cách dùng chúng trong giao tiếp, giáo viên cầncho học sinh biết cách phát âm, không chỉ từ riêng lẻ, mà còn biết phát âm đúngnhững từ đó trong chuỗi lời nói, đặc biệt là biết nghĩa của từ

-Số lượng từ cần dạy trong bài tuỳ thuộc vào nội dung bài và trình độ của họcsinh Không bao giờ dạy tất cả các từ mới, vì sẽ không có đủ thời gian thực hiệncác hoạt động khác Tuy nhiên, trong một tiết học ở tiểu học theo tôi chỉ nên dạytối đa là 6 từ

- Trong khi lựa chọn từ để dạy, tôi xem xét đến hai điều kiện sau:

+ Từ đó có cần thiết cho việc hiểu văn bản không?

+ Từ đó có khó so với trình độ học sinh không?

- Nếu từ đó cần thiết cho việc hiểu văn bản và phù hợp với trình độ của học sinh,thì nó thuộc nhóm từ tích cực, do đó ta phải dạy cho học sinh nắm vững vớinhững biện pháp cụ thể tôi sẽ nêu bên dưới

- Nếu từ đó cần thiết cho việc hiểu văn bản nhưng khó so với trình độ của họcsinh, thì nó không thuộc nhóm từ tích cực, do đó ta nên giải thích rồi cho họcsinh hiểu nghĩa từ đó ngay

- Nếu từ đó không cần thiết cho việc hiểu văn bản và cũng không khó lắm thìbạn nên yêu cầu học sinh đoán

3.3.2 Các bước dạy từ

Bước giới thiệu bài, giới thiệu chủ đề: đây là bước khá quan trọng trong việcdạy từ vựng Bước này sẽ quyết định sự thành công của tiết học, nó sẽ gợi mởcho học sinh liên tưởng đến những từ sắp học qua chủ điểm vừa mới được giớithiệu

Điều quan trọng nhất trong giới thiệu từ mới là phải thực hiện theo trình tự:nghe, nói, đọc, viết Đừng bao giờ bắt đầu từ hoạt động nào khác “nghe” Hãynhớ lại quá trình học tiếng mẹ đẻ của chúng ta, bao giờ cũng bắt đầu bằng nghe,bắt chước phát âm rồi mới tới những hoạt động khác Hãy giúp cho học sinh củabạn có một thói quen học từ mới một cách tốt nhất:

- Bước 1: “Nghe”, cho học sinh nghe từ mới bằng cách đọc mẫu hoặc dùng CDgiọng bản ngữ là tốt nhất

- Bước 2: “Nói”, sau khi học sinh đã nghe được ba lần bạn mới yêu cầu học sinhnhắc lại Khi cho học sinh nhắc lại, cần chú ý cho cả lớp nhắc lại trước, sau đómới gọi cá nhân để kiểm tra và sửa lỗi ngay lập tức cho các em

- Bước 3: “Đọc”, viết từ đó lên bảng và cho học sinh nhìn vào đó để đọc Chohọc sinh đọc cả lớp, rồi đọc cá nhân và sửa lỗi cho học sinh

- Bước 4: “Viết”, sau khi học sinh đã đọc từ đó một cách chính xác rồi bạn mớiyêu cầu học sinh viết từ đó vào vở

- Bước 5: Xác định xem học sinh có hiểu nghĩa của từ không

- Bước 6: Đánh trọng âm từ: phát âm lại từ và yêu cầu học sinh nhận diện âmtiết có trọng âm và đánh dấu

- Bước 7: Cho câu mẫu và yêu cầu học sinh xác định từ loại của từ mới học

3.4 Biện pháp 4: Áp dụng tốt các kĩ thuật làm rõ nghĩa của từ.

Trong Tiếng Anh mỗi từ thường có hai mặt: nghĩa của từ và cách sử dụng.Nghĩa của từ và cách chúng được dùng như thế nào là hai vấn đề khác nhau Cónhiều trường hợp khi tra từ điển chúng ta có thể hiểu được nghĩa của từ, songkhông phải như vậy là đã biết cách sử dụng từ đó Cách sử dụng của một từ phụthuộc vào chức năng của từ trong câu, ngữ cảnh, thói quen của người sử dụng và