Đẩy mạnh cải cách thể chế hành chính công ở Việt Nam trong bối cảnh hội nhập kinh tế quốc tế.

Trong bối cảnh ấy, công cuộc cải cách hành chính là nhiệm vụ cấp thiết và cũng là một trong những nhiệm vụ trọng tâm để phát triển kinh tế xã hội, thực hiện mục tiêu xây dựng một nền hàn

BÀI THI MÔN: QUẢN LÝ HÀNH CHÍNH CÔNG

ĐỀ TÀI:

Chủ đề 1: Đẩy mạnh cải cách thể chế hành chính công ở Việt Nam trong bối cảnh hội nhập kinh tế quốc tế.

BÀI LÀM

MỤC LỤC:

PHẦN MỞ ĐẦU 3

1 Lý do chọn đề tài 3

2 Phương pháp nghiên cứu 4

3 Phạm vi nghiên cứu 4

4 Mục đích nghiên cứu 4

CHƯƠNG 1: LÝ LUẬN CHUNG VỀ CẢI CÁCH THỂ CHẾ HÀNH CHÍNH CÔNG 6

1.1 LÝ LUẬN CHUNG VỀ CẢI CÁCH THỂ CHẾ HÀNH CHÍNH CÔNG .6

1.1.1 Khái niệm và vai trò của thể chế hành chính công 6

1.1.1.1 Khái niệm .6

1.1.1.2 Vai trò 7

1.1.2 Tìm hiểu về cải cách hành chính công 8

1.1.2.1 Khái niệm về cải cách hành chính công 8

1.1.2.2 Xu hướng cải cách hành chính công của thế giới 8

1.1.2.3 Nội dung của cải cách hành chính công 9

1.2 SỰ CẦN THIẾT PHẢI CẢI CÁCH THỂ CHẾ HÀNH CHÍNH CÔNG TRONG BỐI CẢNH KINH TẾ QUỐC TẾ 12

CHƯƠNG 2 THỰC TRẠNG CẢI CÁCH THỂ CHẾ HÀNH CHÍNH CÔNG HIỆN NAY 16

2.1 ĐÁNH GIÁ THỰC TRẠNG 16

2.1.1 Thực trạng 16

2.1.2 Kết quả 16

2.1.3 Hạn chế 18

2.2 NGUYÊN NHÂN CỦA HẠN CHẾ 20

2.2.1 Nguyên nhân khách quan 20

2.2.2.Nguyên nhân chủ quan 20

CHƯƠNG 3 GIẢI PHÁP ĐẨY MẠNH CẢI CÁCH THỂ CHẾ HÀNH CHÍNH CÔNG TRONG BỐI CẢNH HỘI NHẬP KINH TẾ QUỐC TẾ 21

3.1 ĐỊNH HƯỚNG VỀ GIẢI PHÁP ĐẨY MẠNH CẢI CÁCH THỂ CHẾ HÀNH CHÍNH CÔNG TRONG BỐI CẢNH HỘI NHẬP KINH TẾ QUỐC TẾ……… 21

3.2 CÁC GIẢI PHÁP CƠ BẢN 21

KẾT LUẬN……… 23

PHẦN MỞ ĐẦU

1 LÝ DO CHỌN ĐỀ TÀI

Hiện nay, dưới tác động của ngày càng mạnh mẽ của xu thế toàn cầu hóa,

mở ra kỉ nguyên mới- Kỉ nguyên hội nhập Trong bối cảnh ấy, công cuộc cải cách hành chính là nhiệm vụ cấp thiết và cũng là một trong những nhiệm vụ trọng tâm để phát triển kinh tế xã hội, thực hiện mục tiêu xây dựng một nền hành chính dân chủ, trong sạch vững mạnh, chuyên nghiệp lấy nhân dân làm gốc.Cải cách hành chính là những thay đổi được thiết kế có chủ định nhằm cải tiến một cách cơ bản các khâu trong hoạt động quản lý của bộ máy Nhà nước:

“Lập kế hoạch, định thể chế, tổ chức, công tác cán bộ, tài chính chỉ huy phối hợp; Kiểm tra; thông tin và đánh giá”

Trong đó thể chế là những quy định, luật lệ của một chế độ xã hội đòi hỏi mọi người phải tuân theo Theo Từ điển Luật học năm 2006 thì thể chế là hệ thống các định chế hợp thành một tổng thể các chế độ nhà nước, hình thức tổ chức nhà nước, các chế độ về lập pháp, hành pháp và tư pháp Đại Từ điển tiếng Việt 1998 xem thể chế là quy định, luật lệ của một chế độ xã hội Trong khuôn khổ của cải cách hành chính nhà nước thì thể chế được hiểu theo nghĩa hẹp, nói thể chế là nói đến các quy định pháp luật, là văn bản pháp luật Thể chế phù hợp với thực tiễn sẽ thúc đẩy sự phát triển của xã hội, của các lĩnh vực mà thể chế điều chỉnh, ví dụ thể chế về đầu tư nước ngoài, thể chế về xã hội hóa Thể chế không phù hợp sẽ gây khó khăn cho sự phát triển, (ví dụ: thể chế về doanh nghiệp nhà nước, thể chế về đất đai)

Chương trình tổng thể cải cách hành chính nhà nước giai đoạn 2011-2020 ban hành theo Nghị quyết số 30c/NQ-CP ngày 8/11/2011 của Chính phủ đã xác định mục tiêu khác với Chương trình 2001-2010, Chương trình 2011-2020 xác định 1 trong 3 trọng tâm có vấn đề “cải cách thể chế” Vì vậy ciệc cải cách thể

chế hành chính công cũng là một trong những nhiệm vụ cấp thiết và trọng tâm

để phát triển kinh tế xã hội

2 PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU

+Phương pháp khảo sát, thống kê, phân tích, tổng hợp, diễn dịch, quy nạp+ Phương pháp khảo sát thống kê được sử dụng trong việc lựa chọn cácvăn bản pháp luật về xây dựng và hoàn thiện cải cách thể chế quản lí hành chínhcông ở Việt Nam trong bối cảnh hội nhập kinh tế quốc tế đăng tải trên các tạpchí, website và các chương trình thời sự Phương pháp này được sử dụng nhằmđưa ra các số liệu và thông tin chính xác cho đề tài đang nghiên cứu

+ Phương pháp phân tích, tổng hợp được sử dụng nhằm rút ra những kếtluận có tính khái quát về đặc điểm của vấn đề đẩy mạnh cải cách thể chế quản líhành chính công ở Việt Nam

+ Phương pháp diễn dịch, quy nạp được sử dụng trong quá trình nhận xét

và đánh giá nhằm rút ra những mặt đạt được và hạn chế trong việc cải cách thểchế quản lí hành chính công ở Việt Nam trong bối cảnh hội nhập kinh tế quốc tếhiện nay

3 PHẠM VI NGHIÊN CỨU

+ Không gian: Ở Việt Nam

+ Thời gian: Từ năm 2016-2020

4.MỤC ĐÍCH NGHIÊN CỨU

Mục đích của đề tài chính là thông qua bài tiểu luận xây dựng khung lý thuyết về “ Đẩy mạnh cải cách thể chế hành chính công ở Việt Nam trong bối cảnh hội nhập kinh tế quốc tế” để đề xuất một số giải pháp định hướng đẩy mạnh, nâng cao chất lượng, hiệu quả thể chế hành chính công ở Việt Nam hiện nay Chính vì vậy bài tiểu luận được chia thành 3 chương chính:

Chương 1: Khái quát chung về cải cách thể chế hành chính công ở Việt

Nam trong bối cảnh hội nhập kinh tế quôc tế

Chương 2:Thực trạng về thể chế hành chính công ở Việt Nam trong bối

cảnh hiện nay

Chương 3: Giải pháp cải cách thể chế hành chính công ở Việt Nam trong

bối cảnh hội nhập kinh tế quốc tế

CHƯƠNG 1 LÝ LUẬN CHUNG VỀ CẢI CÁCH THỂ CHẾ HÀNH

CHÍNH CÔNG

Mục đích của chương này là tìm hiểu sơ lược về khái niệm về thể chế, cảicách hành chính công và vai trò của cải cách thể chế hành chính công trong bối cảnh hội nhập kinh tế quốc tế Từ đó làm tiền đề giải thích cho những lý luận của các chương tiếp theo

Để đạt được mục tiêu trên, chương 1 dự kiến sẽ trình bày những vấn đề sau:

1.1 LÝ LUẬN CHUNG VỀ CẢI CÁCH THỂ CHẾ HÀNH CHÍNH CÔNG 1.1.1 Khái niệm và vai trò của thể chế hành chính công

Theo nghĩa hẹp hơn, thể chế hành chính công chỉ bao gồm hệ thống các qui định , chế định( có thể được ban hành dưới dạng văn bản hoặc phi văn bản) tạo nên khuôn khổ pháp lý cho hoạt động của một tổ chức nhất định Trong phạm vigiáo giáo trình của trường ta, thể chế hành chính công được hiểu theo nghĩa hẹp.Theo đó, Thể chế hành chính công là toàn bộ các quy định, quy tắc do Nhà nước ban hành để điều chỉnh hoạt động của chủ thể quản lý hành chính công, tạonên khuôn khổ pháp lý cho tất cả hoạt động của các cơ quan hành chính công vàcán bộ, công chức có thẩm quyền

Với cách tiếp cận này, thể chế hành chính công bao gồm:

 Hệ thống các văn bản pháp luật của Nhà nước điều chỉnh sự phát triển kinh tế- xã hội trên mọi phương diện, đảm bảo xã hội phát triển ổn định

an toàn, bền vững;

 Hệ thống các văn bản pháp luật của Nhà nước quy định nhiệm vụ, quyền hạn, thẩm quyền của các cơ quan thuộc bộ máy hành chính công từ trung ương đên cơ sở bao gồm: Chính phủ, các bộ, cơ quan ngang bộ, chính quyền địa phương các cấp;

 Hệ thống các văn bản qui định về chế độ công vụ và quy chế công chức;

 Hệ thống các chế định về tài phán hành chính nhằm giải quyết những tranh chấp hành chính giữa các tổ chức và công dân vơi nền hành chính thông qua cá khiếu kiện về sự vi phạm pháp luật của các cán bộ, công chức, cơ quan hành chính công đối với các tổ chức và công dân;

 Hệ thống các thủ tục hành chính quy định nội dung hình thức phương pháp giải quyết các mối quan hệ trong nội bộ các cơ quan nhà nước, giữa

cơ quan hành chính công với tổ chức và công dân

 Thể chế hành chính công là căn cứ để xác lập mức độ, phạm vi can thiệp của Nhà nước đối với các quá trình kinh tế- xã hội và hành vi của công dân trong xã hội;

 Thể chế hành chính công là căn cứ để thiết lập nên bộ máy hành chính công;

 Thể chế hành chính công là căn cứ để xây dựng đội ngũ cán bộ, công chức hành chính công;

 Thể chế hành chính công là cơ sở để xác định mối quan hệ giữa Nhà nướcvới công dân và các tổ chức trong xã hội;

 Thể chế hành chính công là căn cứ để quản lý, điều chỉnh việc sử dụng các nguồn lực của xã hội một cách có hiệu lực và hiệu quả để thực hiện các mục tiêu phát triển kinhh tế- xã hội đã được đặt ra

1.1.2 Tìm hiểu về cải cách hành chính công

1.1.2.1 Khái niệm về cải cách hành chính công.

Thuật ngữ “ Cải cách” được hiểu rất khác nhau cả về nội dung, cấp độ và phạm vi Một số từ ngữ như cải cách, đổi mới, sáng kiến, cải tiến… đã được sử dụng trong hoạt động quản lí nhằm nâng cao hiệu quả hoạt động của tổ chức Nhiều người cho rằng, cải cách là một quá trình, trong khi đó sáng kiến, cải tiến chỉ là những hoạt động cho từng công việc ở một giai đoạn cụ thể Hay nói cách khác , cải cách bao gồm tập hợp của nhiều cải tiến, sáng kiến Tuy nhiên về bảnchất thì cải cách là sự đổi mới một số mặt của sự vật, sự việc mà không làm thayđổi căn bản của sự vật, sự việc đó Điều này có nghĩa là, trên góc độ cải cách hành chính công, đậy không phải sự thay đổi hoàn toàn, mà chỉ là sự sắp xếp lại,đổi mới và hoàn thiện hơn nền hành chính nhà nước

Cải cách hành chính công ở một số nước phương tây thường được gọi là cải cách chính phủ, ở Trung Quốc được gọi là cải cách thể chế quản lí hành chính, tất cả đều đề cập đến các yêu cầu điều chỉnh quan hệ giữa cơ cấu hành chính và các cơ cấu xã hội khác, hoặc quan hệ nội bộ của cơ cấu hành chính, điều chỉnh chức năng tổ chức và nhân sự hành chính

Do đó cải cách hành chính công là hoạt động sửa đổi, hoàn thiện các khâutrong lĩnh vực quản lí và điều hành của cơ quan hành chính Nhà nước, làm cho

bộ máy cơ chế điều hành hợp lý, phù hợp với yêu cầu trong từng giai đoạn của đất nước

Xét cho cùng, cải cách hành chính công là nâng cao hiệu suất hoạt động hành chính, thích ứng với những thay đổi, đồi hỏi tròn các điều kiện và hoàn cảnh cụ thể trong nước và quốc tế Như vậy, cải cách hành chính công là một lĩnh vực cần giải quyết không chỉ ở một quốc gia nào, mà đó chính là vấn đề cầnthiết cho tất cả các quốc gia trên thế giới, đặc biệt là những nước có nền hành chính còn chưa phát triển hoàn thiện như ở Việt Nam hiện nay

1.1.2.2 Xu hướng cải cách hành chính công của thế giới.( Hội nhập kinh tế quốc tế)

Cải cách hành chính Nhà nước là một lĩnh vực được hầu hết các nước trênthế giới quan tâm Nhiều quốc gia coi cải cách hành chính là một yếu tố hết sức quan trọng để thúc đẩy sự phát triển kinh tế- xã hội , đồng thời thông qua cải cách hành chính nhằm nâng cao hiệu lực, hiệu quả hoạt động của Nhà nước,

tăng khả năng phát triển kinh tế- xã hội Tuy nhiên, những nội dung cải cách hành chính được đề cập tới không giống nhau ở các quốc gia do có sự khác biệt

về chế độ chính trị, trình độ phát triển kinh tế- xã hội cũng như truyền thống phong tục tập quán,… Tùy từng điều kiện phát triển mỗi quốc gia mà việc cải cách hành chính tập trung vào những khâu, những bộ phận nhất định

Chúng ta có thể nhận thấy một trong những xu hướng chung của cải cách hành chính trên thế giới hiện nay là hướng tới làm thế nào để xây dựng một chính phủ gọn nhẹ hơn để có thể vận động một cách nhanh nhạy hơn và hiệu quả hơn nhằm tăng lực cạnh tranh của Nhà nước trong bối cảnh toàn cầu hóa

Xu hướng này ở các nước phát triển thường được thể hiện qua các thuật ngữ:

“ Tái tạo lại chính phủ” ( Mỹ), “ mô hình quản lí công mới”( Cộng hòa liên bangĐức”…Cuộc cải cách này không chỉ mang ý nghĩa của cuộc thay đổi nội bộ mà còn phản ánh một xu hướng mới trong hoạt động của Nhà nước : Nền hành chính không chỉ mang chức năng cai trị mà chuyển dần sang chức năng phục hồi, cung cấp các dịch vụ công cho xã hội

Do vậy, mục tiêu tổng quát trong cải cách hành chính của tất cả các nước trên thế giới là hướng đến việc xây dựng bộ máy hành chính gọn nhẹ hơn, hoạt động hiệu lực và hiệu quả hơn, hướng tới phục vụ tốt hơn các nhu cầu và lợi ích hợp pháp của mỗi công dân và xã hội Xu hướng chủ đạo của các cuộc cải cách này là chuyển đổi nền hành chính truyền thống sang xây dựng mô hình “ quản lí công mới”, xuất hiện vào cuối những năm 70-80 của thế kỉ XX ở các nước phát triển Nội dung của cải cách này là đưa tinh thần doanh nghiệp vào tổ chức và hoạt động của bộ máy Nhà nước, đặc biệt là vào quản lý cơ quan hành chính nhằm nâng cao hiệu lực và hiệu quả các hoạt động hành chính

1.1.2.3 Nội dung của cải cách hành chính công

Nội dung cải cách thể chế hành chính công là hoạt động sửa đổi hoàn thiện các khâu trong lĩnh vực tổ chức quản lí và điều hành của cơ quan hành chính nhà nước, làm cho bộ máy và cơ chế hợp lí phù hợp với yêu cầu trong từng giai đoạn phát triển của đất nước.Nội dung cải cách hành chính công bao gồm: cải cách thể chế hành chính công, cải cách tổ chức bộ máy hành chính, đổimới nâng cao chất lượng đội ngũ cán bộ công chức và cải cách tài chính

công.Cải cách thể chế hành chính công bao gồm nội dung cơ bản sau:

Xây dựng và hoàn thiện các thể chế

+Thể chế về thẩm quyền quản lý Nhà nước đối với doanh nghiệp: hoàn thiện thể chế về sở hữu, trong đó khẳng định rõ sự tồn tại khách quan, lâu dài của các hình thức sở hữu, trước hết là sở hữu Nhà nước, sở hữu tập thể, cở hữu

tư nhân, bảo đảm quyền và lợi ích hợp pháp của các chủ sở hữu khác nhau trongnền kinh tế Phân biệt quyền quản lý Nhà nước với quyền tự chủ kinh doanh củadoanh nghiệp Tiếp tục đổi mới thể chế về doanh nghiệp Nhà nước mà trọng tâm

là xác định rõ vai trò quản lý của Nhà nước với vai trò là chủ sở hữu tài sản, vốncủa Nhà nước, tách chức năng chủ sở hữu tài sản, vốn của Nhà nước với chức năng quản trị kinh doanh của doanh nghiệp Nhà nước;

+Thể chế thị trường và vốn tiền tệ, thị trường chứng khoán, thị trường bất động sản, thị trường khoa học và công nghệ mỗi loại thị trường này đều có đặc điểm riêng biệt về thiết chế bộ máy vaf về từng chính sách cụ thể, soa cho Nhà nước vẫn đảm bảo hướng dẫn và thúc đẩy phát triển , nhưng vẫn kiểm soát chặt chẽ được các thị trường này

+Tiếp tục xây dựng và hoàn thiện hệ thống thể chế về tổ chức và hoạt động của cá cơ quan hành chính nhà nước, sửa đổi, bổ sung và hoàn thiện các văn bản qui phạm pháp luật về tổ chức và hoạt động của chính phủ, HĐND và UBND các cấp Đó là những wui định về chỉ đạo, điều hành và phối hợp hoạt động của từng loại cơ quan Nhà nước, việc soạn thảo và ban hành các văn bản quản lý hành chính công Đảm bảo sự hoạt động có hiệu lực và hiệu quả của các

cơ quan nhà nước trong bộ máy của chính phủ và địa phương

+Xây dựng, hoàn thiện quy định của pháp luật vê mối quan hệ giữa Nhà nước và nhân dân, trọng tâm là đẩm bảo và phát huy quyền làm chủ của nhân dân, tăng cường thu nhập lấy ý kiến của nhân dân trước khi quyết định các chủ trương, chính sách quan trọng và quyền giám sát của nhân dân đối với hoạt độngcủa cơ quan hành chính Nhà nước Xử lý các hành bi trái pháp luật của cơ quan

và cán bộ, công chức Nhà nước khi thi hành công vụ, thẩm quyền, trách nhiệm của cơ quan hành chính và tòa án trong việc giải quyết các khiếu kiện của nhân dân

Đổi mới quy trình xây dựng và ban hành văn bản quy phạm pháp luật.+Rà soát và hệ thống hóa các văn bản quy phạm pháp luật theo từng lĩnh vực, loại bỏ những quy định không còn hiệu lực hoặc chồng chéo, trùng lặp trong việc thi hành pháp luật phát huy hiệu quả của cơ sở dữ liệu quốc gia về văn bản quy phạm pháp luật

+Tăng cường năng lực của các cơ quan hành chính nhà nước ở trung ương

và địa phương trong việc xây dựng và ban hành văn bản quy phạm pháp luật Nâng cao chất lượng và tránh tình trạng thiếu khách quan, cục bộ trong việc xây dựng văn bản quy phạm pháp luật

+Ban hành các quy định bảo đảm sự tham gia có hiệu quả của nhân dân vào quá trình xây dựng pháp luật

+Các văn bản pháp luật, nhất là những văn bản liên quan trực tiếp đến đờisống dân sinh phải được công báo hoặc yết thị đưa tin trên các phương tiện thông tin đại chúng ngay sau khi kí ban hành để công dân và các tổ chức có điềukiện tìm hiểu và thực hiện

Bảo đảm việc tổ chức thực thi pháp luật nghiêm minh của cơ quan nhà nước và cán bộ, công chức

+Cung cấp cho cán bộ, công chức đầy đủ thông tin về chính sách pháp luật của nhà nước để vận dụng, giải quyết công việc theo trức trách và thẩm quyền Khi có hiểu biết về pháp luật thì cán bộ, công chức mới có thể tuân thủ đúng pháp luật để giải quyết các công việc hành chính, không xảy ra vi phạm cóthể cung câp thông tin về chính sách pháp luật của nhà nước cho cán bộ công chức bằng văn bản, hoặc bằng những khóa học cơ bản

+Thực hiện quy chế dân chủ ở cơ sở, chế độ thông tin công khai cho dân

về chủ trường, chính sách của nhà nước, của chính quyền địa phương Bảo đảm cho người dân thực hiện quyền làm chủ của mình

+Phát huy hiệu lực các thiết chế thanh tra, kiểm sát và tài phán để đảm bảo hiệu lực quả lí nhà nước, giữ gìn kỉ cương xã hội các thiết chế như: thanh tra chính phủ, thanh tra ngành, thanh tra nhân dân và kiểm tra Đảng

+Mở rộng dịch vụ tư vấn pháp luật cho nhân dân, người nghèo, người thuộc diện chính sách và dồng bào dân tộc ít người, vùng xâu vùng xa Việc tư vấn pháp luật cho nhân dân nhằm giúp người dân nắm được những quy định cơ bản của pháp luật , tránh mắc phải những vi phạm đồng thời giúp người dân có kiến thức để kiểm tra, giám sát hoạt động của cơ quan quản lí hành chính công

1.2 SỰ CẦN THIẾT PHẢI CẢI CÁCH THỂ CHẾ HÀNH CHÍNH CÔNG TRONG BỐI CẢNH HỘI NHẬP KINH TẾ QUỐC TẾ