THỰC TRẠNG TRẦM cảm ở GIỚI TRẺ NGUYÊN NHÂN và GIẢI PHÁP

Nhóm chúng em hi vọng rằng, qua nghiên cứu này có thể phát hiện được thực trạng mức độ nhận thức của giới trẻ về trầm cảm, đồng thời, có thể đưa ra một số kiến nghị nhằm nâng cao nhận th

BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO TRƯỜNG ĐẠI HỌC CÔNG NGHỆ TP.HỒ CHÍ MINH

TIỂU LUẬN HỌC PHẦN TÂM LÝ HỌC

THỰC TRẠNG TRẦM CẢM Ở GIỚI TRẺ - NGUYÊN

NHÂN VÀ GIẢI PHÁP

GVHD: ThS Phạm Văn Sỹ Nhóm thực hiện: 2

BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO TRƯỜNG ĐẠI HỌC CÔNG NGHỆ TP.HỒ CHÍ MINH

TIỂU LUẬN HỌC PHẦN TÂM LÝ HỌC

THỰC TRẠNG TRẦM CẢM Ở GIỚI TRẺ - NGUYÊN

NHÂN VÀ GIẢI PHÁP

GVHD: ThS Phạm Văn Sỹ Nhóm thực hiện: 2

LỜI CAM ĐOAN

Tôi xin cam đoan đây là công trình nghiên cứu của riêng cá nhân tôi Tất cả các kết quả nghiên cứu nêu trong luận văn là trung thực và chưa từng được ai công bố trong bất cứ công trình nào khác.

Nhóm nghiên cứu

(trưởng nhóm)

LỜI CẢM ƠN

Lời đầu tiên, chúng tôi gửi lời cảm ơn chân thành nhất đến Thầy Phạm Văn Sỹ Trong quá trình học tập và tìm hiểu bộ môn Tâm Lý Học, chúng tôi đã nhận được sự quan tâm giúp đỡ, hướng dẫn rất tận tình, tâm huyết của thầy Thầy đã giúp chúng tôi tích lũy thêm nhiều kiến thức để có cái nhìn sâu sắc và hoàn thiện hơn trong cuộc sống Từ những kiến thức mà được thầy truyền tải,chúng tôi đã dần trả lời được nhữngcâu hỏi trong cuộc sống thông qua những Quy luật của Tâm Lý Học Thông qua bài tiểu luận này, chúng tôi xin trình bày lại những gì mà mình đã tìm hiểu về vấn đề nhân sinh quan trong bộ môn Tâm Lý Học gửi đến thầy Có lẽ kiến thức là vô hạn mà sự tiếp nhận kiến thức của bản thân mỗi người luôn tồn tại những hạn chế nhất định Do

đó, trong quá trình hoàn thành bài tiểu luận, chắc chắn không tránh khỏi những thiếu sót Chúng tôi rất mong nhận được những góp ý đến từ thầy để bài tiểu luận của chúngtôi được hoàn thiện hơn

Chúng tôi muốn gửi lời cảm ơn tới thầy Phạm Văn Sỹ giáo viên bộ môn Tâm lý học

vì đã luôn tạo ra một bầu không khí học thuật thân thiện và cởi mở và ở bên cạnh chúng tôi từ những ngày đầu tiên của bộ môn Tâm lý học này Sự tận tình và chu đáo

mà thầy dành cho chúng tôi đã giúp nhóm chúng tôi hoàn thành bài tiểu luận này một cách hoàn thiện nhất

Kính chúc thầy sức khỏe, hạnh phúc và thành công trên con đường sự nghiệp giảng dạy

Tp.HCM, tháng 7 năm 2021

THỰC TRẠNG TRẦM CẢM Ở GIỚI TRẺ - NGUYÊN

NHÂN VÀ GIẢI PHÁP

I Đặt vấn đề

1.1 Lý do chọn đề tài

1.2 Mục đích và nhiệm vụ của đề tài

1.3 Phương pháp nghiên cứu

1.4 Giới hạn và phạm vi nghiên cứu

II Giải quyết vấn đề

III Kết luận

TÀI LIỆU THAM KHẢO

Mục Lục

I Đặt vấn đề 7

1.1 Lý do chọn đề tài 7

1.2 Mục đích và nhiệm vụ của đề tài 8

a Mục đích của đề tài 8

b Nhiệm vụ của đề tài 8

1.3 Phương pháp nghiên cứu 8

1.4 Giới hạn và phạm vi nghiên cứu 8

II Giải quyết vấn đề 8

2.1 Lịch sử nghiên cứu vấn đề 8

2.1.1 Nghiên cứu của Tác giả bài viết: BS.Phan Đăng Khoa ( Bệnh Viện Tâm Thần Bến Tre) 8

a Thế nào là trầm cảm? 9

b Nguyên nhân của trầm cảm 9

c Các triệu chứng khi mắc bệnh trầm cảm 9

d Phân loại trầm cảm 10

f Các phương pháp điều trị trầm cảm 11

g Phòng ngừa bệnh trầm cảm: khó hay dễ? 11

2.1.2 Nghiên cứu của Tác giả bài viết : Lê Quốc Nam và cộng sự 12

2.2 Các khái niệm công cụ liên quan đến đề tài nghiên cứu 13

2.3 Thực Trạng Về Vấn Đề Trầm Cảm 15

2.3.1 Ở trên thế giới 15

2.3.2 Ở Việt Nam 16

2.4 Ảnh hưởng của trầm cảm đối với đời sống giới trẻ 18

2.5 Phương Pháp Kiến Nghị Giải Pháp Cải Thiện Trầm Cảm 19

2.5.1 Đối với giới trẻ 19

a Tăng cường hoạt đọng thể chất 19

b Giao tiếp với mọi người 19

c Ngủ nhiều 19

d Duy trì công việc 20

e Tắm nước nóng 20

f Chơi với thú cưng 20

g Tiếp xúc với ánh sáng 20

h Ngừng than thở 20

i Tự khuyến khích bản thân 21

2.5.2 Dối với gia đình 21

a Đưa họ đến gặp chuyên gia tâm lý 21

b Lắng nghe Họ 21

c Đừng cố gắng điều chỉnh bệnh nhân 21

d Đừng so sánh bệnh nhân với bất kì ai 21

III Kết Luận 22

đề này Sự hiểu biết không đầy đủ hoặc nhận thức sai lầm về vấn đề này có thể dẫn đến tình trạng xuất hiện những dấu hiệu trầm cảm hoặc nguy cơ tăng nặng đối với những cá nhân đã có dấu hiệu hoặc nguy cơ trầm cảm từ trước Việc giới trẻ hiện nay

có dấu hiệu trầm cảm nhưng không có hiểu biết về các biện pháp can thiệp mà e ngại,

tự mình giải quyết hay cố tình lảng tránh đều có thể dẫn đến những hậu quả nghiêm trọng Chính vì những lí do trên đã thôi thúc nhóm chúng em tìm hiểu và thực hiện một tiểu luận mang tên “Thực trạng trầm cảm của giới trẻ hiện nay” Nhóm chúng em

hi vọng rằng, qua nghiên cứu này có thể phát hiện được thực trạng mức độ nhận thức của giới trẻ về trầm cảm, đồng thời, có thể đưa ra một số kiến nghị nhằm nâng cao nhận thức của giới trẻ về trầm cảm

b Nhiệm vụ của đề tài

Tìm hiểu những dấu hiệu của trầm cảm

Những nguyên nhân dẫn đến nguy cơ trầm cảm ở giới trẻ hiện nay

Khảo sát tỉ lệ giới trẻ trầm cảm

Đưa ra những biện pháp phòng tránh trầm cảm ở giới trẻ hiện nay

1.3 Phương pháp nghiên cứu

Phương pháp nghiên cứu và tổng quan tài liệu:

Tìm hiểu tài liệu nghiên cứu lý luận và kết quả nghiên cứu thực tiễn đã thực hiện về bệnh trầm cảm Các tài liệu được nghiên cứu, phân tích và hệ thống hóa, và sử dụng đềtài nhằm mục đích tham khảo

1.4 Giới hạn và phạm vi nghiên cứu

Do giới hạn về khả năng nhóm em nghiên cứu bài tiểu luận này chủ yếu qua sách báo, tài liệu được nhóm em tìm kiếm trên mạng internet và kiến thức đã được học ở bộmôn Tâm lý học, các vấn đề trầm cảm được nghe, chia sẽ tài liệu cung cấp về các vấn

P a g e | 3căn bệnh trầm cảm, căn bệnh của thời đại mới, thời đại 4.0.

Theo Trung tâm Kiểm soát và phòng ngừa dịch bệnh Hoa Kỳ, 7,6% người trên 12 tuổi mắc bệnh trầm cảm, theo Tổ chức y tế Thế giới (WHO), trầm cảm là căn bệnh phổbiến nhất thế giới và là nguyên nhân hàng đầu gây ra tình trạng khuyết tật, họ ước tính rằng khoảng 350 triệu người bị ảnh hưởng bởi trầm cảm trên toàn cầu (trong đó nhữngngười ở độ tuổi thanh thiếu niên chiếm khoảng 40 %) Ở Việt Nam, nghiên cứu của viện sức khỏe tâm thần có khoảng 30% dân số Việt Nam mắc các bệnh rối loạn tâm thần , trong đó tỉ lệ trầm cảm chiếm 25% Các số liệu trên đã dấy lên hồi chuông cảnh báo về mức độ nghiêm trọng của bệnh lý này

Vậy căn bệnh trầm cảm này là gì mà lại đáng sợ đến thế? Chúng ta cùng nhau tìm hiểu nhé:

a Thế nào là trầm cảm?

Là tình trạng bệnh lý làm suy giảm khả năng nhận biết và vận động của con người ; đặc trưng bởi khí sắc trầm , mất quan tâm hứng thú với các công việc hay sở thích trước đây và giảm năng lượng hoạt động Đôi khi xa lánh người thân, bạn bè hoặc thậm chí nghĩ đến viêc tự sát

b Nguyên nhân của trầm cảm

Theo các chuyên gia , bệnh do 2 nguyên nhân chính là nội sinh và ngoại sinh

Nguyên nhân nội sinh: nguyên nhân từ bên trong ( như nhân cách rụt rè, kín đáo, sống nội tâm) hoặc do gen di truyền

Nguyên nhân ngoại sinh: chiếm khoảng 60-70 % về kinh tế, văn hóa, xã hội, gia đình, nghiện game, nghiện chất… ( ví dụ như mất việc, làm ăn thua lỗ, di cư từ nên văn hóa này sang nền văn hóa khác, thất tình, ly thân, gia đình không yên ấm hạnh phúc, sang chấn tâm lý, áp lực thi cử…)

P a g e | 4Giảm năng lượng, giảm hoạt động , người bệnh thường mệt mỏi, không muốn làm

gì cả ,thường vào buổi sáng

Triệu chứng thứ yếu: 7 triệu chứng

Giảm tập trung, do dự không quyết đoán, khó đưa ra quyết định khi làm một điều gìđó

Giảm tự trọng và lòng tự tin

Nhìn tương lai , bi quan và ảm

Ý nghĩ tự buộc tội , thấy bản thân là gánh nặng của gia đình, của xã h Có ý định và hành vi tự sát

Rối loạn giấc ngủ

Rối loạn hành vi ăn uống

d Phân loại trầm cảm

Trầm cảm nhẹ : Tiêu chuẩn xác định: có 2 trong số 3 triệu chứng chủ yếu và cộng với 2 trong 7 triệu chứng phổ biến khác Thời gian tối thiểu phải 2 tuần Không có hoặc có ít triệu chứng cơ thể mức độ nhẹ

trầm cảm trung bình: Có 2 trong 3 triệu chứng chủ yếu cộng với 3 hoặc 4 trong 7 triệu chứng phổ biến khác Có 2 – 3 triệu chứng cơ thể mức độ vừa.Thời gian tối thiểu

là 2 tuần và có nhiều khó khăn trong hoạt động xã hội, nghề nghiệp và công việc gia đình Cũng có thể có hoặc không có các triệu chứng cơ thể

Trầm cảm nặng: Buồn chán, chậm chạp nặng hoặc kích động trầm cảm Mất tự tin hoặc cảm thấy vô dụng hoặc có tội lỗi Có thể có hành vi tự sát.Tiêu chuẩn xác định:

có cả 3 trong 3 triệu chứng chủ yếu cộng với ít nhất 4 trong 7 triệu chứng phổ biến khác và một số phải đặc biệt nặng.Thời gian ít nhất 2 tuần.Người bệnh ít khả năng tiếptục được công việc xã hội, nghề nghiệp hoặc công việc gia đình

e Khi xuất hiện các triệu chứng trầm cảm thì nên làm gì

Không được chủ quan, xem nhẹ độ nặng của bệnh , nên thông báo cho bạn bè, người thân biết về tình trạng bệnh

Hạn chế thu rút, sống một mình để tránh làm cho tình trạng bệnh nặng lên , người nhà phải động viên, trấn an tinh thần cho người bệnh

Đến khám bác sĩ chuyên khoa để được tư vấn và điều trị đúng lúc

f Các phương pháp điều trị trầm cảm

P a g e | 5Điều trị bằng thuốc: hiện nay trên thị trường có nhiều loại thuốc chống trầm cảm, thuốc điều chỉnh khí sắc dựa trên cơ chế bệnh sinh theo từng trường hợp bệnh cụ thể

do các bác sĩ chuyên khoa tâm thần kê toa mạng lại hiệu quả rất tốt tỉ lệ khỏi bệnh cao,

Đối với những người có biểu hiện trầm cảm cần theo dõi giám sát người bệnh vì người bệnh có thể có hành vi tự sát bất kì lúc nào, cũng như theo dõi diễn tiến của bệnh

Đưa đến khám bệnh chuyên khoa tâm thần để được chẩn đoán bệnh kịp thời và điềutrị đúng với phác đồ

2.1.2 Nghiên cứu của Tác giả bài viết : Lê Quốc Nam và cộng sự

VÀI NHẬN XÉT VỀ TỶ LỆ RỐI LOẠN TRẦM CẢM TRÊN 373 BỆNH NHÂN

PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU:

Nghiên cứu phân tích có can thiệp các trường hợp bệnh thực hiện trên 373 bệnh nhân đến khám tại các trạm y tế phường xã từ tháng 12/1999 đến tháng 8/2000

KẾT QUẢ:

P a g e | 6Tìm hiểu quan niệm về trầm cảm trong số bệnh nhân đa khoa cho thấy ½ không biết

gì về trầm cảm hoặc lo âu, tuy nhiên khi được nghe mô tả dấu hiệu cơ bản của trầm cảm thì có tới hơn 1/3 thấy là bất thường, 1/3 công nhận đó là bệnh lý và chỉ có hơn 20% cho đó là bình thường

Một nửa số bệnh nhân đa khoa nói rằng sẽ không chịu điều trị lâu dài nếu bị trầm cảm với những lí do chính như tốn tiền, dùng thuốc lâu sẽ ảnh hưởng sức khỏe …Trong 373 bệnh nhân đa khoa, có 31 ca (7,76%) bị rối loạn trầm cảm, có 9 ca (2,41%) bị rối loạn trầm cảm kết hợp rối loạn lo âu Có hơn 65% trường hợp tập trung vào lứa tuổi học tập, lao động (từ 16 – 45 tuổi), bệnh nhân có vấn đề stress với yếu tố xung đột gia đình và kinh tế là chủ yếu (52,6% và 31,6%) Ý tưởng chán sống, tự tử chiếm tỷ lệ đáng kể là 34,5%

KẾT LUẬN:

Tỷ lệ trầm cảm trong bệnh nhân đa khoa cao hơn so với dân số chung, đa số bệnh ở mức độ từ trung bình đến nặng, có stress tâm lí phối hợp và hơn 1/3 trường hợp có ý nghĩ chán sống, tự tử

Số bệnh nhân tự nhận biết được các triệu chứng chiếm tỷ lệ đáng kể, nhưng một nửa

số bệnh nhân không chấp nhận điều trị lâu dài khi bị bệnh

Vì vậy, cần đẩy mạnh công tác tuyên truyền về sức khỏe tâm thần trong cộng đồng dân cư và đối với các bác sĩ đa khoa nhằm mục đích phát hiện, điều trị sớm các rối loạn trầm cảm

2.2 Các khái niệm công cụ liên quan đến đề tài nghiên cứu

Khái niệm và đặc điểm của trầm cảm

Định nghĩa của WHO về bệnh trầm cảm

“Trầm cảm là một rối loạn tâm thần phổ biến, đặc trưng bởi sự buồn bã, mất đi hứng thú hoặc khoái cảm, cảm thấy tội lỗi hoặc tự hạ thấp giá trị bản thân, bị rối loạn giấc ngủ hoặc ăn uống và kém tập trung”

Trầm cảm có thể kéo dài hoặc tái phát nhiều lần, làm suy giảm đáng kể khả năng làm việc, học tập hoặc khả năng đương đầu với cuộc sống hàng ngày Trường hợp nặng nhất, trầm cảm có thể dẫn đến tự tử Ở mức độ nhẹ, bệnh có thể được hỗ trợ chữatrị không cần dùng thuốc Mức độ vừa và nặng, người bệnh cần được hỗ trợ điều trị bằng thuốc kết hợp với biện pháp tâm lý

Năm 2010, Ngày Tâm thần thế giới lấy chủ đề Sức khỏe Tâm thần và các bệnh lý

cơ thể mạn tính, kêu gọi các bác sĩ quan tâm đến bệnh tim mạch và trầm cảm, bệnh đáitháo đường và trầm cảm, ung thư và các bệnh tâm thần, bệnh hô hấp, bệnh béo phì và bệnh trầm cảm, với nội dung chủ yếu là sự cần thiết phối hợp trong chăm sóc điều trị bởi đây là 60 % nguyên nhân bệnh nhân tử vong trên toàn thế giới

Năm 2011 Ngày Tâm thần Thế giới kêu gọi thúc đẩy đầu tư cho ngành tâm thần, từ nhận định sức khỏe tâm thần là yếu tố cần thiết của năng suất kinh tế và của cuộc sốnghạnh phúc Các lý do được đưa ra như sau:

• Gánh nặng chữa trị rất lớn và chi phí cho xã hội khổng lồ

• Sức khỏe tâm thần là cần thiết cho sự phát triển kinh tế

• Một số can thiệp bảo vệ sức khỏe tâm thần thực hiện được với giá tiền rẻ nhất nhưng rất hiệu quả

• Không can thiệp bảo vệ sức khỏe tâm thần thì chi phí chăm sóc và điều trị sẽ tăng cao

• Nếu không hành động vì sức khỏe tâm thần sẽ phát sinh thêm chí phí hiện tại và tương lai

Trong 3 năm qua, chủ đề của Ngày tâm thần thế giới cho chúng ta thấy rõ tầm quan trọng của công tác chăm sóc và bảo vệ người bị mắc bệnh tâm thần ngày càng cụ thể

và thiết thực hơn Đó là nhận thức rõ hơn về vai trò chuyên ngành tâm thần trong y

P a g e | 8khoa, trong đời sống kinh tế xã hội.

Năm 2012, với chủ đề “ Trầm cảm, căn bệnh quan tâm của công chúng toàn cầu” tới mức tạo ra khủng hoảng “ Depression: a global crisis” Tổ chức Y tế Thế giới ( WHO ) đánh giá hiện nay có tới 350 triệu người bị trầm cảm, và cứ 20 người có 1 người đã từng bị một giai đoạn trầm cảm trong năm trước Các rối loạn trầm cảm thường xảy ra khi tuổi đời còn trẻ, làm giảm khả năng lao động và thường tái phát.Trầm cảm là một rối loạn tâm thần phổ biến với tình trạng giảm khí sắc, mất hứng thú, giảm năng lực ý chí, cảm giác có tội lỗi hay tự đánh giá thấp bản thân, rối loạn giấc ngủ, rối loạn ăn uống và khả năng tập trung suy nghĩ làm việc kém Hơn nữa, trầm cảm thường có triệu chứng lo âu và các biểu hiện trầm cảm thường trở nên mạn tính , tái diễn dẫn tới suy giảm đáng kể khả năng tự chăm sóc Người bệnh trầm cảm

có thể dẫn tới tự tử, thế giới có tới gần 3000 người tự tử hàng năm

2.3.2 Ở Việt Nam

Các chuyên gia tham dự đã trích dẫn số liệu của Tổ chức Y tế thế giới (WHO) rằng,đến năm 2020, trầm cảm là căn bệnh thứ hai tiến công sức khỏe con người (chỉ sau timmạch) Mặc dù có mức độ ảnh hưởng lớn, nhưng trầm cảm chỉ là một phần của các chứng bệnh tâm lý ở người trẻ như lo âu, căng thẳng, bạo lực, tăng động rối loạn giới tính đang diễn ra hằng ngày ở trường học và gia đình

Theo nghiên cứu, một nửa các bệnh lý về tâm thần khởi phát ở độ tuổi 14 nhưng phần lớn đều không được phát hiện hay điều trị Trong đó, trầm cảm được xem là rối loạn tâm thần phổ biến thứ ba trong thanh, thiếu niên Tự sát là nguyên nhân gây tử vong thứ hai trong nhóm độ tuổi từ 15 - 29 Việc sử dụng rượu và ma túy gây hại trongthanh, thiếu niên là vấn đề nổi cộm tại nhiều quốc gia, có thể dẫn đến các hành vi nguy

cơ khác như có quan hệ tình dục hoặc điều khiển phương tiện giao thông không an toàn

Cũng theo nghiên cứu của Quỹ Nhi đồng LHQ (UNICEF), khoảng 8% - 29% trẻ em

vị thành niên Việt Nam mắc các bệnh về sức khỏe tâm thần Rối loạn tâm thần được định nghĩa là sự kết hợp của những suy nghĩ bất thường, quan niệm, cảm xúc, hành vi

và mối quan hệ với người khác Ngoài những rối loạn về mặt sinh học (chứng trầm cảm, rối loạn tâm thần lưỡng cực, tâm thần phân liệt…), sức khỏe tâm thần, cũng có thể bị tác động bởi các yếu tố tâm lý xã hội gây căng thẳng