CHUYÊN đề NÂNG CAO HÌNH học lớp 9 và một số đề ôn THI vào lớp 10 – THPT CHUYÊN có lời GIẢI

CHUYÊN đề NÂNG CAO HÌNH học lớp 9 và một số đề ôn THI vào lớp 10 – THPT CHUYÊN có lời GIẢI CHUYÊN đề NÂNG CAO HÌNH học lớp 9 và một số đề ôn THI vào lớp 10 – THPT CHUYÊN có lời GIẢI CHUYÊN đề NÂNG CAO HÌNH học lớp 9 và một số đề ôn THI vào lớp 10 – THPT CHUYÊN có lời GIẢI CHUYÊN đề NÂNG CAO HÌNH học lớp 9 và một số đề ôn THI vào lớp 10 – THPT CHUYÊN có lời GIẢI CHUYÊN đề NÂNG CAO HÌNH học lớp 9 và một số đề ôn THI vào lớp 10 – THPT CHUYÊN có lời GIẢI CHUYÊN đề NÂNG CAO HÌNH học lớp 9 và một số đề ôn THI vào lớp 10 – THPT CHUYÊN có lời GIẢI CHUYÊN đề NÂNG CAO HÌNH học lớp 9 và một số đề ôn THI vào lớp 10 – THPT CHUYÊN có lời GIẢI CHUYÊN đề NÂNG CAO HÌNH học lớp 9 và một số đề ôn THI vào lớp 10 – THPT CHUYÊN có lời GIẢI CHUYÊN đề NÂNG CAO HÌNH học lớp 9 và một số đề ôn THI vào lớp 10 – THPT CHUYÊN có lời GIẢI CHUYÊN đề NÂNG CAO HÌNH học lớp 9 và một số đề ôn THI vào lớp 10 – THPT CHUYÊN có lời GIẢI CHUYÊN đề NÂNG CAO HÌNH học lớp 9 và một số đề ôn THI vào lớp 10 – THPT CHUYÊN có lời GIẢI CHUYÊN đề NÂNG CAO HÌNH học lớp 9 và một số đề ôn THI vào lớp 10 – THPT CHUYÊN có lời GIẢI

CHƯƠNG 1- HỆ THỨC LƯỢNG TRONG TAM GIÁC VUÔNG

Hệ thức về cạnh và đường cao KIẾN THỨC CƠ BẢN

Khi giải các bài toán liên quan đến cạnh và đường cao trong tam giác

vuông, ngoài việc nắm vững các kiến thức về định lý Talet, về các trường

hợp đồng dạng của tam giác, cần phải nắm vững các kiến thức sau:

Tam giác ABC vuông tại A , đường cao AH , ta có:

'

b b

a =a Chú ý: Diện tích tam giác vuông: 1

h c

= = − Áp dụng định lý Pitago trong tam

giác vuông AKB ta có:

ABC ⇒B C là các góc nhọn Suy ra chân

đường cao hạ từ A lên BC là điểm

A

CHUYÊN ĐỀ NÂNG CAO HÌNH H Ọ C L Ớ P 9 VÀ M Ộ T S Ố ĐỀ THI VÀO 10

p p a p b p c

p p a p b p c

a a

Dấu bằng xảy ra hki và chỉ khi tam giác ABC đều

Ví dụ 4 Cho tam giác nhọn ABC đường cao CK ; H là trực tâm của tam

giác Gọi M là một điểm trên CK sao cho
0

A

CHUYÊN ĐỀ NÂNG CAO HÌNH H Ọ C L Ớ P 9 VÀ M Ộ T S Ố ĐỀ THI VÀO 10

Tam giác ACB vuông tại C , ta có: 2

1 Các tỉ số lượng giác của góc nhọn α (hình) được định nghĩa như sau:

ta có: sinα=cos ; cosβ α=sin ; tanβ α=cot ; cotβ α=tanβ

Nếu hai góc nhọn α và β có sin α=sinβ hoặc cosα=cosβ thì

Cạnh kề C

B

A

α B C

A

Ở cách giải thứ nhất ta biểu thị độ dài các cạnh của tam giác ABC theo đại

lượng k rồi sử dụng định nghĩa tỉ số lượng giác của góc nhọn để tính

cos , tan , cotα α α Ở cách giải thứ hai, ta sử dụng giả thiết sin 5

13

α= để tính 2

sin α rồi tính cos α từ 2 2

sin α+cos α = Sau đó ta tính tan α và 1

cot α qua sin α và cos α

Ví dụ 2 Cho tam giác nhọn ABC hai đường cao AD và BE cắt nhau tại

B

A

α α= Để tính sin , cosα α ta cần tính sinα+cosα rồi

giải phương trình với ẩn là sin α hoặc cos α

1 Trong một tam giác vuông, mỗi cạnh góc vuông bằng:

a) Cạnh huyền nhân với sin góc đối hay nhân với cosin góc kề

b) Cạnh góc vuông kia nhân với tan của góc đối hay nhân với cot của góc

a) Kẻ đường cao AH

Xét tam giác vuông ABH , ta có:

Giải:

Giả thiết có các góc có số đo đặc biệt , nhưng tam

giác ABC là tam giác thường nên ta sẽ tạo ra tam

giác vuông bằng cách Dựng các đường

thẳng qua ,C B lần lượt vuông góc với

,

AC AB Gọi D là giao điểm của hai đường

thẳng trên Khi đó tam giác ABD và ACD là các tam giác

vuông và 4 điểm , , ,A B C D cùng nằm trên đường tròn đường kính

AB =AD =AD =R Kẻ đường cao AH suy ra

H ∈BC Tức là: BC =BH +CH Tam giác AHB vuông góc tại H nên

giác ACH vuông tại H nên 2 2 2

b) Để chứng minh bài toán ta cần kết quả sau:

+ sin 2α=2 sin cosα α

ABC A= , gọi M là trung điểm của

BC , dựng đường cao AH Đặt
ACB =α⇒AMB
=2α

Từ đó ta suy ra: sin 2α=2 sin cosα α

*) Xét tam giác ABC Dựng đường cao BE ta có:

A bc

c b A

cos 2α=2 cos α− = −1 1 2 sin α

Thật vậy xét tam giác vuông  0

ABC A= , gọi M là trung điểm của

BC , dựng đường cao AH Đặt
ACB =α⇒AMB
=2α

2 1

B

A

thức đường phân giác ta có:

b c a A

bc

bc AD

hệ thức rất quan trọng trong hình học phẳng ( Định lý Stewart) đó là:

‘’Cho điểm D nằm trên cạnh BC của tam giác ABC khi đó ta có:

+ Thật vậy :Ta giả kẻ AH ⊥BC

Vẽ tam giác ABC vuông tại A

với BC =2a (a là một độ dài tùy ý)

Gọi I là trung điểm của BC , ta có

IA=IB=IC = Vì
a AIB là góc ngoài tại đỉnh I của tam giác cân

Tam giác AHC vuông tại H , theo định lý Pythagore, ta có:

CHƯƠNG 2: ĐƯỜNG TRÒN CHỦ ĐỀ 1: SỰ XÁC ĐỊNH CỦA ĐƯỜNG TRÒN

Định nghĩa: Đường tròn tâm Obán kính R > 0 là hình gồm các điểm cách điểm Omột khoảng R kí hiệu là (O; R) hay (O)

+ Đường tròn đi qua các điểm A , A , , A1 2 ngọi là đường tròn ngoại tiếp đa giác A A A1 2 n

+ Đường tròn tiếp xúc với tất cả các cạnh của đa giác A A A1 2 n gọi là đường tròn nội tiếp đa giác đó

Những tính chất đặc biệt cần nhớ:

+ Trong tam giác vuông trung điểm cạnh huyền là tâm vòng tròn ngoại tiếp

+ Trong tam giác đều , tâm vòng tròn ngoại tiếp là trọng tâm tam giác đó + Trong tam giác thường:

Tâm vòng tròn ngoại tiếp là giao điểm của 3 đường trung trực của 3 cạnh tam giác đó

Tâm vòng tròn nội tiếp là giao điểm 3 đường phân giác trong của tam giác

đó

PHƯƠNG PHÁP: Để chứng minh các điểm A , A , , A1 2 n cùng thuộc một đường tròn ta chứng minh các điểm A , A , , A1 2 n cách đều điểm O cho trước

Ví dụ 1) Cho tam giác đều ABCcó cạnh bằng a AM, BN,CP là các đường trung tuyến Chứng minh 4 điểm B,P, N,C cùng thuộc một đường tròn Tính bán kính đường tròn đó

Giải:

Vì tam giác ABC đều nên các trung tuyến đồng thời cũng là đường cao Suy ra AM, BN,CP lần lượt vuông góc với BC,AC,AB

Từ đó ta có các tam giác BPC, BNC là tam giác vuông

Với BC là cạnh huyền, suy ra MP = MN = MB MC =

Hay: Các điểm B,P, N,C cùng thuộc đường tròn

Đường kính BC a = , tâm đường tròn là

Trung điểm Mcủa BC

Ví dụ 2) Cho tứ giác ABCD có C D 90
+
= 0Gọi M,N,P,Q lần lượt là trung điểm của AB, BD, DC,CA Chứng minh 4 điểm M,N,P,Q cùng thuộc một đường tròn Tìm tâm đường tròn đó

B

A

T

Kéo dài AD,CB cắt nhau tại điểm Tthì tam giác TCD vuông tại T + Do MN là đường trung bình của tam giác ABD nên NM / /AD

+ MQ là đường trung bình của tam giác ABC nên MQ / /BC Mặt khác

P N

O

M K G

C B

A

Mặt khác ta có OM ⊥ AC suy ra GK ⊥ OM hay K là trực tâm của tam giác

OMG MK OG Như vậy tam giác BQG vuông tại Q Do đó tâm vòng

tròn ngoại tiếp tam giác GQB là trung điểm I của BG

Ví dụ 4) Cho hình thang vuông ABCD có A
=B 90
= 0.BC = 2AD = 2a, Gọi

H là hình chiếu vuông góc của B lên AC

M là trung điểm của HC Tìm tâm và bán kính đường tròn ngoại tiếp tam

giác BDM

Giải:

Gọi N là trung điểm của BH thì MN là đường trung bình của tam giác

HBC suy ra MN ⊥ AB, mặt khác BH⊥AM⇒ N là trực tâm của tam giác

ABM suy ra AN ⊥ BM

Do MN / /=1BC⇒MN / /=AD

2 nên ADMN là hình bình hành suy ra

AN / /DM Từ đó ta có: DM ⊥ BM hay tam giác DBM vuông tại M nên

tâm vòng tròn ngoại tiếp tam giác DBM là trung điểmO của BD

Ta có = = 1 = 1 2+ 2 = 1 2+ 2 = a 5

Bài toán tương tự cho học sinh thử sức

Cho hình chữ nhật ABCD, kẻ BH vuông góc với AC Trên AC,CD ta lấy

các điểm M, N sao cho AM = DN

AH DC Chứng minh 4 điểm M, B,C, N nằm trên một đường tròn

O E

H D

C B

A

Gợi ý:  = BCN 90 0, hãy chứng minh BMN 90  = 0

Ví dụ 5).Cho lục giác đều ABCDEF tâm O Gọi M, N là trung điểm của

CD, DE AM cắt BN tại I Chứng minh rằng các điểm M,I,O, N, Dnằm trên một đường tròn

Giải:

H1

D

K1KN

OJE

BA

O

IH

NM

D

CB

A

Do ABCDEF là lục giác đều nên OM⊥CD,ON⊥DE⇒M,N,C, D nằm trên đường tròn đường kính OD Vì tam giác ∆ OBN = ∆ OAM nên điểm O cách đều AM, BN suy ra OI là phân giác trong của góc 

Ví dụ 6) Cho hình vuông ABCD Gọi M là trung điểm BC, N là điểm

thuộc đường chéo AC sao cho = 1

4 Chứng minh 4 điểm M,N,C, D

nằm trên cùng một đường tròn

Giải:

Ta thấy tứ giác MCDN có MCD 90  = 0 nên để chứng minh 4 điểm

M,N,C, D cùng nằm trên một đường tròn ta sẽ chứng minh MND 90  = 0

Cách 1: Kẻ đường thẳng qua N song song với AB cắt BC, AD tại E,F Xét hai tam giác vuông NEM và DFN = = 1 = = 1

EM NF AB,EN DF AB

suy ra ∆ NEM = ∆ DFN do đó NME =DNF,MNE  =NDF  ⇒ MNE DNF 90 += 0

Hay tam giác MND vuông tại N Suy ra 4 điểm M,N,C, D cùng nằm trên đường tròn đường kính MD

Cách 2: Gọi K là trung điểm của ID với I là giao điểm của hai đường chéo Dễ thấy MCKN là hình bình hành nên suy ra CK / /MN Mặt khác do

NK CD, DK CN K là trực tâm của tam giác

⇒

CDN CK ⊥ ND ⇔ MN ⊥ ND

Ví dụ 7) Trong tam giác ABC gọi M, N,P lần lượt là trung điểm của

AB, BC,CA A , B ,C1 1 1 lần lượt là các chân đường cao hạ từ đỉnh A, B,C đến

K

F

E

I N

M

D

C B

A

các cạnh đối diện A , B ,C2 2 2 là trung điểm của HA,HB,HC Khi đó 9 điểm

C1

B1

B A

nhật nên 9 điểm M, N,P, A , B ,C , A , B ,C1 1 1 2 2 2 cùng nằm trên một đường tròn

có tâm là trung điểm của các đường chéo của 3 hình chữ nhật trên Từ đó ta suy ra tâm đường tròn Ơ le là trung điểm Q của HI

Ví dụ 8) Cho tam giác ABC nội tiếp đường tròn (O)

AD là đường kính của (O) M là trung điểm của BC,H là trực tâm của tam giác Gọi X, Y,Z lần lượt là hình chiếu vuông góc của điểm D lên

HB,HC, BC Chứng minh 4 điểm X, Y, Z,M cùng thuộc một đường tròn

Giải:

Phân tích: M là trung điểm BC⇒M cũng là trung điểm của HD (Bài toán

quen thuộc) X, Y,Z lần lượt là hình chiếu vuông góc của điểm D lên

HB,HC, BC kết hợp tính chất điểm M làm ta liên tưởng đến đường tròn Ơ

le của một tam giác: Từ những cơ sở đó ta có lời giải như sau:

+ Giả sử HB cắt DY tại I,HC cắt DX tại K,Jlà trung điểm của IK

Ta dễ chứng minh được BHCD là hình bình hành suy ra hai đường chéo HD, BCcắt nhau tại trung điểm M của mỗi đường Vì

KID, như vậy ta có ∆DIJ ∼∆CHM ⇒ JDI  = HCM  Từ đó suy ra DJ ⊥ BC tại

Z hay Z thuộc đường tròn đường kính MJ Theo bài toán ở ví dụ 6, đường

tròn đường kính MJ là đường tròn Ơ le của tam giác IHD Từ đó ta có:

M

D

E O K

J

Z Y

X H

C B

A

I

X, Y, Z,Mđều cùng nằm trên đường tròn đường kính MJ Đó là điều phải

chứng minh

Ví dụ 9) Cho tam giác ABC có trực tâm H Lấy điểm M, N thuộc tia BC

sao cho MN = BC và Mnằm giữa B,C Gọi D,E lần lượt là hình chiếu

vuông góc của M, N lên AC, AB Chứng minh cácđiểm A, D,E,H cùng

HCB KNM kết hợp với giả thiết BC MN =

⇒ ∆ BHC = ∆ KMN ⇔ S∆BHC= S∆KMN⇒ HK / /BC Mặt khác ta có BC ⊥ HA

nên HK ⊥ HA hay H thuộc đường tròn đường tròn đường kính AK Dễ

thấy E, D (AK) ∈ nên cácđiểm A, D,E,H cùng thuộc một đường tròn

Ví dụ 10) Cho tam giác ABC P là điểm bất kỳ PA,PB,PC cắt đường tròn

ngoại tiếp tam giác ABC tại A , B ,C1 1 1 Gọi A , B ,C2 2 2 là các điểm đối xứng

với A , B ,C1 1 1 qua trung điểm của BC,CA, AB Chứng minh rằng: A , B ,C2 2 2

và trực tâm Hcủa tam giác ABC cùng thuộc một đường tròn

Giải:

N E

M

D

K

C B

A

H

+ Gọi Glà trọng tâm của tam giác ABC,theo bài toán quen thuộc về đường

tròn Ơ le thì G thuộc đoạn OH và = 1

3 Gọi A , B ,C3 3 3 lần lượt là trung điểm của BC,CA, AB Theo giả thiết A3 là trung điểm của A A1 2, vậy

G là trọng tâm của tam giác ABC và AA A1 2 Gọi A , B ,C4 4 4 lần lượt là

trung điểm của AA , BB ,CC1 1 1 Vì G là trọng tâm của tam giác AA A1 2 nên

IH OP ta có điều phái chứng minh

VỊ TRÍ TƯƠNG ĐỐI CỦA ĐƯỜNG THẲNG VÀ ĐƯỜNG TRÒN

C4

B4

IK

B3

A4P

O

CB

A

1.Khi một đường thẳng có hai điểm chung A, B với đường tròn (O) ta nói

đường thẳng cắt đường tròn tại hai điểm phân biệt Khi đó ta có những kết

quả quan trọng sau:

2

R OH

4

2 Khi một đường thẳng ∆ chỉ có một điểm chung Hvới đường tròn (O), ta

nói đường thẳng tiếp xúc với đường tròn, hay ∆ là tiếp tuyến của đường

tròn (O) Điểm H gọi là tiếp điểm của tiếp tuyến với đường tròn (O)

Như vậy nếu ∆ là tiếp tuyến của (O) thì ∆ vuông góc với bán kính đi qua

tiếp điểm

Ta có OH = R

Nếu hai tiếp tuyến của đường tròn cắt nhau tại một điểm thì

+ Điểm đó cách đều hai tiếp điểm

+ Tia kẻ từ điểm đó đến tâm O là tia phân giác góc tạo bởi 2 tiếp tuyến +Tia kẻ từ tâm đi qua điểm đó là tia phân giác góc tạo bởi hai bán kính đi qua các tiếp điểm

+ Tia kẻ từ tâm đi qua điểm đó thì vuông góc với đoạn thẳng nối hai tiếp điểm tại trung điểm của đoạn thẳng đó

OHM

O

4 Đường tròn tiếp xúc với 3 cạnh tam giác là đường tròn nội tiếp tam giác

Đường tròn nội tiếp có tâm là giao điểm 3 đường phân giác trong của tam giác

5 Đường tròn tiếp xúc với một cạnh của tam giác và phần kéo dài hai cạnh

kia gọi là đường tròn bàng tiếp tam giác

Tâm đường tròn bàng tiếp tam giác trong góc A là giao điểm của hai đường phân giác ngoài góc Bvà góc C

Mỗi tam giác có 3 đường tròn bàng tiếp

CÁC DẠNG BÀI TẬP CƠ BẢN

Ví dụ 1) Cho hình thang vuông ABCD (A
= B 90 )
= 0 có O là trung điểm của AB và góc COD 90  = 0 Chứng minh CD là tiếp tuyến của đường tròn đường kính AB

C A

Kéo dài OC cắt BD tại E vì COD 90  = 0 suy ra EOD 90  = 0 Xét tam giác

COD và ∆ EOD ta có OD chung

OC OA

ECD cân tại D Kẻ OH ⊥ CD thì ∆ OBD = ∆ OHD ⇒ OH OB = mà

Giải:

Trên tia đối của BA ta lấy điểm E sao cho BE = ND Ta có

∆ BCE = ∆ DCN ⇒ CN = CE Theo giả thiết ta có:

CH CB CD a Vậy D,H, B thuộc đường tròn tâm C bán kính CB a =

suy ra MN luôn tiếp xúc với đường tròn tâm C bán kính bằng a

Ví dụ 3) Cho tam giác ABC cân tại A đường cao BH Trên nửa mặt phẳng chứa C bờ AB vẽ Bx ⊥ BA cắt đường tròn tâm B bán kính BH tại D Chứng minh CD là tiếp tuyến của (B)

1 2

B B , BH = BD R = suy ra

∆ BHC = ∆ BDC(c.g.c) suy ra BHC = ∆ BDC 90= 0 Nói cách khác CD là tiếp tuyến của đường tròn (B)

Ví dụ 4) Cho tam giác ABC vuông tại A (AB AC) <

đường cao AH Gọi E là điểm đối xứng với B qua H Đường tròn tâm O

đường kính ECcắt AC tại K Chứng minh HK là tiếp tuyến của đường tròn (O)

Giải:

α

21

xD

H

CB

A

3 2 1

I K

O E

B A

Vì tam giác EKC có một cạnh EC là đường kính của (O) nên EKC 90  = 0

Kẻ HI⊥AC⇒BA / /HI / /EK suy ra AI = IK từ đó ta có tam giác AHK cân tại H Do đó =

1

K B ( cùng phụ với góc hai góc bằng nhau là  

BAH,IHK) Mặt khác ta cũng có: =

Giải:

Theo tính chất của hai tiếp tuyến cắt nhau ta có: = =

DAB HAB,CAH CAE Suy ra DAB CAE HAB CAH +=+=BAC 90 = 0 hay

H D

E

B A

Ví dụ 6) Cho tam giác ABC ngoại tiếp đường tròn tâm I bán kính r Giả sử

(I; r) tiếp xúc với các cạnh AB, BC,CE lần lượt tại D,E,F Đặt

Lần lượt trừ từng vế phương trình (4) của hệ cho các

phương trình ta thu được:



 + −





 + −

A

b) Ta có ∆ABC= ∆IAB+ ∆IAC+ ∆IBC= 1( + + )= 1 =

VỊ TRÍ TƯƠNG ĐỐI CỦA HAI ĐƯỜNG TRÒN

Xét hai đường tròn (O; R),(O'; R ')

A) Hai đường tròn tiếp xúc nhau:

Khi hai đường tròn tiếp xúc nhau, thì có thể xảy ra 2 khả năng

Trường hợp 1: Hai đường tròn tiếp xúc ngoài:

+ Điều kiện R R ' OO' + = Tiếp điểm nằm trên đường nối tâm của hai đường

tròn Đường nối tâm là trục đối xứng của hai đường tròn

A

D

C

O'O

Ví dụ 1: Cho hai đường tròn (O) và (O') tiếp xúc ngoài tại A Qua A kẻ một cát tuyến cắt (O) tại C, cắt đường tròn (O') tại D

a) Do hai đường tròn (O) và (O') tiếp xúc ngoài tại Anên A nằm trên

OO'.Ta có CAO =DAO'  Lại có OCA =OAD,O' AD O' DA  = vì các tam giác ∆ COA, DO' A ∆ là tam giác cân Từ đó suy ra

OCA O' DA OC / /O' D

b) + Vì MP⊥OO', NQ⊥OO'⇒MP / /OO'⇒MNQP là hình thang Vì M

đối xứng với P qua OO', N đối xứng với Q qua OO' và O luôn đối xứng

YX

S

R

QP

K

NM

C

DA

với O qua OO' nên OPM OMP 90 == 0 Mặt khác MPQ,PMN   cùng phụ với các góc =

OPM OMP nên =

MPQ PMN suy ra MNQP là hình thang cân (Chú ý: Từ đây ta cũng suy ra PQ là tiếp tuyến chung của hai đường tròn) + Kẻ tiếp tuyến chung qua A của hai đường tròn cắt MN,PQ tại R,S thì ta có: RM = RA = RN,SA = SP = SQ suy ra MN PQ + = 2RS Mặt khác RS cũng

là đường trung bình của hình thang nên MP NQ + = 2RS hay

(R R ') Đường nối tâm OO'cắt (O),(O') lần lượt tại B,C Dây DE của

(O) vuông góc với BC tại trung điểm K của BC

a) Chứng minh BDCE là hình thoi

b) Gọi I là giao điểm của EC và (O') Chứng minh D, A,I thẳng hàng c) Chứng minh KI là tiếp tuyến của (O')

Giải:

5

4 3

2 1

Vì BCvuông góc với đường thẳng DE nên DK = KE, BK = KC (theo giả thiết) do đó tứ giác BDCE là hình bình hành, lại có BC ⊥ DE nên là hình thoi

b) Vì tam giác BDA nội tiếp đường tròn (O1) có BA là đường kính nên

∆ BDA vuông tại D Gọi I' là giao điểm của DA với CE thì AI'C 90  = 0 (1) (vì so le trong với 

BDA) Lại có ∆ AIC nội tiếp đường tròn (O2) có AC là đường kính nên tam giác AIC vuông tại I, hay AIC 90  = 0 (2)

Từ (1) và (2) suy ra I ≡ I' Vậy D, A,I thẳng hàng

c) Vì tam giác DIE vuông tại I có IK là trung tuyến ứng với cạnh huyền

Ví dụ 3) Chứng minh rằng: Trong một tam giác tâm vòng tròn ngoại tiếp

Otrọng tâm Gtrực tâm H nằm trên một đường thẳng và

+ Kẻ đường kính AD của đường tròn (O) thì ACD 90  = 0⇔ DC ⊥ AC mặt khác BH⊥AC⇒BH / /DC, tương tự ta có: CH / /BD⇒BHCD là hình bình hành do đó hai đường chéo cắt nhau tại trung điểm của mỗi đường Suy ra

OM là đường trung bình của tam giác AHD Giả sử HO ∩ AM G = thì

GM OM 1

G

GA HA 2 là trọng tâm tam giác ABC và HG = 2GO

Nhận xét: Nếu kéo dài đường cao AH cắt (O) tại H' ta sẽ có H,H' đối xứng nhau qua BC Suy ra tâm đường tròn ngoại tiếp tam giác ABC đối xứng với tâm đường tròn ngoại tiếp HBC qua BC

+ Ta có : IA.IF R = 2− d2 (Xem phần tính chất tiếp tuyến, cát tuyến) Mặt khác AF là phân giác trong góc A ⇒ FB = FC = FI Kẻ đường kính

H

G

D

C B

A

K

I O N

F

C B

A

Khi hai đường tròn (O ),(O )1 2 cắt nhau theo dây AB thì O O1 2⊥ AB tại trung điểm H của AB Hay AB là đường trung trực của O O1 2

Khi giải toán liên quan dây cung của đường tròn, hoặc cát tuyến ta cần chú ý

kẻ thêm đường phụ là đường vuông góc từ tâm đến các dây cung

Ví dụ 1 Cho hai đường tròn (O ; R),(O ; R)1 2 cắt nhau tại A, B(O ,O1 2 nằm khác phía so với đường thẳng AB) Một cát tuyến PAQ xoay quanh A

H P