Lĩnh vực áp dụng: Áp dụng rèn kĩ năng ca hát cho trẻ mẫu giáo 4-5 tuổi tại trường Mầm non Phục Hoà III.Thực trạng trước khi áp dụng sáng kiến: Qua thực tế giảng dạy về hoạt động âm nh
Trang 1Céng hßa x· héi chñ nghÜa viÖt nam
Độc lập- Tự do- Hạnh phúc
BÁO CÁO SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM
“ RÈN KĨ NĂNG CA HÁT CHO TRẺ MẪU GIÁO 4-5 TUỔI ”
I Tác giả sáng kiến:
Họ và tên: Hoàng Thị Linh
Chức vụ: giáo viên
Đơn vị công tác: Trường Mầm non Phục Hòa
II Lĩnh vực áp dụng:
Áp dụng rèn kĩ năng ca hát cho trẻ mẫu giáo 4-5 tuổi tại trường Mầm non Phục Hoà
III.Thực trạng trước khi áp dụng sáng kiến:
Qua thực tế giảng dạy về hoạt động âm nhạc tại trường Mầm non Phục Hoà tôi thấy còn gặp 1 số khó khăn khi tổ chức hoạt động dạy hát cho trẻ mẫu giáo 4-5 tuổi như: Trẻ chưa thể hiện được sắc thái của bài hát, hát chưa đúng giai điệu, chưa rõ lời và 1 số ít học sinh còn phát âm sai Tuy nhiên cũng có những trẻ có năng khiếu ở mặt này nhưng lại hạn chế ở mặt khác ví dụ như: Trẻ hát đúng giai điệu nhưng chưa ngắt nghỉ đúng nhịp, trẻ hát to quá làm sai cao độ bài hát, hoặc trẻ gõ đệm tốt có trẻ lại hát nhanh, hát chậm so với phần nhạc đệm, có trẻ hát chưa rõ lời làm cho bài hát lộn xộn không đúng nhạc điệu, chưa đúng những chỗ cần luyến láy và ngân dài Đa số trẻ có khả năng hát kết hợp các hoạt động khác như gõ đệm, vận động theo nhạc… sở thích âm nhạc của mỗi trẻ là không giống nhau và khả năng cảm thụ âm nhạc của mỗi trẻ là khác nhau Vì vậy trong quá trình dạy học tôi đã mạnh dạn áp dụng 1 số kỹ năng ca hát cho trẻ mẫu giáo 5-4tuổi
IV Mô tả bản chất của sáng kiến:
1 Tính mới, tính sáng tạo, tính khoa học:
Trang 2Âm nhạc là nhu cầu cuộc sống, là món ăn tinh thần không thể thiếu được đối với đời sống con người Âm nhạc là ngôn ngữ chung của nhân loại Trong những năm gần đây mục đích của nền giáo dục nước nhà không nhằm đào tạo cho trẻ trở thành những người hoạt động chuyên nghiệp và thông qua hoạt động âm nhạc nhằm khơi dậy và phát huy năng khiếu vốn có của tuổi thơ Nếu cuộc sống mà thiếu âm nhạc thì chẳng khác gì thiếu ánh sáng mặt trời Đặc biệt đối với trẻ mầm non thì những nốt nhạc trầm bổng, những giai điệu mượt mà vui tươi, trong trẻo của các tác phẩm âm nhạc như là dòng sữa ngọt ngào nuôi dưỡng cho tâm hồn trẻ thơ, qua đó giúp trẻ phát triển toàn diện nhân cách của mình Thế nhưng trong thực tế giảng dạy việc đáp ứng yêu cầu trong hoạt động thực tiễn không phải là điều dễ dàng, bởi vậy giáo viên phải luôn cải tiến, đổi mới phương pháp giảng dạy Giáo viên là người tổ chức, luôn lấy học sinh làm trung tâm của việc dạy học và kết hợp sử dụng nhiều phương pháp trong quá trình giảng dạy để hoạt động gây hứng thú cho trẻ và đạt được kết quả cao
Từ những nguyên nhân nêu trên và qua thực tế giảng dạy tôi đã tìm ra:
- Cách thức thực hiện: Phân loại trẻ hát tốt và trẻ hát chưa tốt để kèm cặp hướng dẫn cho trẻ được tiến bộ hơn
- Giáo viên nghiên cứu tài liệu và tự tập các bài hát của trẻ
+ Để nắm vững nội dung chương trình phân tích nội dung từng bài trong từng ngày, từng tuần, từng tháng
+ Soạn bài cụ thể theo hướng lồng ghép tích hợp
+ Dạy đúng, đủ theo chương trình, bám sát nội dung hoạt động, chú trọng rèn
kỹ năng ca hát cho trẻ trong mỗi bài hát
- Sử dụng phương pháp hợp lý: Vận dụng đúng theo phương pháp hoạt động
âm nhạc đó là:
+ Phương pháp trực quan
+ Phương pháp dùng lời
+ Phương pháp trò chơi
Trang 3+ Phương pháp luyện tập kết hợp với phương pháp dạy học chung một cách hợp lý
* Sau 6 năm đứng lớp đối với hoạt động âm nhạc bản thân tôi đã thu được nhiều kinh nghiệm sư phạm cũng như phương pháp dạy học phù hợp Nhờ việc tích lũy được 1 số kinh nghiệm nên việc dạy hát cho trẻ ngày càng trở nên nhẹ nhàng và hiệu quả hơn
- Qua kinh nghiệm trên thực tế giảng dạy bản thân tôi đã áp dụng 1 số kỹ năng dạy hát cho trẻ mẫu giáo Đến nay việc dạy những bài hát trong chủ đề đã trở nên dễ dàng hơn, đó là việc áp dụng 1 số kỹ năng ca hát, để sử dụng sáng kiến này vào hoạt động có hiệu quả hơn bản thân đã sử dụng những biện pháp sau: + Biện pháp 1: Rèn kĩ năng ca hát trên hoạt động học
+ Biện pháp 2: Rèn kỹ năng ca hát qua các trò chơi âm nhạc
+ Biện pháp 3: Rèn kĩ năng ca hát ở mọi lúc mọi nơi
+ Biện pháp 4: Kết hợp với phụ huynh và nhà trường để rèn kĩ năng ca hát cho trẻ
Trong thực tế giảng dạy bản thân đã áp dụng các biện pháp trên để rèn kỹ năng cho trẻ trong lớp tôi như sau:
+ Biện pháp 1: Rèn kĩ năng ca hát trên hoạt động học
Về áp dụng những kỹ năng mới trong dạy hát cho trẻ giáo viên cũng cần sáng tạo về cách xây dựng các hoạt động học, mỗi hoạt động học phải là bước tiến của trẻ, giúp trẻ nắm được bài học 1 cách nhẹ nhàng, trọn vẹn, vui tươi, thoải mái nhất
Đối với trẻ mầm non hoạt động phải đi đôi với thực tiễn, trẻ phải được tri giác bằng đồ dùng trực quan, đồ dùng phải được chuẩn bị theo từng hoạt động, đẹp mắt đảm bảo đúng theo yêu cầu hoạt động và phù hợp với đặc điểm lứa tuổi và năng lực của trẻ, kết hợp song song với việc phương pháp luyện tập xuyên suốt trong quá trình hoạt động âm nhạc Trước khi dạy hát và trong lúc trẻ tập hát, giáo viên cần chú ý nhắc trẻ cần đứng hoặc ngồi để tạo hơi thở tốt ( hai tay đặt tự nhiên lên đùi, không nâng vai, khom lưng hay dựa đầu vào thành
Trang 4ghế, không căng cứng mà hoàn toàn tự nhiên, thoải mái lắc lư theo giai điệu bài hát)
Khi đã lựa chọn bài hát vào từng chủ đề, bản thân tôi phải tìm hiểu kỹ nội dung bài hát, cảm thụ bài hát, tự luyện tập hát rõ lời, đúng nhạc thì mới có thể dạy trẻ hát và rèn luyện kỹ năng hát cho trẻ tốt được
Trước khi dạy hát giáo viên phải giới thiệu cho trẻ biết tên bài hát, tên tác giả, sau đó trong tiến trình dạy hát giáo viên cần hát mẫu cho trẻ nghe Muốn cho trẻ thuộc lời ca nhanh thì giáo viên đọc từng câu hát trong bài hát và cho trẻ đọc theo, khi trẻ đã nhớ lời rồi thì giáo viên đánh nhịp cho trẻ hát từng câu
để trẻ thể hiện đúng giai điệu của bài hát Khi trẻ đã thuộc và hát đúng giai điệu thì cho trẻ hát theo nhạc Khi trẻ hát sai giáo viên cần động viên, khuyến khích và kịp thời sửa sai ngay cho trẻ hát chưa đúng giai điệu, chưa rõ lời, hay phát âm sai và những từ hát luyến láy, ngân dài để trẻ điều chỉnh, khắc phục ngay lỗi sai đó theo gợi ý của giáo viên Giáo viên cần hát mẫu hoặc đánh nhịp, hoặc mở nhạc cho trẻ sửa lỗi sai Khi trẻ hát giáo viên phải chú ý bảo vệ giọng hát cho trẻ, không để trẻ hát quá to làm sai cao độ của bài hát, không đúng với nhịp điệu của bài hát, đặc biệt làm ảnh hưởng tới thanh đới của trẻ
Ví dụ: Ở chủ đề “ Trường mầm non” tôi dạy trẻ bài hát: “Em đi mẫu giáo” nhạc và lời: Dương Minh Viên, qua hoạt động tôi thấy trẻ thường hát sai về giai điệu ở câu hát “Chim trên cành hót chào chúng em” và phát âm sai “ cành” thành “ Cằng” Với trẻ hát sai về giai điệu ở câu hát “Chim trên cành hót chào chúng em” vì câu hát này có dấu luyến cho nên tôi có thể đánh nhịp cho trẻ hát lại nhiều lần sau đó mới bật nhạc đoạn bài này cho trẻ hát lại, sau đó cho trẻ hát cả bài Với cách phát âm sai “ cành” thành “ Cằng” tôi cho trẻ đọc lại từ theo cô cho đúng, sau đó mới cho trẻ hát lại cả câu hát đó Để tránh cho trẻ sự nhàm chán, tôi cho thi đua hát giữa các nhóm, các tổ xem nhóm nào, tổ nào hát đúng nhất, hay nhất, có như thế mới kích thích được trẻ tích cực rèn luyện và gây hứng thú cho trẻ trong học tập
Trang 5- Thiết kế hoạt động học gắn liền với thực tiễn của cuộc sống làm cho kiến thức thêm phong phú, đa dạng, mới lạ và hấp dẫn Điều này đóng vai trò rất quan trọng trong công tác giảng dạy trên thực tế, bởi lẽ khái niệm dạy và học bao gồm của cả cô và trẻ, cô cung cấp thông báo, giảng dạy, phân tích kiến thức cho trẻ hiểu còn trẻ là người lĩnh hội kiến thức
+ Biện pháp 2: Rèn kỹ năng ca hát qua các trò chơi âm nhạc
Đối với trẻ thơ, việc làm quen với âm nhạc thông qua các trò chơi âm nhạc
là một biện pháp hữu hiệu nhất Trò chơi đã trở thành phương tiện để đem đến cho trẻ các yếu tố của nghệ thuật sinh động, nó có tác dụng mạnh mẽ nhưng lại đến với trẻ một cách nhẹ nhàng, thoải mái, vì đặc điểm lứa tuổi mầm non là học mà chơi, chơi mà học Hiện nay, trong các nhà trường, trò chơi âm nhạc được coi là một trong các hình thức vận động theo nhạc của chương trình giáo dục âm nhạc mầm non, nó có vai trò quan trọng giúp trẻ luyện tai nghe nhạc, củng cố ca hát, tạo cảm giác nhịp điệu, phát triển năng khiếu âm nhạc Các yếu
tố đó góp phần làm cho trẻ cảm thụ âm nhạc một cách tốt hơn
Để tổ chức trò chơi âm nhạc cho trẻ, tôi cần phải lựa chọn trò chơi một cách phù hợp với chủ đề, với trình độ nhận thức, khả năng tiếp nhận của trẻ Để giúp trẻ thực hiện được, tôi đã lựa chọn một số trò chơi để rèn kỹ năng ca hát cho trẻ như: “Nghe giai điệu âm nhạc đoán tên bài hát”, trò chơi “Hát và vận động theo nhạc” hoặc trò chơi “ Nốt nhạc kỳ diệu”…
Trang 6Ví dụ: Yêu cầu của trò chơi “Nghe giai điệu âm nhạc đoán tên bài hát” đó là:
Cô bật nhạc không lời 1 bài hát mà trẻ đã được học, sau đó cho trẻ đoán, trẻ đoán được tên bài hát thì trẻ đứng dậy biểu diễn lại bài hát đó Điều này giúp cho trẻ có cách cảm thụ âm nhạc tốt nhất, trẻ vừa nhớ được giai điệu của bài hát, vừa được thể hiện bài hát 1 cách trọn vẹn, khắc sâu được kiến thức của bài học cho trẻ
+ Biện pháp 3: Rèn kĩ năng ca hát ở mọi lúc mọi nơi
Trẻ mẫu giáo không những được hoạt động trên tiết học mà các hoạt động của trẻ được diễn ra mọi lúc, mọi nơi nhằm giúp trẻ củng cố ôn luyện kỹ năng các bài hát trẻ đã học Hoạt động âm nhạc luôn luôn tham gia cùng với các hoạt động ở trường mầm non Với hoạt động góc, trẻ sẽ được ôn luyện củng cố
và vận dụng những kỹ năng âm nhạc đó qua các trò chơi, các hoạt động sáng
Trang 7tạo nghệ thuật Vì vậy, cô phải gợi ý cho trẻ thực hiện những mong muốn của mình thể hiện qua các chủ điểm bằng hoạt động âm nhạc: như các trò chơi âm nhạc, hoặc sử dụng nhạc cụ gõ đệm bài hát
Sưu tầm băng đài có các bài hát trẻ đã học để trẻ tập hát theo Cô tạo điều kiện chú ý lưu tâm đến những cháu hát chưa chuẩn để hoạt động cùng những bạn có khả năng âm nhạc tốt, để các cháu hỗ trợ sửa chữa cho nhau
- Thông qua giờ đón trẻ: giáo viên mở các bài hát phù hợp với chủ đề tạo cho trẻ cảm giác vui tươi phấn khởi khi được đến trường
Ví dụ: Trong chủ đề: Trường mầm non” giáo viên có thể mở nhạc bài: Ngày vui của bé” nhạc và lời Hoàng Văn Yến, hay bài “ Chào ngày mới” nhạc và lời của Hoàng Văn Yến hay bài “ Những khúc nhạc hồng” nhạc và lời Trần Xuân Mận… với những giai điệu vui tươi, rộn rang, hồn nhiên của giai điệu sẽ tạo cho các bé thêm hứng thú khi đến trường đến lớp
- Trẻ được rèn kỹ năng ca hát qua hoạt động góc như góc âm nhạc
Ví dụ: Trẻ nghe nhạc, xem video, múa hát bằng nhiều hình thưc như: nhóm, cá nhân… Cô giành một số thời gian của hoạt động góc, giúp trẻ luyện tập kỹ năng ca hát, biểu diễn, sử dụng các nhạc cụ gõ đệm như: trống, phách tre, xắc
xô, quạt múa, mũ múa…nhằm hỗ trợ việc thực hiện các hoạt động âm nhạc trong giờ hoạt động chung
Trang 8- Hay trong các giờ chuẩn bị ăn cơm giáo viên mở các bài hát như: “ Mời bạn ăn” nhạc và lời: Trần Ngọc, hay bài “ Tay thơm tay ngoan”, bài hát“ Bắp cải xanh”…qua đó trẻ được ôn lại các bài hát đã học đặc biệt có thể kích thích vị giác của trẻ, đẻ trẻ chuẩn bị bước vào bữa ăn ngon miệng hơn
+ Biện pháp 4: Kết hợp với phụ huynh và nhà trường để rèn kĩ năng ca hát cho trẻ.
- Để việc dạy hát cho trẻ đạt hiệu quả cao hơn giáo viên cần kết hợp tốt giữa môi trường giáo dục Gia đình và Nhà trường để trẻ có thêm vốn âm nhạc tốt, tôi phải thường xuyên thông báo, trao đổi với phụ huynh để có những biện pháp bồi dưỡng cho các cháu có năng khiếu về âm nhạc phát triển cao hơn và kèm cặp những những trẻ có khả năng yếu về âm nhạc để gia đình có hướng bồi dưỡng thêm cho trẻ lúc ở nhà, động viên phụ huynh mua băng đĩa có bài hát đó về cho các em được luyện tập ở nhà
Đối với nhà trường: Luôn luôn tổ chức các hội thi, hội diễn văn nghệ trong năm học, giao lưu văn nghệ cuối chủ đề giữa các lớp trong trường qua đó trẻ
sẽ được rèn luyện nhiều kỹ năng ca hát, kỹ năng biểu diễn bài hát theo nhạc đệm và làm quen với các trang phục khi biểu diễn, qua đó rèn cho trẻ thói quen mạnh dạn, tự tin, tạo cho trẻ hứng thú say mê yêu thích hoạt động này
Trang 9Sự kết hợp chặt chẽ giữa gia đình và nhà trường trong việc rèn kỹ năng ca hát cho trẻ là điều kiện tốt nhất để trẻ phát huy những tài năng, năng khiếu âm nhạc
2 Hiệu quả:
Trong quá trình áp dụng kĩ thuật mới trong việc rèn kỹ năng ca hát cho trẻ mầm non 4-5 tuổi tại trường mầm non Phục Hòa Tôi nhận thấy các cháu hứng thú với hoạt động này Qua kiểm tra tôi đã lưu lại những kết quả trong quá trình thử nghiệm nhằm so sánh mức độ trẻ đạt được như sau:
Hiệu quả thu được sau khi áp dụng sáng kiến đến thời điểm cuối năm học: + Thời điểm đầu năm:
Số trẻ
Kỹ năng ca hát của trẻ
Yếu Tỷ lệ
%
Trung bình Tỷ lệ % Khá Tỷ lệ % Tốt Tỷ lệ %
+ Đến cuối năm học:
Số trẻ
Kỹ năng ca hát của trẻ
Yếu Tỷ lệ
%
Trung bình Tỷ lệ % Khá Tỷ lệ % Tốt Tỷ lệ %
Trang 1030 0 8 26,6 15 50 7 23,3
3 Khả năng và điều kiện cần thiết để áp dụng sáng kiến:
Sau khi được áp dụng sáng kiến đã góp phần giúp cho trẻ hát đúng giai điệu, rõ lời, ngắt nghỉ đúng nhịp và thể hiện được sắc thái của bài hát Đồng thời giúp cho trẻ yêu thích hoạt động âm nhạc hơn trước
Điều kiện cần thiết khi áp dụng sáng kiến: giáo viên tổ chức linh hoạt, sáng tạo, hấp dẫn có lồng ghép tích hợp trong hoạt động cho trẻ
Khi tổ chức các hoạt động âm nhạc giáo viên sử dụng các đồ dùng, phương tiện để hỗ trợ cho hoạt động như: các dụng cụ âm nhạc, máy tính, loa, ti vi,
đồ dùng đồ chơi tự tạo…
4 Thời gian áp dụng sáng kiến:
- Sáng kiến được áp dụng trong năm học 2016-2017
V Kết luận:
Trong khi vận dụng sáng kiến này vào công tác giảng dạy tôi nhận thấy rằng 100% trẻ ở nơi tôi công tác là người dân tộc tày, nùng, cha mẹ và mọi người xung quanh vẫn còn giao tiếp với trẻ bằng tiếng địa phương nên một phần cũng ảnh hưởng tới việc truyền đạt và tiếp nhận kiến thức tới trẻ, một
số trẻ còn phát âm sai, đặc biệt mức độ nhận thức của một số trẻ còn hạn chế, điều kiện kinh tế của gia đình các em còn gặp rất nhiều khó khăn, cha
mẹ chưa thực sự quan tâm đến việc học tập của trẻ Chính vì vậy trong thực
tế giảng dạy bản thân tôi đã cố gắng vận dụng những phương pháp trong dạy học và mạnh dạn đưa ra hướng khắc phục và giải quyết và nhận thấy trẻ có sự tiến bộ rõ rệt là trẻ hát tốt hơn và ngày càng yêu thích hoạt động
âm nhạc hơn
Trên đây là báo cáo sáng kiến về Rèn một sô kỹ năng ca hát cho trẻ mẫu giáo 4-5tuổi cũng như các bài hát cho trẻ mầm non Tôi rất mong nhận được sự góp ý của các đồng chí, đồng nghiệp
Hòa Thuận, ngày 19 tháng 5 năm 2017
Trang 11XÁC NHẬN CỦA TỔ CHUYÊN MÔN NGƯỜI VIẾT BÁO CÁO
Hoàng Thị Linh
XÁC NHẬN CỦA LÃNH ĐẠO ĐƠN VỊ