Nhận thức về vấn đề dân tộc và giai cấp, chống đế quốc và chống phong kiến

Chính vì vậy, tôi lựa chọn đề tài “Nhận thức về vấn đề dân tộc và giai cấp, chống đế quốc và chống phong kiến trong “ Cương lĩnh chính trị đầu tiên”2/1930, “Luận cương chính trị” 10/1930

MỤC LỤC

LỜI MỞ ĐẦU 1

1.Tính cấp thiết của đề tài 1

2.Mục tiêu nghiên cứu 1

NỘI DUNG 2

I.NHẬN THỨC VỀ VẤN ĐỀ DÂN TỘC VÀ GIAI CẤP, CHỐNG ĐẾ QUỐC VÀ CHỐNG PHONG KIẾN TRONG CƯƠNG LĨNH CHÍNH TRỊ ĐẦU TIÊN (2/1930) 2

1.1 Sự ra đời của Cương lĩnh chính trị đầu tiên 2

1.2.Vấn đề dân tộc và giai cấp, chống đế quốc và chống phong kiến trong Cương lĩnh chính trị đầu tiên (2/1930) 3

II.NHẬN THỨC VỀ VẤN ĐỀ DÂN TỘC VÀ GIAI CẤP, CHỐNG ĐẾ QUỐC VÀ CHỐNG PHONG KIẾN TRONG LUẬN CƯƠNG CHÍNH TRỊ 10/1930 5

2.1.Hoàn cảnh ra đời của Luận cương chính trị 10/1930 5

III.NHẬN THỨC VỀ VẤN ĐỀ DÂN TỘC VÀ GIAI CẤP, CHỐNG ĐẾ QUỐC VÀ CHỐNG PHONG KIẾN TRONG NGHỊ QUYẾT HỘI NGHỊ TRUNG ƯƠNG LẦN THỨ TÁM 5/1941 7

3.1 Hoàn cảnh diễn ra hội nghị 7

3.2.Vấn đề dân tộc và giai cấp, chống đế quốc và chống phong kiến trong nghị quyết hội nghị trung ương lần thứ tám 5/1941 8

KẾT LUẬN 12

TÀI LIỆU THAM KHẢO 13

LỜI MỞ ĐẦU 1.Tính cấp thiết của đề tài

Vấn đề dân tộc và giai cấp luôn là một trong nhwungx vấn đè gây nhức nhối trong mỗi giai đoạn lịch sử và xã hội Với mỗi giai đoạn khác nhau sẽ có những vấn đề, mâu thuẫn giai cấp phát sinh khác nhau Tuy nhiên nếu các vấn đề đó không được nhìn nhận một cách đúng đắn thì rất dễ gây đến những xung đột không đáng có xảy

ra Nhận thức được vấn đề sâu sắc đó, Đảng và nhà nước đã chỉ rõ những vấn đề về dân tộc và giai cấp trong luận cương, chính sách của mình Chính vì vậy, tôi lựa chọn đề tài “Nhận thức về vấn đề dân tộc và giai cấp, chống đế quốc và chống phong kiến trong “ Cương lĩnh chính trị đầu tiên”(2/1930), “Luận cương chính trị” (10/1930) và Nghị quyết hội nghị Trung ương lần thứ Tám (5/1941) của Đảng để

đi sâu tìm hiểu những nhận thức đúng đắn của Đảng về vấn đề dân tộc và giai cấp

2.Mục tiêu nghiên cứu

Với đề tài này, em nghiên cứu nhằm hiểu rõ được chính sách dân tộc và giai cấp, chống đế quốc và chống phong kiến của Đảng ta thay đổi như thế nào qua các Cương lĩnh chính trị

NỘI DUNG

I.NHẬN THỨC VỀ VẤN ĐỀ DÂN TỘC VÀ GIAI CẤP, CHỐNG ĐẾ QUỐC

VÀ CHỐNG PHONG KIẾN TRONG CƯƠNG LĨNH CHÍNH TRỊ ĐẦU

TIÊN (2/1930) 1.1 Sự ra đời của Cương lĩnh chính trị đầu tiên

Cuối năm 1929, Nguyễn Ái Quốc ở Xiêm (Thái Lan) đang tìm đường về nước thì nghe tin Hội Việt Nam cách mạng Thanh niên phân liệt, những người Cộng sản chia thành nhiều phái, Người lập tức trở lại Hương Cảng (Trung Quốc) Với tư cách là phái viên của Quốc tế Cộng sản, có đầy đủ quyền quyết định mọi vấn đề liên quan đến phong trào cách mạng ở Đông Dương, Người chủ động triệu tập đại biểu của hai nhóm (Đông Dương và An Nam) và chủ trì Hội nghị hợp nhất đảng tại Cửu Long (Hương Cảng, Trung Quốc) Hội nghị bắt đầu họp từ ngày 06-01-1930 Sau nhiều ngày thảo luận, đến ngày 03-02-1930, Hội nghị đi tới nhất trí tán thành việc hợp nhất hai tổ chức Đông Dương Cộng sản Đảng và An Nam Cộng sản Đảng thành một đảng duy nhất, lấy tên là Đảng Cộng sản Việt Nam; thông qua Chánh cương vắn tắt, Sách lược vắn tắt, Chương trình tóm tắt và Điều lệ vắn tắt của Đảng Các văn kiện này hợp thành Cương lĩnh chính trị đầu tiên của Đảng

Bản Cương lĩnh đầu tiên, đó là Chánh cương vắn tắt của Đảng do lãnh tụ Nguyễn

Ái Quốc soạn thảo và được Hội nghị thành lập Đảng (tháng 2/1930) thảo luận, thông qua Chánh cương đã xác định rõ ràng nhiều vấn đề cơ bản về chiến lược và sách lược của cách mạng Việt Nam Chánh cương đã vạch ra đường lối của cách mạng Việt Nam là “Làm tư sản dân quyền cách mạng và thổ địa cách mạng để đi tới xã hội cộng sản”

1.2.Vấn đề dân tộc và giai cấp, chống đế quốc và chống phong kiến trong Cương lĩnh chính trị đầu tiên (2/1930)

Nội dung cơ bản trong Cương lĩnh đã xác định rõ về đường lối, nhiệm vụ, lực lượng và mối quan hệ của cách mạng Việt Nam trong bối cảnh sau khi thành lập Đảng Cụ thể, về đường lối chiến lược là làm tư sản dân quyền cách mạng và thổ địa cách mạng để đi tới xã hội cộng sản Cương lĩnh xác định ba nhiệm vụ trước mắt của cách mạng Việt Nam, bao gồm cả hai nội dung dân tộc và dân chủ, chống

đế quốc và chống phong kiến, song nổi lên hàng đầu là nhiệm vụ chống đế quốc, giành độc lập dân tộc Cụ thể:

Về chính trị, đánh đổ đế quốc chủ nghĩa Pháp và bọn phong kiến làm cho nước Việt Nam được hoàn toàn độc lập, dựng ra Chính phủ công-nông-binh và tổ chức quân đội công nông

Về kinh tế, tịch thu toàn bộ sản nghiệp lớn của bọn đế quốc giao cho Chính phủ mới, tịch thu ruộng đất của bọn đế quốc làm của công và chia cho dân cày nghèo,

mở mang công nghiệp và nông nghiệp, miễn thuế cho dân cày nghèo, thi hành luật ngày làm tám giờ

Về văn hóa, dân chính được tự do tổ chức, nam nữ bình quyền, phổ thông giáo dục theo hướng công nông hóa

Cương lĩnh xác định lực lượng cách mạng là tập hợp đại bộ phận giai cấp công nhân, nông dân và phải dựa vào hạng dân cày nghèo; lãnh đạo nông dân làm cách mạng ruộng đất; lôi kéo tiểu tư sản, trí thức, trung nông… đi vào phe vô sản giai cấp; đối với phú nông, trung tiểu địa chủ và tư bản Việt Nam mà chưa rõ mặt phản cách mạng thì phải lợi dụng, ít nhất cũng làm cho họ đứng trung lập, bộ phận nào

đã ra mặt phản cách mạng thì phải đánh đổ

Giai cấp lãnh đạo cách mạng là giai cấp công nhân, thông qua Đảng Cộng sản Đảng là đội tiên phong của giai cấp vô sản, phải thu phục cho được đại bộ phận của giai cấp mình, phải làm cho giai cấp mình lãnh đạo được dân chúng

Về mối quan hệ quốc tế, Luận cương xác định cách mạng Việt Nam là một bộ phận của cách mạng thế giới, phải liên kết với những dân tộc bị áp bức và quần chúng vô sản trên thế giới, nhất là với quần chúng vô sản Pháp

Trong Cương lĩnh chính trị đầu tiên, vấn đề giai cấp và dân tộc được Chủ tịch Hồ Chí Minh nhận thức một cách rõ ràng, lực lượng cách mạng là giai cấp vô sản dặc biệt là tầng lớp nhân dân và xác định được nhiệm vụ lớn nhất của dân tộc lầ chống

đế quốc giành độc lập dân tộc

Cương lĩnh chính trị đầu tiên của Đảng là một cương lĩnh đúng đắn và sáng tạo theo con đường cách mạng Hồ Chí Minh, phù hợp với xu thế phát triển của thời đại mới, đáp ứng yêu cầu khách quan của lịch sử, nhuần nhuyễn quan điểm giai cấp và thấm nhuần tinh thần dân tộc Tiến hành cách mạng tư sản dân quyền và cách mạng ruộng đất để giành chính quyền về tay nhân dân đi tới xã hội cộng sản, độc lập dân tộc gắn liền với chủ nghĩa xã hội là tư tưởng cốt lõi của Cương lĩnh này

Tuy rằng, nội dung Cương lĩnh vẫn còn một vài vấn đề về sau không hoàn toàn phù hợp với thực tế Việt Nam hoặc có một số từ ngữ có thể dẫn tới sự giải thích khác nhau, song với sự bổ sung của Luận cương Chính trị được thông qua tại Hội nghị lần thứ nhất Ban Chấp hành Trung ương Đảng, Cương lĩnh chính trị của Đảng đã được hoàn thiện hơn Chủ tịch Hồ Chí Minh khẳng định: “Trong bản Cương lĩnh cách mạng tư sản dân quyền năm 1930, Đảng đã nêu rõ nhiệm vụ chống đế quốc và chống phong kiến, thực hiện dân tộc độc lập, người cày có ruộng Cương lĩnh ấy rất phù hợp với nguyện vọng thiết tha của đại đa số nhân dân ta là nông dân Vì vậy, Đảng đã đoàn kết được những lực lượng cách mạng to lớn xung quanh giai cấp mình, còn các đảng phái của các giai cấp khác thì hoặc bị phá sản hoặc bị cô lập

II.NHẬN THỨC VỀ VẤN ĐỀ DÂN TỘC VÀ GIAI CẤP, CHỐNG ĐẾ QUỐC

VÀ CHỐNG PHONG KIẾN TRONG LUẬN CƯƠNG CHÍNH TRỊ 10/1930 2.1.Hoàn cảnh ra đời của Luận cương chính trị 10/1930

Tháng 10-1930, sau 8 tháng Đảng ra đời, Hội nghị lần thứ nhất Ban Chấp hành Trung ương lâm thời có ý nghĩa như một Đại hội cũng tổ chức tại Hương Cảng do điều kiện trong nước bị đế quốc đàn áp khủng bố gắt gao phong trào cách mạng Hội nghị họp từ ngày 14-10 đến 31-10-1930 thảo luận và thông qua bản Luận cương chánh trị, án nghị quyết của Trung ương toàn thể Đại hội nói về tình hình hiện tại ở Đông Dương và nhiệm vụ cần kíp của Đảng, Điều lệ Đảng, hợp thành nội dung Cương lĩnh thứ hai của Đảng Hội nghị thông qua 17 văn bản là Nghị quyết, Điều lệ của các tổ chức đoàn thể cách mạng ở nước ta, công tác vận động công nhân, nông dân, thanh niên, phụ nữ, binh lính, lập Hội đồng minh phản đế Đông Dương và bản Thông cáo cho các Xứ ủy bổ sung nội dung của Cương lĩnh Hội nghị Trung ương quyết định đổi tên Đảng Cộng sản Việt Nam thành Đảng Cộng sản Đông Dương, bầu đồng chí Trần Phú làm Tổng Bí thư, nên Cương lĩnh thứ hai

mà bản Luận cương chánh trị là văn kiện quan trọng, mang tên là Cương lĩnh của Đảng Cộng sản Đông Dương

2.2.Vấn đề dân tộc và giai cấp, chống đế quốc và chống phong kiến trong Luận cương chính trị 10/1930

Tính chất cách mạng Đông Dương là cách mạng tư sản dân quyền tiến lên cách mạng xã hội chủ nghĩa, bỏ qua giai đoạn phát triển tư bản chủ nghĩa; là độc lập hoàn toàn cho các dân tộc, tự do dân chủ cho nhân dân Đông Dương, lập chính phủ, quân đội nhân dân, dựa vào sức mạnh của nhân dân, đoàn kết với giai cấp vô sản quốc tế, các dân tộc bị áp bức trên thế giới và sử dụng phương pháp cách mạng bạo lực theo phương thức tổng bãi công, bạo động võ trang khi có thời cơ; Đảng là

đội tiên phong của giai cấp công nhân, trung thành và hy sinh hết thảy vì lợi ích dân tộc, lợi ích giai cấp và nhân dân lao động

Với Luận cương chính trị 10/1930 đã bỏ tên "Việt Nam Cộng sản Đảng", lấy tên

"Đông Dương Cộng sản Đảng", chủ trương làm cách mạng tư sản dân quyền trong toàn cõi Đông Dương, lực lượng cách mạng chỉ trong công nhân, nông dân, binh lính, chưa thấy hết vai trò của lực lượng yêu nước trong tiểu tư sản, tư sản dân tộc, xác định mối quan hệ giữa nhiệm vụ chống đế quốc với nhiệm vụ chống phong kiến, giữa độc lập dân tộc và dân chủ nhân dân tuy biện chứng, sâu sắc nhưng chưa định được xu hướng phát triển nhiệm vụ giải phóng dân tộc có tính quyết định hàng đầu; hệ thống tổ chức của Đảng quy định thêm tổng bộ, xứ bộ, quận bộ, liên khu bộ

và Đảng đoàn

Có những nguyên nhân của sự tương đồng và nguyên nhân của sự khác biệt giữa Cương lĩnh đầu tiên và Cương lĩnh thứ hai của Đảng Nguyên nhân chính là do nhận thức và vận dụng chủ nghĩa Mác - Lênin, đường lối của Quốc tế Cộng sản về lập Đảng Cộng sản, về cách mạng dân chủ tư sản kiểu mới vào điều kiện nước ta; vai trò của lãnh tụ Đảng, lãnh tụ dân tộc và chính sách phản động đàn áp khủng bố của đế quốc, phong kiến

Trong luận cương chính trị 10/1930 Tổng bí thư Trần Phú nhận thức về dân tộc và giai cấp giống với Cương lĩnh chính trị đầu tiên 2/1930 của chủ tịch Hồ Chí Minh, tuy nhiên với Luận cương chính trị nâng cao hơn giá trị của giai cấp công dân và nêu lên vai trò của giai cấp tư sản, tiểu tư sản, xác định giải phóng dân tộc có tính quyết định hàng đầu và đưa ra mối quan hệ giữa chống đế quốc và chống phong kiến

III.NHẬN THỨC VỀ VẤN ĐỀ DÂN TỘC VÀ GIAI CẤP, CHỐNG ĐẾ QUỐC VÀ CHỐNG PHONG KIẾN TRONG NGHỊ QUYẾT HỘI NGHỊ

TRUNG ƯƠNG LẦN THỨ TÁM 5/1941 3.1 Hoàn cảnh diễn ra hội nghị

Sau một thời gian hoạt động cách mạng ở Trung Quốc, ngày 28/1/1941 Nguyễn Ái Quốc đã đặt chân về Tổ quốc Người chọn Pắc Bó - Cao Bằng làm nơi dừng chân

và là nơi thí điểm phong trào cách mạng Trước sự chuyển biến khẩn trương của tình hình cách mạng trong nước, các cuộc khởi nghĩa lẻ tẻ đã nổ ra, lòng căm phẫn của nhân dân ta lên cao độ trước tình cảnh “một cổ đôi tròng” Nguyễn Ái Quốc nhận thấy rằng sự cần kíp phải chuyển hướng chỉ đạo chiến lược cách mạng để nhanh chóng đáp ứng nhu cầu đấu tranh của nhân dân ta

Với danh nghĩa đại diện của Quốc tế cộng sản, Nguyễn Ái Quốc đã trực tiếp triệu tập và chủ trì hội nghị Trung ương lần thứ 8 của Đảng cộng sản Đông Dương Hội nghị làm việc từ ngày 10 đến ngày 19/5/1941 tại một căn lán nhỏ bên dòng suối Khuổi Nậm (Pắc Bó) Đây là vùng rừng núi, xa khu vực dân cư, có thể đảm bảo bí mật, an toàn cho Hội nghị cũng như các đồng chí tham dự hội nghị Tham dự Hội nghị có các đồng chí Trường Chinh, Hoàng Văn Thụ, Hoàng Quốc Việt, Phùng Chí Kiên, hai đại biểu xứ ủy Trung kỳ và Nam kỳ là Bùi San, Hồ Xuân Lưu, cùng một

số đại biểu đang hoạt động ở nước ngoài

Hội nghị đã phân tích rõ tình hình thế giới, cuộc đại chiến đã bước sang năm thứ 3, phát xít Đức chiếm các nước ở Tây Âu Phong trào cách mạng chống chủ nghĩa phát xít diễn ra mạnh mẽ ở các nước Đức, Anh, Liên Xô…Ở Châu Á, cuộc kháng của nhân dân Trung Quốc chống phát xít Nhật với lực lượng Hồng quân có trên 70 vạn người (5-1941)…Ở châu Mỹ,có nhiều cuộc bãi công xảy ra ở các nhà máy đúc binh khí Tóm lại, phong trào cách mạng chống chủ nghĩa phát xít càng phát triển mạnh

Bên cạnh việc nhận định tình hình thế giới, Hội nghị phân tích kỹ tình hình trong nước một cách sâu sắc Kể từ khi Nhật nhảy vào Đông Dương, với chính sách

vơ vét, bóc lột dã man khiến cho nền kinh tế Đông Dương nói chung và Việt Nam nói riêng ngày càng suy kiệt, bần cùng hoá xã hội, làm cho toàn thể nhân dân ngày càng đói rét, khốn khổ Tuy nhiên, phong trào cách mạng vẫn sôi nổi, lôi kéo tất cả các tầng lớp nhân dân tham gia đấu tranh, nhất là lực lượng binh lính, tiêu biểu cuộc biểu tình của nông dân Bắc kỳ, khởi nghĩa vũ trang của nông dân Bắc Sơn và Nam

Kỳ, binh biến Đô Lương

Trên cơ sở sự chuyển hướng chỉ đạo chiến lược cách mạng trong Hội nghị Trung ương 6 (1939), Hội nghị trung ương 7 (1940) đã có những bước chuyển biến đúng đắn về về chỉ đạo chiến lược và sách lược cách mạng Hội nghị Trung ương 8 dưới sự chỉ đạo trực tiếp của Nguyễn Ái Quốc đã tiếp tục phân tích, xác định một lần nữa đường lối chiến lược cùng với vấn đề chiến thuật, sách lược của cách mạng Việt Nam trong thời gian tới, cụ thể đó là những mâu thuẫn cơ bản, kẻ thù chính của cách mạng, về nhiệm vụ, động lực và phương pháp cách mạng…

3.2.Vấn đề dân tộc và giai cấp, chống đế quốc và chống phong kiến trong nghị quyết hội nghị trung ương lần thứ tám 5/1941

Hội nghị đã nhận định rằng, Pháp - Nhật ngày nay không chỉ là kẻ thù của giai cấp công nhân và nông dân mà là kẻ thù của cả dân tộc Đông Dương Do đó phải đặt nhiệm vụ dân tộc lên trên hàng đầu, tạm gác quyền lợi giai cấp, cá nhân sang một bên Có như vậy mới tập trung hết được lực lượng cách mạng toàn cõi Đông Dương, không phân biệt thợ thuyền, dân cày, phú nông, địa chủ, tư bản bản xứ, góp toàn lực đem tất cả ra giành quyền độc lập, tự do cho dân tộc, đánh tan giặc Pháp -Nhật xâm chiếm nước ta Sự liên minh tất cả lực lượng của các giai cấp, đảng phái, các nhóm cách mạng cứu nước, các tôn giáo, các dân tộc kháng Nhật, đó là công

việc cốt yếu của Đảng ta “Trong lúc này quyền lợi của bộ phận, của giai cấp phải đặt dưới sự sinh tử, tồn vong của quốc gia, của dân tộc Trong lúc này nếu không giải quyết được vấn đề dân tộc giải phóng, không đòi được độc lập, tự do cho toàn

thể dân tộc, thì chẳng những toàn thể quốc gia dân tộc còn chịu mãi kiếp ngựa trâu, mà quyền lợi của bộ phận, giai cấp đến vạn nǎm cũng không đòi lại được” (1)

Như vậy, từ việc phân tích tình hình cách mạng trong nước, thái độ cách mạng của các giai cấp, vấn đề cách mạng của 3 nước Đông Dương, Hội nghị đã đi đến quyết định nhất trí cần giương cao hơn nữa ngọn cờ giải phóng dân tộc và nhận định kẻ thù của nhân dân Đông Dương là phát xít Pháp –Nhật và các lực lượng phản cách mạng tay sai của chúng Nhiệm vụ cách mạng của giai đoạn này

là “đánh đuổi Pháp – Nhật, làm cho xứ Đông Dương độc lập” (2) Vì thế tính chất của cách mạng Đông Dương hiện tại không phải là cuộc cách mạng phải giải quyết hai vấn đề: phản đế và điền địa nữa, mà là cuộc cách mạng sẽ tập trung giải quyết một vấn đề cần kíp "dân tộc giải phóng", làm nhiệm vụ dân tộc rồi mới đến giai cấp Đây chính là sự biện chứng của quyền lợi giai cấp, quyền lợi dân tộc của một nước thuộc địa, trong một thời kỳ cách mạng mà Nguyễn Ái Quốc đã đặt ra từ Cương lĩnh thành lập Đảng Cộng sản Việt Nam năm 1930 Sự phân tích mâu thuẫn kinh tế, xã hội, giai cấp sát thực tế sẽ đi tới: cô lập kẻ thù cao độ, tăng cường lực lượng cách mạng nhiều nhất, mọi truyền thống tốt đẹp, sâu lắng nhất của dân tộc sẽ được khơi dậy để có một cuộc tổng động viên toàn dân tộc chưa

từng có trong lịch sử Việt Nam từ trước đến nay “Đế quốc Pháp - Nhật chẳng những áp bức các giai cấp thợ thuyền, dân cày, mà chúng nó áp bức bóc lột cả các dân tộc không chừa một hạng nào, dẫu là anh tư bản, anh địa chủ, một anh thợ hay một anh dân cày đều cảm thấy cái ách nặng nề của đế quốc là không thể nào sống được Quyền lợi tất cả các giai cấp bị cướp giật, vận mạng dân tộc nguy vong không lúc nào bằng” (3)

Về mặt chính quyền, Hội nghị cũng nêu rõ sau khi cách mạng thành công lập nhà nước Việt Nam dân chủ cộng hoà, thi hành chính sách dân tộc tự quyết với nhân dân Đông Dương Đối với Lào và Cămpuchia, theo tư tưởng của Nguyễn Ái Quốc về đoàn kết quốc tế, Hội nghị khẳng định rằng chủ quyền của mỗi dân tộc